Na twee jaar van videovergaderingen en Slack-chats, willen veel bedrijven hun werknemers weer op kantoor zien. Maar niet iedereen staat te popelen om terug te keren naar de ochtendspits en de gemeenschappelijke toiletten.
Toen Googlewerknemers deze maand terugkeerden naar hun grotendeels lege kantoren, kregen ze te horen dat ze rustig aan moesten doen. Kantoortijd ‘moet niet alleen over productie gaan, maar ook leuk zijn’. Neem de tijd om op verkenning te gaan. Plan niet aan een stuk door afspraken. En vergeet ook niet om het privéoptreden van Lizzo bij te wonen, een van de populairste popsterren van het land. En alsof dat nog niet genoeg was, kondigde het bedrijf ook nog eens ‘pop-upevenementen’ aan, met eten en cadeautjes – ‘de favoriete combinatie van elke Googler’.
Googlewerknemers in Boulder, Colorado, werden op de muismat die het bedrijf hun cadeau deed wel nog herinnerd aan wat ze achterlieten. Onder een afbeelding van een droevig kijkende kat stond de smeekbede: ‘Je gaat toch niet RTO?’ RTO is een afkorting voor return to office [terug naar kantoor], die tijdens de pandemie is ontstaan omdat kantoren van veel bedrijven leeg kwamen te staan. Tijdens de pandemie bleek dat aanwezigheid op kantoor geen hogere productiviteit in de hand werkte, en veel bedrijven deden het prima zonder dat het personeel ooit fysiek bij elkaar kwam.
Gewone kleren
Nu, na twee jaar van videovergaderingen en Slack-chats, staan veel bedrijven te popelen om hun werknemers weer achter hun bureaus te zien. Maar werknemers staan vaak minder te popelen om terug te keren naar de ochtendspits en de gemeenschappelijke toiletten en om hun joggingpak in te wisselen voor gewone kleren. Techbedrijven die goed in de slappe was zitten en lege kantoren hebben staan, halen daarom alles uit de kast om hun personeel terug naar kantoor te halen, zelfs al hebben ze inmiddels aangegeven dat dat in veel gevallen – voor ten minste een paar dagen per week – verplicht is.
Lizzo speelt deze maand voor werknemers van Google in een amfitheater in de buurt van het hoofdkantoor in Mountain View, Californië. Toen Microsoft eind februari zijn kantoren heropende in Redmond, Washington, werden de werknemers getrakteerd op optredens van lokale bands, bier- en wijnproeverijen en zelfs op lessen om een terrarium aan te leggen. Chipfabrikant Qualcomm organiseerde een happy hour met topman Cristiano Amon om de eerste officiële week terug op kantoor in te luiden. In kantoren in San Diego werden enkele duizenden werknemers vergast op gratis eten, drinken en T-shirts. Ook heeft het bedrijf wekelijkse evenementen ingevoerd, zoals pop-upeetstands op ‘Take a Break Tuesday’ en fitnesslessen op ‘Wellness Wednesday’.
‘Deze feestjes en extraatjes maken duidelijk dat bedrijven heel goed weten dat werknemers niet naar kantoor willen komen’
‘Deze feestjes en extraatjes maken duidelijk dat bedrijven heel goed weten dat werknemers niet naar kantoor willen komen, in ieder geval niet zo vaak als vroeger,’ zegt Adam Galinsky, professor aan de businessschool van Columbia University. Volgens hem verkiezen bedrijven vooralsnog ‘de wortel boven de stok’: werknemers worden beloond omdat ze naar kantoor komen in plaats van gestraft wanneer ze thuisblijven.
Voordat corona toesloeg, investeerden de grootste technologiebedrijven miljarden dollars in de bouw van kantoren – architectonische hoogstandjes die de rijkdom van het bedrijf weerspiegelen. Deze glanzende kantoorpanden, vol foefjes en extraatjes, getuigen van de lang gekoesterde overtuiging dat persoonlijke samenwerking bevorderlijk is voor creativiteit en innovatie en het nastreven van een gemeenschappelijk doel. Maar voor veel werknemers die het prettig vonden om op afstand te werken, vertegenwoordigt de terugkeer naar kantoor – hoe mooi dat ook mag zijn – het einde van de zomer, of de weerzin om weer naar school te gaan. Slechts weinigen, zo lijkt het, staan te springen om weer vijf dagen per week naar kantoor te gaan.
Een derde van de werknemers wil liever op afstand werken
Op Memegen, een interne bedrijfssite van Google waarop medewerkers memes delen, was een van de populairste posts een foto van een bedrijfskantine met als onderschrift: ‘RTO is elkaar tegen het lijf lopen en zeggen “We moeten echt weer eens samen lunchen”, totdat een van de twee ontslag neemt bij Google.’ Nick Bloom, die als professor economie aan Stanford University elke maand vijfduizend werknemers ondervraagt, zegt dat de meeste mensen twee of drie keer per week terug willen naar kantoor. Een derde van de werknemers wil nooit meer terug en blijft liever op afstand werken.
Collega’s ontmoeten
Alleen al met de reis van en naar kantoor, aldus Bloom, bespaart de gemiddelde werknemer één uur per dag. ‘Vandaar dat werknemers niet met gratis bagels of een pingpongtafel kunnen worden verleid.’ De belangrijkste reden voor werknemers om naar kantoor te gaan is om hun collega’s te ontmoeten, zo blijkt uit zijn enquêtes.
