De Spaanse minister spreekt van ‘historische stap vooruit’
De Spaanse minister van Gelijkheid Irene Montero is erin geslaagd haar transgenderwet door het Congres heen te loodsen. Dat betekent dat Spanjaarden vanaf nu zelf mogen bepalen welk geslacht op hun identiteitsbewijs zichtbaar is, zonder dat ze daarvoor een medische verklaring moeten laten zien of hormonen hoeven te slikken, schrijft El Mundo. Vanaf twaalf jaar moeten kinderen nog aan bepaalde voorwaarden voldoen, zodra ze zestien jaar zijn vervallen die vereisten.
De minister verklaarde in het Congres, de Spaanse Tweede Kamer, dat de wet ‘tegen alle verwachtingen in’ erdoorheen is gekomen. Maandenlang zijn er verhitte debatten gevoerd over de implicaties en gevolgen van deze wet. Onder andere de conservatieve partij PP, de rechts-populistische partij Vox en feministische actiegroepen waren fel tegen het wetsvoorstel.
PP en Vox waarschuwen voor de ‘onomkeerbare problemen’ die de wet zal opleveren
Zelfs de partij die de meerderheid vormt binnen de regering, de sociaaldemocratische PSOE, bracht stevige bezwaren in tegen het wetsvoorstel. Zo zou het ongrondwettelijk zijn om minderjarigen zulke bevoegdheden te geven. Uiteindelijk moest de partij het afleggen tegen de partijalliantie Unidas Podemos (‘Samen kunnen we het’), waar ook minister Montero met haar partij Podemos deel van uitmaakt.
Waar de minister van Gelijkheid spreekt over een ‘historische stap vooruit’, waarschuwen onder andere de PP en Vox voor de ‘onomkeerbare problemen’ die de wet zal opleveren. Zo zou met het aannemen van de wet medische en psychologische bescherming wegvallen, wat vooral problematisch zou zijn voor minderjarigen die stappen ondernemen om hun geslacht te veranderen, hormonen slikken en vervolgens spijt krijgen van hun keuze. Ondanks deze kritiek werd de wet met een ruime meerderheid van zo’n 190 stemmen aangenomen.
Toen in 2016 de eerste golf van antistranswetgeving werd doorgevoerd in de Verenigde Staten, volgden er al snel verschillende sportverboden voor trans atleten. ‘Dit is niet het gevolg van trans atleten die plotseling domineren op de velden. Het komt door de politiek.’
In het voorjaar van 2020 verbood Idaho als eerste staat in de VS transseksuele meisjes en vrouwen om deel te nemen aan vrouwensporten. Inmiddels hebben zeventien staten soortgelijke wetten aangenomen. Trans atleten, en in het bijzonder trans meisjes, staan centraal in de ‘cultuuroorlogen’ die door Amerika razen, nu wetsvoorstellen tegen trans en queer jongeren overal in het land om zich heen grijpen.
Sportverboden hebben al vaker als springplank gediend voor grotere aanvallen op transrechten. In 2021 vaardigden Texas, Florida en Alabama elk een sportverbod uit. Dit jaar heeft Texas stappen ondernomen om trans jongeren de toegang tot genderbevestigende zorg te ontzeggen. Florida heeft discussies op scholen over genderidentiteit en seksuele geaardheid in de lagere klassen verboden. In Alabama werden beide stappen gezet.
‘Trans mensen zijn óf volwaardige leden van de samenleving of we zijn het niet’
‘Trans mensen zijn óf volwaardige leden van de samenleving of we zijn het niet,’ zegt Gillian Branstetter, communicatiestrateeg bij de American Civil Liberties Union (ACLU). ‘Op het moment dat burgerrechten worden voorzien van asterisken, vrijstellingen en uitzonderingen, wordt de deur opengezet voor veel van de zeer vijandige en wrede wetgeving die we inmiddels al ingevoerd hebben gezien.’
De explosie van sportverboden komt niet door een golf van trans student-atleten die plotseling domineren op de velden, zeggen politieke strategen en lhbtq-voorvechters. Het komt door de politiek. Conservatieve groepen en politici realiseren zich dat deze kwestie Republikeinen en potentiële zwevende kiezers in beweging kan brengen, waardoor ze betrokken raken bij bredere culturele debatten over transrechten in de VS. Het zijn gevechten die Republikeinen electoraal gezien meestal goed uitkomen.
Emotionele reacties
Het idee van trans meisjes en vrouwen die het opnemen tegen cisgender vrouwelijke atleten, waarbij wordt ingespeeld op stereotypen over gender en biologie, wekt vaak emotionele reacties op bij mensen die geen trans mensen kennen. De kwestie is ‘een soort opstapje voor mensen om het grotere debat aan te gaan over gender en over wie zichzelf wel of niet vrouw mag noemen’, aldus een conservatief die anoniem wil blijven en die werkt aan Titel IX-kwesties. Titel IX verwijst naar de Amerikaanse federale wet op burgerrechten die discriminatie verbiedt op grond van geslacht in scholen of andere onderwijsprogramma’s die financiering ontvangen van de federale overheid.
De verboden ‘winnen aan kracht om dezelfde reden dat toezicht op verkiezingsuitslagen en verboden op critical race theory het afgelopen jaar aan populariteit winnen,’ zegt Republikeins strateeg Sarah Longwell, criticus van de Republikeinse partij onder Donald Trump. ‘Het zijn pr-campagnes vermomd als wetgeving, en ze zijn ontworpen om de cultuuroorlogen in het middelpunt van aandacht te houden.’
