In Singapore worden na lange tijd van strenge beperkingen de belangrijkste coronaregels opgeheven. Hoewel sommige inwoners al maanden reikhalzend uitkeken naar dit moment, is er ook een grote groep Singaporezen die een stuk minder opgelucht is over de versoepelingen.
Dinsdag kon Ben Lim voor het eerst in twee jaar van huis naar de trein lopen zonder mondkapje. Singapore heeft namelijk de belangrijkste coronabeperkingen opgeheven, overeenkomstig met het nieuwe beleid om ‘te leren leven’ met het virus.
Het dragen van een mondkapje is niet langer verplicht in de stad met 5,45 miljoen inwoners, en dat is volgens Lim, gezien de zinderende hitte, een zegen. ‘Het dragen van een mondkapje in ons hete en vochtige klimaat is onnodig wanneer er geen mensenmenigte is, omdat het risico van besmetting of overdracht dan nagenoeg nul is.’ De vierendertigjarige voegt eraan toe dat hij het zekere voor het onzekere neemt en een mondkapje zal blijven dragen op plekken waar het drukker is.
Sinds dinsdag mogen inwoners van Singapore bijeenkomen in groepen van tien in plaats van het eerdergestelde maximum van vijf, en het verbod op het schenken en verkopen van alcoholische dranken na half elf ’s avonds wordt opgeheven. De stad zal later deze week ook de regels aan de grens versoepelen. Internationaal reizen zal makkelijker worden voor gevaccineerden, en de grens met Maleisië gaat weer volledig open.
Een mijlpaal
Hoewel de regering benadrukt dat er geen sprake is van een ‘Bevrijdingsfeest’ waarbij alle beperkingen in één keer worden versoepeld, wordt deze week na twee jaar lang zeer strenge beperkingen door de bevolking gezien als een mijlpaal. Er heerst een voelbare opwinding onder de Singaporezen, evenals opluchting dat het leven eindelijk weer op dat van voor de pandemie begint te lijken. Sommige mensen hielden aftelfeestjes en deelden TikTok-video’s van zichzelf waarop te zien is hoe ze na middernacht blij hun mondkapjes buiten afzetten. Maar er zijn er ook die hun mondkapjes buiten op zullen houden, omdat ze het gedoe vinden om ze binnen, waar ze nog steeds verplicht zijn, weer op te zetten.
Sommige mensen deelden TikTok-video’s waarop te zien is hoe ze na middernacht blij hun mondkapjes buiten afzetten
Darren, een Singaporees die alleen zijn voornaam wilde noemen, zei zich vooral te verheugen op de opheffing van de alcoholregel. De dertigjarige kondigde aan zijn dinsdagavond tot na half elf in een bar door te brengen, om ‘ten volle gebruik te maken van deze nieuw verworven vrijheid’. Ook sommige bedrijven grijpen de gelegenheid aan voor een feestje. Zo bood Tiger Beer om in een aantal bars in het land om half elf een minuut lang gratis drankjes.
Andere inwoners zijn vooral blij dat ze weer in grotere groepen bijeen mogen komen. Voor Lesley Chew, een 40-jarige freelancer, was het bijvoorbeeld moeilijk om voor haar gezin van elf een feestje te organiseren. Zo moest ze vorig jaar de kerstviering opsplitsen om iedereen te kunnen ontvangen, zodat ze uiteindelijk twee weekenden lang kerst vierde. ‘Dat was behoorlijk vermoeiend.’ Chew is ook blij dat ze na de versoepeling weer zonder mondkapje op kan gaan, al vindt ze dat nog wel enigszins riskant. Voorlopig houdt ze haar mondkapje op, ook buiten. Deels omdat ze eraan gewend is geraakt, maar ook omdat ze niet het risico wil lopen dat ze haar achtjarige dochter met het virus besmet.
Opgelucht
Volgens een online enquête van marktonderzoeker en analysebedrijf YouGov, kijken de inwoners van Singapore het meest uit naar de hervatting van grotere sociale bijeenkomsten. Uit de enquête onder 1048 mensen blijkt dat een op de vier inwoners blij is met de versoepeling. Een derde van de onderzochten voelt zich opgelucht, ongeveer 29 procent maakt zich zorgen. Online lieten sommige inwoners weten dat de versoepelingen volgens hen te snel komen, aangezien Singapore nog duizenden infecties per dag telt. ‘Ga niet te snel over tot de orde van de dag,‘ luidde bijvoorbeeld een reactie op Twitter.
Maar restaurants en bars zijn blij met de versoepeling en verwachten deze week een toename van het aantal bezoekers. Barman Tim Rosete van cocktailbar Nemesis vertelt dat zijn aantal reserveringen met minstens twintig procent is gestegen. Nu het verbod op alcohol na halfelf is opgeheven, zal de bar haar openingstijden wijzigen en tot middernacht openblijven. Hij verwacht dat de versoepeling van de maatregelen zijn inkomsten zal verhogen. ‘Langer open betekent meer drinken,‘ zegt hij.
‘Mensen in grotere groepen hebben de neiging om meer geld aan drank te besteden‘
Anju, een Koreaans restaurant in het centrum van Singapore, heeft enkele reserveringen ontvangen voor groepen van tien personen, maar mede-oprichter Eugene Yeo merkt dat mensen toch nog op hun hoede zijn voor corona en zich nog niet haasten om met grotere groepen bijeen te komen. De mogelijkheid om grotere groepen te ontvangen zal zijn zaak volgens Yeo ten goede komen: ‘Mensen in grotere groepen hebben de neiging om meer geld aan drank te besteden.‘ Restaurants hebben de afgelopen twee jaar moeite gehad om de steeds veranderende beperkingen in Singapore bij te houden, voegt Yeo eraan toe. Hij hoopt dat de nieuwe regels enige vorm van zekerheid bieden.
Bedrijven in de voedingssector zijn erbij gebaat dat meer werknemers deze week naar hun werkplek kunnen terugkeren. Vanaf dinsdag mag 75 procent van de werknemers van alle bedrijven weer aan de slag, in plaats van 50 procent, zoals eerder. Bedrijven die flexibele werkruimtes verhuren zien als gevolg daarvan een toename van het aantal aanvragen. Balder Tol, algemeen directeur van WeWork Australië & Zuidoost-Azië, zegt dat na de aankondiging van Singapore bedrijven meteen kantoorruimte bij WeWork begonnen te reserveren en dat lopende gesprekken met grote ondernemingen in een stroomversnelling zijn geraakt. ‘Behalve dat meer werknemers terugkeren, is er ook meer ruimte nodig omdat bedrijven door de versoepelde regels meer zakenreizigers verwachten,’ aldus Tol.
Hij doelt op de vereenvoudigde reisregels die op 1 april van kracht worden. Gevaccineerde reizigers mogen Singapore dan binnen als ze twee dagen voor hun vlucht negatief getest zijn. Ze hoeven niet in quarantaine en bij aankomst niet te testen. Volgens autoriteiten is dit een poging van Singapore om zijn status als internationaal luchtvaartknooppunt terug te krijgen. Naar verwachting kan het aantal aankomsten worden teruggevoerd naar 50 procent van het niveau van voor de pandemie.
Bevolkingsdaling
Alex Holmes, econoom bij Capital Economics, zegt dat een snelle heropening van Singapores grenzen een zegen zal zijn voor de economische groei, als deze althans leidt tot een omkering van de enorme bevolkingsdaling tijdens de pandemie, die 4,1 procent bedroeg. Vooral de terugkeer van langdurige migratie is volgens hem voor Singapore van groot belang.
