Tag: Jimmy Lai

  • In Hongkong begint het proces tegen oppositiefiguur Jimmy Lai

    In Hongkong begint het proces tegen oppositiefiguur Jimmy Lai

    Lees ook het andere kort nieuws uit de buitenlandse pers van vandaag:

    » Servië: Vučić claimt grote overwinning in verkiezingen

    » Australië: Extreem noodweer veroorzaakt ernstige overstromingen

    Hij riskeert een levenslange gevangenisstraf 

    Het proces tegen de Hongkongse mediamagnaat en oppositiefiguur Jimmy Lai is vanochtend begonnen. Dat schrijft Le Monde. Lai wordt door de Hongkongse autoriteiten beschuldigd van opruiing en ‘samenzwering met buitenlandse strijdkrachten’. Voor deze misdrijven kan hij levenslang krijgen. Het proces zal naar verwachting tachtig dagen duren en de uitspraak wordt niet voor de herfst van 2024 verwacht.

    Aanbiedingen 360 artikel
    360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.

    De voormalig tycoon van de persgroep Next Media, die de zeer populaire krant Apple Daily uitgeeft, heeft al meer dan duizend dagen in de gevangenis doorgebracht. Hij zit een straf van vijf jaar en negen maanden uit vanwege ‘fraude’. Le Monde schrijft dat het hier om een zakelijk geschil gaat dat volgens juridische bronnen tot maximaal een boete had moeten leiden. 

    De Hongkongse autoriteiten nemen het Jimmy Lai en zijn mediabedrijf met name kwalijk dat ze opriepen tot internationale sancties tegen Hongkong. Daarnaast wordt beweerd dat ze artikelen hebben gepubliceerd waarin wordt opgeroepen tot rebellie en aanzetten tot haat tijdens de antiregeringsprotesten in 2019. De details van de aanklacht tegen Jimmy Lai zijn niet openbaar gemaakt. De Hongkongse minister van Veiligheid, Chris Tang, verklaarde hierover dat het proces zou aantonen hoe ‘ernstig’ deze overtredingen waren. 

    Lees ook:

  • Mediamagnaat Jimmy Lai krijgt bijna zes jaar

    Mediamagnaat Jimmy Lai krijgt bijna zes jaar

    Lees ook het andere kort nieuws uit de buitenlandse pers van vandaag:

    » Winnaars Nobelprijs krijgen prijs uitgereikt

    » Onderzoek naar corruptie in Europees Parlement

    Lai was uitgever van de Apple Daily in Hongkong

    In Hongkong is de mediamagnaat Jimmy Lai zaterdag veroordeeld tot bijna zes jaar gevangenisstraf, schrijft de Washington Post. Lai was oprichter van de Apple Daily, een online krant die zich uitsprak voor democratie in Hongkong. De krant schreef regelmatig kritisch over de Chinese invloed op Hongkong. Lai werd in 2020 gearresteerd toen agenten de redactie van de Apple Daily binnenvielen. Een jaar later stopte de krant te bestaan, nadat de rechter beslag had gelegd op alle bankrekeningen.

    De meeste aanklachten tegen Lai lijken politiek gemotiveerd. Zo zegt de rechter dat Lai de redactie van Apple Daily onder illegale voorwaarden onderverhuurde aan andere bedrijven. Eerder had Lai al ruim anderhalf jaar gevangenisstraf gekregen omdat hij, ondanks coronabeperkingen, meeliep in een herdenking van de Tiananmen-opstand.

    Naar verwachting zal de gevangenisstraf van Lai nog oplopen. Onder de veiligheidswet die het pro-Chinese bestuur in Hongkong arresteerde, wordt de activist verdacht van “samenspanning met buitenlandse mogendheden”. Indien hij schuldig wordt bevonden, kan hij levenslang krijgen.

