Mensen zouden niet hoeven boeten voor de misdaden van hun leiders, schrijft de Mexicaanse econoom en socioloog Jorge Zepeda Patterson. Het Westen overschrijdt een grens door willekeurige maatregelen te treffen jegens mensen die je niet verantwoordelijk kunt houden voor de beslissingen van hun regering.
In een oorlog sneuvelt de waarheid het eerst omdat alles propaganda wordt, het tweede dat sneuvelt is het fatsoen. Wat Poetins leger het volk in Oekraïne aandoet is zonder enige twijfel misdadig, maar hoe de internationale publieke opinie zich jegens veel Russen opstelt is onfatsoenlijk. Uiteraard heb ik het niet over de corrupte oligarchen, pilaren van het regime, van wie geheel terecht jachtschepen en enorme fortuinen in beslag zijn genomen, maar over de inwoners van Rusland die worden benadeeld, ontslagen of tegengewerkt vanwege iets waarvoor ze niet verantwoordelijk zijn.
Het is schandalig dat miljoenen Oekraïense families worden gedwongen om hun huis te ontvluchten of moeten lijden doordat hun geliefden sterven als gevolg van de invasie van Russische soldaten die zij persoonlijk niks hebben aangedaan. Maar het is ook schandalig dat vakmensen, kunstenaars en Russische sporters hun carrière kapot zien gaan alleen omdat ze Russen zijn. Het zijn twee schanddaden die verschillen in schaal, maar in het eerste geval kunnen we niets doen, behalve Poetin onder druk zetten om te stoppen; het tweede geval daarentegen hebben we in eigen hand. Onder het mom van rechtvaardigheid en moraal overschrijdt het Westen een grens door willekeurige en hysterische maatregelen te treffen jegens mensen die je niet verantwoordelijk kunt houden voor de beslissingen van hun regering.
Niemand zal het in zijn hoofd halen om Serena Williams te weren van Roland Garros of Madonna’s wereldtournee af te gelasten alleen maar omdat Bush een aantal decennia geleden Irak binnenviel om even absurde redenen (massavernietigingswapens) als die waarmee Poetin nu schermt, en met net zulke tragische gevolgen voor miljoenen onschuldige burgers. Uitgejouwde tennissers en voetballers, kunstenaars wie het werken onmogelijk wordt gemaakt, vakmensen en deskundigen wier leven plotseling te gronde wordt gericht. Velen van hen hebben geleden onder Poetin en worden nu tot zondebokken uitgeroepen opdat het Westen zijn woede kwijt kan en de regeringsleiders hun zogenaamde plichtsgevoel kunnen sussen.
Oekraïne vanuit Syrisch perspectief
Syriërs die zich verzetten tegen Assad zijn solidair met Oekraïne en de Oekraïners, schrijft Yassin Swehat in al Al-Jumhuriya.
Syriërs kunnen zich makkelijk identi-ficeren met Oekraïne. Desondanks voelen ze ook bitterheid, omdat experts en journalisten kennelijk nu pas het imperialisme, de gewelddadigheid en de valse propaganda van het Kremlin zien, aldus Swehat. En er is bezorgdheid om sommige politieke krachten en militaire onderdelen die zich tegen de Russische invasie verzetten. Vanuit Syrisch oogpunt is alleen hun verzet reden om hen te bewonderen, ‘want ze hebben de afgelopen zeven jaar niets voor ons gedaan’. Van bepaalde neonazigroepen in Oekraïne hebben Arabieren en moslims niet meer te verwachten dan van extreemrechtse krachten in Europa. Hoe dan ook, schrijft Swehat, Syriërs kunnen zich identificeren met de slachtoffers van deze nieuwe Poetin-oorlog, omdat ze de tanks en vliegtuigen kennen, en de beelden van konvooien met bussen en van vrouwen die met zware koffers de grens oversteken.
‘We identificeren ons daarom met de burgerslachtoffers in Oekraïne, en betuigen respect voor de heldenmoed van hen die hun land verdedigen, ook al zijn we het niet eens met grote delen van hun politieke spectrum. Syrië is een van de essentiële strijd-tonelen als we ons willen ontdoen van het poetinisme en despoten als Assad.’
Heksenjacht
Wat maakt deze heksenjacht van ons? Hoe verschilt deze van de ranchero’s die een klopjacht openden op Comanche-indianen omdat Navajo-indianen een karavaan hadden aangevallen? Van het lynchen van de ene Afro-Amerikaan (zoals zwarte Amerikanen nu worden genoemd) omdat de andere een winkel had overvallen, van het niet in dienst nemen van latino’s uit angst voor de misdaden van de Mara Salvatrucha-bendes?