77 procent van de Republikeinen is ertegen dat trans studenten mogen meedoen in teams die corresponderen met hun genderidentiteit
Uit een YouGov-peiling in 2022 blijkt dat 77 procent van de Republikeinen ertegen is dat trans studenten mogen meedoen in teams die corresponderen met hun genderidentiteit, tegenover 24 procent van de Democraten. Net zoals het homohuwelijk aan het begin van deze eeuw als wig werd gebruikt om Republikeinse kiezers aan te spreken, zijn dit de ‘nieuwe wig-kwesties in de cultuuroorlog die het Republikeinse enthousiasme aanwakkeren en, belangrijker nog, Democraten vervreemden van zwevende kiezers zolang ze er niet in slagen met coherente tegenargumenten te komen,’ zegt Longwell. ‘De Republikeinen gaan in de aanval met deze onderwerpen, en het werkt. De Democraten hebben nog steeds geen effectieve verdediging bedacht, laat staan een eigen aanvalsstrategie.’
Terwijl Republikeinse politici beweren dat de verboden zijn ontworpen om ‘vrouwen te beschermen’, in plaats van een kwetsbare groep te discrimineren, beweren lhbtq-voorstanders dat het gaat om oplossingen voor een probleem dat niet bestaat. Landelijk zijn er maar heel weinig voorbeelden van trans atleten die überhaupt proberen mee te doen aan wedstrijden, en degenen die dat wel doen zijn gebonden aan lokaal beleid.
Geen betrouwbare nationale gegevens
Er zijn geen betrouwbare nationale gegevens over deze kwestie, maar bijvoorbeeld in Michigan kijkt de Michigan High School Athletic Association (MHSAA) van geval tot geval of trans atleten mee mogen doen. De MHSAA vertelde de Detroit Free Press dat er gemiddeld twee verzoeken per jaar worden ingediend op een totaal van 180.000 atleten in de staat. Binnen deze context zijn uitgebreide verboden op staatsniveau zowel onnodig als wreed, betoogt Cathryn Oakley. Zij is directeur wetgevende zaken en senior counsel bij de lhbtq-belangengroep Human Rights Campaign, en vocht sportverboden op staatsniveau in de rechtbank aan.
Het kleine aantal trans atleten maakt verboden voor de hele staat niet alleen irrationeel, maar maakt ze misschien ook juist mogelijk. Het gebrek aan zichtbaarheid van transseksuelen in de VS is voor een deel de reden waarom deze wetten worden aangenomen, zegt Sarah Mcbride uit Delaware, de eerste openlijk transseksuele senator in het land. ‘Mensen menen daardoor dat de schade die ze aanrichten bij trans jongeren klein is,’ zegt ze.
85 procent van de trans jongeren zegt dat de debatten over antitranswetten een negatieve invloed hebben op hun geestelijke gezondheid
Maar in werkelijkheid zou het effect van deze wetten op trans jongeren wel eens verwoestend kunnen zijn. In een enquête van 10 januari van het Trevor Project, een lhbtq-organisatie voor zelfmoordpreventie, zegt 85 procent van de trans en non-binaire jongeren dat de recente debatten over antitranswetten een negatieve invloed hebben op hun geestelijke gezondheid.
De opkomst van antitranswetgeving begon in juni 2015, toen het Hooggerechtshof oordeelde dat de Grondwet het recht beschermt van paren van hetzelfde geslacht om te trouwen. Daarmee was die huwelijkskwestie schijnbaar opgelost, en werd genderidentiteit het volgende onderwerp in de strijd om lhbtq-rechten.
Het jaar daarop werd de eerste golf van antitranswetgeving in het land doorgevoerd met besluiten over wc’s. Het beroemdste voorbeeld is de wet HB2 uit 2016 in North Carolina, die het trans personen verbood om gebruik te maken van openbare toiletten die overeenkwamen met het geslacht waarmee ze zich identificeren. Het onmiddellijke verzet was hevig. Bedrijven boycotten de staat massaal en volgens een analyse dreigde 3,76 miljard dollar aan gederfde inkomsten. (De wet werd daarna gedeeltelijk ingetrokken en is nu verlopen.) Gouverneur Pat McCrory, een Republikein, verloor daarna bij de verkiezingen in november zijn zetel. ‘Het werd gezien als een verloren zaak… En dus wilde niemand zijn vingers eraan branden,’ aldus Terry Schilling, voorzitter van de conservatieve belangengroep American Principles Project (APP), die antitransretoriek stimuleert.
Terugschroeven van bescherming
In datzelfde jaar werd Trump gekozen als president met de belofte dat hij een vriend zou zijn voor de ‘lhbt-gemeenschap’. Maar zodra hij aan de macht kwam, begon zijn regering met het terugschroeven van de bescherming voor trans personen, waaronder het beleid van de regering-Obama dat op grond van Titel IX trans studenten beschermde wat betreft toegang tot toiletten, kleedkamers of sportteams in overeenstemming met hun genderidentiteit.
In 2018 wonnen twee trans meisjes high school atletiekwedstrijden in Connecticut. Nieuwszenders in het hele land publiceerden verhalen waarin de lichamen van de twee zwarte trans atleten onder de loep werden genomen en waarin naar hen werd verwezen als voorbeelden van bedreiging voor vrouwensporten. De Connecticut-loopsters werden later genoemd in een rechtszaak die door de conservatieve juridische groep Alliance Defending Freedom werd aangespannen namens vier vrouwelijke cis-loopsters. Ze betogen dat het beleid van Connecticut inzake trans-inclusieve schoolsport oneerlijk is. (De zaak is in behandeling bij het U.S. Second Circuit Court of Appeals.)