Apple verplicht zijn werknemers zich één keer per week op kantoor te melden
Na een paar keer uitstellen heeft Google op 4 april een hybride werkschema geïntroduceerd, waarbij de meeste werknemers enkele dagen per week op kantoor dienen te verschijnen. Apple verplicht sinds vorige week zijn werknemers zich één keer per week op kantoor te melden. Op 31 maart stuurde David Radcliffe, adjunct onroerend goed en werkplekken bij Google, een e-mail aan werknemers in de Bay Area van San Francisco waarin hij aankondigde de terugkeer ‘heel bijzonder‘ te willen maken.
Al jaren voorziet Google in luxe bussen met wifi om het woon-werkverkeer productiever en comfortabeler te maken, maar nu gaat het bedrijf nog een stap verder. Zo biedt het onder meer een vergoeding van 49 dollar per maand voor de huur van een elektrische scooter. Daarnaast is Google van plan met de inrichting te gaan experimenteren om in te spelen op veranderende manieren van werken.
Microsoftwerknemers die in februari enkele dagen per week terugkeerden naar hun kantoren, werden verwelkomd met ‘dankevents’ en buitenspelletjes zoals cornhole en levensgroot schaken. Ze konden schilderlessen volgen of manden leren maken. Het café op de campus werd omgetoverd in een bier-, wijn- en mocktail-garten. En natuurlijk was er gratis eten en drinken: pizza’s, broodjes en allerlei soorten koffie. Microsoft huurde foodtrucks in die onder andere gefrituurde kip, taco’s, gyros, Koreaans eten en gebraden vlees serveerden.
Gratis eten
In tegenstelling tot bij veel andere technologiebedrijven moeten werknemers van Microsoft zelf betalen voor hun eten op kantoor. Een werknemer deelde op Twitter haar verbazing over de enorme aantrekkingskracht die gratis eten bleek te hebben. Bedrijven moeten volgens Nick Bloom een balans zien te vinden tussen flexibiliteit, waarbij werknemers hun eigen schema mogen bepalen, en een vorm waarbij werknemers worden verplicht op specifieke dagen te verschijnen en hun kantoortijd optimaal te benutten. Bedrijven kunnen hun energie beter stoppen in het vinden van dat evenwicht, dan aan het overstelpen van werknemers met extra’s als privéconcerten, aldus Bloom.
‘Door al die franje gaan werknemers echt niet weer regelmatig verschijnen’
‘Door al die franje gaan werknemers echt niet weer regelmatig verschijnen,’ zegt Bloom. ‘Wat wordt de volgende stap? Eerst Justin Bieber en daarna Katy Perry?’ Medewerkers van het meer ingetogen Apple zeggen geen feestelijkheden te verwachten wanneer ze terugkeren naar kantoor. Daar zou ook nooit sprake van zijn geweest. In eerste instantie vraagt Apple werknemers om één keer per week te komen opdagen. Vanaf eind mei wordt dat maandag, dinsdag en donderdag.
Toen Apple vorig jaar een terug-naar-kantoorplan aankondigde, dat door een nieuwe coronagolf moest worden uitgesteld, ondertekenden meer dan duizend werknemers een brief waarin ze bij het management aandrongen op flexibele werkregelingen. Dit was een bijzondere stap voor het personeel, dat zich in het verleden zeldzaam openlijk kritisch uitliet over beslissingen van bovenaf.
Maar hoewel techbedrijven tegemoet proberen te komen aan de wensen van hun werknemers, zijn ze tegelijkertijd op kleine attenties aan het bezuinigen. Meta, voorheen bekend als Facebook, liet werknemers vorige maand weten dat het gratis diensten zoals een wasserij en stomerij gaat inperken of afschaffen. Net als enkele andere bedrijven heeft Google duizenden werknemers toestemming gegeven om op afstand te werken of naar een ander kantoor over te stappen. Maar als dat een goedkopere locatie betreft, dan verlaagt Google het salaris; hierbij zou de plek waar iemand is aangenomen een rol spelen.
Clio, een bedrijf in juridische software in Burnaby, Brits-Columbia, dwingt zijn werknemers niet om naar kantoor terug te keren, maar organiseerde onlangs wel een groot feest. Er was vrolijke muziek. Er was een asymmetrische ballonsculptuur in de kenmerkende Clio-kleuren lichtblauw, donkerblauw, koraalrood en wit: perfect voor een selfie. Een van Clio’s bekendste werknemers droeg een safarikostuum en gaf daarin rondleidingen door het bedrijf. Om twee uur ’s middags werd er een cupcakeparty gehouden.
Thuisgevoel vergroten
Het bedrijf verplaatste de bureaus naar de ramen, zodat de Clions – zoals het bedrijf zijn werknemers noemt – tussen alle e-mails door naar de kersenbloesems buiten het kantorencomplex kunnen kijken. Zo moest het thuisgevoel worden vergroot. Een tafelvoetbaltafel is veranderd in een werkstation, met stoelen aan beide kanten, ‘zodat je kunt vergaderen terwijl je tafelvoetbalt, met je laptop erbovenop’, aldus Natalie Archibald, Clio’s adjunct van de HR-afdeling.
Het kantoor van Clio in Burnaby, waar 350 mensen werken, is maar voor de helft open. De ruime werkplekken moeten worden gereserveerd, en werknemers dragen rode, gele en groene koordjes die aangeven of hun handen al dan niet mogen worden geschud. Op het feest kwamen slechts zo’n zestig mensen opdagen. ‘Zodat ze een echte lach te zien krijgen in plaats van een emoji,’ aldus Archibald. ‘Want daar worden mensen nou eenmaal blij van.’