De VS en Europa zien twee afzonderlijke staten als de oplossing voor het Israëlisch-Palestijnse conflict. Maar volgens de conservatieve commentator Moshe Arens hebben de Palestijnen al een land: Jordanië.
Keuze uit het archief
Kort na het aantreden van de nieuwe regering-Netanyahu – een coalitie van extreemrechtse en ultra-orthodoxe partijen – laaiden de conflicten met de Palestijnen op de bezette Westelijke Jordaanoever weer op. Dit jaar zijn er al 29 Palestijnen gedood door Israëlische militairen op de Westelijke Jordaanoever, waar vorig jaar met 172 dodelijke slachtoffers ook al een triest record werd gebroken. Ook al dringen Westerse landen, zoals de VS, aan op een tweestatenoplossing, zoals buitenlandminister Blinken onlangs nog bij een bezoek aan Israël benadrukte, een eigen Palestijnse staat lijkt verder uit het zicht dan ooit. Dit opinieartikel van een van de voormalige ministers van Netanyahu’s partij Likoed geeft perfect weer hoe uiterst rechts in Israël denkt over het Palestijnse streven naar een eigen staat.
Toen hij premier Benjamin Netanyahu op de trappen van het Witte Huis verwelkomde, wekte president Donald Trump wereldwijd verbazing door over het Israëlisch-Palestijnse conflict te verklaren dat hij kon leven met een twee- of een eenstatenoplossing. Aan dat lijstje had hij een ‘geenstatenoplossing’ kunnen toevoegen.Zijn opmerkingen ontlokten allerwegen een stortvloed aan commentaren en interpretaties. Betekent dit dat de Palestijnse staat een gepasseerd station is, of dat Israël op het punt staat een paar miljoen Palestijnen op te nemen, een demografische verschrikking die de zionistische droom waarschijnlijk om zeep zal helpen? Of moet Israël een ‘apartheidsstaat’ worden?
De Israëlische pleitbezorgers van de tweestatenoplossing willen niet meer Palestijnen binnen de grenzen van de staat Israël
Ik stel voor dat wij even wat afstand nemen, diep ademhalen en onze hersenen laten werken. Wat proberen we hier precies op te lossen? Feitelijk zijn er drie problemen: het probleem van de Palestijnen, het probleem van de Israëli’s en het probleem van het Israëlisch-Palestijnse conflict. Het is waar dat ze met elkaar verbonden zijn. En Trump wil een definitief akkoord dat ze alle drie in één keer oplost. Het is evenwel een verre van uitgemaakte zaak dat dit in de nabije toekomst tot het rijk der mogelijkheden behoort.
Wat is het Palestijnse probleem? Een streven naar zelfbeschikking, naar een eigen land? Wie kan hun dat recht ontzeggen? Iedereen die het Midden-Oosten kent, weet echter dat de Palestijnen al een eigen land hebben. Dat is Jordanië, waar de bevolking voor ruim 70 procent Palestijns is. Als dat geen Palestijnse staat is, wat is dan wel een Palestijnse staat?
Iedereen die het Midden-Oosten kent, weet ook dat Jordanië in 1948 Judea en Samaria (de Westelijke Jordaanoever) veroverde, om dit gebied vervolgens te annexeren, samen met de Palestijnse bevolking die er woonde. Waarop PLO-leider Yasser Arafat in september 1970 (Zwarte September) Jordanië probeerde over te nemen.
Sindsdien zijn de Jordaanse heersers op hun hoede voor de Palestijnen op de Westelijke Jordaanoever, die de Hasjemitische monarchie wel eens omver zouden kunnen werpen, om maar te zwijgen van de Palestijnen in Gaza of de Palestijnen die al zo lang wegkwijnen in de vluchtelingenkampen in Libanon. Zij beweren – maar menen misschien niet – dat ze de voorkeur geven aan een tweestatenoplossing: een oostelijke en een westelijke Palestijnse staat. Zoals Noord- en Zuid-Korea.
In de tussentijd moeten de Palestijnen het stellen met een ministaat in Gaza, en leven ze in Judea en Samaria onder Israëlisch militair bewind. Ongemakkelijk, en ondraaglijk voor sommige Israëli’s.
Dat is het Israëlische probleem. Hoe kan Israël zich van deze last verlossen zonder de levens van Israëlische burgers in gevaar te brengen? Kan het Judea en Samaria met zijn Palestijnse bevolking inlijven zonder het wezenlijke karakter van de staat Israël te veranderen?
De Israëlische pleitbezorgers van de tweestatenoplossing willen niet meer Palestijnen binnen de grenzen van de staat Israël. Zij menen dat er al te veel Palestijnen in Israël zijn. Aanvaard dus een tweede Palestijnse staat, is wat ze zeggen, met alle risico’s van dien. Dat is hun tweestatenoplossing voor het Israëlische probleem.
De Israëli’s die pleiten voor de integratie van Judea en Samaria, op hun beurt, nemen de demografische risico’s voor lief. Dat is hun eenstatenoplossing voor het Israëlische probleem.
Een heel andere zaak
En de Palestijnen? Wat zijn hun opties? Deel uitmaken van Jordanië, of van Israël, of van een Westelijke Palestijnse staat. Of de status-quo voortzetten in de hoop op betere tijden. Meer smaken zijn er niet.
De oplossing van het Israëlisch-Palestijnse probleem is een heel andere zaak. Wanneer we daarmee bedoelen: een regeling die alle Palestijnse claims tegen Israël tenietdoet en een einde maakt aan het Israëlisch-Palestijnse conflict, dan is die oplossing niet in zicht. Aangezien de Palestijnen, verdeeld als ze zijn tussen Hamas en Fatah, niet bereid zijn minimale concessies te doen aan Israël, en Hamas en de Islamitische Jihad uit zijn op de vernietiging van Israël, is geen Palestijnse leider in staat een vrede met Israël te bewerkstelligen die aan de minimumeisen van Israël voldoet.
En dan rest, vooralsnog, de geenstatenoplossing.
Moshe Arens was in het verleden onder meer minister van Defensie voor Likoed.
CONTEXT: Gedrocht
Laten we ons voorstellen dat van de mogelijkheden die Donald Trump oppert, de Israëlische regering die van de eenheidsstaat zou kiezen. Die oplossing komt overeen met wat de aanhangers van BDS [Boycott, Divestment, Sanctions, een beweging die oproept tot een boycot tegen Israël] voorstaan, evenals de antizionisten, joodse en niet-joodse. Ik ben rechts, maar ik deel de waanbeelden van Israëlisch-rechts niet. De eenheidsstaat is een gedrocht dat Israëlische joden het recht ontzegt op een eigen staat. Rechts heeft gelijk als het benadrukt dat de Palestijnen ervan dromen Israël tot een tweede Palestijnse staat te maken. Betekent dit dat er geen initiatieven moeten worden ontplooid? Neen. Israël moet de tweestatenoplossing aanvaarden, zich terugtrekken uit het merendeel van de (Palestijnse) gebieden op de Westelijke Jordaanoever en de veiligheidsmaatregelen treffen die daaruit voortvloeien, aldus Yediot Aharonot, de grootste krant van Israël.