In 2019 was de zaak politiek dynamiet geworden. Schilling had gezien hoe conservatieven, waaronder Donald Trump Jr., zich uitlieten over trans atleten op Twitter, en hij begon Republikeinen aan te sporen om zich over de kwestie uit te spreken. APP zegt dat de aan haar gelieerde Super PAC – die financiële lobbymogelijkheden biedt aan een politieke partij – dat jaar in de gouverneursrace van Kentucky ongeveer 600.000 dollar uitgaf aan advertenties. Daarin werd beweerd dat de Democratische kandidaat Andy Beshear een bedreiging was voor de vrouwensport. APP sloot een contract met het databedrijf Evolving Strategies om de impact te meten en schat dat 25.000 kiezers door deze advertenties naar de Republikeinen zijn overgestapt. (Beshear won de verkiezingsrace.)
Ze betoogden allemaal dat de Democraten een bedreiging vormden voor vrouwensport
De zomer daarop meldde Politico dat mensen rond Trump verdeeld waren over de kwestie. Sommigen in het kamp van de toenmalige president waren naar verluidt van mening dat campagne voeren tegen lhbtq-rechten de Republikeinen zou schaden, terwijl anderen Schillings perspectief deelden dat de kwestie de partij juist kon verenigen. ‘Het was een voorgevoel,’ zegt Schilling hierover. ‘We wisten dat het onderwerp populair was, en we dachten dat dit iets was waar politici zich echt over zouden uitspreken.’
APP zegt dat het meer geld begon uit te geven aan het onderwerp, oplopend tot meer dan 5 miljoen dollar. Dit is opgeteld bij wat zijn Super PAC in Pennsylvania, Wisconsin, Michigan en Georgia uitgaf aan advertenties, die allemaal onder meer betoogden dat de Democraten een bedreiging vormden voor vrouwensport.
Twintig wetsvoorstellen
Eind 2020 waren er twintig wetsvoorstellen tegen trans sporters ingediend. In vergelijking met de toilettenwet van North Carolina vier jaar eerder, liepen links en het bedrijfsleven een stuk minder warm om op deze wetten te reageren. Geen enkel groot bedrijf heeft een staat vanwege zo’n wet geboycot en dat heeft Republikeinse politici aangemoedigd om verder te gaan.
Sindsdien zijn verboden voor trans atleten geëxplodeerd in wetgevingen op statelijk niveau en ze beginnen nu het nationale politieke debat te domineren. In de eerste vijf maanden van 2021 had Fox News al meer items over trans atleten uitgezonden dan in de voorgaande twee jaar tezamen, aldus non-profitorganisatie Media Matters. Schillings APP zegt dat het al meer dan 6 miljoen dollar heeft opgehaald voor de komende midterm-campagne die zich zal richten op de sportkwestie.
‘De tijd van politieke effectiviteit en de mogelijkheid voor dit soort wetgeving begint op te raken’
Maar Mcbride, de senator van de staat Delaware, denkt dat de Republikeinen uiteindelijk zullen verliezen in deze kwestie, net als in debatten over lhbtq-rechten in het verleden. ‘Hoe meer het land begrijpt wat de invloed van dit beleid is op trans mensen, hoe meer begrip en kennis er komt over wie en wat trans mensen zijn,’ zegt Mcbride. ‘De tijd van politieke effectiviteit en de mogelijkheid voor dit soort wetgeving begint op te raken.’
Het stadje Zipolite is een oase voor de homoseksuele gemeenschap in Mexico geworden. Maar nu de populariteit toeneemt, vrezen sommigen dat het vrije karakter van de stad wordt aangetast.
In dit idyllische strandplaatsje aan de Mexicaanse Pacifische kust vindt elke dag wanneer de zon richting de oceaan begint te zakken een stille parade plaats. Groepjes mensen, veelal homoseksuele mannen waarvan velen naakt, slenteren over het strand naar een hoge rotspunt.
Ze beklimmen een wenteltrap, klauteren over de woeste klif en dalen af naar een verborgen baai die bekend staat als Playa del Amor, oftewel strand van de liefde. Terwijl de zon een oranje bol wordt en de lucht lila kleurt, worden de vele naakte lichamen, zwart en brons, mollig en gebeeldhouwd, in goud gedoopt. Als de zon uiteindelijk de horizon raakt, barst de menigte los in een applaus.
‘De eerste keer dat ik Playa del Amor bij zonsondergang zag, moest ik bijna huilen’, zegt Roberto Jerr (32), die al vijf jaar in Zipolite komt. ‘Het is een plek waar je heel vrij kunt zijn.’
Vissersdorpje
Het voormalige vissersdorpje veranderde in een oord voor hippies en is sinds tientallen jaren een oase voor de queergemeenschap, die wordt aangetrokken door de gouden stranden, de vrijgevochten sfeer en het nudisme, waarin alle soorten lichamen verwelkomd worden.
Maar door de groeiende populariteit en de komst van steeds meer homo’s en hetero’s, begint het stadje te veranderen: buitenlanders pikken land in, er komen steeds meer hotels, het strand wordt drukker en veel bewoners en bezoekers vrezen dat wat Zipolite ooit zo magisch maakte, voorgoed verloren zal gaan.
‘Iedereen zou een plek moeten hebben waar je je op je gemak voelt, en vrij bent, zoals Zipolite,’ zegt Jerr, die homoseksueel is. ‘Maar aan de andere kant is het massatoerisme heel belastend voor de locatie.’
In februari koos Zipolite de eerste openlijke homoseksueel tot voorzitter van de gemeenteraad
Zipolite, ooit een gemeenschap van boeren en vissers, is sinds sinds 1970 een populaire bestemming voor Europese hippies en backpackers. Velen van hen trokken naar de stranden van de staat Oaxaca vanwege het uitzonderlijk goede zicht op een zonsverduistering. Het hippietoerisme bracht een bohemienachtige sfeer met zich mee – zo vind je er een van de weinige naaktstranden van Mexico. Deze trok ook homo’s aan, die door de meeste inwoners verwelkomd werden. In februari koos Zipolite de eerste openlijke homoseksueel tot voorzitter van de gemeenteraad.
