Mogelijk wil ze eventuele aanklachten preventief weerleggen
Melania Trump legde donderdag in het Witte Huis een zeldzame openbare verklaring af waarin ze elke relatie met de veroordeelde zedendelinquent Jeffrey Epstein ontkende en opriep tot een openbare hoorzitting voor zijn slachtoffers, zodat zij de kans krijgen om te getuigen.
‘De leugens die mij in verband brengen met de beruchte Jeffrey Epstein moeten vandaag stoppen’, verklaarde ze tegenover journalisten. ‘Ik ben geen slachtoffer van Epstein’, en ‘het was niet Epstein die mij aan Donald Trump voorstelde. Ik ontmoette mijn man bij toeval op een feestje in New York in 1998’, voegde ze eraan toe.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Het is onduidelijk waarom de First Lady van de Verenigde Staten op deze manier, zonder duidelijke reden, voor de pers verscheen, ‘maar hoe meer Melania sprak, hoe meer het de indruk wekte van een preventieve weerlegging’ van beschuldigingen ‘die waarschijnlijk binnenkort in de media zullen verschijnen’, merkt The Guardian op.
De Amerikaanse president, die al maanden probeert de aandacht af te leiden van de zaak-Epstein, heeft beweerd dat hij niets wist van Melania’s verklaring voordat deze openbaar werd. Maar volgens de Britse krant is het zeer waarschijnlijk dat hij ‘allesbehalve blij is dat zijn vrouw een van zijn meest beruchte politieke schandalen weer naar boven heeft gehaald, een week nadat hij Pam Bondi ontsloeg als procureur-generaal’.
360 kiest een aantal door de buitenlandse pers beschreven concerten, voorstellingen, boeken, films en exposities die naar Nederland of België komen.
Hoe de kiosk als integratiemachine fungeerde
Realistische composities in fraai fotolicht
FOTOGRAFIE | Waar klasgenoten aan de Kunstacademie in Düsseldorf als Candida Höfer, Axel Hütte, Thomas Ruff en Thomas Struth uitgroeiden tot wereldberoemde kunstenaars, bleef fotograaf, ontwerper en interieurarchitect Tata Ronkholz (1940-1997) lange tijd vrij onbekend. Tot ze vorig jaar in Keulen een retrospectief kreeg dat nu in Nederland is te zien.
De redactie van Art Daily vindt het ‘vreemd’ dat het werk van deze ‘veelzijdige kunstenaar’ nu pas een internationaal eerbetoon krijgt. De fotografie van Ronkholz wordt gekenmerkt door ‘duidelijke composities, een seriële benadering en een documentaire focus op architectonische structuren en alledaagse architectuur. Met een grootformaat camera maakte ze scherp gedefinieerde en realistische foto’s waarin het onderwerp, in plaats van de individuele stijl van de kunstenaar, centraal staat.’
Ronkholz’ serie Trinkhalle springt eruit: grotendeels zwart-witportretten die ze tussen 1977 en 1984 in Keulen, Düsseldorf en omgeving maakte van kiosken waar behalve kranten en tijdschriften ook drank, sigaretten en snoep werd verkocht. Voor NDR-redacteur Janek Wiechers gaat het om ‘foto’s die blijven verbazen. Ze tonen een beminnelijke plek die telkens individueel is vormgegeven.’ Tegelijk zijn de beelden, aldus Wiechers, ‘geladen met duizenden verhalen, dialogen en gebeurtenissen – daarin schuilt hun grote aantrekkingskracht’.
In Rheinische Post stelt Andreas Rossmann dat het motief van de kioskenserie ‘op het eerste gezicht niet erg fotogeniek lijkt, maar vooral de artistieke houding van Ronkholz belichaamt. Ze was niet geïnteresseerd in een sociaal aspect of in design, maar voelde zich aangetrokken tot het dagelijks leven. Ze wilde het kleine winkeltje om de hoek laten zien in al zijn vriendelijkheid.’ Daarbij zag Ronkholz het Rijnland als locatievoordeel: ‘Ongelooflijk mooi fotolicht. Grijs, wazig en grotendeels bewolkte luchten.’
