Een selectie uit door de buitenlandse pers beschreven concerten, voorstellingen, boeken, films en exposities die naar Nederland komen.
FILM | Ook deze McEwan moest verfilmd
*Verdeelde pers over On Chesil Beach*
‘Eind jaren zeventig tekende iemand een formulier zonder de kleine lettertjes te lezen, met het resultaat dat nu van ieder boek van Ian McEwan een vage onbevredigende semi-intellectuele film wordt gemaakt’, begint Ryan Gylbert zijn vernietigende recensie in New Statesman van Ian McEwans On Chesil Beach -verfilming. En milder wordt hij niet. Hij neemt een scène tot voorbeeld waarin de twee hoofdrolspelers in een restaurant zitten en noemt deze ‘even overbakken als de biefstuk’. Het originele ‘Ook zij waren nerveus’, verwijzend naar de bediening, is vertaald naar twee obers die in de keuken een fles rode wijn omstoten, hem bijvullen met water en later de man van het stel uitlacht omdat hij hem heeft goedgekeurd. ‘Dat is gemeen. Maar veel gemener is het van de mensen die de scène zo hebben neergezet: McEwan [hij schreef zelf het script] en Dominic Cooke, een theaterregisseur die een twijfelachtig filmdebuut maakt.’
De hoofdrolspelers zijn twee jonge geliefden op huwelijksreis. En aangezien de film in een ‘onberispelijk nagemaakt’ 1962 speelt (‘Het echte 1962 kan onmogelijk net zo erg als 1962 hebben aangevoeld’, schrijft The New York Times), betekent de eerste nacht hun beider ontmaagding; een catastrofe met verstrekkende gevolgen à la McEwan. Omdat het momentum van de film die bewuste avond is, wordt de rest verteld via flashbacks. En dat vindt Peter Bradshaw van The Guardian een probleem. ‘Ze maken allemaal hetzelfde duidelijk: in het verleden waren [de hoofdpersonen] duizend keer ontspannener dan nu, op dit langverwachte moment van zogenaamde overgave’. De vele terugblikken (‘Er is zelfs een flashback binnen een flashback’) contrasteren met die overgave, waardoor voor Bradshaw de spanning wegzakt en de emotie wordt platgeslagen.
Maar Variety noemt Cooke ‘een geboren filmmaker’ en ‘nog het alleropzienbarendst’ aan deze ‘in alle opzichten opmerkelijke’ film, en ook The New York Times is overwegend enthousiast. Dat de film minder goed is dan het boek vindt de recensent te begrijpen: ‘Er gaat altijd wat verloren’ bij een verfilming, helemaal als het originele boek ‘nagenoeg perfect’ is. En ‘aangezien [daarin] de nadruk ligt op het tolereren van de feilbaarheid van de mens, wil ik daar geen al te groot punt van maken.’
On Chesil Beach draait vanaf 28 juni in de bioscopen.
LITERATUUR | De succesformule van Jonas Jonasson
Hoe een honderdjarige held razendpopulair kon worden
Gezellig, zo vat Skanka Dagbladet het werk van de Zweedse auteur Jonas Jonasson samen. Het soort boeken dat niet snel prestigieuze literaire prijzen in de wacht zal slepen, maar geen moment verveelt. Van zijn debuut, De honderdjarige man die uit het raam klom en verdween, dat eerst klassiek door vijf uitgeverijen werd afgewezen, verkocht Jonasson wereldwijd 8 miljoen exemplaren. Het werd in 35 talen vertaald en 20 maatschappijen vochten over de filmrechten, somt Telerama de successen op. In een poging deze te verklaren komt de krant op drie punten: 1. De gezelligheid. Grote thema’s als ongelijkheid en racisme worden met lichte humor behandeld en daardoor bespreekbaar. Zoals Paris Match het verwoordt: ‘Met een zogenaamd flauwekulverhaal geeft hij nauwkeurig de absurditeit van de werkelijkheid weer.’ 2. De titel. Dit is het soort schelmenromantitel dat goed verkoopt. Ook zijn andere boeken (De zonderlinge avonturen van het geniale bommenmeisje, Gangster Anders en zijn vrienden (en een enkele vijand)) voldoen hieraan. En dan is er de onwaarschijnlijk derde: de honderdjarige held die de ontsnappingsdroom van zovelen belichaamt. Deze Allan Karlsson, die uit het raam van het bejaardentehuis klimt om te ontkomen aan zijn honderdste verjaardagsfeest en vervolgens op zijn schuifeltocht over de wereld figuren als Truman, Mao, Franco en De Gaulle ontmoet, doet aan Forrest Gump denken; een haast onnozele figuur die in niemand kwaad ziet. The Guardian spreekt om in literaire kringen te blijven van de al even onnozele en zachtaardige Candide van Voltaire.