    Lees ook:

  • Hongkong: Mediamagnaat Jimmy Lai veroordeelt voor prodemocratisch protest

    Hongkong: Mediamagnaat Jimmy Lai veroordeelt voor prodemocratisch protest

    Lees ook het andere kort nieuws uit de buitenlandse pers van vandaag:

    » Japanners schuwen werkborrels vanwege corona

    » Regering Burkina Faso treedt af vanwege jihadistisch geweld

    Zoveelste veroordeling in Hongkong na omstreden veiligheidswet

    Jimmy Lai, eigenaar van de nu gesloten prodemocratische krant Apple Daily, werd donderdag veroordeeld wegens onwettige vergadering, samen met voormalig journalist Gwyneth Ho en mensenrechtenadvocaat Chow Hang-tung, meldde South China Morning Post. De vonnissen zullen maandag worden uitgesproken.

    De autoriteiten hebben ongeveer twintig politici en prodemocratieactivisten aangeklaagd na een wake die vorig jaar werd gehouden om de slachtoffers van de dodelijke onderdrukking van het Tiananmenprotest van 1989 in Beijing te herdenken. Jimmy Lai en zijn medegedaagden, Chow Hang-tung en Gwyneth Ho, zijn de laatsten die hun vonnis zullen horen, aangezien ze volhielden niet betrokken te zijn bij de organisatie van de wake.

    Sinds de invoering in Hongkong van de door China opgelegde Nationale Veiligheidswet van juni 2020 zijn een groot aantal politici en prodemocratieactivisten opgepakt en veroordeeld.

    Lees ook:

  • Hoe de laatste kritische krant van Taiwan ten onder ging

    Hoe de laatste kritische krant van Taiwan ten onder ging

    Apple Daily was ooit de succesvolste krant van Taiwan, met een combinatie van roddelnieuws en onverschrokken onderzoeksjournalistiek. Maar door politieke druk bleven adverteerders weg en kwam de krant in financiële problemen.

    VRIJDENKERSFESTIVAL: TEGEN DE MACHT

    Van 28 tot en met 31 oktober vindt in De Balie in Amsterdam het Vrijdenkersfestival plaats, met dit jaar als thema ‘tegen de macht’. Vier dagen lang programma’s over en met vrijheidsstrijders en dissidenten. Kunst, discussie en verhalen met nationale en internationale journalisten en vrijdenkers die zich verzetten tegen een totalitair regime. Is Amsterdam nog altijd een veilig toevluchtsoord voor dissidenten en andersdenkenden? Welke vrijheden staan bij ons op het spel? Wat betekent het om tegen de stroom in te zwemmen, en hoe hou je dat vol?

    Op zaterdag 29 oktober wordt in De Balie om 15:00 de film The Hong Konger vertoond, waarin we kennismaken met Jimmy Lai, een mediatycoon en voorvechter van de Hongkongse beweging tegen de Chinese Communistische Partij.

    Dit artikel krijg je van ons cadeau. Wil je meer internationale kwaliteitsjournalistiek lezen? Schrijf je in voor de nieuwsbrief en ontvang elke week vrijblijvend onze selectie van de week in je inbox.

    Op een avond in mei trok Marty Chang, een ervaren grafisch ontwerper, voor de laatste keer de deur achter zich dicht bij de krant waarvoor hij ruim vijftien jaar had gewerkt en bijna duizend voorpagina’s had opgemaakt: de Taiwanese Apple Daily. Hij vertrok met al zijn spullen uit het kantoor van het dagblad dat ooit door alle Taiwanezen werd gelezen, van gewone burgers tot ambtenaren en zakenlui. Op zijn hoogtepunt had de krant, op dit eiland met 23 miljoen inwoners, een oplage gehad van 700.000 exemplaren.

    Op 18 mei had Apple Daily aangekondigd alleen nog verder te gaan als onlinekrant en het personeelsbestand te halveren. De Hongkongse zusterkrant werd vijf weken later, op 24 juni, helemaal opgeheven. Next Digital, het Hongkongse moederbedrijf van beide kranten, heeft de aandelenbeurs in Hongkong inmiddels laten weten dat het in gesprek is met mogelijke kopers voor de Taiwanese krant.

