Crédit Agricole CIB, Société Générale, Bank of America, Morgan Stanley, Goldman Sachs, Bank of America en acht andere banken die tot ’s werelds grootste banken behoren, hebben toegezegd hun steun voor kernenergie te verhogen, meldt Financial Times. Deze beslissing zou het mogelijk moeten maken om ’de financiering vrij te maken die nodig is om nieuwe centrales te bouwen’.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
De vertegenwoordigers van deze veertien financiële instellingen, die vorige week in New York bijeenkwamen op initiatief van John Podesta, adviseur van het Witte Huis voor klimaatbeleid, benadrukten de essentiële rol van de banksector bij het waarborgen van de overgang naar een groene economie. Ze bevestigden ook hun steun voor de doelstelling die COP28 heeft vastgesteld voor 2050: het verdrievoudigen van de wereldwijde kernenergiecapaciteit. Echter, ’zonder precies aan te geven wat ze van plan zijn te doen’.
De zeer hoge kosten van kerncentrales, die in de tientallen miljarden euro’s lopen, vormden tot nu toe een groot obstakel voor de bouw van nieuwe centrales. De Europese Investeringsbank (EIB) en de Wereldbank zijn momenteel tegen de financiering van deze sector vanwege de complexiteit en de hoge risico’s, ‘maar ook vanwege de problemen die deze energie oplevert vanuit het oogpunt van milieu-, sociale en bestuursnormen’, aldus het Britse dagblad.
Kernfusie zou binnen enkele decennia kunnen uitgroeien tot een onuitputtelijke bron van schone energie. Maar de veelbelovendste projecten voor deze nieuwe manier van kernenergie opwekken lijken allemaal naar de Verenigde Staten te trekken.
De resultaten die het Amerikaanse Lawrence Livermore National Laboratory (LLNL) boekt met kernfusie hebben ook Europa opgeschrikt. De doorbraak in de VS houdt namelijk evengoed een boodschap in voor ons: we kunnen ons beter richten op experimenteren en participeren dan op verbieden en stopzetten. Zodat de ‘toekomst van energie’ ook made in EU zal zijn.
Het criterium is de dynamiek in de VS. Daar is kernfusie een zaak voor het allerhoogste niveau. President Joe Biden zette de technologie in maart van dit jaar centraal op een topbijeenkomst van onderzoekers, ondernemers, ambtenaren en politici in het Witte Huis. Zijn regering deelt de waarneming van veel wetenschappers en zakenlieden dat kernfusie na tientallen jaren weleens vlak voor een doorbraak zou kunnen staan.
‘Wanneer de geschiedenisboeken over de fusietechnologie eenmaal geschreven zijn, zullen de achter ons liggende twaalf maanden worden gezien als een keerpunt waarop duidelijk werd dat de fusietechnologie zich uit de laboratoria naar de markt gaat bewegen’, schrijft de Fusion Industry Association in haar in juli verschenen jaarverslag 2022.
Zonnevuur
Anders dan bij kernsplitsing draait het bij kernfusie om het samensmelten van atoomkernen van een stof tot de kern van een andere stof. Uit waterstof wordt helium gemaakt. Een proces dat in de natuur op deze wijze alleen in sterren zoals de zon voorkomt. Daarom wordt bij kernfusie ook wel van zonnevuur gesproken. Deze vorm van kernenergie geldt als schoon, klimaatneutraal en vrijwel onuitputtelijk.
‘Het publieke onderzoek heeft veel tijd en weinig geld, de industrie veel geld maar weinig tijd’
En dus hebben de VS grote plannen: binnen de komende tien jaar moeten in het hele land diverse fusiepilotcentrales met uiteenlopende grootte en technologie van de grond komen. De voortekenen zijn gunstig. Enerzijds maakt de wetenschap grote vorderingen en pompt de regering veel geld in onderzoek. Zo accordeerde het Congres onlangs een programma van 713 miljoen dollar voor onderzoek en bouw, waarvan 50 miljoen voor public-privatepartnership. De klimaatmaatregelen uit de Inflation Reduction Act voegen daar nog eens een geldstroom van honderden miljoenen voor fusieprojecten aan toe. Anderzijds zijn de VS ook het land van de vrije markt – en die zet er vaart achter. De Duitse hoogleraar natuurkunde, laseronderzoeker en oprichter van de Duits-Amerikaanse fusiestart-up Focused Energy Markus Roth zegt: ‘Het publieke onderzoek heeft veel tijd en weinig geld, de industrie veel geld maar weinig tijd.’ Bij het omzetten van de resultaten van fundamenteel onderzoek in praktische toepassingen staan de Amerikanen met hun pragmatische aanzet ook in het geval van kernfusie aan de top.