Lennart Laberenz omschrijft in Die Zeit de functie van de Duitse Trinkhalle in de jaren zeventig en tachtig: ‘Het waren integratiemachines, vaak bediend door mensen die lange afstanden hadden overbrugd om in Duitsland te werken en daar hun geluk in eigen hand namen. Ze illustreerden de wil tot zelfbevestiging en er werden roddels en samenzweringstheorieën gecultiveerd.’ Volgens de criticus wordt dat beeld door Ronkholz ‘slechts gesuggereerd’ omdat de foto’s altijd vrij zijn van mensen of schaduwen. ‘Toch vormen ze een resonantiekamer waarin het idee van zelfuitbuiting van de exploitanten doorschemert.’
Het retrospectief Designed world: Through the eyes of Tata Ronkholzis tot 21 juni te zien in Huis Marseille in Amsterdam.
De literaire muzikaliteit van Oliver Lovrenski
Gebaseerd op zijn levensverhaal, maar dan ‘veel erger’
LITERATUUR | Toen in april 2023 de negentienjarige Oliver Lovrenski een manuscript naar grote Noorse uitgeverijen stuurde, begrepen ‘we (…) meteen dat we met iets bijzonders te maken hadden’, vertelt Nora Campbell, directeur van Aschehoug, aan de krant Verdens Gang. Minder dan een week na ontvangst van het manuscript tekende Lovrenski een contract met hen. Het verhaal raakte de kern van ‘het hedendaagse Oslo’, wat ‘zeldzaam’ is. Bovendien ‘ving het de pijn (…) van jongeren die nu opgroeien’.
Lovrenski, geboren uit een Kroatische moeder en een Noorse vader – een dichter die al snel uit zijn leven verdween – schreef deze roman op zijn mobiele telefoon en putte vooral uit zijn eigen levensverhaal. ‘Als je vijftien bent en je hebt een half dozijn mensen een overdosis zien nemen, verandert dat je. Ik begon te geloven dat er geen uitweg meer was. Op mijn zestiende dacht ik niet dat ik de zeventien zou halen,’ vertelde hij de krant. Het boek werd, mnede door drie prijzen en een nominatie, een van de Noorse bestsellers van 2023. Het werd in veertien landen vertaald en in het eerste jaar alleen al werden 63.000 exemplaren van de roman verkocht in een land met minder dan 6 miljoen inwoners.
‘Tijdens zijn jeugd miste [Lovrenski] bepaalde dingen, zoals het gevoel erbij te horen of een mannelijk rolmodel. Hij vertelt hoe hij en zijn vrienden omgingen met drugs en een constant klimaat van wantrouwen’, aldus A-magasinet, de zondagsbijlage van Aftenposten. Maar, zegt de auteur, de vier jongemannen die hij in zijn boek beschrijft – Ivor, Marco, Arjan en Jonas – doen ‘veel ergere dingen’ dan hijzelf ooit heeft gedaan. ‘Maar niet erger dan sommige jongeren die ik ken.’ Ivor lijkt het meest op de auteur. Hij heeft net als Lovrenski Balkanwortels, een alleenstaande moeder, een passie voor boksen en ‘de droom om iemand te worden, om opgemerkt en bewonderd te worden’, aldus A-magasinet.
Toen we nog jong waren (Da vi var yngre) werd unaniem geprezen in de Noorse pers. ‘Wat een talent!’ aldus Cathrine Kroger, recensent van Dagbladet, onder de indruk van de jonge auteur en zijn ‘bijzondere literaire muzikaliteit’.
Ook werd opgemerkt dat de schrijfstijl allesbehalve rechttoe rechtaan is. Het verhaal wordt verteld zonder leestekens of hoofdletters, in ‘Noorse straattaal met zo’n sterke kebabsmaak dat oudere lezers een woordenboek nodig zullen hebben om de eerste paar hoofdstukken te begrijpen’, waarschuwde nieuwssite Nettavisen.
Sindsdien zou de schrijver, die zijn ‘getrainde en getatoeëerde lichaam nu hult in een pak’, aan een nieuw manuscript werken. Volgens A-magasinet gaat het over ‘dezelfde personages in een andere setting, vijf tot tien jaar later’.
Toen we nog jong warenverscheen in een vertaling van Wouter De Jong bij Uitgeverij Oevers.