    Politieke druk

    ‘Er waren wel voortekenen, maar we hadden geen idee dat het zo snel zou gaan,’ zegt Chang. ‘De advertentie-inkomsten liepen al een tijdje sterk terug, mede door politieke druk op de reclamebureaus en de grote merken, die niet meer in de krant durfden te adverteren uit vrees voor politieke represailles.’

    Jimmy Lai, de oprichter van Next Digital, het moederbedrijf van Apple Daily en Next Magazine, zit in Hongkong achter de tralies vanwege zijn steun aan de demonstraties voor democratie. De mediamagnaat bezat verschillende kranten, tijdschriften en videoplatforms in Hongkong en heeft de afgelopen twintig jaar ook een belangrijke rol gespeeld in de ontwikkeling van de werkwijze en de normen en waarden van de Taiwanese mediasector. Vanaf 1 juli 2021 zal Next Digital al zijn activiteiten staken.

    Begin deze eeuw betrad Lai met zijn Hongkongse Next Digital ook de Taiwanese markt. Next Magazine, een weekblad dat roddels combineerde met onderzoeksjournalistiek, ging in het eerste nummer meteen van start met een onthulling over de schoonzoon van Taiwans toenmalige president Chen Shui-bian, die in 2001 een langdurige relatie had verbroken om met de dochter van de president te kunnen trouwen. In mei 2003 opende Apple Daily met een bericht over de eerste arts die was overleden aan SARS. In de jaren daarna werden in de krant talloze schandalen en andere maatschappelijke en economische kwesties rondom politici, zakenlui en mediapersoonlijkheden aan de kaak gesteld.

    ‘De mediasector is keihard, om je daarin staande te houden moet je zo meedogenloos zijn als ik’

    Barry Lam, de topman van Quanta Computer, en Terry Gou, de oprichter van de Foxconn Technology Group, trachtten allebei te verhinderen dat Lais verslaggevers in hun privéleven doken. ‘De mediasector is keihard, om je daarin staande te houden moet je zo meedogenloos zijn als ik,’ zei Lai ooit in een interview voor Next Magazine. ‘Als ik belang zou hechten aan vrienden, en aan hoe mensen mij zien, zou ik niet in de media zitten. Maar het mag niet zo zijn dat mijn media nieuws over mensen stilhouden omdat het mijn vrienden zijn.’

    Het was Next Magazine dat in 2002 voor het eerst berichtte over het omstreden ‘nationale veiligheidsfonds’ van oud-president Lee Teng-hui, een dag nadat de autoriteiten een inval hadden gedaan bij de journalist thuis en op zijn werk. Het blad haalde die week een recordoplage van 320.000 exemplaren. En verslaggevers van Apple Daily gingen maandenlang undercover om onderzoek te doen naar een grote vleesleverancier die het gewicht van koeien verhoogde door water bij ze in te spuiten. Een tien maanden durend onderzoek naar frauduleuze landbouwgrondspeculatie werd in 2020 bekroond met de SOPA Scoop Award. De krant was voor de duvel niet bang; Pei Wei, die er vijftien jaar de leiding had, kreeg meer dan tweehonderdvijftig rechtszaken aan zijn broek.

    Apple Daily deinsde er nooit voor terug om kritische verhalen over politici of bedrijven te publiceren

    ‘Lai is zonder meer de ziel van Apple Daily,’ zegt Louis Hou, die als onderzoeksjournalist bij de krant heeft gewerkt. ‘Hij belichaamt die onverschrokken weigering om te buigen voor de macht. Apple Daily deinsde er nooit voor terug om kritische verhalen over politici of bedrijven te publiceren, als de feiten maar grondig waren nagetrokken. En Lai gaf zelf het goede voorbeeld.’