Van de drieëndertig bedrijven wereldwijd die werken aan de ontwikkeling van bruikbare kernfusietechnologieën zijn er eenentwintig gevestigd in de VS. Technologiemiljardairs met ook maar een beetje gevoel van eigenwaarde permitteren zich investeringen in een kernfusiestart-up. Of het nu om Jeff Bezos gaat, Bill Gates, Peter Thiel, John Doerr, George Soros, Dustin Moskovitz (Facebook) of Reid Hoffman (LinkedIn) – ze doen allemaal mee. Over de hele wereld hebben kernfusie-ondernemingen dit jaar 4,74 miljard dollar aan kapitaal van private investeerders aangetrokken. De grootste onder hen kunnen terugvallen op comfortabele kapitaalreserves. Commonwealth Fusion, dat in 2018 als spin-off van het Massachusetts Institute of Technology ontstond, wist dankzij Gates, Doerr en Salesforce-oprichter Marc Benioff ruim 2 miljard dollar binnen te halen. Het door Thiel en Moskovitz gesteunde Helion verzekerde zich van 2,2 miljard dollar.
Tegenvallers
In de zomer leverde behalve Google en Chevron ook het Japanse Sumitomo Corp een bijdrage aan de financiering van de Amerikaanse start-up TAE Technologies. Het wil op industriële schaal fusiereactoren fabriceren en die vanaf 2030 aansluiten op de elektriciteitsvoorziening. Google is al sinds 2014 bij het bedrijf betrokken en voorziet het van computertechnologie en kunstmatige-intelligentiesystemen.
En in Europa? Wie zijn oor te luisteren legt stuit allereerst op het mammoetproject ITER in Zuid-Frankrijk. De oorsprong ervan gaat terug tot de tijd van de Koude Oorlog. Een gigantisch project dat zich echter al lange tijd voortsleept. Nog altijd zijn Europeanen, Amerikanen, Russen en Chinezen betrokken bij de bouw van de testreactor. Anders dan het project aan het Lawrence Livermore werkt ITER niet op basis van laser- maar van magneettechnologie. Een tot 100 miljoen graden Celsius verhit plasma wordt door magneten vrij zwevend in de lucht gehouden om via een complex procedé waterstof samen te smelten tot helium. Bij ITER is telkens weer sprake van tegenvallers. Ook liepen de kosten geregeld uit de hand. De reactor is sinds 2007 in aanbouw en moet halverwege dit decennium klaar zijn, in het komende decennium een kernfusie tot stand brengen en vanaf 2050 in serie kunnen worden geproduceerd.
‘Revolutionair’ en ‘bemoedigend’ noemt ITER de resultaten uit de VS. Maar qua commerciële toepasbaarheid ziet men daar nog altijd meer in de eigen opzet. Andere projecten, ook in Europa, beloven sneller te leveren dan ITER. Naast de eveneens op magneettechnologie gebaseerde en met publiek geld gefinancierde projecten Jet in Engeland, Wendelstein 7-X en Asdex in Duitsland spelen met Marvel Fusion en Focused Energy ook twee Duitse start-ups een vooraanstaande rol op het wereldwijde fusietoneel.
Ook het Münchense Marvel Fusion sluit niet uit een geplande demonstrator in de VS te bouwen
Zij maken gebruik van de laseropzet en zitten met hun methodiek dicht bij wat de Amerikanen bij het LLNL doen. ‘Dat is een fantastisch resultaat,’ zegt Markus Roth, hoogleraar natuurkunde aan de TU Darmstadt en oprichter van Focused Energy. ‘Het laat zien dat we op de goede weg zijn.’ Roth werkte enkele jaren bij het Lawrence Livermore en trekt voor zijn start-up nu een hele reeks toponderzoekers aan, onder wie twee wetenschappers van het LLNL.