Ondertussen zal de versoepeling van de binnenlandse beperkingen een ‘broodnodige stimulans‘ betekenen voor horeca, toerisme en de transportsector van Singapore, aldus Holmes. Maar hij waarschuwt ook dat de maatregelen de prijsdruk zullen opvoeren en dat prijzen van vliegtickets, hotels en voedingsdiensten sterk zullen stijgen. Econoom Chua Hak Bin van Maybank wijst er bovendien op dat sommige bedrijven en restaurants te kampen hebben met personeelstekorten en wellicht niet volledig kunnen profiteren van de grotere vraag en het toenemende publiek na de heropening.
Een grotere vraag naar personeel zal de lonen doen stijgen, zodat hotels bijvoorbeeld hogere salarissen moeten bieden om werknemers uit andere sectoren, zoals de voedsel- en drankensector, terug te lokken. Dat zou kunnen leiden tot een ongezonde biedingsstrijd om lokale werknemers, waardoor de inflatiedruk voor deze binnenlandse diensten op korte termijn flink kan oplopen, aldus Chua.
In het tijdperk vóór de pandemie staken meer dan 300.000 mensen dagelijks de grens over
De heropening van de grens met Maleisië kan het tekort aan arbeidskrachten op middellange termijn enigszins verlichten wanneer meer Maleisische werknemers Singapore binnenkomen, zegt Chua. Hij merkt op dat in het tijdperk vóór de pandemie meer dan 300.000 mensen dagelijks de grens overstaken. Toch zal de aanzienlijke versoepeling van de maatregelen de groei van de dienstensector helpen stimuleren, waaronder die van de horeca, voedings- en drankensector en de detailhandel, die achterlopen bij het economische herstel.
‘De heropening komt op het juiste moment en zal de negatieve impact van de oorlog tussen Rusland en Oekraïne – verstoringen van de bevoorrading en stijgende energieprijzen – voor een deel helpen compenseren,’ aldus Chua.
De Indiase export is in de maand mei met ruim 67 procent gegroeid tot 32,21 miljard dollar, dankzij positieve ontwikkelingen in sectoren als techniek, farmaceutica, olieproducten en chemie. Dit blijkt uit voorlopige gegevens die het Indiase ministerie van Handel deze week publiceerde. Business Standard bericht dat de export vorig jaar mei 19,24 miljard dollar bedroeg. In mei 2019 was dat 29,85 miljard dollar.
Docenten willen vrijuit spreken
Meer dan vier op de tien leraren van middelbare scholen in Hongkong vinden dat ze vrijuit hun mening moeten kunnen uiten, maar slechts een vijfde van de schoolhoofden denkt er hetzelfde over, zo blijkt uit een recente enquête. De bevindingen maken deel uit van een onderzoek door de Vereniging van Middelbare Schoolhoofden naar de professionele status en sociale erkenning van leraren.
Bijna tweeduizend middelbare scholieren en meer dan honderd leraren werden uiteindelijk gearresteerd
Uit de peiling blijkt ook dat de meeste docenten en ouders van mening zijn dat leraren het recht hebben om vrijelijk deel te nemen aan ‘sociale evenementen’, hoewel de meesten het er wel over eens zijn dat docenten de verantwoordelijkheid hebben om studenten te ontmoedigen om deel te nemen aan illegale activiteiten.
Volgens de onderzoekers tonen de resultaten de opvattingen van ouders en leraren over de protesten tegen de regering die in juni 2019 uitbraken, waaraan veel docenten en studenten deelnamen. Bijna tweeduizend middelbare scholieren en meer dan honderd leraren werden uiteindelijk gearresteerd op verdenking van aan de protesten gerelateerde misdrijven, schrijft South China Morning Post.
Ngo’s boycotten Winterspelen
China zal de Winterspelen van 2022 in Beijing organiseren. Maar een groeiend leger van mensenrechtenactivisten roept landen op om de spelen te boycotten vanwege de schendingen van mensenrechten door China, zoals de vervolging van Oeigoerse moslims in Xinjiang, die door het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken is betiteld als’genocide’.
Een coalitie van ongeveer honderdtachtig mensenrechtenorganisaties heeft een ‘oproep tot actie’gedaan waarin landen en atleten worden opgeroepen tot een boycot van wat ze de’genocide Olympics’ zijn gaan noemen. Als Beijing ongestoord een Olympisch spektakel mag organiseren, zeggen ze, dan komt dat neer op acceptatie van de wreedheden van de Chinese regering tegen de Oeigoeren, het antidemocratisch optreden in Hongkong en andere mensenrechtenschendingen, aldus Vox.
‘Als genocide geen aanleiding is om de Olympische Spelen te boycotten, dan is niets dat meer’, zegt Zumretay Arkin van het World Uyghur Congress, een van de groepen die de campagne voor een boycot steunen.
België herroept ambassadeur
In april sloeg de vrouw van de Belgische ambassadeur in Zuid-Korea een medewerker in een kledingwinkel. Volgens Zuid-Koreaanse media werd de vrouw verdacht van winkeldiefstal. Bij het verlaten van de winkel zou ze boos hebben gereageerd toen een medewerker vroeg of ze wel had betaald voor de jas die ze droeg. Op bewakingsvideo’s is te zien hoe de ambassadeursvrouw vervolgens een medewerker slaat en een ander lastigvalt, meldt Der Spiegel.
De video werd later op sociale media gedeeld en daardoor leidde het incident tot wijdverbreide verontwaardiging. Sindsdien zijn de betrekkingen tussen de twee landen behoorlijk gespannen. Het Belgische ministerie van Buitenlandse Zaken heeft nu laten weten dat het zijn ambassadeur Peter Lescouhier terugtrekt uit Zuid-Korea. ‘Het is duidelijk geworden dat de huidige situatie hem niet toestaat zijn rol op een ontspannen manier te blijven uitoefenen’, aldus een verklaring van het ministerie. Lescouhier was sinds drie jaar de ambassadeur in Seoul.
Zagreb kiest groene kandidaat
Een linkse en groene kandidaat won afgelopen zondag de race om het burgemeesterschap van de Kroatische hoofdstad Zagreb door zijn extreemrechtse rivaal in een tweede ronde te verslaan. Met deze uitslag krijgt de stad voor het eerst in twee decennia een nieuwe burgemeester. Tomislav Tomasevic, die een vooruitstrevend milieubeleid beloofde om de leefbaarheid in de hoofdstad te verbeteren, kreeg 65 procent van de stemmen. Zijn tegenstander was de 59-jarige ex-popzanger Miroslav Skoro.
De vertrekkende burgemeester, Milan Bandic, leidde meer dan twintig jaar de stad. Hij werd beschuldigd van corruptie, stapte toch in de race voor een nieuwe termijn, maar stierf in februari aan een hartaanval.
Tomasevic, 39, die wordt gezien als symbool van een nieuwe generatie Kroatische politici, voerde campagne met de belofte om vriendjespolitiek en de ‘octopus van corruptie’ in de hoofdstad uit te roeien. Hij belooft de hoofdstad ‘groener, eerlijker, efficiënter en transparanter’ te maken, aldus EuroNews.
Horeca Italië mag binnen open
Italië zet de coronaversoepelingen door en sinds afgelopen dinsdag mogen bars en restaurants hun klanten ook weer binnen bedienen, tot opluchting van uitbaters die niet beschikten over een terras buiten. De verplichting tot het dragen van mondkapjes wanneer klanten niet zitten, eten of drinken, blijft vooralsnog van kracht.
De klassieke Italiaanse gewoonte van een espresso ‘al bancone’, aan de bar, was sinds maart verboden, maar wordt nu dus weer in ere hersteld zo meldt The Local. Vooral dat verbod leidde tot protesten van Italiaanse bareigenaren, omdat de traditie van een snelle koffie aan de bar de ‘levensader’ vormt voor tienduizenden kleine bedrijven in de horeca.
