Bij het ongeluk vielen 16 doden en minstens 22 gewonden
De kabel van de Gloria-trambaan in Lissabon, bij de ontsporing waarvan in september zestien mensen omkwamen en minstens tweeëntwintig anderen gewond raakten, ‘was niet gecertificeerd voor gebruik als passagiersvervoer’, aldus het voorlopige rapport van het Portugese Bureau voor Onderzoek naar Lucht- en Spoorwegongevallen (GPIAAF).
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Het rapport hekelt ook ‘archaïsche onderhoudsmethoden, storingen in het remsysteem en een gebrek aan toezicht’ van exploitant Carris, benadrukt Público. De GPIAAF adviseert om de stillegging van de drie historische kabelbanen in Lissabon – die sinds het ongeluk stilgelegd zijn – te verlengen totdat hun veiligheid is gegarandeerd.
Onder de slachtoffers zijn zeker acht buitenlanders
Donderdag was een dag van nationale rouw in Portugal. Het aantal doden als gevolg van een ontsporing van de kabelbaan in de hoofdstad Lissabon is opgelopen tot zestien, waaronder minstens acht buitenlanders. Twee Zuid-Koreanen, een Zwitser, een Duitser, een Oekraïner, twee Canadezen en een Amerikaan zijn door de autoriteiten geïdentificeerd.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Het lopende onderzoek heeft de oorzaak van het ongeluk nog steeds niet vastgesteld, maar lokale media trekken de nauwkeurigheid van het onderhoud van een vervoermiddel dat al sinds 1885 in gebruik is en populair is bij veel toeristen, in twijfel. ‘Ook al zijn nog niet alle details bekend, er zijn wel enkele duidelijke feiten: de aanzienlijke toename van het aantal passagiers de afgelopen jaren in de drie liften van Lissabon – Glória, Bica en Lavra – is niet gecompenseerd door meer onderhoud’, beweert Expresso.
Woensdagavond rond 6 uur sloeg de Gloria-lift, een van de beroemde kabelbanen van Lissabon, ‘op hol en botste tegen een gebouw op straat’, meldt Diário de Notícias. De lift ‘kwam met brute kracht tegen het gebouw aan en stortte in als een kartonnen doos; er zat geen rem op’, vertelde een getuige aan nieuwskanaal SIC. Bij het ongeluk vielen minstens vijftien doden en achttien gewonden.
De kabelbaan, geopend in 1885 en sinds 2002 een nationaal monument, vervoert ongeveer veertig passagiers 275 meter heen en terug van Restauradores, een stadsplein, naar de hoogten van Bairro Alto. Het is ‘een symbool van Lissabon’, vat het Spaanse dagblad ABC samen. De kabelbaan is ‘extreem populair bij toeristen, en aan het einde van de zomer is de Portugese hoofdstad erg levendig’, aldus de BBC.
‘Het is een tragedie die nog nooit eerder in onze stad is voorgekomen,’ klaagde Carlos Moedas, de burgemeester van Lissabon, die drie dagen rouw afkondigde. President Marcelo Rebelo heeft donderdag uitgeroepen tot dag van nationale rouw.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
De tragedie werd veroorzaakt door een gebroken veiligheidskabel, aldus Público. Verschillende Portugese media, waaronder Observador, citeren een vakbondsfunctionaris. Hij onthulde dat werknemers van Carris, dat verantwoordelijk is voor het openbaar vervoer in de stad, herhaaldelijk hadden geklaagd over een gebrek aan spanning in de kabel. ‘Hoewel hij geen overhaaste conclusies trekt over het ongeluk, omdat hij niet weet wat de oorzaak ervan is’, merkt Observador op, benadrukt deze functionaris dat er al problemen met het remsysteem waren gemeld.
Een inwoner van Lissabon die in de buurt van de plaats des onheils was, vertelde Expresso dat hij de laatste paar keer dat hij in de lift zat, bang was en ‘het gevoel had dat de rails erg versleten waren’. In 2018 had zich al een incident voorgedaan, waarbij geen gewonden vielen en dat Carris in stilte oploste. Het bedrijf beweert dat er elke vier jaar onderhoud wordt uitgevoerd, en de laatste keer was in 2022. ‘Alle onderhoudsprotocollen zijn uitgevoerd en nageleefd’, aldus een woordvoerder.
In navolging van Berlijn, Dublin en Barcelona proberen ook de Portugese steden Lissabon en Porto technologiebedrijven aan te trekken. De lage loonkosten zijn allang niet meer hun enige troef.
Wie zei er dat Portugal nooit technologiereuzen als Google en Amazon aan zou kunnen trekken, ondanks zijn zon en stranden? Google is van plan om een centrum voor technische ondersteuning in Oeiras [in Groot-Lissabon] te openen en daar 535 banen te creëren. Het beeld van ons land in het buitenland beperkt zich dus niet tot het toerisme en de goals van Cristiano Ronaldo.