    Er was ook wel kritiek op de sensatiebeluste aanpak van de krant, die de heersende journalistieke mores aan zijn laars lapte. Lai had zich de paparazzicultuur eigen gemaakt. Hij verleidde zijn lezers met sappige roddels, smeuïge nieuwtjes en veel primeurs – alles waarvoor je bij de saaie United Daily en China Times al vijftig jaar aan het verkeerde adres was – en zette daarmee in bepaalde kringen kwaad bloed. Bij een vooraanstaand financieel tijdschrift in Taiwan gold de ongeschreven regel dat ze nooit oud-werknemers van Next Digital in dienst namen, want dat waren roddeljournalisten, geen serieuze verslaggevers.

    Maar de Apple Daily was niet te stuiten en werd de grootste en invloedrijkste krant in Taiwan, die in 2009 zijn hoogste gemiddelde oplage van 510.000 exemplaren bereikte. De afgelopen tien jaar kampte de krant echter met teruglopende inkomsten. Volgens het jaarverslag over 2019 telde de online-editie dat jaar twaalf miljoen niet-terugkerende bezoekers. En concurrenten hadden de succesformule inmiddels gekopieerd. Liberty Times, United Daily en China Times stapten allemaal over op schreeuwerige koppen, grotere foto’s en vlotter taalgebruik – en veel roddels en beroemdheden.

    Revolutionaire verandering

    Ho Hsu-chu, voormalig redacteur bij Apple Daily en tegenwoordig hoofd van de vakgroep Journalistiek en Communicatie aan de Katholieke Universiteit Fu Jen in Taipei, heeft de opkomst en invloed van Next Digital in kaart gebracht. ‘Vroeger gaven de media alleen informatie waarvan zijzelf vonden dat het publiek die moest krijgen,’ zegt Ho. ‘Next Digital zag het als zijn hoofdtaak om het publiek ter wille te zijn. Het had succes door nieuws te brengen dat mensen willen lezen. Iedereen probeerde van Apple te leren.’

    ‘Iedereen schrok zich twintig jaar geleden kapot van de opkomst van Next Magazine en Apple Daily,’ zegt een redacteur die onder meer voor Next TV heeft gewerkt. ‘Een tijdlang moesten hoofdredacteuren van andere kranten Apple Daily en Next Magazine lezen om erachter te komen wat ze hun eigen journalisten moesten laten doen. Want daar wisten ze hoe ze aan primeurs konden komen.’

    Lea Yang, een van de Apple Daily-medewerkers van het eerste uur, weet nog goed dat men zich in het vak aanvankelijk erg ‘terughoudend’ opstelde tegenover Lai, maar dat er wel meteen het gevoel heerste dat hier een revolutionaire verandering was ingezet. ‘Als verslaggever bij Next Digital hoef je je geen zorgen te maken als je gevoelig nieuws hebt, ook niet als het om vooraanstaande personen gaat, zolang je maar weet dat je de waarheid brengt,’ zegt Yang. ‘Als je reportage tot rechtszaken leidt, schieten de advocaten van het bedrijf je te hulp, zelfs als je al niet meer voor ze werkt.’

    Yang vertelt dat Lai persoonlijk toezag op de verslaggeving bij de Apple Daily. Ze herinnert zich de post-its die hij in de begindagen van de Taiwanese krant op de pagina’s plakte. ‘Hij vroeg ons waarom we alleen nieuws brachten over grote techbedrijven die ver van de lezers af stonden,’ zegt ze. ‘Dus begonnen we ook over kleinere en middelgrote bedrijven te schrijven. En als we goede restaurants bespraken, waarom zetten we daar dan niet meteen een routebeschrijving bij?’

    ‘Lai wilde lezers trekken met gevarieerde en onthullende verhalen,’ zegt Yang. ‘Sommige dingen in de Apple Daily waren heel vernieuwend. Ik weet nog dat we met een team alle handelsbeurzen van de wereld afgingen, ook al liep dat enorm in de kosten.’

    De filosofie van Next Magazine: ‘We gaan voor de waarheid, niet voor diepgang’

    In de tweede helft van het eerste decennium breidde Lai zijn Taiwanese media-imperium uit met Next Animation Studio en Next TV. De animaties trokken wereldwijd de aandacht toen CNN de filmpjes liet zien waarin Next Digital de perikelen rond de buitenechtelijke affaires van Tiger Woods en diens ruzies met zijn vrouw had verbeeld. De Amerikaanse talkshowpresentator Conan O’Brien vond het knap dat ze in 48 uur animaties wisten te maken waar zijn eigen team zes weken over deed.