Situatie Libanon is uitzichtloos
De langdurige economische crisis in Libanon behoort tot ’s werelds tien zwaarste crises sinds het midden van de negentiende eeuw. Dat schrijft de Wereldbank in een recent rapport, weergegeven door . ‘Voortdurende beleidsinactiviteit en de afwezigheid van een optimaal functionerende uitvoerende autoriteit bedreigen de toch al kwetsbare sociaal-economische omstandigheden en de broze sociale vrede, terwijl een duidelijk keerpunt aan de horizon ontbreekt’, aldus de Wereldbank geciteerd door Middle East Monitor. Volgens het rapport is het bbp van Libanon gekelderd van bijna 55 miljard dollar in 2018 tot naar schatting 33 miljard dollar in 2020, terwijl het bbp per hoofd van de bevolking in dollars met ongeveer 40 procent is gedaald.
Een Israëlische luchtaanval verwoestte zaterdag een flatgebouw in Gaza-stad waarin de kantoren van het Amerikaanse persbureau The Associated Press en andere media zoals Al Jazeera waren gevestigd. Alle aanwezige AP-medewerkers en freelancers hebben het gebouw veilig en op tijd kunnen verlaten, maar wat het persbureau betreft is de zaak daar niet mee afgedaan.
Kort nadat Israël het gebouw met de grond gelijk maakte, publiceerde Gary Pruitt, voorzitter en CEO van AP de volgende verklaring:
‘We zijn ontsteld en geschokt dat het Israëlische leger een gebouw met daarin het bureau van AP en andere nieuwsorganisaties in Gaza heeft aangevallen en vernietigd. Ze kenden de locatie van ons bureau al lange tijd en wisten dat er journalisten aanwezig waren. We kregen een waarschuwing dat het gebouw zou worden getroffen.
‘De wereld zal minder kunnen weten over wat er in Gaza gaande is vanwege wat er vandaag is gebeurd’
De Israëlische regering zegt dat in het gebouw militaire inlichtingendiensten van Hamas aanwezig waren. We hebben de Israëlische regering opgeroepen om het bewijs daarover te presenteren. Het bureau van AP bevindt zich al vijftien jaar in dit gebouw. We hebben geen aanwijzingen dat Hamas in het gebouw was gevestigd of er actief was. Dit is iets wat we naar ons beste vermogen actief controleren. We zouden onze journalisten nooit willens en wetens in gevaar brengen.
We verzoeken om informatie van de Israëlische regering en werken samen met het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken in een poging meer te weten te komen.
Dit is een ongelooflijk verontrustende ontwikkeling. We hebben ternauwernood een verschrikkelijk verlies aan mensenlevens weten te vermijden. Een tiental AP-journalisten en freelancers was in het gebouw en kon gelukkig op tijd worden geëvacueerd.
De wereld zal minder kunnen weten over wat er in Gaza gaande is vanwege wat er vandaag is gebeurd.’
De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Antony Blinken liet maandag weten dat hij nog geen enkel Israëlisch bewijs heeft gezien dat wijst op activiteiten van Hamas in het gebouw, bericht Al Jazeera. Blinken zei dat hij Israël om rechtvaardiging voor de aanval heeft gevraagd. Volgens de Israëlische premier Benjamin Netanyahu zal Israël bewijzen van de aanwezigheid van Hamas in het gebouw delen via inlichtingenkanalen. Maar noch het Witte Huis, noch het ministerie van Buitenlandse Zaken wilden zeggen of aanwijzingen aan de VS zijn overlegd.
Horeca in Frankrijk gaat weldra open maar worstelt met personeelstekort
In Frankrijk staan hoteliers en restauranthouders te springen om weer aan de slag te kunnen, maar ze hebben wel een probleem: overal is er een schrijnend gebrek aan mankracht, zo schrijftThe New York Times. Door de pandemie zijn veel werknemers van baan veranderd. En dat is lastig nu het aftellen is begonnen naar het moment dat bezoekers weer arriveren.
Zo wachtte Christophe Thiriet al zes maanden op de opheffing van de lockdowns in Frankrijk, zodat hij de restaurants en hotels van zijn bedrijf in Oost-Frankrijk weer kon openen en hij de honderdvijftig werknemers weer kon oproepen die hij maanden geleden met verlof moest sturen. Maar toen hij hen deze maand vroeg of ze weer bij hem aan de slag wilden, kreeg hij van zeker dertig medewerkers te horen dat ze niet meer terug zullen komen, zodat hij zich nu in allerlei bochten moet wringen om nieuwe werknemers te vinden. ‘Met zo’n lange sluiting denken mensen er natuurlijk wel twee keer over na of ze beschikbaar willen blijven’, aldus Thiriet, manager van de Heintz Group, die elf hotels en drie restaurants bezit rond de stad Metz.
Bij restaurants en hotels in het hele land hangen borden met oproepen voor personeel
In heel Frankrijk kampen restaurants en hotels met hetzelfde probleem. Na maanden verlof hebben werkenden massaal besloten om niet terug te keren naar banen in de horeca. Een zorg voor Frankrijk, dat doorgaans bovenaan de lijst van de meest bezochte landen ter wereld staat. De branche ziet een tekort van misschien wel honderdduizend restaurant- en hotelmedewerkers, terwijl tegelijk ook honderdduizenden mensen op zoek zijn naar werk na de ergste recessie in Frankrijk in decennia. Maar werkgevers merken dat het steeds moeilijker wordt om werkzoekenden te lokken naar een branche waarvan de toekomst min of meer staat of valt met de grillen van het coronavirus en de onzekerheid over regelgeving en de voortgang van vaccinaties. Bij restaurants en hotels in het hele land hangen borden met oproepen voor personeel.
Het probleem dient zich aan op het moment dat duizenden hotels en restaurants die de crisis hebben overleefd, een daling van zo’n 80 procent sinds vorig voorjaar moeten goedmaken. De lockdowns hebben de Franse toeristenindustrie, een hoeksteen van de economie, sinds vorig jaar meer dan 60 miljard euro aan omzet gekost, schrijft Le Figaro.
‘We weten dat we deze zomer weer klanten zullen krijgen, dat is het probleem niet’, zegt Yann France, de eigenaar van La Flambée, een restaurant in de populaire noordelijke kuststad Deauville. ‘Onze zorg is dat we niet over voldoende personeel kunnen beschikken in een tijd dat we een enorm omzetverlies moeten goedmaken.’
Winnend lot verdwijnt in wasmachine
De jackpot van een loterij in Californië van maar liefst 26 miljoen dollar (21,4 miljoen euro) is niet opgeëist, zo meldt CNN. De winnaar van de SuperLotto Plus-trekking van 14 november 2020 had 180 dagen de tijd om het winnende lot te overhandigen, maar toen de deadline donderdag verstreek was nog niemand komen opdagen, aldus medewerkers van California Lottery.
Het winnende lot werd verkocht in een supermarkt in Norwalk, een buitenwijk van Los Angeles. Medewerkers van die winkel vertelden aan het lokale station KCBS / KCAL, een dochter van CNN, dat een vrouw die het lot onlangs kocht, was langsgekomen en had verteld dat het per ongeluk in de wasmachine terecht was gekomen en verloren was gegaan. Volgens de winkelmedewerkers zijn er camerabeelden die bewijzen dat de vrouw het lot heeft gekocht.
‘Spelers moeten altijd hun loten ondertekenen en fotograferen of kopiëren’
De woordvoerster van California Lottery, Cathy Johnston, vertelde CNN dat de vrouw geen contact had opgenomen met het loterijkantoor en dat ze niet wist of de vrouw het verlies had gemeld bij een districtskantoor of een officiële claim had ingediend. ‘Mocht ze dat gedaan hebben, dan zouden we het onderzoeken zoals we altijd doen. Zo niet, dan valt er niets te onderzoeken en kunnen we verder niets meer doen’, aldus Johnston. Ze liet overigens ook weten dat de camerabeelden uit de winkel helaas niet voldoende zijn om te bewijzen dat de vrouw het winnende lot heeft gekocht.