Hoewel volop bespot, ligt Melania op koers
De regiestijl zou aan een screensaver doen denken
DOCUMENTAIRE | De documentaire over de Amerikaanse First Lady is zo slecht ontvangen dat journalisten er een stijloefening van maakten deze te hekelen. De film ging begin februari in première in meer dan duizend bioscopen in de Verenigde Staten en de rest van de wereld. ‘Er valt ongetwijfeld een goede documentaire te maken over het voormalige Sloveense model, maar deze is hopeloos verloren’, fulmineert The Guardian. ‘Het is een van die zeldzame films die door niets meer te redden zijn.’
Net als veel andere kranten maakte de Britse krant een verwijzing naar nazi-Duitsland, waarbij Trumps vrouw werd vergeleken met Eva Braun. ‘Al het geld van de wereld levert je nog geen goede propaganda op’, kopt Vanity Fair, dat erop wijst dat regisseur ‘Brett Ratner geen Leni Riefenstahl is’, de getalenteerde maar controversiële kunstenares achter Triumph of the Will. ‘Als het je plan was een parodie over de First Lady van de Verenigde Staten te maken, zou je het denk ik niet veel anders aanpakken’, aldus het tijdschrift.
‘Al het geld van de wereld’, want Amazon kocht de filmrechten voor 40 miljoen dollar en gooide daar nog eens 35 miljoen aan promotiekosten bovenop. Een record voor een documentaire waarvoor slechts twintig dagen filmen nodig waren, in de aanloop naar de inauguratie van Donald Trump in januari 2025. Het bedrag leidde tot speculaties in Hollywood over wat Amazon nog meer denkt te kopen met de aankoop van de filmrechten, aldus NPR. ‘Deze investering heeft ongetwijfeld niets te maken met een enorm bedrijf dat gunsten zoekt bij een regering die wordt geleid door de politieke familie die bovenal hunkert naar historische erkenning’, aldus opiniestuk in USA Today, dat concludeert dat ‘het bespotten van Melania Trumps documentaire een vorm van patriottisme is’.
‘Het is doorzichtige politieke propaganda. Cynisch, zinloos en ontzettend saai,’ verklaart Empire, dat in de recensie eveneens naar Riefenstahl verwijst. The Atlantic gaat nog verder. ‘Het is een schande,’ briest het tijdschrift. ‘Een ongelooflijke gruweldaad’, veroordeelt The Daily Beast. BuzzFeedvergelijkt de stijl van Ratner – die beschuldigd wordt van seksueel misbruik en sinds 2017 op de zwarte lijst van Hollywood staat – met ‘een videoclip of misschien een screensaver’.
Ondanks alle kritiek ligt de documentaire op koers om in het openingsweekend in de Amerikaanse bioscopen acht miljoen dollar op te brengen. Niet genoeg om de initiële investering terug te verdienen, maar volgens Deadline is dit de beste opening voor een documentaire in de Verenigde Staten in tien jaar. Met name in Florida en Texas trekt de film veel publiek.
Geslaagde comeback van voormalige R&B- en soulbelofte
Vibratostem van honingmelasse
MUZIEK | Gold de Amerikaanse songwriter en actrice Jill Scott (53) rond de eeuwwisseling naast Erykah Badu en Angie Stone nog als grote belofte binnen de R&B en soul, de laatste jaren liet ze het bij optredens en richtte ze zich op tv-producties en het schrijven van gedichten. Volgens Musikexpress maakt Scott met To Whom This May Concern, haar eerste album in tien jaar, een geslaagde comeback: ‘Heel ontspannen laat ze horen hoe hedendaagse soul kan klinken: sexy, politiek, ironisch en zelfverzekerd.’
Sery Morales schrijft in Riff Magazine dat de klankkeuzes op de Scotts nieuwe plaat ‘zowel fris als vertrouwd’ klinken: ‘In de weelderige jazzinstrumentatie gedijt haar sopraan het best.’ In een ander nummer ‘beweegt haar warme vibratostem als honingmelasse op de gemakkelijke drumgroove.’ Daarnaast zijn er volgens Morales ‘momenten van intimiteit’ waarin je je met haar in een kamer lijkt te bevinden en ze ‘zo elegant en warm is als je je had voorgesteld’, wat soms omslaat in wat aanvoelt als een ‘per ongeluk afgeluisterde therapiesessie’.