Het Internationaal Olympisch Comité (IOC) adviseerde om Russen en Belarussen voortaan uit te sluiten van sportwedstrijden, wat een breuk betekent met een lange traditie van neutraliteit met betrekking tot het politieke en geopolitieke debat. Wat ik kan begrijpen, is dat Russische teams die nu uitkomen voor hun land worden uitgesloten van deelname. Op een bepaalde manier vertegenwoordigen ze niet alleen hun land, maar eveneens de regering die hun deelname financiert. Maar een operazanger niet langer laten optreden alleen omdat hij in dat land geboren is, of het werk van een componist die al vijftig jaar dood is niet langer uitvoeren, dat gaat veel te ver.
Ana Netrebko, die voor de opera is wat Messi is voor het voetbal en die vanwege haar buitengewone stem en talent heel dicht in de buurt komt van de mythische Maria Callas, is een in ongenade gevallen koningin omdat ze Russisch is, ook al woont ze al jaren in Wenen. Twee dagen na de invasie liet ze via haar sociale media weten: ‘Ik neem de tijd om na te denken, want de situatie is te ernstig om mijn mening te geven zonder er goed over na te hebben gedacht. Maar vóór alles wil ik zeggen dat ik tegen deze oorlog ben. Ik ben Russisch en ik hou van mijn land, maar ik heb veel vrienden in Oekraïne en mijn hart breekt bij het zien van het leed en de pijn. En ik wil zeggen dat het niet juist is om een kunstenaar of een publieke figuur te dwingen zijn politieke standpunten uit te dragen en zijn land te veroordelen. Zoals veel van mijn collega’s houd ik me niet bezig met politiek. Ik ben evenmin een politiek expert. Ik ben kunstenaar en mijn doel is om mensen te verbinden, ongeacht hun uiteenlopende politieke standpunten.’
Irrationele hypocrisie
Aangezien ik deze talentvolle zangeres volg, nam ik aan dat ze met haar statement de brandstapel zou ontlopen. Het leek me een oprechte, gevoelige reactie, die zelfs getuigt van politiek verantwoordelijkheidsgevoel. Het bleek een illusie; ik had de macht van de irrationele hypocrisie onderschat. Luttele uren later werd naar buiten gebracht dat ze de rest van dit jaar geen concerten zou doen. Als ze haar houding niet veranderde uit praktische overwegingen, zou haar carrière voorbij zijn. Netrebko reageerde op dit affront met slechts enkele woorden: ‘Niemand moet vergeten wie hij is en waar hij vandaan komt.’ Een waardige reactie van iemand die vindt dat je je afkomst nooit moet verloochenen, ook al ben je het niet eens met je regering.
Het is een barbaarsheid die alle begrip te boven gaat
Het lijkt me dat de sancties tegen de Russische regering en de groep die haar politiek en economisch steunt noodzakelijk zijn, maar om blindelings alles wat Russisch is te straffen, is barbaars en toont enkel het onvermogen om verder te kijken dan een karikaturale wereld van goeden en slechteriken, die onze eigen geschiedenis niet rechtvaardigt. Eén voorbeeld volstaat: stelt u zich een middeleeuwse scène voor met op het slagveld een invasieleger en een verdedigingsleger. Het invasieleger gaat niet de strijd aan met zijn tegenstanders maar verschanst zich in een vallei, valt de eerste de beste stad binnen en rijgt de vrouwen en kinderen van zijn vijand aan het mes. Omdat het invasieleger er niet in slaagt de vijand op de knieën te krijgen, valt het een tweede stad binnen, richt een slachtveld aan onder de inwoners en dreigt hiermee door te zullen gaan. Het verdedigingsleger geeft zich over omdat de prijs die hun families moeten betalen onaanvaardbaar is. Het is een barbaarsheid die alle begrip te boven gaat. Toch? Nou, dit is wat de Verenigde Staten deden toen ze hun kernbommen dropten op Nagasaki en Hiroshima in naam van de democratie, de rechtvaardigheid en de vrijheid. Het ging hier niet om militaire doelen, er werd simpelweg besloten honderdduizenden burgers te doden om zo de militairen te dwingen hun wapens neer te leggen.
We zijn zo gewend te denken dat het Westen symbool staat voor ‘het goede’ dat we onze immorele daden niet eens meer opmerken. Op Twitter en Facebook kunnen pro-Russische standpunten worden geblokkeerd omdat ze de waarheid zouden vervormen, terwijl we tegenovergestelde berichten zonder blikken of blozen laten circuleren, of ze onwaarheden bevatten of niet. Het zou netter zijn om met de echte reden naar buiten te komen (wij liegen ook, maar het zijn wel ónze leugens) dan onszelf op de borst te kloppen vanwege onze ‘waarheid’ of ‘objectiviteit’.
Kortom, wat Poetin doet is onaanvaardbaar. Maar dat rechtvaardigt niet zijn antwoord: de terugkeer naar de tijd van McCarthy, een inquisitie of een heksenjacht die maakt dat we de beulen worden van mensen die niet zouden moeten boeten voor de misdaden van hun leiders.