Overigens is niet iedereen in deze kwestie een verliezer, zo merkt CNN op. California Lottery heeft laten weten dat het bedrag, waarvan na belastingen nog 19,7 miljoen dollar (16,2 miljoen euro) over zal blijven, zal worden overgemaakt aan openbare scholen. Ook de winkel mag blij zijn want die ontvangt een bonus van 130.000 dollar (107.000 euro) voor de verkoop van het winnende lot.
Alles bij elkaar is het verhaal een goede reden voor alle spelers in de loterij om het advies van California Lottery op te volgen om te voorkomen dat de jackpot wordt misgelopen: ‘Spelers moeten altijd hun loten ondertekenen en de voor- en achterkant van het lot fotograferen of kopiëren om te kunnen bewijzen dat ze het in bezit hadden.’
Polen wil dat Tsjechië optreedt tegen ‘abortustoerisme‘
De Poolse ambassade in Praag blijkt de Tsjechische regering te hebben verzocht om in te grijpen in plannen voor wetgeving die het voor vrouwen uit Polen gemakkelijker maakt om abortus in Tsjechië te laten uitvoeren, bericht Notes from Poland. De voorgestelde wetgeving heeft betrekking op de voorwaarden waaronder buitenlandse vrouwen abortussen zouden kunnen ondergaan in Tsjechië. Het voorstel zou met name betrekking hebben op vrouwen uit Polen, dat enkele van de strengste abortuswetten van Europa heeft.
Legale abortus is nu vrijwel onmogelijk in Polen
Door een uitspraak van het Poolse Constitutionele Hof in oktober is legale abortus in Polen nu vrijwel onmogelijk, ook al vonden er nog slechts zo’n duizend ingrepen per jaar plaats. Volgens schattingen van vrouwenrechtengroepen worden er daadwerkelijk tussen de tachtig- en honderdvijftigduizend abortussen per jaar uitgevoerd, hetzij illegaal in Polen, hetzij doordat vrouwen naar het buitenland reizen.
In een brief van twee pagina’s aan het Tsjechische ministerie van Volksgezondheid, waarschuwt de Poolse zaakgelastigde Antoni Wręga dat de plannen voor de nieuwe wet ‘de Tsjechisch-Poolse betrekkingen zou kunnen schaden’.
Colombiaanse minister stapt op
De Colombiaanse minister van Financiën Alberto Carrasquilla is deze week opgestapt nadat een voorstel voor belastinghervorming leidde tot meerdere dagen van protesten waarbij zeker vierentwintig doden vielen, bericht Deutsche Welle. Carrasquilla vertrok een dag nadat president Iván Duque het controversiële voorstel had ingetrokken.
Het wetsvoorstel was half april ingediend in de hoop de overheidsuitgaven te kunnen financieren en de economie te vernieuwen. Volgens de regering zijn belastingverhogingen nodig omdat de pandemie grote gaten heeft geslagen in de Colombiaanse overheidsfinanciën. Colombia maakt de ergste recessie in een halve eeuw mee, met een daling van het bbp van 6,8 procent in 2020 ten opzichte van het jaar ervoor. Maar demonstranten vrezen dat de belastingwijzigingen, inclusief een verhoging van de inkomstenbelasting, hen nog armer zullen maken tijdens de pandemie.
Ondanks de intrekking van het wetsvoorstel heeft het ‘Nationaal Stakingscomité’ opgeroepen tot een nieuwe massabijeenkomst, omdat de demonstranten ‘veel meer eisen dan alleen het schrappen van de belastinghervorming’.
Onrust bij Renault Zuid-Korea
Renault Samsung, de Zuid-Koreaanse vestiging van de Franse autofabrikant, heeft deze week zijn fabriek in de stad Busan tijdelijk gesloten na een staking die al drie dagen duurde. De staking is georganiseerd door vakbonden die onder meer loonsverhoging eisen.
Het is al maanden onrustig bij de autofabrikant door vastgelopen loononderhandelingen, teruglopende verkopen en afnemende productie die is te wijten aan een tekort aan chipvoorraden en het ontbreken van nieuwe, aansprekende modellen, schrijft The Korea Herald.
Van januari tot april dit jaar daalde de verkoop tot 31.412 voertuigen, een daling van 24 procent ten opzichte van vorig jaar. In een waarschuwingssignaal aan de vakbonden maakte CEO Dominique Signora zijn positie duidelijk. ‘We moeten dringend kosten besparen tijdens deze crisis, aangezien onze verkopen het laagst zijn in zestien jaar’. Hij waarschuwde ook dat de autofabrikant nog enkele maanden last zal blijven hebben van het aanhoudende wereldwijde chiptekort. Signora suggereerde herstructurering van het bedrijf niet uit te sluiten.
Omstreden Chinese universiteit in Boedapest
Een controversieel Chinees universiteitsproject wekt bezorgdheid over de groeiende invloed van Beijing in Hongarije en over de nauwe banden van premier Viktor Orbán met China, aldus Radio Free Europe/RL. Eind april ondertekende Hongarije een overeenkomst met de Fudan-universiteit uit Shanghai voor bouw van een vestiging in Boedapest in 2024. Daarmee wordt dit de eerste Chinese universiteit in de EU en de eerste buitenlandse vestiging van deze prestigieuze universiteit. Goed voor het hoger onderwijs in Hongarije, vindt Orbán.
Er zijn zorgen over gebrek aan transparantie naar aanleiding van een ondoorzichtige Chinese lening
Maar er zijn zorgen over gebrek aan transparantie, na onthullingen dat de Hongaarse regering van plan is een enorme, ondoorzichtige Chinese lening aan te gaan om de campus te bouwen. Gergely Karácsony, burgemeester van Boedapest is een van de meest uitgesproken critici: ‘Totdat de regering alle details van het project volledig openbaar heeft gemaakt, hebben we niets om over te onderhandelen, hetgeen betekent dat we geen toestemming zullen geven voor de bouw van de Chinese universiteit.’
Griekse horeca voorzichtig open
Sinds maandag zijn terrassen van horecagelegenheden in Griekenland voor het eerst sinds november weer geopend, met tafels op afstand van elkaar. Staande klanten, muziek en activiteiten binnen zijn verboden. Maximaal zijn zes klanten per tafel toegestaan en de avondklok is verlaat van 21.00 tot 23.00 uur, meldt Ekathimerini.
Overigens werd die avondklok de afgelopen weken al grotendeels genegeerd. Bars en cafés schonken alleen om af te halen, maar buiten vormden zich grote groepen op trottoirs en bij de ingangen van nabijgelegen appartementen.
De versoepelingen zijn de eerste stappen op weg naar verdere opening met het oog op de komst van toeristen deze zomer.
Twitterban voor Indiase actrice
Bollywoodactrice Kangana Ranaut, die bekend staat om haar vurige steun aan de Indiase premier Narendra Modi, is permanent van Twitter verbannen wegens haatzaaien en belediging. Ranaut plaatste maandag een tweet waarin ze Modi aanspoort gangstertactieken toe te passen om de West-Bengaalse Mamata Banerjee te ‘temmen’, bericht Al Jazeera.
Ranaut noemde Banerjee op Twitter onder meer een ‘vrijgelaten monster’
De regionale partij van Banerjee, zittend leider van de deelstaat, versloeg bij verkiezingen dit weekend de hindoenationalisten van Modi. Daardoor behield ze de leiding over West-Bengalen. Na de verkiezingen werd de partij van Banerjee beschuldigd van gewelddadige aanvallen op haar tegenstanders.
Ranaut noemde Banerjee op Twitter onder meer een ‘vrijgelaten monster’.