Zijn team werkt momenteel aan de ontwikkeling van een klein proef- en een wat groter teststation. De standplaats van het proefstation wordt Texas, terwijl het teststation mogelijk in Darmstadt komt. Wel heeft Washington al duidelijk zijn interesse in dit tweede station laten blijken en nodigde het deze zomer vertegenwoordigers van de start-up uit in het Witte Huis. Aan het eind van dit decennium wil het team van Roth beide stations operationeel hebben. De kosten daarvan kunnen al met al oplopen tot meer dan 2 miljard euro.
Ook het Münchense Marvel Fusion sluit niet uit een geplande demonstrator in de VS te bouwen. Sinds de oprichting hebben de Münchenaren tot nog toe 65 miljoen euro bijeengebracht – volledig privaat kapitaal, zoals directeur ir. Heike Freund benadrukt. Zij hoopt voor operationalisering nu ook op politieke rugwind uit Europa, waar de publieke investeringen zich tot nog toe vooral concentreerden op ITER, met bouwkosten die tot 45 procent worden betaald door de EU. De start-up werkt samen met concerns als Trumpf, Siemens Energy en Thalens. Om binnen een termijn van ongeveer tien jaar fusiereactoren in serie te kunnen fabriceren, moeten er nog heel wat stappen worden gedaan.
Verwijzend naar het Roemeense Magurele (waar momenteel een sterke laserinstallatie van de grond komt) en de gigantische behoefte aan schone en betrouwbare energie geloven ze zowel bij Marvel Fusion als bij Focused Energy in Europa’s potentieel. ‘Het zal er niet vandaag of morgen zijn, maar als wij nu niet investeren, zal het er over tien jaar ook niet zijn,’ aldus Freund.
Iran is bezig de productie van verrijkt uranium op te voeren, bericht Haaretz. Teheran wil dit doel bereiken met ultramoderne centrifuges in zijn ondergrondse faciliteit in Natanz en is nu van plan om nog verder te gaan, aldus het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA) maandag in een vertrouwelijk rapport dat door Reuters is ingezien.
Een derde van de drie clusters van geavanceerde IR-6 centrifuges die onlangs in Natanz zijn geïnstalleerd, is nu operationeel, aldus de kernwaakhond in het aan de lidstaten toegezonden document. Het VN-agentschap voegde eraan toe dat het door Iran op de hoogte was gebracht van een project voor drie extra IR-2m centrifugeclusters op dezelfde locatie, naast de twaalf die daar al zouden worden geïnstalleerd. De nieuwe centrifuges zijn in staat om uranium te verrijken tot veel hogere concentraties dan nodig is voor het opwekken van energie.
Sinds de indirecte besprekingen tussen Iran en de Verenigde Staten om de Iraanse nucleaire overeenkomst van 2015 nieuw leven in te blazen zijn vastgelopen, heeft Teheran een steeds groter aantal geavanceerde centrifuges in gebruik genomen. Volgens de overeenkomst mag Iran deze niet aanwenden om verrijkt uranium te produceren, schrijft Haaretz.
Frankrijk wil EDF, het grootste elektriciteitsbedrijf van Frankrijk, volledig nationaliseren. Dat heeft de Franse premier Élisabeth Borne op 6 juli bekendgemaakt, zo meldt Le Monde. ‘Deze ontwikkeling stelt EDF in staat om versneld meer capaciteit op te bouwen,’ zei de premier in het parlement. Op dit moment bezit de Franse staat 84 procent van de aandelen van het beursgenoteerde EDF, het overige percentage is in handen van beleggers.
Borne gaf aan dat de energiecrisis als gevolg van de oorlog in Oekraïne, de aanleiding was voor deze stap. Frankrijk ziet in dat het voor de elektriciteitsproductie ‘volledig los moet komen van Rusland’, zei de premier. Ook voegde ze eraan toe dat de energietransitie via kernenergie zal gaan, waarmee zij het standpunt herhaalt dat president Emmanuel Macron eerder dit jaar innam. Kernreactoren zijn nog steeds goed voor het overgrote deel van de Franse elektriciteitsproductie.
Na lange tijd te zijn verguisd, is kernenergie een onontkoombaar onderdeel geworden van de wereldwijde strategie voor CO2-reductie. Wat is er veranderd, en zal dit zo blijven?
Jarenlang heeft de kernenergiesector geklaagd: Waarom houdt niemand van ons? Kernenergie is tenslotte de Atlas van de CO2-vrije energieproductie die de wereld jaar in jaar uit op zijn schouders torst met duizenden megawatturen elektriciteit waaraan geen fossiele brandstoffen te pas komen. Ook nu nog genereren kerncentrales wereldwijd meer CO2-vrije energie dan wind en zon bij elkaar.