Buiten de grote steden in Mexico heersen vooral conservatieve katholieke normen en waarden, en de tolerante houding in Zipolite is uitzonderlijk. Ondanks het feit dat het homohuwelijk in meer dan de helft van het land is gelegaliseerd, komt homofoob en transfoob geweld in Mexico veel voor. Tussen 2016 en 2020 werden in het land zo’n 440 lesbiennes, homo’s en transgenders vermoord, volgens Letra Ese, een belangenorganisatie uit Mexico-Stad.
David Montes Bernal, 33, groeide op een paar uur afstand van Zipolite op in een conservatieve gemeenschap, waarin machismo en homofobie diep verankerd waren. Toen hij ongeveer negen jaar oud was, voerde de plaatselijke priester ‘praktisch een exorcisme‘ uit om de homoseksualiteit uit hem te verdrijven.
‘Toen realiseerde ik me dat het een vijandig oord was,’ zegt Bernal. In Zipolite heeft hij een plek gevonden waar hij comfortabel kan zijn met zijn seksualiteit en zich goed voelt over zijn lichaam. ‘Het gaf een hoopvol gevoel‘, vertelt Bernal over zijn eerste bezoek in 2014. ‘Eindelijk een plek waar we allemaal kunnen zijn wie we willen zijn.’
Feestplek voor homo’s
Naarmate het nieuws over deze openheid zich verspreidde, groeide de lhbtq-populatie van de stad explosief: de hoeveelheid homobars en hotels is flink toegenomen en overal hangen regenboogvlaggen.
Maar hoe tolerant veel inwoners ook zijn, sommigen hebben het gevoel dat de identiteit van Zipolite wordt aangetast. Van de relaxte stad waar iedereen welkom is, van Mexicaanse gezinnen tot Canadese gepensioneerden, veranderde het plaatsje in een feestplek voor homo’s.
Miguel Ángel Ziga Aragón, een inwoner die zelf homo is en zich ‘La Chavelona’ noemt, heeft de lokale economie zien opbloeien. Niet alleen vanwege het homotoerisme, maar ook door de toename van toerisme in het algemeen. Terwijl er vroeger vooral rustieke hutten en hangmatten langs het strand te vinden waren, is het toerisme in Zipolite ‘meer V.I.P.’ geworden, zoals hij het noemt. Suites aan het strand kosten nu 500 dollar per nacht.
Deze groei weerspiegelt een trend in de hele staat Oaxaca: Van 2017 tot 2019 stegen de inkomsten van hotels met meer dan een derde tot bijna 240 miljoen dollar. In dezelfde periode groeide het aantal hotelgasten in de kustregio, waar ook Zipolite onder valt, met bijna 40 procent tot ongeveer 330.000 mensen, volgens cijfers van de overheid.
Er wordt gebouwd op plekken waar eerst mangroves waren; fauna verdwijnt
‘Die verandering is goed voor de economie, maar niet zo goed voor de gemeenschap,’ aldus Ziga Aragón.
Naast een identiteitscrisis vrezen velen ook voor een milieucrisis. Er wordt gebouwd op plekken waar eerst mangroves waren; fauna verdwijnt. Bewoners klagen over gebrek aan stromend water, dat zou kunnen toenemen als de huidige ontwikkelingen doorzetten. De meeste inwoners zijn het erover eens dat dit beter moet worden gereguleerd. Maar anderen zien de veranderingen als onvermijdelijk.
‘Het is de levenscyclus van elke toeristische plek’, zegt Elyel Aquino Méndez, die een reisbureau voor homo’s runt. ‘Je kunt er maar het best op inspringen.’
Lucratieve vastgoedmarkt
Anderen vrezen dat Zipolite dezelfde weg zal gaan als veel andere Mexicaanse badplaatsen die zijn uitgegroeid tot bloeiende resorts, zoals de populaire homobestemming Puerto Vallarta of, meer recentelijk, Tulum. Dat was ooit een bohemien paradijs, maar het het Caraïbische strand van Tulum is uitgegroeid tot een lucratieve vastgoedmarkt vol met luxehotels, beroemde influencers en, in toenemende mate, geweld.
Pouria Farsani, 33, die in Stockholm woont, genoot bij zijn eerste bezoek aan Tulum, in 2018, van de combinatie van prachtige natuur en feesten. Maar toen hij er afgelopen september terugkwam, voelde het ‘als een door feestgangers gekoloniseerd deel van Mexico’.
Farsani hoorde van Mexicaanse vrienden over Zipolite en bezocht de plek in januari 2021 voor de eerste keer. Hij was betoverd. ‘Andere homoplekken die ik ken zijn erg stereotiep’, zegt hij. ‘Maar hier komen mensen met uiteenlopende lichamen, leeftijden en sociaaleconomische achtergrond samen.’
‘In Europa schrikt mijn alopecia mensen af, hier val ik er alleen iets meer door op’
Deze ‘lichaamspositiviteit’ is deels wat het naaktstrand in Zipolite speciaal maakt voor bezoekers, of ze nou homo of hetero zijn. Voor Farsani, die alopecia heeft, een aandoening die leidt tot haarverlies, was het een grote verademing. ‘Ik ben geen Ken-type,’ zegt hij. ‘Maar ik ben nu erg blij met mijn lichaam. In Europa schrikt mijn alopecia mensen af, hier val ik er alleen iets meer door op.’