Duitsland sluit grenzen met Tsjechië en Tirol uit angst voor mutaties
Uit vrees voor nieuwe coronavirusvarianten sluit Duitsland zijn grenzen met Tsjechië en Tirol. De Duitse minister van Binnenlandse Zaken Horst Seehofer zei donderdag tegen de Süddeutsche Zeitung dat de maatregel zondagavond van kracht zou gaan en dat Tirol en de Tsjechische regio’s die aan Duitsland grenzen, zouden worden opgenomen in de lijst van gebieden die zwaar getroffen zijn door de virusmutaties. Op deze lijst staan reeds landen als Groot-Brittannië, Zuid-Afrika, Brazilië en Portugal. Sinds eind januari zijn al de meeste reizen vanuit deze landen naar Duitsland verboden.
De Europese regiodirecteur van de Wereldgezondheidsorganisatie, Hans Kluge, heeft donderdag gewaarschuwd voor het ‘valse gevoel van veiligheid’ dat ontstaat door de vaccinatiecampagnes die over de hele wereld in gang zijn gezet, bericht het Duitse weekblad Stern. ‘De overgrote meerderheid van de Europese landen blijft kwetsbaar’, aldus Kluge.
Griekenland richt speciale universiteitspolitie op
Het Griekse parlement heeft donderdagavond een wetsvoorstel aangenomen tot oprichting van een nieuwe politiemacht op universiteiten, bericht de Griekse krant E Kathiremini. De campuspolitie is uitgerust met wapenstok en pepperspray, maar draagt geen vuurwapen, en zal de orde op en rond de universiteiten handhaven.
Tijdens het debat demonstreerden volgens de politie ongeveer duizend mensen voor het Griekse Parlement tegen deze maatregel, die zij ondemocratisch noemen. Euronews bericht dat ook ook duizenden universiteitsprofessoren de regering hebben opgeroepen de wet in te trekken.
Een reportage van Al Jazeera over de protesten tegen de wet van de afgelopen weken.
Universiteiten in Griekenland zijn vaak het toneel van geweld: de foto van de aanval van afgelopen oktober op de rector van de Economische en Bedrijfsuniversiteit van Athene door een groep jongeren, die hem een bord om zijn nek hingen met de tekst ‘Solidariteit met de bezettingen’, ging rond op de sociale media en schokte de publieke opinie.
‘Nergens anders ter wereld zien we beelden (…) van historische gebouwen die worden vernield, lokalen die worden geplunderd’, zei premier Mitsotakis vóór de stemming tegen de parlementariërs.
‘De kwestie van politie op de campus ligt in Griekenland bijzonder gevoelig sinds het militaire bewind van 1967-1974’, schrijft E Kathiremini. Tijdens een studentenopstand in 1973 die uiteindelijk leidde tot de val van de junta, reed een tank door de poorten van de Nationale Technische Universiteit van Athene, waarbij minstens vierentwintig studenten en burgers om het leven kwamen.
China haalt BBC World News van de buis
Nadat de Britse autoriteiten vorige week de zendvergunning voor China’s publieke zender introkken, kondigde Beijing op donderdag (11 februari) aan dat het de uitzendrechten van BBC World News in China zou opschorten omdat de inhoud in strijd zou zijn met de richtlijnen van het land, meldt The Daily Telegraph.
Een overduidelijke ‘tit for tat’-vergeldingactie van Beijing, aldus CNN.
De BBCwijst erop dat haar ‘site en applicatie reeds ontoegankelijk waren’ vanuit China
De NRTA, de Chinese zendautoriteit, stelt dat de berichtgeving van de BBC over China ‘een ernstige schending’ inhoudt van de richtlijnen, waaronder de plicht ‘waarheidsgetrouwe’ informatie te verstrekken, schrijft The Daily Telegraph. In een verklaring zegt de NRTA dat de uitzendingen van BBC de nationale belangen en eenheid van China hebben geschaad.
Vorige week heeft Londen de vergunning ingetrokken van de Engelstalige Chinese nieuwszender CGTN, die in handen is van de staat, omdat zij van mening is dat deze onder controle staat van de Chinese Communistische Partij.
Volgens The Wall Street Journal is het besluit van Beijing vooral ‘symbolisch’, omdat internationale omroepen zoals de BBC al een beperkt bereik in China hebben. De programma’s van de zender zijn gewoonlijk alleen te zien ‘in luxehotels en -resorts waar buitenlanders verblijven, en zelfs daar gaan de schermen vaak op zwart wanneer het nieuws over China gaat’, aldus de krant. Ook de BBCwijst erop dat haar ‘site en applicatie reeds ontoegankelijk waren’ vanuit China.
Prijs én energieverbruik bitcoin door het dak
De prijs van bitcoin bereikte een recordhoogte nadat Tesla bekend maakte dat ze voor 1,5 miljard dollar aan cryptovaluta heeft gekocht en deze accepteert als betaalmiddel voor haar auto’s. De recente opmerkingen van Elon Musk over digitaal geld hebben de overtuiging van bitcoinaanhangers dat de digitale munt ooit een wettig betaalmiddel zal zijn, versterkt.
Tesla’s investering in zo’n volatiele markt is echter een grote gok en doet afbreuk aan de groene geloofwaardigheid van het bedrijf, schrijft The Economist. De hoeveelheid computerenergie die nodig is om bitcoin te delven vertegenwoordigt 0,58 procent van het totale elektriciteitsverbruik in de wereld, volgens het Cambridge Centre for Alternative Finance.
Naar het café? Eerst registreren met je telefoon
Vandaag (12 februari) kunnen de inwoners van de Spaanse autonome regio Castilië-La Mancha weer naar het café of restaurant, na een 26 dagen lange sluiting van de horeca, een van de maatregelen die de regionale regering heeft genomen om de besmettingen tijdens de derde golf van het coronavirus in te dammen, bericht El País.
Als je in Castilië-La Mancha de kroeg in wilt, moet je met je smartphone een QR-code scannen, een nieuw verplicht protocol dat donderdag 11 februari om middernacht is ingegaan. Het heeft als doel contacten zo snel mogelijk op te sporen en te lokaliseren voor het geval zich een besmetting in een horecalokaal voordoet.
Horecagelegenheden moeten wel om 21.00 sluiten en mogen maar een derde van hun normale capaciteit aan gasten toelaten, meldt El Mundo. De avondklok van 22.00 blijft van kracht in de regio van Don Quichot van La Mancha.
Volgens officiële cijfers van de regionale gezondheidsautoriteiten lagen op 9 februari in dit gebied met zo’n twee miljoen inwoners ten zuiden van Madrid 1107 mensen in de ziekenhuizen, waarvan 226 op de intensive care.
Na de Duitse hereniging ging het een tijdlang bergafwaarts met Leipzig. Maar inmiddels beleeft de duizend jaar oude stad een opmerkelijke renaissance en steekt ze zelfs Berlijn naar de kroon.
Vaak is het zo dat een droom lange tijd in stilte groeit, voor hij in het volle licht treedt. In Leipzig ging dat anders – daar brak die droom met een oerkreet naar buiten, de oerkreet van tienduizenden dolgelukkige voetbalfans die de sensatie vierden met gejuich en gezang. Een oerkreet die oversloeg op een hele stad.
Het was op een avond, laat in de zomer van 2016, dat Naby Keita in het stadion van RB Leipzig na 89 zenuwslopende minuten de bal achter de doelman van Borussia Dortmund in het net joeg. Bierbekers vlogen door de lucht, fans vielen elkaar in de armen, iedereen ging uit zijn dak – Leipzig deed weer mee.