En toch is de sector, zo luidt de klacht, genegeerd, gehaat en gemarginaliseerd. Traditionele milieuactivisten hadden geen goed woord over voor kernenergie, verzetten zich tegen de bouw van nieuwe centrales en waarschuwden voor rampzalige ongelukken. Nog in 2017 waarschuwde de Amerikaanse Sierra Club Foundation dat kernenergie een ‘grote CO2-voetafdruk’ had omdat er fossiele brandstoffen werden gebruikt om uranium voor splijtstofstaven te winnen, ook al zou diezelfde kritiek kunnen gelden voor de winning van lithium, silicium en andere mineralen voor duurzame energiebronnen. Dit soort psychologische spelletjes wekten irritatie bij voorstanders van kernenergie en maakten dat de beroepsgroep zich tegen de energiewereld keerde. ‘Kernenergie kan de wereld redden,’ mompelden ze, ‘als iemand ons de kans maar geeft.’
Hoe werden ze hun frustratie de baas? Het antwoord is dat ze, zoals bij zoveel problemen in het leven, gewoon moesten doorgaan met hun werk, in afwachting van wat komen ging.
De afgelopen tijd is kernenergie in de ogen van zowel rechts als links een onontkoombaar onderdeel geworden van de wereldwijde strategie voor CO2-reductie. Kernenergie maakt deel uit van de CO2-reductieplannen van de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk en China en zal vermoedelijk een nog grotere rol gaan spelen in armere landen die hun zware energie willen behouden. Een aantal keuzes dat het afgelopen decennium is gemaakt begint nu vrucht af te werpen. Kernenergie mag zich misschien nog niet in liefde of aanbidding verheugen, maar toch tenminste in een tandenknarsende genegenheid.
Research en ontwikkeling
‘Ik denk dat je rustig kunt zeggen dat kernenergie steeds meer op voet van gelijkheid wordt behandeld,’ zegt Jackie Toth, directielid van het Good Energy Collective, een progressieve pro-nucleaire organisatie. ‘Is het een herleving of een moment van buigen of barsten? Allebei een beetje.’
De opbloei van kernenergie is merkbaar tijdens de Conferentie van de Partijen (COP), de permanente klimaatconferentie van de Verenigde Naties in Glasgow. Alleen dat erover gesproken wordt is al opmerkelijk. ‘Bij COP 25 werd ik nog gewaarschuwd dat ik niet eens hoefde te komen,’ zei Rafael Mariano, de directeur van het Internationaal Atoomenergieagentschap tegen persbureau Bloomberg News. Tijdens de conferentie van dit jaar noemden vertegenwoordigers van de Verenigde Staten, Rusland en Brazilië kernenergie allemaal een belangrijk onderdeel van hun CO2-reductiestrategie.
‘Wij zijn erg optimistisch over deze geavanceerde kernreactoren’
Inderdaad heeft de regering-Biden het Amerikaanse cohort van ‘geavanceerde nucleaire’ start-ups en hun (hopelijk) veiligere reactoren onderdeel van haar klimaatdiplomatie gemaakt. Tijdens de COP van afgelopen november kondigden de Verenigde Staten en Roemenië een partnerschap aan dat ervoor zal zorgen dat de Amerikaanse start-up NuScale, producent van fabrieksmatig vervaardigde modulaire reactoren, vijf daarvan in gesloten kolencentrales in Roemenië zal installeren. Ook dat de VS het land, dat grofweg een zevende van zijn elektriciteit uit kolen haalt, zal helpen om zijn kolencentrales tussen nu en 2032 geleidelijk te sluiten. De reactoren zullen de uitstoot van kooldioxide met 45 miljoen ton per jaar reduceren.
‘Wij zijn erg optimistisch over deze geavanceerde kernreactoren,’ zei Jennifer Granholm, de Amerikaanse minister van Energie, tegen Yahoo News. ‘We steunen die dan ook met ook een heleboel geld voor research en ontwikkeling.’
De afgelopen jaren staat ook de klimaatbeweging positiever tegenover kernenergie. In 2018 meldde de Amerikaanse Union of Concerned Scientists, die oorspronkelijk als waakhond toezag op de nucleaire veiligheid (de bezorgde wetenschappers waren kerngeleerden), dat naar verwachting meer dan een derde van de Amerikaanse kerncentrales voortijdig zou sluiten. Die centrales zouden dan waarschijnlijk worden vervangen door kolen- en gascentrales, waarschuwden de wetenschappers.