Voor RollingStone noteert Mosi Reeves dat Scott ‘experimenteert met alles: van triphop tot New Orleans rhythm & blues. Fans van het eerste uur zijn misschien aanvankelijk teleurgesteld in dit muzikale eclecticisme. Maar dit album onthult zijn schatten pas na herhaald luisteren.’
To Whom This May Concern werd half februari uitgebracht.
Jarenlang keek de progressieve elite stiekem neer op de mensen onder aan de maatschappelijke ladder. Die mensen zijn nu afgehaakt en stemmen op Trump en co. Eigen schuld, dikke bult.
Na maanden van voorverkiezingsstrijd heeft onze verontwaardiging over Donald Trump iets overbodigs gekregen: hij zegt iets onbeschofts en wij grijpen geschrokken naar onze parelketting, als burgerdames die iemand aan tafel uit een vingerkommetje zien drinken. Maar de verrassing is er nu wel af. En vooral: Trump kwam niet uit het niets. Waarschuwingssignalen genoeg. We hebben lang gedacht dat het voldoende was iemand als hij met scherpzinnige spot en minachting op zijn plaats te zetten.
Maar of het nu satirische stukjes of afkeurende hoofdartikelen waren, of dat we hem gewoon voor gek zetten om zijn haar: niets hielp. Eigenlijk hebben we steeds gedacht dat alleen dat kapsel al genoeg was om erger te voorkomen. Maar Trump en andere autoritaire leiders kregen steeds meer succes en werden steeds zelfbewuster.
Het zou aan ons kunnen liggen. Want uit alle aanwijzingen, die we niet alleen over het hoofd hebben gezien maar bewust hebben genegeerd, blijkt dat wij − ook als Europeanen − een onaangename waarheid onder ogen moeten zien: wij leven in een klassenmaatschappij, waar de ene groep leidt en de andere volgt. En als we om Trump en Melania lachen, ontmaskeren we niet hén, maar onszelf.
Wij hanteren dezelfde werkwijzen als alle elites overal ter wereld: wij definiëren wat goede smaak is en kijken neer op degenen die zich daar niet aan houden
Wie zijn wij? Wij zijn de leiders. Wij zijn de nieuwe liberale elite. Wij zijn degenen die met tranen in de ogen luisteren naar Michelle Obama’s toespraak op de democratische conventie. Wij zijn het soort mensen dat niet bang is om een moderne en toch elegante outfit te dragen die vermoedelijk is ontworpen door een jonge designer uit New York wiens naam de meeste Amerikanen niet eens kunnen uitspreken. Wij zijn de mensen die überhaupt niet zo snel bang zijn, niet voor de onbegrijpelijke soevereiniteit waarmee de First Lady spreekt, noch voor de mengeling van macht en morele volmaaktheid die ze belichaamt als ze zegt: ‘Ik word iedere dag wakker in een huis dat is gebouwd door slaven.’ Michelle Obama is mooi, rijk, intelligent, elegant en heel, heel machtig. Maar ze is ook zwart, zodat ze zonder een zweempje schaamte mag genieten van al haar voorrechten, de schaamte die lange tijd de prijs is geweest van leven in de bovenlaag van de samenleving.
Wij hanteren dezelfde werkwijzen als alle elites overal ter wereld: wij definiëren wat goede smaak is, wat hoort en wat niet hoort, en kijken neer op degenen die zich daar niet aan houden. We zoeken het gezelschap van ‘ons soort mensen’. Maar net als een regime dat door revolutie aan de macht is gekomen, staan we boven alle verwijten, want wij, althans de generaties voor ons, hebben voor die plaats moeten vechten.
We hebben de tolerantie bij wijze van spreken uitgevonden, en we definiëren dus ook wat dat is. Het resultaat is de onaantastbare macht van het juiste, onze macht dus. En inderdaad, we hebben veel goeds teweeggebracht wat we de wereld nalaten: vrijheid en rechten voor vrouwen, migranten, gehandicapten, homoseksuelen. Maar de klassen hebben we niet afgeschaft. We hebben ons in de top van de klassenmaatschappij genesteld, en hebben nu het gevoel dat alle remmen los zijn.