Dankzij het gunstige economische tij, de geografische ligging, de relatieve veiligheid, de goede infrastructuur en het Portugese talent, ondersteund door een overheidsbeleid dat inzet op digitale technologie, biedt Portugal opeens een uiterst moderne aanblik. En gezien de snelheid waarmee momenteel grote investeringen worden gedaan, lijkt de innovatiestrategie van de overheid zijn vruchten af te werpen.
Google, dat twintig jaar geleden door twee studenten uit Stanford werd opgericht, is niet het eerste internetzwaargewicht dat zich in Portugal vestigt. Maar het bedrijf is zo groot dat er waarschijnlijk andere hightechmultinationals zullen volgen, Amazon bijvoorbeeld. Dit Amerikaanse bedrijf onderhandelt al een jaar over de opening van een servicecentrum in Porto, met 250 hooggekwalificeerde banen. Het moet veel meer dan een eenvoudig logistiek centrum worden, een echte technologische hub van waaruit de marktleider van de onlineverkoop zijn expansie naar Afrika wil uitrollen. De miljardair en zakenman Jeff Bezos, die behalve van Amazon ook eigenaar is van The Washington Post en zich opmaakt om ook in de gezondheidszorg actief te worden, wil in de havenwijk Boavista een kantoor bouwen. Hij haakt daarmee aan bij de opvallende creatieve activiteit in Noord-Portugal.
Google heeft zijn oog op Lagoas Park in Oeiras laten vallen omdat het bedrijf binnen de regio Lissabon alleen daar genoeg kantooroppervlak en groen vindt en de huren er redelijk zijn. In juni zullen zich 535 werknemers installeren in zevenduizend vierkante meter moderne bureauruimte. De leden van de Portugese regering die zich met het dossier hebben bemoeid, weten sinds het Web Summit in november [een groot jaarlijks congres van de internetsector in de Portugese hoofdstad] dat Lissabon het won van andere steden als het Poolse Krakau, dat een felle strijd leverde om de investering naar zich toe te trekken.
De Amerikaanse internetreus wil op termijn tweeduizend banen creëren, waaronder zo’n vijfhonderd hooggekwalificeerde banen, voor ingenieurs en voor informatici, die applicaties moeten gaan ontwikkelen. Daarnaast zijn er administratief en financieel medewerkers nodig en mensen voor werving en selectie, marketing en klantenservice, naast natuurlijk technisch personeel voor Googles primaire dienstverlening.
‘We hebben geen enkele steun of subsidie toegezegd’, vertelt minister van Economie Manuel Caldeira Cabral, die bij de gesprekken betrokken was. ‘We hebben dit soort servicecentra sowieso weinig prikkels te bieden. Europese subsidies zijn vooral bestemd voor industrie en toerisme. En van belastingvoordelen is ook geen sprake geweest.’
Tweeduizend informatici
Google heeft, net als andere technologiereuzen, de warme belangstelling van de Eurocommissaris voor Mededinging Margrethe Vestager. Het bedrijf kwam niet weg met de belastingvoordelen die het genoot in Ierland, waar het zijn Europese hoofdkwartier heeft gevestigd.
De komst van de nieuwe hightechcentra roept de vraag op of Portugal eigenlijk wel het gekwalificeerde personeel bezit om aan de plotseling gestegen vraag te voldoen.
‘Er is momenteel in de informatie-technologiesector een tekort aan tweeduizend informatici,’ geeft de voorzitter van de Portugese ingenieurs-vereniging Carlos Mineiro Aires toe. Het probleem is de laatste jaren zelfs verergerd. Op het hoogtepunt van de crisis, tussen 2011 en 2014, verlieten 40.000 à 50.000 informatici Portugal. ‘Landen als Groot-Brittannië, Duitsland, Denemarken en Noorwegen organiseerden in Portugal professionele bijeenkomsten en kaapten onze beste mensen weg, door ze goede salarissen en arbeidsomstandigheden te bieden. Ze kiezen de beste uit, en deze jonge hoogopgeleiden verlaten Portugal zonder enige compensatie voor de studie van 40.000 à 50.000 euro die ze hebben genoten’, zegt Mineiro Aires grimmig.
Volgens recent onderzoek van het wervingsbureau Michael Page zijn de salarissen voor informatici in Portugal het afgelopen jaar met vijftien procent gestegen. Maar Mineiro Aires noemt ze ‘nog steeds erg laag’. ‘Gemiddeld verdienen die hoogopgeleiden netto minder dan duizend euro per maand. Met zulke lage salarissen wordt het lastig om ze in Portugal te houden.’ Maar als de vraag naar informatici door de komst van de grote internet-bedrijven gaat groeien, zullen de salarissen snel stijgen.
Alexandre Vaz van de ‘Digital Delivery Hub’ die Mercedes-Benz vorig jaar in Portugal opende en dat al snel een onafhankelijk bedrijf werd, Mercedes-Benz.io Portugal, zegt geen enkele moeite te hebben om gekwalificeerd personeel te vinden. ‘Vóór het eind van dit jaar willen we honderd werknemers hebben. We hebben al veel cv’s ontvangen, waaronder ook van kandidaten uit het buitenland. Veel jongeren ontdekken Portugal en willen er graag gaan wonen; sowieso is de markt voor programmeurs steeds internationaler.’