    Kritiek was er ook: sommige mensen waren bang dat het breed uitmeten van misdaden en rampen alleen maar tot pornografie en geweld zou aanzetten en een slechte invloed zou hebben op vooral tieners. De slogan van Next TV was: ‘Ik heb lef en ik ga ervoor.’ En de filosofie van Next Magazine: ‘We gaan voor de waarheid, niet voor diepgang.’

    Op het hoogtepunt had alleen al de Taiwanese editie van Apple Daily zo’n honderd grafisch ontwerpers in dienst. ‘We moesten nieuwsberichten binnen drie tot vier uur van pakkende beelden voorzien,’ zegt Chang. ‘Critici vonden de verslaggeving en de opmaak van de Apple Daily veel te sensatiebelust, maar wij wilden gewoon eerlijk verslag doen van wat er gebeurde.’

    De stijl van de krant heeft de leesgewoonten van de Taiwanezen veranderd. ‘Op een dag kwam het woord “verkracht” wel dertien keer in de koppen voor, en daar konden veel mensen niet tegen,’ zegt Jean Hsieh, die als journalist en redacteur voor Apple Daily werkte. ‘Maar op alle verschillende afdelingen waar ik heb gewerkt, heb ik vooral één ding geleerd: dat je journalistieke integriteit boven alles gaat. Als iemand je iets vertelt, of je hoort iets over een bedrijf, dan mag je dat nooit klakkeloos geloven, je moet zo veel mogelijk mensen naar hun kant van het verhaal vragen.’

    ‘En als je mooi en literair proza wilde schrijven, zat je daar verkeerd. We schreven alles altijd zo eenvoudig mogelijk op, zodat een zo breed mogelijk publiek het kon volgen.’

    Competitieve cultuur

    Lai gaf zijn journalisten en redacteuren veel waardering en betaalde ze ook beter dan de concurrent, maar hij was wel streng en stelde de hoogste eisen aan hun werk. Ze werden geacht ‘met een bijl’ naar de redactievergadering te komen: daar moesten de journalisten van de verschillende afdelingen elkaar continu uitdagen en bekritiseren, elkaar wijzen op wat er fout ging en wat er nog beter kon. Zo kweekte hij op de krant een zeer competitieve cultuur. Een andere traditie was ‘het snoeien van de Apple-boom’: bijna elk jaar werd 5 procent van de medewerkers ontslagen omdat ze ondermaats presteerden.

    Er werd ook veel waarde gehecht aan focusgroepen: gewone lezers van alle leeftijden die hun oordeel moesten geven over de inhoud en opmaak van de krant. Hun mening telde volgens huidige en oud-medewerkers zwaar mee. Columns en thema’s met een te lage lezerswaardering moesten het veld ruimen. ‘Lais methode was om veel meer mensen aan te nemen dan andere media en om groot in te zetten op technologie en geavanceerde apparatuur,’ zegt een oud-redacteur. ‘Bij het opzetten van een nieuw bedrijfsonderdeel keek hij nooit op de kosten. Het was alsof er iemand van een andere planeet neerdaalde. Hij wilde altijd nieuwe dingen uitproberen en veranderen. Nooit tevreden achteroverleunen.’

    Na de opheffing van de Hongkongse editie is de onlineversie van de Taiwanese Apple Daily het enige wat er nog van Lais media-imperium over is. En dat heeft de laatste jaren veel van zijn glans verloren: volgens de jaarverslagen van Next Digital was de oplage van de papieren krant na het hoogtepunt van 500.000 in 2010 al teruggelopen tot 82.000 in 2020. Next TV werd door Lai al in 2013 van de hand gedaan, in 2018 stopte hij met de papieren editie van Next Magazine en vorig jaar is die titel helemaal opgeheven.