Enorme bedragen
Amerikaanse politici van beide partijen staan inmiddels zo open voor kernenergie dat ze er enorme bedragen in zijn gaan pompen. Het ministerie van Energie van de regering-Trump was zo opgewonden over geavanceerde kerntechnologie dat het een nepdatingapp maakte om die te promoten. (‘Het is lang geleden dat kernenergie op vrijersvoeten was’, zo begon de post ter aankondiging.) Het wetsvoorstel voor infrastructuur dat afgelopen november door beide partijen in het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden is aangenomen reserveert 8,47 miljard dollar voor bestaande kerncentrales (inclusief een nieuwe subsidie om ze tot halverwege de jaren twintig in bedrijf te houden) en projecten voor geavanceerde kernenergie. De Build Back Better Act, Joe Bidens gigantische investeringsprogramma, voorziet in aparte nieuwe belastingvoordelen voor kerncentrales.
Dit gebeurt niet alleen maar in de Verenigde Staten. China wil de komende vijftien jaar honderdvijftig nieuwe reactoren bouwen. De Franse president Emmanuel Macron kondigde onlangs aan dat Frankrijk na een stagnatie van decennia ‘de bouw van kernreactors zal hervatten’. Volgens Bloomberg News gaat het al met al om meer reactoren dan de hele wereld sinds 1986 heeft gebouwd. En de Europese ‘groene taxonomie’, een uitgebreide regeling die specificeert welke energie-investeringen volgens de Europese Unie als ‘groen’ kunnen worden aangemerkt, zal kernenergie naar verwachting als klimaatvriendelijk classificeren.
De eerste demonstratieprojecten zullen nog wel enkele jaren op zich laten wachten
Ondertussen komen enkele Amerikaanse kernenergie-start-ups van de grond, doorgaans een tijdrovend karwei. Twee bedrijven, Terra Power en X-energy, hebben plannen ingediend bij de U.S. Nucleary Regulatory Commission, het Amerikaanse toezichtsorgaan op nucleaire activiteiten. Terra Power, gevestigd in Washington State met Bill Gates als bestuursvoorzitter, gebruikt als brandstof uranium in een container met koelvloeistof van gesmolten zout; X-energy in Maryland gebruikt in zijn reactorontwerp grafietbollen ter grootte van een biljartbal die ‘pebbles’ worden genoemd.
Mensen zoals ik horen al jaren over geavanceerde reactors zonder dat duidelijk is wat ze precies inhouden of wanneer ze klaar zullen zijn. Ze lijken zich in een griezelig tussengebied te bevinden waarin niemand nog ooit een geavanceerde reactor heeft gebouwd, terwijl de veiligheid van de technologie al regelmatig onder de loep wordt genomen. De eerste demonstratieprojecten zullen nog wel enkele jaren op zich laten wachten. Dus het lijkt onverstandig om erop te rekenen dat ze klaar zullen zijn in, zeg, 2035, wanneer Biden hoopt dat het Amerikaanse elektriciteitsnet geheel CO2-vrij zal zijn.
Huiverig
Toch is de tijd tussen concept en commercialisering in het geval van kerntechnologie ongewoon kort. Als we normaliter over een wetenschappelijke doorbraak of een nieuwe technologie horen, moeten we jaren (of decennia) wachten voordat we die op de markt zien verschijnen. Ingenieurs leren deels hoe een bepaalde technologie werkt door die te ontwikkelen, uit te testen en vervolgens geschikt te maken voor massaproductie.
Maar vanwege het risico van kernongelukken moet nucleaire technologie al officieel worden goedgekeurd voordat de plannen worden uitgevoerd. Het ontwerp voor een nieuwe reactor wordt in de VS geïnspecteerd en doorgelicht door de Nuclear Regulatory Commission. De tijd tussen de blauwdruk en de feitelijke bouw van een ‘goedgekeurde’ geavanceerde kernreactor kan heel kort zijn: binnen enkele jaren zou TerraPower of X-energy officiële goedkeuring kunnen krijgen voor zijn ontwerp, een demonstratiemodel kunnen bouwen en, gesteld dat dat werkt, zijn orderboek kunnen vullen.