Terwijl de populariteit van Zipolite groeide, veranderde de gemoedelijke hippiesfeer. Bars zijn nu luider en restaurants worden chiquer. Ook het lhbtq-toerisme is aan het veranderen: het veramerikaniseert steeds meer en wordt minder divers.
Ivanna Camarena, een trans vrouw, was vorig jaar zes maanden in Zipolite en ontmoette slechts een handvol andere transgenders. Over de mensen die ze tijdens haar eerste paar maanden op het strand zag zegt ze: ‘De lichamen waren zeer atletisch en zeer mannelijk.’ Ze herinnert zich dat ze naar een nudistenfeest ging waar bijna alleen maar homoseksuele mannen waren. ‘Toen ik daar aankwam was het van “Wow, wat doet een trans vrouw hier?” Ze vonden het maar raar.’
Homogene kliekjes
Een van de meest opvallende verschuivingen vond plaats op Playa del Amor, waar vroeger vreugdevuren werden ontstoken en gitaar werd gespeeld, terwijl je er nu lasers, dj’s en house vindt. Vroeger mengden mensen zich in verschillende sociale groepen, nu raakt het strand steeds meer opgedeeld in homogene kliekjes.
Ook de seksscene is veranderd. Al tientallen jaren hadden bezoekers, waaronder ook heterostellen, in het donker seks op het strand. Maar de laatste jaren gaat het er brutaler aan toe. Dansfeesten gaan nu soms over in groepsseks in de schemering.
‘Elke keer wordt het weer hedonistischer, hedonistischer en nog hedonistisch,’ zegt Ignacio Rubio Carriquiriborde, hoogleraar sociologie aan de Nationale Autonome Universiteit van Mexico, die al jarenlang een studie maakt van Zipolite. ‘Inmiddels wordt er eigenlijk constant feest gevierd.’
Veel inwoners voelen zich daar niet meer prettig bij en de gemeenteraad heeft onlangs ingestemd met een strandverbod vanaf 21.00 uur, om zo dergelijke activiteiten in te perken. ‘Je hebt vrijheid en je hebt losbandigheid,’ zegt Ziga Aragón. ‘Heb seks met wie je wilt, maar hou het privé.’
‘Iedereen is vrij om met zijn lichaam te doen wat hij wil, maar er is een groot gebrek aan milieubewustzijn’
Anderen maken zich meer zorgen om het milieu. Miguel Ángel López Méndez runt een klein hotel in de buurt van Playa del Amor en vertelt dat feestvierders vaak een puinhoop achterlaten op het strand. Toen hij eens een duik in de baai nam, zag hij de condooms ‘als kwallen’ voorbijdrijven. ‘Iedereen is vrij om met zijn lichaam te doen wat hij wil’, zegt hij, ‘maar er is een groot gebrek aan milieubewustzijn.’
Maar voor sommige homo’s is de open seksualiteit van Playa del Amor juist een deel van haar kracht. ‘Van jongs af aan worden je zoveel dingen verboden: “Wees zo niet”, “Zeg dit niet”, “Doe dat niet”,’ zegt Bernal, die in de nabijgelegen stad Puerto Angel woont. ‘Seks fungeert dan als een catharsis en is in staat veel los te maken.’
Toch maakt ook Bernal zich zorgen over de toekomst van de stad, waar het toerisme inmiddels hoogtij viert, de natuurlijke hulpbronnen schaars zijn en zoveel buitenlanders onroerend goed kopen dat de grondprijs voor de plaatselijke bevolking grotendeels onbetaalbaar is geworden.
‘Uiteindelijk komt iedereen hierheen om iets te consumeren,’ zegt hij. ‘Of het nou om het strand gaat, je lichaam, een feest of de natuur.’
Karine Jean-Pierre vervangt vanaf 13 mei Jen Psaki
Het is voor het eerst dat er een zwarte en openlijk lesbische woordvoerder in het Witte Huis is. ‘Karine Jean-Pierre schrijft geschiedenis’, schrijft Jezebel enthousiast, erop wijzend dat dit een ongekend profiel is voor de positie. De Amerikaanse president heeft haar gekozen om Jen Psaki met ingang van 13 mei te vervangen.
Karine Jean-Pierre is geboren in Haïti en kwam op vijfjarige leeftijd naar New York. Ze werkte in 2008 mee aan de presidentiële campagne van Barack Obama en was actief in zijn eerste ambtstermijn in de regering. Ook was ze stafchef van de huidige vicepresident Kamala Harris. ‘Joe Biden heeft in ieder geval zijn belofte gehouden om van zijn regering een sterk voorbeeld te maken van diversiteit en om kansen te bieden aan hen die het verdienen’, aldus de feministische site. ‘We hebben nu een trots zwart lid van de lgbtqia-gemeenschap in het centrum van de perskamer van het Witte Huis. Zo’n vertoning hebben veel jongeren nog nooit in hun leven gezien.’
Iraanse hackers openbare gegevens van Israëlische lhbtq-datingsite
De hackersgroep Black Shadow is zondag (31 oktober) begonnen met het publiceren van de persoonlijke gegevens van duizend leden van de Israëlische lhbtq-datingsite Atraf. De groep, die volgens Haartez ‘banden heeft met Iran’, beweert de gegevens van een miljoen accounts te hebben en eist losgeld van een miljoen dollar, anders zal het alle gebruikers van het platform onthullen, ‘onder wie sommigen die waarschijnlijk niet open zijn over hun seksuele voorkeuren’, aldus de krant.
In Full Force van het fotografenduo Hadas Itzkovitch (Tel Aviv) en Anya van Lit is een serie portretten van geüniformeerde LHBTQ– politieagenten uit veertien verschillende landen.
