De Britse Fotograaf Mark Neville wilde al veel langer internationale steun verwerven voor de onafhankelijkheidsstrijd van Oekraïne en aandacht vragen voor de Russische agressie in de Donbas. En dat was niet alles, hij hoopt desinformatie uit het Kremlin tegen te gaan met echte portretten van echte Oekraïners.
Mark Neville verhuisde in 2020 van Londen naar Kyiv om daar zijn werk Stop Tanks with Books voort te zetten. Om een verdere opmars van de Russische troepen aan de Oekraïense grens een halt toe te roepen, wilde de fotograaf Oekraïnes aanvraag van het NAVO-lidmaatschap ondersteunen. Het was voor hem de enige manier, zei hij, om vorm te geven aan zijn verzet tegen de Russische invasie. Animo om het boek in productie te nemen was er nog niet direct, maar eind november 2021 zag uitgeverij Nazraeli Press in Californië de urgentie van het werk, evenals Mas Matbaa in Istanboel, dat het boek drukte en meewerkte aan de distributie ervan.
In Londen, Parijs, Berlijn, Brussel en New York werden kantoren op-gezet om de 750 gratis exemplaren te verzenden, de hoeveelheid die Neville zich kon veroorloven. Vier dagen voor de Russische invasie in Oekraïne waren er ongeveer 150 tot 200 exemplaren verstuurd.
De fotograaf vraagt iedereen die iemand in een machtspositie kent of zelf politieke invloed kan uitoefenen, contact met hem op te nemen. Een gratis exemplaar van zijn boek is dan onderweg.
Aleksandr en zijn vrouw werden gevangen-genomen (en mishandeld) door Russische huurlingen toen ze voedselpakketten uitdeelden aan Oekraïense soldaten in Donetsk. Aleksandr werd na zes maanden vrijgelaten en verhuisde naar Zhytomyr, waar hij nu een boerderij runt met schapen en meer dan tweehonderd geiten.
Sinds de onafhankelijk van Oekraïne in 1991 zijn de Oekraïens-orthodoxe kerken van de patriarchaten van Kyiv en Moskou de invloedrijkste kerken van het land. Naar schatting volgt in Oekraïne ongeveer 21 procent van de bevolking de orthodoxie volgens het patriarchaat van Moskou, en
44 procent volgens het patriarchaat van Kyiv. Geen van beide patriarchaten erkent de ander als legitiem orthodox. Wel zijn ze het erover eens dat het orthodoxe geloof beschermd moet worden tegen de opmars van het decadente Europa. Op de Krim zijn volgens mensenrechtenwaarnemers leden van alle geloofsrichtingen (behalve de Russisch-orthodoxe kerk) het slachtoffer geworden van pesterijen. Hoewel Rusland officieel een scheiding tussen kerk en staat kent, is de orthodoxe kerk een politieke speler nauw verbonden met het regime in Moskou.
© Courtesy Mark Neville
In de krappe kelder van een flatgebouw in Kramatorsk werkt een groep vrouwen, de Bees, sinds 2014 dag en nacht aan het in elkaar zetten van camouflagepakken. Ze krijgen van andere bewoners oude kledingstukken, stoffen en zelfs beddenlakens die ze in repen knippen en door een frame van visdraad (een eigen ontwerp van de ‘Bees’) weven om camouflagenetten te maken. Sindsdien zijn speelplaatsen – nu omgetoverd in controleposten – tanks en energiecentrales in heel Oost-Oekraïne ermee bedekt. De meeste vrouwen die er werken, komen uit Donetsk of Loehansk; een aantal vrouwen uit Kramatorsk heeft zich inmiddels bij de ‘Bees’ aangesloten.