Van onderaf zou dat er wel eens heel anders uit kunnen zien.
Michelle en Melania
Hillary Clinton heeft dochter Chelsea ‘perfect’ opgevoed, zei Michelle Obama in haar toespraak. Dat zal niet iedere Amerikaanse moeder van haar kinderen durven zeggen; in ieder geval niet de moeders van de dikzakken en de spijbelaars, gedetineerden, tienermoeders en drugsverslaafden. Maar die moeders kunnen de First Lady niet verwijten dat ze arrogant is, tenzij hun voorouders op zijn minst ook slaven waren.
Na Michelle Obama was er een toespraak van een jonge transvrouw, Sarah McBride. Dankzij zorgvuldige medische ingrepen ziet ze er zo fantastisch uit als iedere vijfentwintigjarige zich zou wensen. McBride was stagiaire in het Witte Huis en werkt nu bij een ngo. Haar verhaal gaat er niet alleen over dat álle mensen gelijk zijn, ze vertelt ook over haar echtgenoot, een transman, die op zijn achtentwintigste aan kanker overleed en zich tot zijn dood heeft ingezet voor LBGTQA-mensen in de VS.
Er zijn niet veel vijfentwintigjarigen die op de conventie mogen spreken, en nog minder die zo hoogstaand en onzelfzuchtig overkomen. Maar hoe zit het met die anderen? Die niet zwart of hoogbegaafd, niet stijlvol of transgender, geen stralende jonge weduwe en wellicht niet eens vrouw zijn? Wat is hun heldenverhaal?
Op de conventie van de Republikeinen, kort daarvoor, stond Melania Trump op het podium. Ook zij is aan haar gezicht geopereerd, maar om andere redenen. Smalle ogen, volle lippen, geföhnd haar. Ze leest van de autocue, waar ze zich kennelijk erg voor moet concentreren. Ze heeft een zwaar Balkanaccent en een monotone stem. Haar gelaatsuitdrukking past niet bij wat ze zegt: ze praat over liefde, het gezin en kindness, maar ze kijkt als een roofdier, cool, sexy, alsof ze bezig is iemand te verleiden, alsof ze alleen maar zo kan kijken.
Veel van wat bij een toespraak mis kan gaan, gaat ook mis. Dat is al duidelijk vóórdat iemand ontdekt dat hele passages ervan zijn overgeschreven uit een toespraak van Michelle Obama in 2008. Een paar dagen later onthult een tijdschrift in New York dat het designdiploma dat Melania Trump zou hebben in het postcommunistische Slovenië van de jaren tachtig helemaal niet bestond. Vanaf dat moment kent het leedvermaak geen grenzen meer. Als ze dan al een universitair diploma verzint, waarom dan niet een bestaand? Melania, een vrouw net zo nep als haar borsten.
Maar hoe zit het met de fakeborsten van de jonge transvrouw? Waarom zijn sommige borsten progressief en andere reactionair? Als iemand zijn biologische geslacht niet wil accepteren, mag hij zich laten opereren tot zelfs zijn moeder hem niet meer herkent. En als iemand er mooier of jonger uit wil zien dan hij is, dan zou dat niet mogen? Hoe moet je dat uitleggen aan iemand buiten de liberale kliek?
Je kunt ook anders naar het optreden van Melania Trump kijken. Een verkiezingsteam had het niet beter in scène kunnen zetten: de hoon waar Trumps vrouw tegenaan loopt, is dezelfde die bij zijn kiezers tomeloze woede-uitbarstingen veroorzaakt. Zij worden opnieuw bevestigd in hun wrok. Zwarte mannen en vrouwen in de VS zijn slachtoffer van politiegeweld, arm, en moeten zich tegen ontelbare vooroordelen verdedigen. Maar er is nog een groep die buitengesloten wordt. Want ook over mensen die de vooruitgang niet zo snel kunnen bijbenen, mogen we − ook in tijden van sekseneutrale taal − allerlei denigrerende dingen zeggen; de mensen die onzeker zijn, geen talenten hebben, bang zijn: de witte mannen. Hun verlangens, hun behoeften, hun angsten, hun levensverhalen: één grote grap. Je kunt ze white trash noemen, of arbeiders, werklozen, ongeschoolden. Hoe dan ook, populair zijn ze niet, wereldwijs evenmin en zelfspot kennen ze niet. Zij zijn degenen die gekwetst zijn.