Eerder werkte het duo een halfjaar aan Love Zone, over Joods-Palestijnse stellen in conflictgebieden die het aandurfden om zich te laten portretteren.
De Chinese sociologe Li Yinhe (63) probeert haar landgenoten te bevrijden van hun preutsheid. Dat lijkt aardig te lukken.
Een van haar laatste artikelen heet: ‘Hoe je werk vermijdt en beter kunstwerken kunt gaan maken’. Het grootste kunstwerk van allemaal natuurlijk: je eigen leven. Want mevrouw de professor doceert niet, mevrouw de professor leeft. Het gaat erom de mensen de ogen te openen, juist voor het vanzelfsprekende, voor wat ze niet meer zien. De 63-jarige Li Yinhe, woonplaats Beijing, voedt in zekere zin een heel volk op. Ze laat de Chinezen zien hoe je ook tegen seks kunt aankijken en tegen het leven in het algemeen. Hierbij moet ze niet alleen opboksen tegen zes decennia communistische moraal, maar ook tegen de tweeënhalfduizend jaar daarvoor. Li Yinhe onderwijst door zichzelf als voorbeeld te nemen. Dat heeft ook als voordeel dat ze na alle inspanningen in elk geval zichzelf heeft gered. Hoewel je het nauwelijks inspanningen kunt noemen als je er lol in hebt. Inzicht nummer één is dus: de mens is vrijer dan hij denkt. Hij mag dan geboren zijn in de ketenen van de familie, van de maatschappij, maar wat weerhoudt hem er als volwassene eigenlijk van deze af te schudden, vandaag nog, op dit moment?
Li Yinhe kijkt op: ‘Niets’.
Inzicht nummer twee: als god niet be-staat en het leven geen zin heeft, dan kun je het ook aan de liefde wijden, en elke ademtocht aan het genieten van woeste schoonheid. Doe wat je leuk vindt. Stort je in het avontuur. En ja, zegt Li Yinhe, dat kan ook in China.
Inzicht nummer drie: een man en een vrouw, goed. Ook goed: een man en een man. Een vrouw en een vrouw. Of twee mannen en twee vrouwen. Of een vrouw en een man die vroeger een vrouw was.
Opboksen tegen zes decennia communistische moraal
Ridder
Deze laatste situatie geldt voor Li Yinhe zelf, ze heeft haar ridder gevonden. Zo noemt ze hem echt: ridder. Hij heeft haar gered uit een ‘zee van verdriet’. Zij, de atheïste, zit in een theehuis aan de rand van Beijing, drinkt groene thee, kauwt zonnebloempitten en spreekt over haar levenspartner als over een door God gezonden engel die met de kracht van tienduizend donderslagen op haar is neergedaald. Toen Li Yinhe eind vorig jaar bekendmaakte een verhouding te hebben met de nu 50-jarige Zhang Hongxia, was ze een tijdlang nog meer onderwerp van gesprek dan anders. Het stel stond op de cover van het populaire magazine People Weekly, het partijblad Renmin Ribao leverde commentaar op de relatie en ook op internet stonden de twee in de schijnwerpers. Wat een verhaal.
Zij: de vrouw die iedereen kende. Hij: de man die zeventien jaar lang haar geheim was. Maar vooral was hij de man die als vrouw was geboren. Terwijl dit liefdesverhaal als je er goed over nadenkt eigenlijk anders moet worden verteld. Vrouw houdt van transseksueel? Zeker, maar het minstens even verbazingwekkende aspect is toch eigenlijk: beroemde sociologe houdt van taxichauffeur. Voor Li Yinhe mocht Zhang Hongxia dan een ridder zijn die aan kwam galopperen, zijn hoofdberoep was taxichauffeur en in veel opzichten een van de typisch Beijingse soort. Dus iemand die het liefst tot diep in de nacht mahjong speelt en die met een grote boog om boeken heen loopt. Zhang is tegenwoordig haar assistent, doet het huishouden (‘Ik zorg ervoor dat ze geen vinger hoeft uit te steken!’), maar leest nog altijd geen letter van haar. Van haar, de intellectueel, van wie het ene na het andere boek furore maakte, wier ideeën de vensters wijd openzetten in dit land dat aan verplichte preutsheid dreigde te verstikken.
Op die dag in 1997 toen ze hem ontmoette, treurde ze nog om haar eerste grote liefde, die haar nog maar net was ontvallen: Wang Xiaobo, de dappere, pas na zijn vroege dood gevierde absurdistisch schrijver, die het woeste leven van het vlees in de kooi van ideologie en traditie op eigen wijze had gevierd. Met Wang Xiaobo was ze jarenlang getrouwd geweest, met hem had ze in 1992 een baanbrekende studie over homoseksualiteit gepubliceerd. Zolang hij leefde, stond zij, de afgestudeerd sociologe, in zijn schaduw. Pas in de jaren daarna werd ze een autoriteit in het liefdesleven van de natie, nadat ze met haar trilogie van studies over de seksualiteit van de vrouw, over de liefde tussen mensen van hetzelfde geslacht en over het sadomasochisme, de grenzen van waarover in China kon worden gesproken weer eens een heel stuk had verlegd. Het tijdschrift Asian Weekly rekende haar destijds onder de ‘vijftig invloedrijkste Chinezen’.
