Webgigant Amazon wil buiten thuishaven Seattle een tweede hoofdkantoor bouwen met plaats voor vijftigduizend werknemers. De kandidaten voor de ‘deal van het decennium’ staan in de rij.
Gezocht: een stad met een miljoen mensen, een gemengde bevolking, goede scholen en kneedbare wetgevers. Plek om maximaal vijftigduizend werknemers te huisvesten. Canadese provincies mogen ook meedingen. Amazon maakte op 7 september jl. bekend dat het bedrijf op zoek is naar een tweede hoofdkantoor, buiten Seattle, waardoor er ongetwijfeld een hevige biedingsstrijd zal losbranden om Amazon – en daarmee duizenden goedbetaalde banen – door middel van fiscale voordeeltjes en andere lokmiddelen binnen te halen. Aan het einde van de dag hadden de eerste geïnteresseerden, waaronder de steden Chicago, Dallas en San Diego en de staat Michigan, zich al gemeld. Amazon heeft tot in detail opgesteld wat ze zoeken, en zelfs openlijk uitgesproken dat er wellicht nieuwe wetten nodig zijn om de vereiste financiële prikkels te creëren waarmee de aandacht van het bedrijf kan worden vastgehouden.
‘Dit is dé deal van het decennium,’ zegt Greg LeRoy, directeur van Good Jobs First, een ngo die economische ontwikkelingen volgt. ‘Welke gouverneur of burgemeester wil niet samen met Jeff Bezos op het podium staan om zo’n deal aan te kondigen?’
Het plan is de nieuwste verrassing van Amazon-baas Bezos, die Seattle met zijn bedrijf in twintig jaar tijd heeft getransformeerd. Hij overschaduwt zelfs voormalig Microsoft-topman Bill Gates, die de stad op de kaart zette als gewilde locatie voor de techindustrie. Amazon is inmiddels de grootste werkgever in Seattle, het bedrijf bezet 19 procent van alle kantoorruimte in het topsegment van de stad – een ongeëvenaard percentage in Amerika, schreef The Seattle Times onlangs. Maar de afgelopen jaren heeft het management van Amazon zich hardop afgevraagd of Seattle zijn verzadigingspunt niet heeft bereikt. De huizenprijzen zijn omhooggeschoten, de strijd om talent wordt steeds venijniger en de verkeersaders zijn dichtgeslibd – factoren die allemaal meespelen in Amazons gedetailleerde wensenlijst voor haar nieuwe project, HQ2 gedoopt.
Filestatistieken
De locatie moet niet alleen in een metropoolregio met meer dan een miljoen inwoners liggen, ze moet tevens toegang bieden tot een uitgebreid openbaarvervoernet, binnen drie kwartier bereikbaar zijn vanaf een internationale luchthaven en zich in de nabijheid van een belangrijke verkeersslagader of snelweg bevinden. Gegadigden moeten aantonen dat er een glasvezelnetwerk is en een dekkingskaart overleggen waaruit blijkt dat telecomproviders goede dekking bieden. Amazon wil filestatistieken zien, lijsten van universiteiten en statistieken met betrekking tot de kwalificaties van lokale arbeidskrachten. De nieuwe locatie moet een gemengde bevolking hebben en recreatiemogelijkheden, met andere woorden: een soortgelijke levensstijl garanderen als Seattle, de door bergen en zee ingeklemde stad van Starbucks en Nordstrom. Amazon, dat al een van de grootste techgiganten is, schat dat er op het tweede hoofdkantoor plek zal zijn voor zo’n vijftigduizend werknemers.
De aangekondigde personeelsuitbreiding komt juist op het moment dat president Trump op Twitter het vuur heeft geopend op Amazon, met beschuldigingen dat het bedrijf de middenstand de nek omdraait en de werkgelegenheid schaadt. En in Seattle wijt een aantal stadsbestuurders lokale problemen, zoals het gebrek aan betaalbare woningen, aan Amazon. De gemeenteraad heeft onlangs eensgezind besloten belasting te heffen over topinkomens, een maatregel die werknemers van Amazon zal treffen – en die zeker juridisch zal worden aangevochten. De lokale antipathie tegen het bedrijf is samengebald in de graffitileus [‘Fuck Bezos’] die onlangs in een verkeerstunnel opdook.