    Hij bezat ook een aantal gebouwen, waaronder het hoofdkantoor van het concern in Taipei. Dat vastgoed is de afgelopen jaren allemaal afgestoten. En een poging om ook Apple Daily te verkopen liep begin april van dit jaar op niets uit. Het totale personeelsbestand van Next Digital in Hongkong, Taiwan en Canada is geslonken van ruim vijfduizend werknemers in 2011 tot iets meer dan tweeduizend in september 2020: 1228 in Hongkong en 866 in Taiwan, volgens het jaarverslag.

    ’Taiwans Apple Daily is geboren tijdens een epidemie en sterft nu tijdens een epidemie’

    Op 14 mei kondigde Apple Daily aan dat de krant vanaf 18 mei niet meer zal worden gedrukt en dat er 326 mensen worden ontslagen – bijna de helft van het totale aantal werknemers. Next Digital boekt al sinds 2016 elk jaar verlies en liet de beurs weten dat het op 30 juni geen halfjaarcijfers kon publiceren. De handel in aandelen van het bedrijf werd op 17 juni stilgelegd, nadat de Hongkongse politie bij een inval verschillende leidinggevenden en redacteuren had aangehouden.

    ‘Er lijkt wel sprake van een onzichtbare hand in de geschiedenis,’ schreef hoofdredacteur Eric Chen in een Facebookbericht op 17 mei, de dag waarop de laatste papieren editie verscheen. ‘Taiwans Apple Daily is geboren tijdens een epidemie [SARS] en sterft nu tijdens een epidemie.’

    Minder kritisch

    De invloed van de krant was sterk afgenomen doordat de concurrentie was gegroeid en Apple Daily steeds minder geld had om te investeren in onderzoeksjournalistiek en primeurs. En van de kritische opstelling tegenover de zittende macht was ook niet veel meer over sinds het aantreden van president Tsai Ing-wen, die kritisch is op China en heel uitgesproken over Hongkong. ‘De krant is nog steeds heel kritisch over de Communistische Partij van China, maar niet meer zo onafhankelijk en kritisch in de berichtgeving over de Taiwanese regering,’ zegt een redacteur die op 18 mei bij Apple Daily is vertrokken. De krant zelf wilde geen commentaar geven.

    ‘Het is triest, maar ik ben bang dat de Apple Daily het niet lang meer volhoudt,’ zegt Hou. ‘Er is steeds minder geld voor goede journalistiek. Hoe kun je in de razend concurrerende onlineomgeving nog invloed hebben, als je niet meer over het geld en een grote vijver vol talent beschikt?’

    ‘De invloed van Apple Daily is sterk afgenomen,’ zegt Ho van de Katholieke Universiteit Fu Jen. ‘Ze hebben wel een model met online-abonnementen uitgeprobeerd, maar ze konden het oude succes niet herwinnen. Met de sluiting van de Apple Daily in Hongkong en de teloorgang van de krant in Taiwan zal de invloed van Jimmy Lai en van Hongkongse thema’s op het openbaar debat in Taiwan mettertijd steeds meer afnemen.’

    ANP 367687958
    Jimmy Lai in 2011 voor het hoofdkwartier van Apple Daily. © Mike Clarke / AFP
  • Massa-arrestaties in Hongkong draaien democratie de nek om

    Massa-arrestaties in Hongkong draaien democratie de nek om

    Tientallen voormalig volksvertegenwoordigers en prodemocratieactivisten zijn op 6 januari gearresteerd in Hongkong wegens ‘ondermijning’. De VS hebben steun toegezegd, maar de EU sloot onlangs een belangrijk handelsakkoord met Beijing.

    Drieënvijftig activisten en voormalige democratisch gekozen volksvertegenwoordigers zijn op 6 januari in Hongkong gearresteerd voor overtredingen van de Nationale Veiligheidswet die in juni 2020 door China is opgelegd. De meesten van hen werden ’s ochtends vroeg in hun huis opgepakt. Voor deze grootscheepse actie werden meer dan duizend politieagenten gemobiliseerd.