1-0 tegen de nummer twee van Duitsland, het was de eerste zege in de Bundesliga voor de pas gepromoveerde ploeg waar heel veel Duitse voetbalfans op neerkijken. Tot dan toe was het een kwestie geweest van willen en de beurs trekken. Red Bull koopt een club, en die wordt door iedereen gehaat. Leipzig trotseerde die haat, stad en club vonden elkaar, bijna elke thuiswedstrijd was al weken van tevoren uitverkocht. Maar de avond waarop Naby Keita de Borussen versloeg, was het echte moment waarop de haters de mond werd gesnoerd. Het was de dag waarop ze in Leipzig openlijk begonnen te dromen.
Negen maanden later is die droom werkelijkheid geworden. RB – de twee letters staan voor RasenBallsport (balsport op gras), maar natuurlijk ook voor sponsor Red Bull – eindigt in de competitie op de tweede plaats, voor Borussia Dortmund; het hoeft alleen het oppermachtige Bayern voor zich te dulden.
Wanneer de ploeg in de laatste thuiswedstrijd uiteindelijk met 4-5 het onderspit delft tegen de landskampioen uit München, maakt de frustratie al snel plaats voor trots. Deze club, dweept burgemeester Burkhard Jung, ‘staat symbool voor de opleving van een totale stad’.
De neergang van Leipzig werd ingezet ten tijde van de DDR en bereikte haar dieptepunt bij de Duitse hereniging, toen hele reeksen fabrieken gesloten moesten worden. Nu laat de stad deze neergang niet alleen achter zich, maar zit ze weer in de lift, met een ongelooflijke dynamiek – en niet alleen in de Bundesliga. Jung heeft gelijk: RB is geen doekje voor het bloeden, maar staat symbool voor die bloei.
Het zijn figuren zoals Naby Keita waardoor de mensen worden meegesleept. Aanvankelijk had hij zich in Leipzig eenzaam gevoeld, zo vertelt de 22-jarige middenvelder, die het voetbal leerde in de straten van de Guineese hoofdstad Conakry. Tegenwoordig is er vaak een hele entourage om de speler heen, vrienden en familie. Vooral dankzij maman, zijn moeder, voelt hij zich in Leipzig inmiddels thuis. Maar heel goed kent hij zijn nieuwe vaderstad nog niet. Daarvoor ontbreekt het hem aan tijd.
Ook andere sterren houden van de stad. Ze hebben gehoord dat het er anders moet zijn dan elders in het oosten van Duitsland. In Berlijn of Hamburg hoor je vaak zeggen: ‘Als ik op een andere plek in Duitsland zou moeten wonen, dan alleen in Leipzig.’ Sommigen doen dat ook. Nog maar kort geleden kocht Elyas M’Barek, het tieneridool uit Fack Ju Göhte [een populaire Duitse filmkomedie uit 2013], die eigenlijk in München woont en vaak in Berlijn is, een villa aan de zuidkant van het centrum.
Wel bijzonder: deze stad is niet klein te krijgen. Er steekt in haar iets dat steeds weer de kop opsteekt, naar de top, de wereld in. Die kwaliteit wekte niet alleen bewondering, maar ook jaloezie en nijd. De altijd felle Maarten Luther trok in de vroege jaren veertig van de zestiende eeuw al van leer tegen ‘hoererij en woeker’ in de jaarbeursstad. Ook de zich als edelman voordoende August Maurer die brieven schreef over Leipzig im Taumel (Leipzig in roes), stelde het zedenverval aan de kaak. ‘Zo veel lage schepsels en verdorven meisjes kan men alleen aantreffen tijdens de Leipziger jaarbeurs’, schreef hij aan het eind van de achttiende eeuw.
In Dresden zijn ze alleen heimat en verder vooral op zichzelf. In Berlijn zijn ze alleen wereld, maar kennen ze geen heimat. Leipzig wil beide. Leipzig is beide
Maar met de start van de eenentwintigste eeuw begon de hype. Toen ontdekte The New York Times Leipzig als ‘the better Berlin’, tenminste voor jonge creatievelingen. Ook de Britse Guardian zag een stad ‘better than the capital’. Al gauw prezen alle lokale kranten ‘Hypezig’ de hemel in.
Wie zich afvraagt wat deze stad heeft wat andere steden niet hebben, moet misschien maar eens een blik werpen op de menukaarten en de namen van nieuwe horecagelegenheden. Ook hieruit spreekt de geest van de stad. Königsberger Klopse (een Oost-Pruisische specialiteit) en ook de nodige gerechten met curry. Bier van hier en rum van ver, dat alles overgoten met een zoet smakend restje communistische saus.
‘Subbotnik’ heet een restaurant, genoemd naar de extra werkdag die de arbeiders in de Sovjet-Unie aan hun Partij moesten schenken. ‘Werk 2’ luidt de naam van een cultuurcentrum in het stadsdeel Connewitz. De grote fabriekspoort roept beelden op van de proletarische massa’s die hier ooit onderdoor liepen. Wie de DDR heeft meegemaakt, zal het zich zeker kunnen herinneren.
Dat is het: de heimat, maar ook de wereld. In Dresden zijn ze alleen heimat en verder vooral op zichzelf. In Berlijn zijn ze alleen wereld, maar kennen ze geen heimat. Leipzig wil beide. Leipzig is beide.
Iemand die zich hierdoor aangetrokken voelde, is Lizette Ardelean. Het is het oeroude verhaal van het zoeken naar de juiste plek om te wonen – een plek die schittert, die een belofte betekent. Ardelean is twintig als ze het Roemeense Oradea inruilt voor Leipzig.
Drie jaar geleden is dat nu en ze belandt meteen in de legendarische katoenspinnerij van Plagwitz, een gigantische fabriek die een plek voor de kunsten werd. Galeries, ateliers van bekende schilders en tweemaal per jaar de zogeheten spinnerijrondgang. Dan trekt half Leipzig door haar wereldberoemde kunstfabriek en mengt de lokale bevolking zich tussen verzamelaars en kenners die van over de hele wereld komen. Bij de allereerste rondgang, zo vertellen de Leipzigers elkaar, zouden alle parkeerplekken voor privéjets op de luchthaven bezet zijn geweest.
Ardelean woont een tijdje met een kunstenaarsechtpaar in hun loft in de spinnerij. ‘Een mooie tijd,’ zo herinnert ze zich. Ze krijgt van hen een fiets en in haar eerste zomer in Leipzig doet ze daarmee wat iedereen hier doet: de stad verkennen, overdag en ’s nachts. En ook de vele meren buiten de stad.
Aan het eind van die eerste zomer begint ze met bloggen en zet ze een magazine op dat ze Effusive noemt. Nog altijd verwondert ze zich over het gemak waarmee zij als buitenlandse journaliste hier voet aan de grond kon krijgen. De mooie tijd in de spinnerij ligt achter haar; ze woont nu in het duidelijk minder hippe Altlindenau.
Die wijk heeft twee gezichten, vertelt ze. Overdag is het er rustig, je ziet veel vriendelijke gezichten en treft er winkels aan die zo Oost-Duits aandoen dat sommige toeristen denken dat deze speciaal voor hen zijn ingericht. Maar het is gewoon nooit gestopt – de lampen, de behangsels, de ragouts en dat typische DDR-softijs, het is er allemaal gewoon nog. Maar wanneer de zon onder is, toont de wijk zich van zijn minder vriendelijke kant – dan slaan de bierglazen tegen de stoep en trekt de wijk nachtbrakers en zwervers aan.
Goedkope huren, goedkoop bier
Hier wonen studenten, creatievelingen, jonge gezinnen. Bij Subbotnik kost een biertje 1,80 euro. Goedkope huren, goedkoop bier – voor veel studenten twee goede redenen om naar Leipzig te komen. Maar ook hier is verandering merkbaar, stijgen de huren en dus trekken veel mensen weer weg.