Met andere woorden, kernenergie verliest haar stigma
Natuurlijk is er één ding dat kernenergie weer in het defensief kan dringen: een groot ongeluk. Rampen op Three Miles Island en in Tsjernobyl en Fukushima hebben regeringen, nutsbedrijven en investeerders huiverig gemaakt voor de technologie. Na Fukushima begon Japan met de geleidelijke sluiting van al zijn vijftig reactors, een proces waarin pas onlangs een kentering is gekomen, en Duitsland heeft plannen aangenomen om zijn CO2-vrije kerncentrales jaren eerder te sluiten dan zijn kolencentrales.
Ondertussen begint de tijd te dringen. ‘De grote stappen voor klimaatverandering en bestellingen van nutsbedrijven moeten voor 2030 zijn genomen,’ aldus Jackie Toth van het Good Energy Collective. Met name nutsbedrijven zullen snel moeten beslissen wat ze zullen bouwen om hun klimaatneutrale beloften na te komen. ‘Dat betekent dat de eerste toepassingen van geavanceerde kernreactoren in de VS uitzonderlijk succesvol zullen moeten zijn om klanten van het aardgas te laten afstappen.’
Met andere woorden, kernenergie verliest haar stigma. Ze mag aan tafel bij de getapte jongens. De pesterijen zijn voorbij. Nu moet ze zich waarmaken.
Bijna elf jaar na de kernramp in Fukushima komt een nieuwe gevoelige kwestie aan de oppervlakte. Op 19 januari meldde de krant Tokyo Shimbun dat zes mensen tussen de zeventien en zevenentwintig jaar die ten tijde van het ongeluk in het gebied woonden, van plan zijn een rechtszaak aan te spannen tegen Tepco, de elektriciteitsexploitant en beheerder van de locatie.
De jongvolwassenen lijden of hebben geleden aan schildklierkanker en eisen een financiële schadevergoeding van 616 miljoen yen (4,7 miljoen euro) van het bedrijf, dat verantwoordelijk wordt geacht voor hun ziekte. ‘Volgens hun advocaten is dit de eerste keer dat mensen die als kind kanker hebben gekregen, een rechtszaak tegen Tepco hebben aangespannen’, aldus de krant.
‘Een van deze eisers heeft al vier operaties ondergaan, terwijl bij een andere eiser de kanker naar zijn longen is uitgezaaid’
Bij vier van de zes eisers, die in 2011 tussen de zes en zestien jaar oud waren, is reeds hun gehele schildklier verwijderd nadat de kanker was teruggekeerd. Volgens de journalist ondergaan zij momenteel radiotherapie of zullen ze dat binnenkort doen. ‘Een van deze eisers heeft al vier operaties ondergaan, terwijl bij een andere eiser de kanker naar zijn longen is uitgezaaid.’ Volgens de krant zullen zij op 27 januari hun klacht indienen bij de districtsrechtbank van Tokio.
De Europese Unie heeft dinsdag 12 miljard opgehaald met groene obligaties om een deel van het coronaherstelplan van 750 miljard euro te financieren. In totaal moet tegen 2026 een derde van het plan met dergelijke obligaties worden gedekt, wat Europa tot ’s werelds grootste emittent van groene obligaties zou maken.
Regeringen zijn verdeeld over de vraag of gas en kernenergie tot de groene activiteiten moeten worden gerekend
De groene obligaties zullen grotendeels gebaseerd zijn op de EU-regels voor duurzame financiering, hoewel deze nog niet definitief zijn vastgesteld omdat de regeringen verdeeld zijn over de vraag of gas en kernenergie tot de groene activiteiten moeten worden gerekend, aldus Financial Times.
Taliban dreigen eerste provinciehoofdstad in te nemen
In Afghanistan dreigt Lashkar Gah, de hoofdstad van de zuidelijke provincie Helmand, in handen van de taliban te vallen, meldt The New York Times. De opstandelingen rukken op naar het centrum van deze ‘sleutelstad’, ‘ondanks gecoördineerde Amerikaanse en Afghaanse luchtaanvallen in de afgelopen dagen’.
Berichten uit de stad zijn ‘triest’, schrijft de krant: ‘Mensen ontvluchten hun huizen, een stadsziekenhuis is gebombardeerd en regeringsversterkingen arriveren nu pas, na dagen van vertraging’. Mochten ze erin slagen de stad in te nemen, ‘dan zou het de eerste provinciehoofdstad zijn die sinds 2016 in handen van de taliban valt’.