    Dit is de grootste arrestatieactie in Hongkong sinds de nieuwe Nationale Veiligheidswet is ingevoerd om dissidente stemmen de kop in te drukken, schrijft The New York Times. De politie deed ook invallen bij minstens één advocatenkantoor en drie nieuwsredacties om documenten te confisqueren. Volgens politiewoordvoerder Li Kwai-wah heeft de politie in totaal 72 adressen doorzocht en 200.000 dollar bevroren.

    Onder de 45 gearresteerde mannen en acht vrouwen waren voormalig parlementsleden van verschillende democratische partijen en veel bekende activisten, schrijft South China Morning Post. Zes mensen worden beschuldigd van ondermijning van de staat, de anderen van actieve deelname aan het zogeheten 10-stappenplan om rellen en internationale sancties aan te wakkeren.

    De activist Joshua Wong, die al in de gevangenis zit, is ook een verdachte. Wong kwam tijdens de parapluprotesten in 2014 op als studentenleider en ontpopte zich tot een van de gezichten van het prodemocratische kamp. In december 2020 werd hij veroordeeld voor het organiseren van een ongeoorloofd protest.

    Beelden van de arrestaties.

    Voorheen werden de meeste verdachten in Hongkong op borgtocht vrijgelaten en wordt de rechtszaak zonder gevangenisstraf voortgezet, maar onlangs werd mediamagnaat Jimmy Lai, die betrokken was bij een zaak die onder de nieuwe Nationale Veiligheidswet viel, na een eerste vrijlating weer in hechtenis genomen.

    Voormalig oppositieleden en activisten worden beschuldigd van ondermijning, omdat ze hebben geprobeerd de regering ‘omver te werpen’. Het organiseren van een voorverkiezing in juli 2020 om democratische kandidaten te selecteren voor de parlementsverkiezingen die oorspronkelijk voor september 2020 waren gepland maar werden uitgesteld, vormde genoeg aanleiding voor deze beschuldiging. Vrijwel alle oppositieleden zijn dan ook opgepakt. De drie die niet gearresteerd zijn, waren al eerder naar het buitenland gevlucht.

    ‘Grote schoonmaak’

    ‘Dit is een grote schoonmaak van alle oppositieleiders’, zegt politicoloog en Hongkong-expert Victoria Hui in The New York Times. Als je verkiesbaar stellen en het streven de verkiezingen te winnen worden beschouwd als ondermijning, voegt ze eraan toe, dan is de Nationale Veiligheidswet ‘gericht op de totale onderwerping van de burgers van Hongkong. Het is niet te verwachten dat er nog verkiezingen komen, of dat we ook maar weten of en wanneer die gaan plaatsvinden’, aldus Hui.

    GettyImages 1230443001 1 1
    Prodemocratieactivist Benny Tai arriveert bij het politiestation nadat hij is gearresteerd op woensdag. – © Chan Long Hei / Bloomberg / Getty Images

    Volgens veiligheidssecretaris John Lee Ka-chiu, geciteerd door de South China Morning Post, waren de inspanningen van de Democratische oppositie om sterk en eensgezind uit de verkiezingsstrijd te komen een poging om ‘de uitoefening van de macht door de regering ernstig te belemmeren’. De oppositiepartijen ‘streefden ernaar ten minste 35 zetels te winnen om de stemming over de begroting te kunnen tegengaan, ongeacht de feitelijke inhoud ervan, en om een situatie te creëren waarin de Chief Executive zou moeten aftreden en de regering zou ophouden te functioneren. Het doel was om de overheid te verlammen,’ zei Lee.

    Hij verwijst hiermee tot het zogenaamde 10-stappenplan van professor Benny Tai Yiu-ting, de architect van de ‘minstens 35 zetels’-strategie, die eveneens tot de gearresteerden behoorde. Hij zette zijn plannen in april 2020 uiteen in Apple Daily – de krant van Jimmy Lai.

