Oost West, Duits best
De val van de Muur in 1989 heeft decennialang psychologische littekens achtergelaten bij jonge Duitsers, volgens een onderzoek uit 2023. Meer dan twintig jaar na dato rapporteerden Oost-Duitsers die destijds jong waren meer psychische problemen dan West-Duitsers van dezelfde leeftijd.
Het tij lijkt echter te keren, zo schrijft Der Tages-Anzeiger. Uit recent onderzoek blijkt dat Oost-Duitsers vergeleken met personen van dezelfde leeftijd, hetzelfde geslacht, dezelfde opleiding en hetzelfde inkomen minder depressieve symptomen rapporteren dan West-Duitsers.
‘In Nedersaksen [West-Duitsland] hebben stress en depressie de grootste impact op de bevolking’, aldus het Duitse Centrum voor Geestelijke Gezondheid. De Duitsers die zichzelf het gelukkigst noemen, wonen in Berlijn, terwijl ze in Saarland [uiterst West-Duitsland] het laagste welzijnsniveau rapporteren.
Al in 2024 toonde een onderzoek naar het verband tussen rijkdom en emotioneel welzijn onder Oost- en West-Duitsers aan dat Oost-Duitsers minder tevreden zijn, maar niet per se minder ‘gelukkig’.
Wat je neus zegt over stress
Wetenschappers hebben ontdekt dat de temperatuurdaling in iemands neus kan worden gebruikt als maat- staf voor stressniveaus en om herstel te monitoren. Onder invloed van stress verandert namelijk de bloed- doorstroom in het gezicht. Volgens de psychologen achter het onderzoek zou warmtebeeldtechniek een gamechanger kunnen zijn in stressonderzoek, meldt de BBC. Proefkonijnen moesten in drie minu- ten een toespraak van vijf minuten voorbereiden over hun droombaan. Tijdens hun toespraak legden de wetenschappers hun gezicht vast met een warmtecamera. Bij alle 29 vrijwilligers zagen ze de temperatuur van hun neus met drie tot zes graden dalen.
Deze ontdekking kan volgens de wetenschappers worden gebruikt om schadelijke stressniveaus te beheersen. Omdat deze techniek niet-invasief is en een lichamelijke reactie meet, zou ze ook nuttig kunnen zijn om stress te monitoren bij baby’s of mensen die niet kunnen communiceren.
Een duur bakje koffie
Een vrouw uit West-Londen heeft een boete van omgerekend 172 euro gekregen omdat ze de restjes van haar ochtendkoffie in een straatputje had gegoten terwijl ze op de bus wachtte, aldus The Guardian. Ze meende er goed aan te doen haar herbruikbare beker leeg te maken voordat ze in de bus naar haar werk stapte. Maar even later werd ze door drie handhavers aangehouden en beboet.
Ze vertelden haar dat ze een artikel had overtreden dat verbiedt afval te lozen op een manier die land of water kan vervuilen. Ze had de koffie volgens de handhavers in een nabijgelegen afvalbak moeten gooien. De vrouw eist dat de regels voortaan duidelijker worden aangegeven bij prullenbakken en bushaltes.
AI brengt overledenen tot leven
Sinds de recente lancering van de Sora-app door OpenAI – een sociaal netwerk dat zich exclusief richt op AI-gegenereerde content – zijn er op sociale media veel hyperrealistische video’s verschenen van Martin Luther King die grove, beledigende of racistische opmerkingen maakt.
De leider van de burgerrechtenbeweging voor zwarte mensen is er onder andere te zien terwijl hij een supermarkt berooft, de politie ontvlucht of raciale stereotypen verspreidt, meldt NPR. Parodieën op zijn legendarische ‘I Have a Dream’-toespraak tieren er welig. OpenAI heeft de video’s waarin hij te zien is geblokkeerd en beloofd ‘de bescherming voor historische figuren op te schroeven’. Het bedrijf gelooft nog steeds dat AI-video’s van historische personen vallen onder de vrijheid van meningsuiting, maar vindt dat de erfgenamen de uiteindelijke controle moeten hebben over het gebruik van deze afbeeldingen.