Verboden liefde
Het maakt Li Yinhe niet zoveel uit. ‘Schoonheid en liefde zijn het belangrijkste in het leven,’ zegt ze. ‘De rest interesseert me eerlijk gezegd niet.’ Dat klopt niet helemaal, want ten eerste wil ze natuurlijk haar inzicht dat geluk mogelijk is met zo veel mogelijk landgenoten delen. En ten tweede is alleen al het streven naar persoonlijk geluk een zeer politieke daad in China: het woord ‘hedonisme’ was in het woordenboek van de Communistische Partij steeds synoniem met ‘individualisme’ en ‘egoïsme’, een verwerpelijk burgerlijk streven. Toen Li Yinhe in de jaren tachtig aan een manuscript werkte met de titel ‘Genieten van het leven’, was haar moeder verbijsterd over zo’n aanstootgevend plan. ‘Hoe kun je toch zo positief schrijven over genot?’ Een paar jaar later en wat kalmer geworden, noemde ze haar dochter alleen nog maar spottend ‘Dokter Seks’. Li Yinhe en Wang Xiaobo waren allebei kinderen van de Culturele Revolutie, die China tussen 1966 en 1976 verwoestte. In die tijd veranderden de Chinezen op bevel van Mao Zedong in een volk van aseksuele revolutieschepsels (terwijl de grote roerganger zelf zich met ontelbare liefjes vermaakte). Liefde was als burgerlijk concept verboden, betekende verraad aan de revolutie en was alleen toegestaan in de vorm van totale overgave aan Mao. Een ontdekte liefdes-brief kon een openbare vernedering, een pak slaag of zelfs werkkamp betekenen. De ouders van Li Yinhe werkten bij Renmin Ribao, het partijblad. Haar vader was zelf een communist, zij het sceptisch van aard. Na haar terugkomst uit Binnen-Mongolië, waar ze in het kader van de Culturele Revolutie naartoe was gestuurd, stuitte Li bij een collega van haar ouders op een goudmijn: een bibliotheek van meer dan tienduizend boeken, de hele verzameling wereldliteratuur, allemaal verboden werken. De 20-jarige Li sloot zich maandenlang op met de boeken en verslond er zoveel als ze kon.
Twee boeken lieten haar niet meer los. Het ene was The Catcher in the Rye. ‘Sommigen vrienden van me kenden het uit hun hoofd.’ Het andere was 1984.
Haar moeder noemt haar spottend ‘Dokter Seks’
Seksuele revolutie
China is niet altijd preuts geweest. Vroeger gaven de Chinezen, met name de taoïsten, zich over aan de ‘harmonie van yin en yang’. Seks gold als gezond en natuurlijk, en bepaalde praktijken – bijvoorbeeld wanneer de man zich de ejaculatie ontzegde – stonden als levensverlengend te boek. Tijdens de Song-dynastie (960-1279) stonden waarden als kuisheid en reinheid hoog in het vaandel. Onder de Mantsjoes, die van 1644 tot 1911 de laatste keizerlijke dynastie vormden, werd het land nog een stuk bedeesder. Maar zelfs in die tijd werden homoseksualiteit en prostitutie beschouwd als normaal en werd het toegestaan. Mao’s Communistische Partij predikte enerzijds de vooruitgang door de gearrangeerde huwelijken te verbieden en de vrije partnerkeuze bij wet vast te leggen, maar tegelijkertijd bereikte de door de overheid opgelegde preutsheid onder deze partij haar hoogtepunt.
‘De partij kwam aan de macht met de belofte de hongerende Chinezen te verzadigen,’ zegt Li Yinhe.
‘In hun ogen was seks een overbodige luxe, een gevaarlijke afleiding, verdorven.’ De Chinezen zijn inmiddels verzadigd, en warm aangekleed zijn ze ook. Er ontstaat dus een verlangen naar meer. In 1989, net na haar studie in de Verenigde Staten, deed Li Yinhe onderzoek naar het seksleven van de Beijingers. Slechts 15 procent van de ondervraagden had seks voor het huwelijk, de meesten met hun verloofde. In 2013 deed ze hetzelfde onderzoek landelijk. Nu was het al meer dan 70 procent. ‘Het is een revolutie,’ zegt Li Yinhe. ‘De Chinezen hebben meer seks. Ze gaan met meer partners naar bed. En ze leren steeds meer verschillende seksuele handelingen.’ Natuurlijk zijn er ook critici die deze ontwikkeling en Li Yinhe verdorven noemen. ‘Maar wordt hierdoor nu de maatschappij te gronde gericht?’ vraagt ze. ‘Nee, het maakt de mensen gelukkiger.’ Zoals met alles is het China van tegenwoordig ook rond het thema seks een vat vol tegenstrijdigheden. Enerzijds bevrijdt een nieuw generatie zich in rap tempo van banden en taboes, anderzijds sprak Li Yinhe onlangs weer een vrouw die geen idee had hoe ze zwanger was geworden en wat de seks met haar echtgenoot daarmee te maken had. De onwetendheid is groot. Op scholen is seksuele voorlichting in theorie verplicht, maar valt het in de praktijk meestal uit. Zo groot is de schaamte van de onderwijzers en zo groot de angst van de ouders dat hun kinderen hierdoor verpest raken.
Zelfs het partijblad Renmin Ribao wenste haar geluk met haar relatie
Middeleeuwen
Er valt veel te doen voor iemand als Li Yinhe. Op Weibo, China’s tegenhanger van Twitter, heeft ze meer dan een miljoen volgers, en op haar blog zijn bijna vierhonderdduizend mensen geabonneerd. Hier breekt Li Yinhe een lans voor de legalisering van prostitutie en pornografie, en voert ze strijd voor het recht op groepsseks en een partner van dezelfde sekse. ‘Waarom moet iemand worden gestraft voor iets wat niemand schade berokkent?’ Al twee decennia probeert ze elk jaar weer afgevaardigden in het Chinese Volkscongres te winnen voor de legalisering van het homohuwelijk. Tot aan haar pensioen, twee jaar geleden, werkte Li Yinhe aan de Academie voor Sociale Wetenschappen, de belangrijkste denktank van de Chinese regering. Van het beleid op het gebied van seks heeft ze geen hoge pet op, want dat blijft ver achter bij de ontwikkelingen in de samenleving en is deels ‘in de middel-eeuwen’ blijven steken. Toch waardeert Li Yinhe de vooruitgang, mijlpalen zoals het schrappen van de ‘onzedelijkheidsparagraaf’ in 1997, die vooral homoseksuelen achter de tralies deed belanden.