Het Russische atoomagentschap Rosatom heeft maandag de bouw hervat van een kernreactor voor het Centrum voor Onderzoek en Ontwikkeling van Nucleaire Technologie (CIDTN) van Bolivia bericht MercoPress. De reactor maakt deel uit van een civiel atoomenergieplan voor vreedzame doeleinden, dat wordt gesteund door het Internationaal Agentschap voor Atoomenergie. De regeringen van Bolivia en Rusland ondertekenden in maart 2016 een overeenkomst voor de bouw van het nucleaire onderzoekscentrum, maar het project kwam in 2019 stil te liggen.
De reactor in de stad El Alto, op 4.000 meter boven de zeespiegel, wordt de hoogste ter wereld. ‘Ongeëvenaard’, aldus het Russische persbureau Novosti.
Edelstenen, hoe groter hoe beter
Een troon van amethist met een gewicht van één ton à 45.000 dollar: Crystalarium, een edelstenenwinkel in West-Hollywood, verkocht er recentelijk vier stuks van. Kristallen en mineralen zijn enorm populair geworden bij de meer vermogenden der aarde en het motto is: hoe groter hoe beter, zo signaleert The Los Angeles Times.
De wereldwijde markt van (half)edelstenen wordt nu geschat op ruim 1 miljard dollar. Zangeres Adele houdt ze vast tijdens optredens om plankenkoorts te overwinnen en model Naomi Campbell reist er mee. Er zijn vochtinbrengende crèmes met kristallen, er is een Kim Kardashian-lijn van parfums met kristalthema in kristalvormige flessen. Victoria Beckham ontwierp een lijn broeken met geheime zakken voor kristallen. Het fenomeen werd verder aangejaagd door de pandemie: veel welvarenden zaten een groot deel van het afgelopen jaar binnen, zagen minder mogelijkheden voor opzichtige uitgaven en kozen ervoor om hun huizen te bezielen met de ‘genezende’ energie van stenen.
Niet alleen in Nederland, maar ook in de VS wordt het steeds duurder om een huis te kopen. De huizenprijzen kenden in mei de grootste jaarlijkse stijging sinds ruim twee decennia, door een tekort aan onroerend goed en lage rentes op leningen die de vraag aanwakkeren, aldus The Wall Street Journal. Volgens de National Association of Realtors (NAR), de Amerikaanse makelaarsvereniging, bedroeg de gemiddelde verkoopprijs van bestaande woningen in mei voor het eerst 350.000 dollar, ruim 293.000 euro. Dat is bijna 24 procent hoger dan een jaar geleden.
Mensen die vanuit huis kunnen werken, grepen de kans om naar een goedkopere stad te verhuizen
De verkoopprijzen zijn sinds afgelopen zomer sterk gestegen, toen coronamaatregelen in het hele land werden versoepeld en veel mensen zich haastten om meer ruimte en grotere huizen te vinden. Mensen die vanuit huis kunnen werken, grepen de kans om naar een goedkopere stad te verhuizen. De prijsstijging zorgt voor vertraging in het tempo van woningverkopen. De verkoop van bestaande woningen daalde in mei met 0,9 procent ten opzichte van april, waarmee de vierde opeenvolgende maand van dalende verkopen een feit is, aldus NAR.
Veel aanmeldingen voor European Space Agency
European Space Agency (ESA) is verrast door het aantal mensen dat zich heeft aangemeld om lid te worden van het astronautenkorps, schrijf BBC. In totaal vulden 22.589 personen een online formulier in, tweeënhalf keer zoveel als bij de laatste oproep van ESA in 2008. Het aantal aanmeldingen van vrouwen steeg aanmerkelijk: 5419 aanvragen vergeleken met 1287 in 2008.
‘Het toont de interesse en het enthousiasme van mensen in Europa om astronaut te worden’
‘Meer dan 22.000 sollicitanten is nogal wat’, aldus Josef Aschbacher, directeur-generaal van ESA. ‘We zijn allemaal stomverbaasd. Het toont de interesse en het enthousiasme van mensen in Europa om astronaut te worden.’