    Volgens berichtgeving van The South China Morning Post zijn gisteravond (7 januari) dertig arrestanten weer vrijgelaten op borgtocht, waaronder Benny Tai. Ze zijn niet in staat van beschuldiging gesteld, maar hebben hun paspoort moeten inleveren en mogen de stad in afwachting van het onderzoek niet verlaten.

    GettyImages 1230469034 1 1
    Benny Tai staat donderdagavond (7 januari) de media te woord nadat hij op borgtocht is vrijgelaten. – © Paul Yeung / Bloomberg / Getty Images

    Afgelopen zomer heeft de regering al verschillende prodemocratische kandidaten uitgesloten van deelname aan de verkiezingen in september. Ze zouden pleiten voor de onafhankelijkheid of zelfbeschikking van Hongkong, oproepen tot interventie van buitenlandse regeringen en principiële bezwaar uiten tegen de Nationale Veiligheidswet. Vervolgens zijn de verkiezingen helemaal uitgesteld. Officieel vanwege bezorgdheid over het coronavirus. Maar veel prodemocratieaanhangers beschuldigden ambtenaren van een andere achterliggende reden: om een gênante nederlaag voor het pro-Beijing kamp te voorkomen, aldus The New York Times.

    Een paar maanden later, in november, zette de regering vier prodemocratische parlementsleden uit hun ambt die volgens haar de sancties van de VS tegen Hongkong hadden gesteund of zich daar onvoldoende kritisch over hadden uitgelaten; de overige oppositieleden namen uit protest ontslag. 

    Het prodemocratische kamp is geschokt door de massa-arrestaties van woensdag. Voormalig democratisch parlementslid Fernando Cheung, geciteerd door de website van Hong Kong Free Press, is van mening dat deze stap ‘een duidelijk signaal is dat het Chinese communistische regime zelfs de geringste oppositie in Hongkong niet langer tolereert. Dit is een poging om het democratische kamp uit te roeien. De boodschap is dat democratische waarden gevaarlijk zijn en kunnen leiden tot gevangenisstraf voor iedereen die deze in Hongkong promoot.’

    Internationale druk

    Volgens HKFP heeft de Taiwanese minister van Buitenlandse Zaken Joseph Wu namens zijn land deze massa-arrestatie ‘krachtig veroordeeld’. Wu noemt deze ‘een schok voor ieder die de vrijheid koestert’ en voegt eraan toe: ‘De vrije wereld moet zich verenigen tegen het autoritarisme: er is geen ruimte voor dubbelzinnigheid!’

    Antony Blinken, de toekomstige Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken van de verkozen president Joe Biden, verklaart dat de regering van Biden-Harris ‘zich achter het volk van Hongkong zal scharen en zich zal verzetten tegen de onderdrukking van de democratie in Beijing’.

    Hongkongse democraten hopen ook op de steun van de Europese Unie, maar ze zijn teleurgesteld in het handelsakkoord dat de EU eind december met China heeft gesloten.  

    ‘Als reactie op de politieke onderdrukking in Hongkong roep ik het Europees Parlement op om de investeringsovereenkomst tussen de EU en China stop te zetten, en de Chinese en Hongkongse functionarissen die verantwoordelijk zijn voor deze arrestaties te bestraffen’, schrijft Nathan Law, voormalig studentenleider en voormalig parlementslid van de Demosisto-partij, die sinds het invoeren van de Nationale Veiligheidswet in Hongkong gevlucht is naar Groot-Brittannië, op zijn Twitter-account.

    In een artikel over de handelsovereenkomst schrijft EU-correspondent Steven Erlanger van The New York Times dat de overeenkomst ‘een belangrijke overwinning is voor China, waar deze dan ook werd geprezen als een belangrijke verworvenheid van president Xi Jinping vóór de honderdste verjaardag van de Chinese communistische partij, en als een bevestiging van haar macht in de nieuwe wereld’.

    De vraag is of de EU het Chinese overwinningsfeestje wil verstoren door haar zorgen over de democratie in Hongkong te uiten tegenover het steeds agressiever opererende China.