Nu Lissabon en Portugal in trek zijn, krijgen directies van digitale multinationale bedrijven meer aandacht voor wat er in ons land gebeurt. Vaak gebeurt dat tijdens het Web Summit, dat afgelopen november voor de tweede keer plaatsvond in het Parque das Nações in Lissabon. Vaak zijn ze voor het eerst in Portugal. Ze zien het levendige ecosysteem van start-ups en andere initiatieven dat in Lissabon floreert, waarderen de creatieve sfeer, kijken rond en pakken hun rekenmachientjes erbij. Niet alleen de goedkope Portugese arbeidskrachten zijn voor hen aantrekkelijk; ze zoeken een investering die op wereldwijde schaal concurrerend is. Het land voldoet aan dat criterium en heeft bovendien hoogopgeleid personeel, wat een extra pluspunt is.
‘Deze buitenlandse bedrijven willen die talenten graag aan zich binden,’ vertelt directeur Rui Coelho van Invest Lisboa, een organisatie opgezet om investeerders naar de regio toe te halen. ‘In de technologiesector vindt een wereldwijd gevecht om talent plaats, omdat de sector leeft van innovatie en zowel de producten als de diensten steeds complexer worden. Het is dus belangrijk voor zulke bedrijven om zich ergens te vestigen waar de allerbesten graag willen komen werken’.
‘We moeten aan alle natuurwetenschappen meer aandacht besteden, aan wiskunde en techniek, het middelbaar onderwijs in die vakken verbeteren’
De werkomstandigheden zijn in Lissabon uitstekend en de stad kan op dat vlak prima concurreren met Barcelona, Berlijn of Dublin. ‘In Barcelona is de politieke situatie niet stabiel’, gaat Coelho verder, ‘en wat Berlijn betreft, kan ik je garanderen dat je een Duitse informaticus eerder naar Lissabon krijgt dan daarnaartoe. In Dublin is er, ondanks de taal en het gunstige belastingklimaat, een sterk verloop van personeel, omdat de concurrentie tussen al die hightechbedrijven moordend is. En de huren zijn erg hoog.’
De opening van de innovatiehub in Beato [waar voor het einde van dit jaar 35.000 vierkante meter voorzien is] stelt ook andere buitenlandse bedrijven in staat om zich hier te installeren. Alleen al in 2017 begeleidde Invest Lisboa 526 bedrijven, investeerders en ondernemers daarbij.
Voor voormalig staatssecretaris van Innovatie Carlos Oliveira, tegenwoordig directeur van InvestBraga [een economisch stimuleringsbureau voor de stad Braga] profiteert het land momenteel van het ‘multiplier effect’ dat de toeloop van buitenlandse investeerders met zich meebrengt. ‘Er gebeurt veel in Portugal, en we hebben op dit moment precies wat investeerders zoeken: gekwalificeerd personeel, in veel grotere aantallen dan onze concurrenten.’ Zowel voor de callcenters, waar mensen uit krimpende sectoren komen werken, als voor onderzoek en ontwikkeling en voor technische afdelingen. ‘Die mensen zoeken interessant werk dat betaalt.’ Carlos Oliveira valt hem bij: ‘Wanneer een investeerder personeel wil aantrekken, is het belastingklimaat niet het belangrijkste criterium.’
Is deze vijver aan talent onuitputtelijk? ‘Het wordt hoog tijd om over die vraag te gaan nadenken,’ vindt Oliveira. ‘We moeten aan alle natuurwetenschappen meer aandacht besteden, aan wiskunde en techniek, het middelbaar onderwijs in die vakken verbeteren en meer plaatsen bij de technische vakken aan de universiteit creëren. Dat zal binnen vijf jaar zijn effect hebben op de arbeidsmarkt.’ Dat geeft de andere internetgiganten nog even tijd om zich te bezinnen.
Auteur: Clara Teixeira en Paulo M. Santos
Vertaler: Valentijn van Dijk
In 1993 onderging het zwart-wit weekblad_ O Jornal_ op tabloidformaat een metamorfose: het veranderde in een fullcolourmagazine, een soort Portugese Newsweek. Inmiddels is de titel uitgegroeid tot het tweede actualiteitenmagazine van het land, na Expresso.
Deze website gebruikt cookies. Door de site te gebruiken gaan we er vanuit dat je ze accepteert. OK
Manage consent
Over onze cookies
Deze website gebruiks cookies die de gebruikservaring verbeteren. De cookies die we als noodzakelijk categoriseren worden opgeslagen door je browser en zijn essentiëel voor een goede werking van de basisfuncties van deze website. We gebruiken ook third-party cookies die ons helpen te analyseren hoe deze website gebruikt wordt. Deze cookies kunnen ook voor marketingdoeleinden worden gebruikt. Ze worden alleen door je browser opgeslagen als je daar toestemming voor geeft.
Onze noodzakelijke cookies zijn essentiëel voor het goed functioneren van deze website. De basisfuncties en beveiliging van deze website zijn hiervan afhankelijk. Deze cookies slaan geen persoonlijke informatie op.