Er zijn aan vier tot zes mensen contracten te vergeven om zich fulltime bij het astronautenkorps te voegen. Daarnaast wordt een reservebestand van maximaal 20 personen gemaakt voor het geval er zich andere kansen voordoen. Het zou bijvoorbeeld kunnen dat een lidstaat van ESA een ‘nationale missie’ wil vliegen buiten de afspraken die het agentschap heeft met het International Space Station (ISS).
Polen wil kernenergie
Parlementsleden van vier uiteenlopende politieke partijen in Polen vragen premier Mateusz Morawiecki in een brief om partij-overschrijdend overleg over de bouw van kerncentrales. Het is een zeldzaam vertoon van samenwerking in de verdeelde Poolse politieke arena, volgens Notes from Poland. De parlementariërs stellen dat de plannen meerdere parlementaire termijnen zullen beslaan en dus een langdurige samenwerking tussen politieke groeperingen vereist.
Volgens de officiële nucleaire strategie van de regering, die onderdeel vormt van plannen om gaandeweg over te schakelen van steenkool naar energiebronnen met lage of geen uitstoot, zal de eerste reactor van Polen tegen 2033 in bedrijf moeten zijn. In 2043 zullen er dan nog vijf kerncentrales volgen. Het ministerie van klimaat liet vorig jaar weten dat het streven is om een totale nucleaire capaciteit van ongeveer 6 tot 9 GW te hebben, tegen een geschatte kostprijs van 80 miljard zloty (17 miljard euro). Sommige experts vrezen dat de voorgestelde tijdlijn te optimistisch is.
12,833 biljoen
Door de val van de roepie daalde het aantal dollarmiljonairs in India in 2019 van 764.000 tot 698.000, bericht het Indiase nieuwsportaal YourStory. Hun cumulatieve vermogen bedroeg 12,833 biljoen dollar, een daling van 594 miljard dollar of 4,4 procent ten opzichte van het voorgaande jaar, volgens een rapport van het onderzoeksinstituut van Credit Suisse.
Argentinië hervat vleesexport
Vanwege enorme prijsstijgingen en een tekort aan aanbod stelde Argentinië medio mei een exportverbod van een maand in op rundvlees om de prijzen te verlagen. Dat verbod is nu voorbij en Argentijnse fokkers mogen weer rundvlees exporteren, meldt Der Spiegel. Tot augustus blijft het toegestane exportvolume echter wel beperkt tot 50 procent van de gemiddelde export van vorig jaar.
In 2020 exporteerde Argentinië 819.000 ton vlees en leer
Argentinië is de vierde grootste exporteur van rundvlees ter wereld. In 2020 exporteerde het land 819.000 ton vlees en leer, goed voor zo’n 2,8 miljard euro, voornamelijk naar China, Duitsland, Chili en Israël. Rundvlees maakt ongeveer 5 procent uit van de totale export van Argentinië.
Draghi is positief gestemd
Italië kan zich verheugen op een periode van sterke groei na de economische aardbeving die werd veroorzaakt door de pandemie, zo liet premier Mario Draghi woensdag aan het Italiaanse parlement weten. ‘De economische situatie in Europa en Italië verbetert enorm’, aldus Draghi. ‘Volgens de prognoses van de Europese Commissie zal Italië in 2021 en 2022 met respectievelijk 4,2 en 4,4 procent groeien, net als de rest van de EU. Veel indicatoren geven aan dat ons herstel waarschijnlijk nog duurzamer zal zijn.’
De premier zei dat een sterkere groei het mogelijk zou maken om ‘de verhouding tussen schuld en bruto binnenlands product te verlagen‘, bericht ANSA.
Deze website gebruikt cookies. Door de site te gebruiken gaan we er vanuit dat je ze accepteert. OK
Manage consent
Over onze cookies
Deze website gebruiks cookies die de gebruikservaring verbeteren. De cookies die we als noodzakelijk categoriseren worden opgeslagen door je browser en zijn essentiëel voor een goede werking van de basisfuncties van deze website. We gebruiken ook third-party cookies die ons helpen te analyseren hoe deze website gebruikt wordt. Deze cookies kunnen ook voor marketingdoeleinden worden gebruikt. Ze worden alleen door je browser opgeslagen als je daar toestemming voor geeft.
Onze noodzakelijke cookies zijn essentiëel voor het goed functioneren van deze website. De basisfuncties en beveiliging van deze website zijn hiervan afhankelijk. Deze cookies slaan geen persoonlijke informatie op.