Het kan op het eerste gezicht misplaatst lijken dat juist degenen die zijn afgehaakt zich identificeren met het echtpaar Trump, dat tenslotte fabelachtig rijk is. Melania Trump post selfies vanuit haar gouden woonkamer en heeft een assistente die boodschappen voor haar doet. De tegenstrijdigheid dat uitgerekend miljardairs de uitgeslotenen weten te bereiken, verdwijnt snel: want ze zijn niet alleen economisch uitgesloten, maar vooral cultureel.
De leidster van het Front National, Marine Le Pen, had een bevoorrechte jeugd in een rijke voorstad van Parijs, maar mensen die zich aan de kant gezet voelen, zijn dol op haar. Terwijl de welgestelden een lompe vrouw met prefascistische opvattingen zien, koesteren de gepijnigde zielen zich in haar warmte. Want zij voelen hoe de liberale elite op hen neerkijkt. Le Pen heeft jarenlang haar uiterste best gedaan om toegelaten te worden in de Parijse televisiestudio’s waar haar vader een ongewenste gast was. Nu vecht ze voor het presidentschap met een hartstocht alsof het niet om politiek, maar om het vereffenen van een rekening gaat.
Dat is het heldenverhaal van de veronachtzaamden: jullie zogenaamd tolerante veelverdieners hebben ons jarenlang genegeerd. We mochten optreden in realityshows op tv, zodat jullie je, met je eeuwige ironie, konden amuseren. Maar nu is het ernst. Nu willen we de macht, en die zullen we krijgen ook. Jullie vonden het toch altijd zo erg dat we niet gingen stemmen? Nou, dat is precies wat we gaan doen.
‘When they go low, we go high,’ zei Michelle Obama in haar toespraak op de conventie in de richting van de aanhangers van Trump, wat in het Nederlands zoiets betekent als: we laten ons door dat verschrikkelijke gedrag van jullie niet van de wijs brengen. Maar je kan haar uitspraak ook omdraaien: als jullie in hoger sferen verkeren, halen wij de boel nog eens naar beneden.
Met gekwetstheid en angst heb je nog geen politiek manifest. Het is niet eens verstandig om je door zulke gevoelens te laten leiden, lezen we overal, of het nu gaat om de Brexitkiezers die tegen hun eigen belang gestemd hebben of om de fans van Trump, die nergens van schrikken, wat hun kandidaat ook beweert – of hij nu gelooft dat hij zijn NAVO-partners in de steek kan laten of dat Parijs in Duitsland ligt. Ook de AfD (Alternative für Deutschland) komt met absolute nonsens nog het verst. Sarah Palin ging acht jaar geleden de geschiedenis in als een rariteit. De toenmalig gouverneur van Alaska antwoordde op de vraag naar haar vicepresidentiële kwalificaties op het terrein van buitenlandse zaken met de legendarische zin: ’Van hieruit kun je Rusland zien.’ Desondanks was ze zo populair dat haar brilmontuur voortdurend was uitverkocht – er waren maar weinig politici met wie mensen zich zo sterk identificeerden. Palin was de voorloper van het fenomeen Trump: Ik ben een beetje onnozel, en dat is oké. Ze had buitengewoon veel succes, juist omdat ze de belichaming was van argeloosheid en gebrek aan gezond verstand.
Het is makkelijk om vóór de EU te zijn als je al in alle (interessante) Europese hoofdsteden bent geweest en overal een leuk restaurantje weet
Maar wat is dan wel verstandig? Wij, de klasse van wereldburgers, gaan ervan uit dat we altijd weloverwogen meningen verkondigen. Hoewel, bijvoorbeeld: niet alle tegenstanders van genetische modificatie kunnen je vertellen waarom ze daar zo tegen zijn, want het is ook gewoon een gevoel. Je wilt nou eenmaal graag dat wat je eet op een of andere manier waarde heeft en puur is.