Zo iemand, vertelt Jonasson in een interview met The Telegraph, was hij zelf tot hij twintig jaar lang veel te hard werkte. Ruim tien jaar geleden verkocht hij zijn mediabedrijf voor 10 miljoen pond en nu leeft hij met zijn zoon, poezen en kippen in een riant landhuis en heeft zijn oude ik een rol in zijn verhalen. Ook de personages in zijn andere boeken ‘klimmen uit ramen’, zoals de vrouw uit Soweto (de grootste township van Kaapstad) uit De zonderlinge avonturen…, door Aftonbladet een moderne Emma Bovary genoemd. De krant vergelijkt Jonassons werk met Tarantino, ‘die ook met grenzen speelt’, en bestempelt zijn werk tot literaire punk. De humor, vindt de recensent, maakt zijn boeken enerzijds persoonlijk, maar laat weinig ruimte aan gedachten van de lezer, ‘alsof ik op een feestje naast een dronken persoon zit die om de vijf minuten hetzelfde schreeuwt’.
In zijn nieuwste boek, De honderdjarige man die terugkwam om de wereld te redden, wordt Karlsson 101, wat hij met kompaan Julius wil vieren met een luchtballonvaart. Als drenkelingen worden ze opgevist door een Noord-Koreaans militair schip op weg naar huis – het begin van een nieuwe odyssee. Zoals Telerama opmerkt: waarom zou je afwijken van een succesformule?
De honderdjarige man die terugkwam om de wereld te redden verschijnt begin juli bij Atlas Contact, in een vertaling van Corry van Bree.
MUZIEK | Gorillaz bestrijden slechte muziek
Relevant door een gebrek aan ego
Damon Albarn (o.a. frontman van Blur) en Jamie Hewlett (cartoonist van o.a. Tank Girl) raakten bevriend doordat hun vriendinnen samen in een band speelden, en besloten toen beide relaties tegelijkertijd eindigden, te gaan samenwonen. Ze zaten soms urenlang MTV te kijken en vroegen zich af waarom alles ‘zo verschrikkelijk slecht’ was. De muziek inhoudsloos, de interviews oersaai. Zo ontstond het idee een nepband te starten, vertelt Hewlett aan The Guardian, waarvoor hij een fictieve bassist, gitarist, zanger en drummer, ontwierp: Gorillaz.
De ‘inhoudsloze muziek’ bestreden de geestelijk vaders door een arsenaal aan goede en uiteenlopende artiesten te laten samenwerken, van De La Soul tot Danger Mouse tot Mos Def en Paul Simon, resulterend in wat Rolling Stone omschrijft als een mix tussen art pop, hiphop, dub en dance – waarbij Albarns stemgeluid vaak als een wat sombere noot wordt aangemerkt. Voor hem was het project een kans om andere muziekstijlen te proberen, zonder te worden beoordeeld op zijn huidskleur of Blur-achtergrond (aanvankelijk waren de makers anoniem). Naar aanleiding van de concerten die de artiesten eind vorig jaar in O2 in Londen gaven, bevestigt The Independent hoe goed hij daarin geslaagd is. De ‘unieke samenstelling’, aldus de krant, ‘verbaast Albarn evengoed als het publiek. Hij is bereid in het carnaval om hen heen op te gaan en geeft zich over aan zijn alles-is-goed-zolang-het-maar-leuk-isformule. Deze egoloze benadering geeft Gorillaz een relevantie die veel bandjes missen.’
Op de vraag aan Murdoc waarom hij vast zit volgt een onnavolgbaar verhaal over haantjesgedrag en een bloedlinke Mexicaanse demoon
Interviews met de vier fictieve karakters zijn inderdaad aanzienlijk dynamischer dan de gemiddelde MTV-ondervraging. Vice belandde voor een gesprek n.a.v. van het nieuwe album Now Now!, dat eind deze maand uitkomt, bijvoorbeeld van een achenebbisj cafeetje via de sportschool in de gevangenis, waar bassist Murdoc zit. Op de waaromvraag volgt een onnavolgbaar verhaal over haantjesgedrag en een bloedlinke Mexicaanse demoon.
Van Now Now! werden al twee nummers vrijgegeven (ze zijn online te vinden). Over ‘Humility’, in de clip waarvan zanger-karakter 2D over het strand in L.A. skate, schreef The New York Times: ‘Er klinkt een relaxed R&B-ritme met een sprankelde gitaar van George Benson. Maar Damon Albarn blijft somber als vanouds: ”I don’t want this isolation/See the state I’m in now.’” Het andere nummer, ‘Sorcererz’, noemt Rolling Stone ‘vrolijk’ met ‘funky synthesizer (…) en warme keyboardklanken die Albarns stem lijken in te pakken als hij zingt.’ HypeBeast vindt de nummers ‘zomers’.
Gorillaz treedt in verschillende formaties op, met Albarn als enige vaste spil. Deze zomer spelen ze o.a. op Roskilde, Lollapalooza en Lowlands. Op 14 juni is in Paradiso een ouderwetse fanclubavond georganiseerd, compleet en popquiz en bijbehorende prijzen.
Auteur: Laura Weeda