Maar dat geldt niet voor Lara Rüter. Voor nog geen 1000 euro kan zij in Eutritzsch leven, een stadsdeel in het noorden van Leipzig. Voor een metropool zoals Berlijn zou zoiets onvoorstelbaar zijn. De 26-jarige vrouw studeert aan het Duitse Instituut voor Literatuur. Ze is geboren in Hannover en belandde via Hildesheim en Berlijn in Leipzig. ‘Hier is mijn thuis,’ zegt ze over haar tweede vaderstad.
Het instituut waarvan de oorsprong teruggaat op het jaar 1955, is vergeleken bij de eerbiedwaardige bakens van Leipziger cultuur zoals het Gewandhaus (concertgebouw) en het koor van de Thomaskerk (waarvoor Johann Sebastian Bach als cantor werkte) bepaald jong. Afgestudeerd aan het instituut zijn onder meer Clemens Meyer en Juli Zeh [allebei succesvolle Duitse romanschrijvers].
Ook blogster Ardelean wil studeren. Fotografie, aan de Hogeschool voor Grafiek en Boekkunst, een van de oudste openbare kunstacademies van Duitsland. Berlijn is haar te groot, zegt ze. In Leipzig maak je gemakkelijker vrienden. Leipzig is het Berlijn voor de lafaards, zeggen spotters.
De Leipzigers – ook de nieuwe – ergeren zich over al die vergelijkingen met Berlijn. Voor een traditiebewuste Saks is Berlijn een parvenu: als grote stad nog geen honderdvijftig jaar oud. Vergelijk dat eens met Leipzig, dat in haar duizendjarige geschiedenis al vaak in een heel andere divisie speelde. De stad beschikt over een aanzienlijk niveau en ligt ‘een paar flinke mijlen boven de cultuurzeespiegel Berlijn’, schreef de grote journalist Joseph Roth in een reisrapportage uit 1922. ‘Leipzig is de literaire graanschuur van de Duitse landen. Vanuit hier gaan lectuur en lexicon de wereld over. Met name deze stad maakte van het Duitse Rijk het land van de meeste geletterden.’
Maar ook in recentere tijden heeft Leipzig goede redenen voor een solide zelfbewustzijn tegenover de hoofdstad. In de herfst van 1989, toen de maandagse demonstraties aanzwollen en uiteindelijk tienduizenden Wir sind das Volk roepend over de ringweg rond de binnenstad trokken, was het Leipzig dat als Heldenstadt gevierd werd. en niet Berlijn, waar de SED-elites erin slaagden het protest min of meer in de hand te houden.
En zo staat niet Berlijn maar juist Leipzig voor de vrijheidsrevolutie van 1989. Rebels was de stad altijd al. In 1965 gingen bij de zogenaamde Beatkrawalle honderden de straat op om te protesteren tegen het verbod op beatmuziek – maar liefst 54 van de 58 officieel geregistreerde bands in de stad werden toen verboden.
Toen Siegfried Bülow aan het begin van de jaren negentig in het weekend terugkeerde naar zijn flat in Chemnitz en vanaf zijn balkon op de elfde verdieping uitkeek over het Ertsgebergte, dacht hij dat het hem gelukt was. De in 1952 geboren Saks had al tijdens de DDR carrière gemaakt. Na een opleiding tot instrumentmaker studeerde hij machinebouw en schopte het tot directeur van de Chemnitzer Motorenwerke.
Toen later het Volkswagenconcern het bedrijf overnam, bood deze autofabrikant ook Bülow een baan aan. Hoewel automan Bülow nu moest pendelen tussen Chemnitz en Wolfsburg, was hij toch tevreden. Heel wat van zijn collega’s werkten in bedrijven van de Treuhandanstalt (het agentschap dat na de hereniging van Duitsland Oost-Duitse ondernemingen privatiseerde) en wisten niet wat de toekomst zou brengen. Anderen konden niet meekomen in het kapitalistische systeem en raakten werkloos. Bülow daarentegen was een gewild man. Op een dag in 1999 ging zijn telefoon, en een man aan de lijn vroeg: ‘Een groot autobedrijf wil in het oosten, bij u in de buurt, een fabriek bouwen. Hebt u belangstelling?’
Bülow had belangstelling. Wat hij aanvankelijk niet wist, was dat de headhunter het over Porsche had. Porsche! Een schitterend merk dat voor passie staat, een autobouwer die in heel de wereld uiterst winstgevend is. Uitgerekend voor dit concern moest Bülow, ooit verantwoordelijk voor de montage van de Barkas, het logge DDR-bestelbusje, een nieuw productiebedrijf opbouwen. In februari 2000 werd in een maisveld vlak bij de luchthaven van Leipzig de eerste steen voor de nieuwe fabriek gelegd, die in augustus 2002 feestelijk werd geopend. Het was een tijd waarin alles mogelijk leek. ‘De stemming was euforisch,’ herinnert Bülow zich. Een baan bij Porsche Leipzig GmbH, zoals de firma heet, was een lot uit de loterij.
Later zou de vestiging een keerpunt blijken te zijn in de economische geschiedenis van de stad. Vlak voor de arbeiders- en boerenrepubliek ten onderging, kende de Leipziger industrie nog meer dan honderdduizend arbeidsplaatsen. Veel daarvan waren allang niet meer concurrerend.
Toen de muur viel en het kapitalisme zijn intrek nam, ging het pijlsnel bergafwaarts. Er bleven nog geen negenduizend banen over, veel te weinig om de stad van een half miljoen inwoners te onderhouden.
Toen kwam Porsche – en daarna algauw ook BMW. Alleen al de autofabrikanten schiepen meer dan tienduizend banen. Beide fabrieken liggen maar 13 kilometer van elkaar vandaan. Langs de A14, aan de noordrand van de stad, rijgen de bedrijven zich als parels aaneen. Amazon heeft een groot logistiek centrum gebouwd en pakketdienst DHL heeft de luchthaven uitgebouwd tot het op vier na grootste vrachtvliegveld van Europa.
Sinds 1991 was het werkloosheidspercentage in Leipzig nog nooit zo laag, momenteel ligt het op 7,7 procent. Ter vergelijking: in 2002 lag het rond de 20 procent. Tussen 2010 en 2015 liet de jaarbeursstad een groei zien van ruim 17 procent op een aantal van bijna 250.000 werknemers. Daarmee staat Leipzig in Duitsland bovenaan, nog voor München.
Ook vanwege de werkgelegenheid komen elk jaar duizenden mensen naar de stad. In de afgelopen vijf jaar kwamen er 62.000 nieuwe inwoners bij – een groei die geen enkele andere grote Duitse stad kan laten zien. En waarmee niemand had gerekend.
In 2005 werd aan de Humboldtuniversiteit van Berlijn nog een proefschrift verdedigd over ‘gemeentepolitiek in krimpsteden’. Daarin werd Leipzig vergeleken met Duisburg, beide steden werden als een extreem voorbeeld van demografische neergang beschreven. En dat klopte ook: met haar inwonertal was Leipzig in 1998 afgegleden naar plaats vijftien. Maar vervolgens haalde de Saksische metropool eerst Dresden in, toen Neurenberg en daarna Duisburg, Hannover en Bremen. Vaststaat dat de stad binnenkort ook Essen en Dortmund achter zich zal laten. Daarmee is het de op zeven na grootste stad van het land. Momenteel telt Leipzig bijna 584.000 inwoners; voor het jaar 2030 rekent men op het stadhuis op 722.000.
In plaats van krimpen is het dus groeien wat de klok slaat. Overal ontstaan nieuwe stadswijkjes, zoals vlak naast het centraal station, aan de Lindenauer Hafen of bij de Bayerischer Bahnhof. Leipzig beleeft op dit moment een nieuwe Gründerzeit (de tijd van grote economische opbloei in Duitsland na de stichting van het keizerrijk in 1871).