Prostitutie wordt nog altijd gecriminaliseerd en sinds kort voor lastercampagnes gebruikt, maar de laatste veroordeling van een bordeelhoudster dateert ook alweer van twintig jaar geleden. Als het gesprek op de televisiesoap Keizerin van China komt, rolt Li Yinhe met haar ogen. De kostbare serie over keizerin Wu Zetian was een hit bij de kijkers, tot ze in december door de censoren van de buis werd gehaald. Toen de uitzendingen werden hervat, waren de royale decolletés van de knappe hofdames van de Tang-dynastie digitaal weggewerkt.
Tolerant
Sinds 17 jaar woont Li Yinhe samen met Zhang Hongxia. De twee hebben een jongen geadopteerd, die nu veertien jaar is. Al toen hun zoon zes was, zegt Li Yinhe, heeft ze hem verteld hoe het zat met zijn ouders. De buitenwereld was nu pas aan de beurt. Op internet deden geruchten de ronde dat ze lesbisch was en dus ging Li opnieuw aan de slag om het land voor te lichten. In december schreef ze op haar blog dat ze zich aangetrokken voelde tot mannen, niet tot vrouwen. Haar partner was ‘zowel qua voorkomen als psychologisch een man’ en wel ‘een stereotiepe man, van wie vrouwen schrikken als hij in het damestoilet opduikt’. Ook al is hij als vrouw geboren. ‘Ze is geen zij. Ze is een hij,’ schreef Li Yinhe. Alleen al in de eerste 24 uur werd haar tekst 33.000 keer op Weibo gedeeld. Het overgrote deel van de commentaren was positief, men prees haar moed en dankte haar voor haar openheid. Zelfs het partijblad Renmin Ribao wenste haar geluk en appelleerde aan tolerantie.
‘Ieder is uniek op zijn eigen manier, laten we allemaal ons best doen om de samenleving gelijke tred te laten houden met de stand van de wetenschappelijke inzichten,’ schreef de krant op haar microblog. Het debat over haar en haar partner is weer een les voor haar land, zegt Li Yinhe. ‘Twintig jaar geleden heb ik de Chinezen uitgelegd wat homoseksuelen zijn en nu maak ik hun duidelijk wat transseksuelen zijn. En al met al is het toch verbazingwekkend hoe tolerant de mensen zijn.’ Niettemin heeft Li Yinhe onlangs na drie jaar werken een dik manuscript voltooid dat, zoals ze zelf zegt, ‘nul kans’ heeft op publicatie in China. ‘Te pornografisch.’ Ze giechelt, maar is vervolgens weer serieus: ‘Nu verschijnt het in Hongkong.’ Het zijn korte verhalen, met als belangrijkste thema sadomasochisme. De 63-jarige somt op: ‘Vrouwelijke meesteressen en manne-lijke slaven, allemaal net andersom, met z’n tweeën, met z’n drieën, met z’n vieren, een hoop orgasmen, het staat er allemaal in.’ […] Het is het eerste literaire werk van Li Yinhe.
Kai Strittmatter
Storm in een glas water
‘Li Yinhe veroorzaakt storm over seks’, luidde de kop in het Kantonese blad Nanfang Renwu Zhoukan. In december 2014 deden op internet geruchten de ronde dat Li Yinhe homoseksueel zou zijn. Een onbekende commentator beweerde dat ze een lesbiënne was die ‘al jarenlang samenwoont met een tomboy’. Hij vroeg zich ook af of de zoon die Li en haar partner hadden geadopteerd wel ‘naar school kon en vriendjes kon maken’ vanwege ‘de abnormale gezinsomstandigheden’ waarin hij opgroeide. De seksuologe, die eerder vrijwel nooit iets losliet over haar privéleven, antwoordde op haar blog dat ze samenwoonde met een persoon die als vrouw was geboren, maar die zich nu als man beschouwde. Zijzelf, preciseerde ze, was volledig heteroseksueel. Er volgde een ‘storm’ van commentaren op de Chinese sociale media. Los van haar eigen voorkeuren is Li er overigens van overtuigd dat China op termijn het homohuwelijk zal invoeren. ‘Het is een trend in de wereld. China zal zich hier zeker bij aansluiten, in weerwil van de obstakels waarmee we nu geconfronteerd worden.’
Deze website gebruikt cookies. Door de site te gebruiken gaan we er vanuit dat je ze accepteert. OK
Manage consent
Over onze cookies
Deze website gebruiks cookies die de gebruikservaring verbeteren. De cookies die we als noodzakelijk categoriseren worden opgeslagen door je browser en zijn essentiëel voor een goede werking van de basisfuncties van deze website. We gebruiken ook third-party cookies die ons helpen te analyseren hoe deze website gebruikt wordt. Deze cookies kunnen ook voor marketingdoeleinden worden gebruikt. Ze worden alleen door je browser opgeslagen als je daar toestemming voor geeft.
Onze noodzakelijke cookies zijn essentiëel voor het goed functioneren van deze website. De basisfuncties en beveiliging van deze website zijn hiervan afhankelijk. Deze cookies slaan geen persoonlijke informatie op.