Amazon zelf mikt op een warmer onthaal dan in Seattle. Voor het nieuwe hoofdkantoor zoekt het naar ‘een stabiele en bedrijfsvriendelijke omgeving’. ‘Als grote bedrijven het hebben over een “bedrijfsvriendelijk klimaat”, is dat een mooi woord voor selectieve belastingvoordelen en een agressief beleid om over de ruggen van werknemers zo veel mogelijk winst te maken,’ meent Kshama Sawant, socialistisch gemeenteraadslid in Seattle.
‘Seattle kan er simpelweg niet nog eens vijftigduizend techneuten en managers bij hebben’
Maud Daudon, directeur van de lokale Kamer van Koophandel, noemde de aankondiging van het bedrijf een wake-upcall voor de regio. ‘We hebben Amazon niet genoeg bedankt,’ zei Daudon. Amazon is niet van plan om Seattle, waar 40.000 van de in totaal 380.000 werknemers werken, te verlaten. Daarbij heeft het bedrijf zesduizend openstaande vacatures, een aanzienlijke hoeveelheid panden in het centrum en zijn er nog eens honderdduizenden vierkante meters aan nieuwe kantoorruimte in aanbouw. Voor de uitbreiding van haar magazijnen ontving Amazon flinke subsidies. Het Institute for Local Self-Reliance, een onafhankelijke onderzoeks- en belangenorganisatie, publiceerde afgelopen jaar een rapport waaruit blijkt dat Amazon ten minste 613 miljoen dollar aan subsidies heeft ontvangen voor 40 van de 77 magazijnen die het bedrijf tussen 2005 en 2014 heeft gebouwd, plus nog eens 147 miljoen dollar voor datacentra. Stacy Mitchell, co-directeur van het instituut, keek op van de eventueel vereiste ‘nieuwe incentive-regelgeving’ waar Amazon gewag van maakt. ‘Staten en steden hebben legio mogelijkheden om bedrijven belastingvoordelen en subsidies te geven,’ aldus Mitchell. ‘Dus het hele idee dat Amazon zo’n topdeal voor ogen heeft dat er speciale wetgeving voor moet komen, is vrij megalomaan.’
Econoom Timothy J. Bartik, verbonden aan het Upjohn Instituut voor Werkgelegenheidsonderzoek in Kalamazoo, Michigan, zegt dat het stimuleringspakket van een staat gemiddeld neerkomt op 2 à 3 procent van de loonkosten, hoewel er de laatste tijd om de haverklap megadeals worden gesloten. Zo bood de staat Wisconsin 3 miljard dollar aan belastingkredieten aan Foxconn, de Taiwanese elektronicafabrikant die levert aan Apple. Zulke enorme welkomstpakketten zijn mogelijk een winner’s curse, waarbij de kosten niet opwegen tegen de voordelen. ‘En hoogstwaarschijnlijk zijn zulke stimuli niet eens cruciaal,’ voegt hij eraan toe. ‘Je hebt wat ze zoeken of niet.’
Toen General Electric vorig jaar aankondigde het hoofdkantoor naar Boston te willen verplaatsen, zei het management dat het aantal hogescholen en universiteiten, de technisch geschoolde beroepsbevolking, de sfeer van ondernemerschap en innovatie en de kwaliteit van leven de belangrijkste ‘sellingpoints’ van de stad waren. Belastingvoordelen wogen mee, maar waren niet doorslaggevend.
Ed Lazowska, hoogleraar Computerwetenschappen aan de Universiteit van Washington, reageerde neutraal op het besluit van Amazon. ‘Nu krijgt een andere stad de kans om een technologiecentrum te worden, zegt hij. ‘Seattle kan er simpelweg niet nog eens vijftigduizend techneuten en managers bij hebben. Ik heb niks tegen Amazon, maar het lijkt me niet gezond wanneer één enkel bedrijf een hele stad domineert.’
Auteur: Nick Wingfield & Patricia Cohen
The New York Times
Verenigde Staten | dagblad | oplage 1.120.402
De krant der kranten, met als motto ‘All the news that’s fit to print’. Won meer journalistieke prijzen dan enig ander medium.