Na de orkestrepetitie, als niemand kijkt, maakt de Letse dirigent Andris Nelsons een radslag. Niet zo perfect als bij een ballerina, maar toch een prima radslag; zijn zwarte overhemd glipt daarbij een stukje uit zijn zwarte broek. Soms draagt Nelsons onder zijn zwarte overhemd een wit T-shirt, dan komt het wit achter zijn openstaande boord tevoorschijn en heeft hij wel iets weg van een geestelijke.
In zekere zin, zegt Nelsons, is een dirigent ook missionaris, bemiddelaar tussen twee werelden, die van de orkestleden en die van het publiek. Met name in Leipzig, de stad met zo’n unieke muzikale traditie, werkt dat goed. De betrekkelijk geringe omvang van de stad, heel compact ook, is voor hem als kunstenaar perfect. ‘Hier kan ik veel mensen bereiken.’ Ook op het leven hier verheugt hij zich al.
In het komende seizoen, waarin het Gewandhausorchester zijn 275e verjaardag viert, zal Nelsons Riccardo Chailly opvolgen als dirigent. Daarmee treedt hij toe tot een traditie die bepaald glanst van grote namen – van Felix Mendelssohn Bartholdy en Wilhem Furtwängler tot Kurt Masur. Een traditie die een minder van zijn missie overtuigde man de moed in de schoenen zou doen zinken.
Nelsons gaat er enthousiast aan staan. Het is natuurlijk ook prestigieus, zo geeft hij toe, om hier te mogen werken. Hij is in 1978 geboren in de Sovjet-Unie, maar wel in het nooit helemaal door Sovjet-Rusland gevormde Riga. En ja, tot op zekere hoogte doet Leipzig, dat ooit achter het IJzeren Gordijn lag, hem denken aan zijn vaderland.
Sinds drie jaar is hij chef-dirigent van het Boston Symphony Orchestra – daar hing al enigszins een Leipzig-achtige geur. Want de Symphony Hall in Boston werd ooit gemodelleerd naar het oude concertgebouw van de jaarbeursstad. Nelsons zal zowel in Boston als in Leipzig dirigeren – en slaat zo een heel eigen Atlantische brug tussen evenbeeld en voorbeeld. Wanneer hij die avond voor een uitverkochte zaal zijn orkest aanvuurt en intoomt, en zelf tot het uiterste gaat, danst hij er zelfs iets bij.
Gentrificering en misdaad
Leipzig danst, Leipzig bloeit. Voorbij zijn de tijden waarin de stad in de Berlijnse kranten met advertenties als ‘Kom naar Leipzig, wij hebben ruimte’ naar inwoners hengelde. In de stad met haar kolossale huizen, hoge plafonds en ooit voordelige huren, wordt het krapper en duurder. Er gebeurt wat er altijd in zo’n situatie gebeurt. Sommige kunstenaars trekken een wijk verder oostwaarts, naar Leipzig-Neustadt, naar de beruchte Eisenbahnstraße.
Het is een wedloop – ook investeerders slapen niet. Ze zien in een van de laatste nog niet gegentrificeerde wijken uit de Gründerzeit een goudmijn, ondanks de criminaliteitscijfers die er hoger zijn dan waar ook in het land.
Leipzig lijkt inderdaad een bijzondere aantrekkingskracht uit te oefenen op criminelen. De stad staat op plaats twee, niet alleen in de Bundesliga, maar ook in de ranking van gevaarlijkste Duitse steden. Vorig jaar kende de stad op elke 100.000 inwoners 15.811 misdrijven. Meer dan in Hannover (15.764 delicten), meer zelfs dan in Frankfurt am Main (15.671), jarenlang in Duitsland het bolwerk van criminaliteit. Alleen Berlijn doet het met 16.161 delicten nog slechter.
Leipzig, zo zeggen cynici, is allang het kleine Chicago van de Bondsrepubliek. De bijna 89.000 misdrijven in 2016 betekenden een stijging van 20 procent ten opzichte van het jaar ervoor. Vooral de cijfers van eigendomsdelicten, diefstallen en woninginbraken vliegen omhoog. Met name de drugsscene zorgt voor problemen. Leipzig ligt in het centrum van drugsstromen in het midden van Duitsland, zegt een woordvoerder.
De stad is ook altijd weer een politiek slachtveld. Links tegen rechts. Links tegen de staat. Rechts tegen de staat. Eind 2015 escaleerde de situatie bij een demonstratie van neonazi’s, toen meer dan tweeduizend linkse tegendemonstranten hevig slag leverden met de politie. Tientallen agenten raakten daarbij gewond.
Duizenden spoelen zingen, honderden wolkammachines ratelen in de stoffige, verstikkende lucht, een oorverdovend lawaai. Grote, oude industrie – de Leipziger katoenspinnerij, de grootste in zijn soort op het Europese continent. Hier werkten in 1989 nog bijna 1700 mensen, in meerderheid vrouwen. Een van de jonge vrouwen was Katrin Heichel, en soms maakt het leven merkwaardige capriolen, soms lukt zelfs een synchroonsprong. De sprong vanuit een huishoudschort naar het cultuurbezeten heden, ze hebben hem beide synchroon uitgevoerd: de oude spinnerij die een kunstfabriek werd en de jonge vrouw die er werd opgeleid tot vakarbeider textiel en die later schilderes werd. ‘Ik droomde er tijdens mijn werk altijd al van dat op deze plek ooit cultuur geschapen en gestimuleerd zou worden,’ zegt ze.
Nu is Heichel 45. Ze staat in haar atelier, naar eigen zeggen een van de laatste vrijplaatsen in het centrum van Leipzig. Ze is in deze stad geboren en groeide op in de burgerlijke wijk Gohlis. Ten tijde van de DDR was Leipzig een grauwe stad, vertelt ze, in het zuiden werd bruinkool ontgonnen. Ze moest voortijdig van school, naar eigen zeggen ongewild: te eigenzinnig en onaangepast. Naast Heichels ateliergemeenschap moet nu een kinderdagverblijf verrijzen. ‘Daarvoor worden veel oude bomen gerooid,’ zegt ze boos. De schilderes is een van die Leipzigers met een donkerbruin vermoeden dat het binnenkort wel eens voorbij zou kunnen zijn met de postsocialistische coolness van de stad – met de vreedzame co-existentie van vroeger en nu, met goedkope ateliers en nostalgie met een knipoog.
De liefde voor haar vaderstad heeft min of meer plaatsgemaakt voor woede, zegt Heichel. De stad is gewoon te gladjes geworden. Te perfect, te gehypet.
Leipzig groeit niet alleen door zijn immigranten, ook de babyboom gaat onverminderd door. Sinds 2014 worden er meer mensen geboren dan er overlijden. In combinatie met de trek van vooral jonge volwassenen naar de stad leidt dit ertoe dat de gemiddelde leeftijd van de bevolking daalt. Leipzig is een jonge stad.
Profileert zich als conservatief. Op economisch gebied zeer uitgebreid, tevens aandacht voor toerisme en de huizenmarkt. In 1946 door de Britten in Hamburg opgericht.
Deze website gebruikt cookies. Door de site te gebruiken gaan we er vanuit dat je ze accepteert. OK
Manage consent
Over onze cookies
Deze website gebruiks cookies die de gebruikservaring verbeteren. De cookies die we als noodzakelijk categoriseren worden opgeslagen door je browser en zijn essentiëel voor een goede werking van de basisfuncties van deze website. We gebruiken ook third-party cookies die ons helpen te analyseren hoe deze website gebruikt wordt. Deze cookies kunnen ook voor marketingdoeleinden worden gebruikt. Ze worden alleen door je browser opgeslagen als je daar toestemming voor geeft.
Onze noodzakelijke cookies zijn essentiëel voor het goed functioneren van deze website. De basisfuncties en beveiliging van deze website zijn hiervan afhankelijk. Deze cookies slaan geen persoonlijke informatie op.