Sora staat echter ook video’s van talloze andere beroemdheden toe zonder expliciete toestemming, waardoor gebruikers valse voorstellingen kunnen creëren van prinses Diana, John F. Kennedy, Kurt Cobain, Malcolm X en vele anderen. OpenAI zou kunnen besluiten het gebruik van afbeeldingen van beroemde mensen, levend of dood, volledig te verbieden, maar heeft ervoor gekozen alleen in te grijpen wanneer de betrokken personen of hun erfgenamen en begunstigden daar uitdrukkelijk om verzoeken. De gebruikelijke aanpak van het bedrijf is ‘om vergiffenis vragen, niet om toestemming’, aldus Kristelia García, hoogleraar intellectueel eigendomsrecht.
Moai-beelden ‘liepen’
Niemand begreep ooit hoe de 62 Moai-beelden op Rapa Nui, het Paaseiland in het zuidoosten van de Stille Oceaan, daar terecht waren gekomen, aangezien elk beeld tonnen weegt. Dat mysterie is onlangs opgelost door archeologen Carl Lipo en Terry Hunt, zo schrijft My Modern Met. In het Journal of Archaeological Science publiceerden zij onlangs hun onderzoek over welke tocht de beelden moeten hebben afgelegd tussen de steengroeve en hun eindbestemming. Het antwoord ligt in de unieke vorm van de beelden: een D-vormige basis met het ronde deel als draaipunt, en een hellingshoek van zes tot vijftien graden die het zwaartepunt naar de voorkant verschoof. Met een replica van 4,79 ton verplaatsten achttien vrijwilligers het beeld 100 meter in 40 minuten en vonden uit dat door gecoördineerde trekbewegingen met touwen mensen het beeld van links naar rechts konden laten ‘wiegen’, waardoor het letterlijk vooruit ‘liep’. Het bewijst dat de Rapa Nui-bewoners een geavanceerd begrip hadden van natuurkunde en resonantieprincipes.
Venetië, een ondersteboven gekeerd bos
De stad Venetië gaat al 1600 jaar mee dankzij de fundering van miljoenen korte houten palen waarop ze gebouwd is, aldus ScienceDirect. Bomen van verschillende lengtes die met hun punt naar beneden in de grond zijn geslagen, dragen al eeuwenlang stenen palazzo’s en hoge klokkentorens – een knap staaltje techniek dat de krachten van de natuur benut. Maar weinig funderingen gaan zo lang mee als die van Venetië. Hoewel Venetië niet de enige stad is die op houten palen is gefundeerd, zijn er belangrijke verschillen met andere steden die de stad uniek maken. In het geval van bijvoorbeeld Amsterdam lopen de houten palen helemaal door tot aan de rotsbodem en fungeren ze als de poten van een tafel. Dat werkt prima als de rots zich dicht bij het oppervlak bevindt. Maar in veel regio’s ligt de rotsbodem ver buiten het bereik van de palen.
De fundering van Venetië is gebaseerd op het idee dat de grond versterkt wordt door er zo veel mogelijk palen in te steken, waardoor er aanzienlijke wrijving ontstaat tussen de palen en de bodem. De technische term hiervoor is hydrostatische druk, wat in feite betekent dat de grond de palen ‘vastgrijpt’ als er veel dicht op elkaar op één plek worden geplaatst.
De Venetiaanse palen werken op deze manier: ze zijn te kort om de rotsbodem te bereiken en houden de gebouwen overeind dankzij wrijving met de bodem. Na meer dan anderhalf millennium in het water te hebben gestaan, zijn de funderingen van Venetië opmerkelijk veerkrachtig gebleken. Ze zijn echter niet immuun voor schade. Zo ontdekte een onderzoeksteam tien jaar terug dat het hout van de onderzochte constructies beschadigd was. Gelukkig hield het systeem van water, modder en hout alles nog bij elkaar.