Ook kunnen niet alle pleitbezorgers van de EU uitleggen wat daar nou zo goed aan is, want het gaat uiteraard ook om onze identiteit, een vaag gevoel dat zich zo moeilijk laat beschrijven. Het is in ieder geval makkelijker om vóór de EU te zijn als je al in alle (interessante) Europese hoofdsteden bent geweest en overal een leuk restaurantje weet waar van die uitstekende, maar ongelooflijk goedkope wijnen op de kaart staan.
Iedereen heeft altijd meer begrip voor zijn eigen domheid dan voor die van de ander. Maar wie bepaalt wat dom is? Wie beslist wat de juiste problemen zijn en wat de verkeerde? Afgezien daarvan: Wat kan er nou dom aan zijn om iemand in het Witte Huis of het Elysée te kiezen waarmee je je kunt identificeren?
Superioriteit
Op het moment dat ze zo woedend werden, waren de uitgeslotenen allang van het politieke toneel verdwenen. De Franse socioloog Didier Eribon zegt dat de communistische arbeidersklasse vroeger ook al homofoob en racistisch was, maar dat ze nu vooral op het Front National stemmen omdat de socialistische regeringspartij niets meer met hen te maken wil hebben. De PS onder François Hollande wil het ‘nieuwe links’ zijn, vertegenwoordigd door vlerken als premier Manuel Valls en minister van economische zaken Emmanuel Macron, die geen idee hebben van de strijd die de afhakers tegen ‘die daar boven’ voeren. Onverholen hautain zei Valls laatst over degenen die tegen een geliberaliseerde arbeidsmarkt demonstreerden: Dat is het oude links. De Franse socialisten, de Duitse SPD, de Democraten in de VS, allemaal hebben ze hun groezelige komaf achter zich gelaten en zich geconcentreerd op de veel deftiger culturele vraagstukken.
Dat de achterblijvers pas door autoritaire leiders en racisten weer een stem hebben gekregen, is een drama. Want natuurlijk hebben ook arbeiders en werklozen transgenderkinderen en homoseksuele zonen en dochters voor wie ze het allerbeste willen, en natuurlijk zullen vooral degenen die geïsoleerd zijn geraakt het meest te lijden hebben van de gevolgen van klimaatveranderingen. Maar wij hebben onze internationale attitude tot ons handelsmerk gemaakt. We hebben geen enkele mogelijkheid voorbij laten gaan om onze superioriteit te demonstreren: wij zijn zo veel intelligenter, humoristischer en hebben zo’n heldere kijk op de zaken. Wij scheiden ons vuilnis en maken geen spelfouten. Het mag dan slechts een ondertoon zijn, die onze arrogantie verraadt, we moeten er wel naar gaan luisteren. Bij de afhakers is de boodschap namelijk al lang aangekomen, en voor de autoritaire leiders was het vervolgens gemakkelijk om het nadenken over vrijheid en het
verantwoordelijkheidsgevoel af te serveren als een luxe die maar weinigen zich kunnen permitteren. Zij beweren dat tolerantie de ideologie van de macht is. Dat mag onjuist en manipulatief zijn, het laat wel zien wat onze grootste zwakte is.
Auteur: Elisabeth Raether m.m.v. Bernd Ulrich
Vertaler: Izaak Hilhorst
De krant van de Duitse intelligentsia is tolerant en liberaal en biedt iedere donderdag grote politieke analyses. Bij controversiële thema’s worden verschillende meningen en auteurs tegenover elkaar gezet. Voormalig bondskanselier Helmut Schmidt levert regelmatig bijdragen.
Deze website gebruikt cookies. Door de site te gebruiken gaan we er vanuit dat je ze accepteert. OK
Manage consent
Over onze cookies
Deze website gebruiks cookies die de gebruikservaring verbeteren. De cookies die we als noodzakelijk categoriseren worden opgeslagen door je browser en zijn essentiëel voor een goede werking van de basisfuncties van deze website. We gebruiken ook third-party cookies die ons helpen te analyseren hoe deze website gebruikt wordt. Deze cookies kunnen ook voor marketingdoeleinden worden gebruikt. Ze worden alleen door je browser opgeslagen als je daar toestemming voor geeft.
Onze noodzakelijke cookies zijn essentiëel voor het goed functioneren van deze website. De basisfuncties en beveiliging van deze website zijn hiervan afhankelijk. Deze cookies slaan geen persoonlijke informatie op.
