Het onlinekaartspel Shan Koe Mee, verwant aan poker, werd in korte tijd razend populair in Myanmar. Maar omdat gokken om geld in het land verboden is, moest de ontwikkelaar wel eerst een eigen virtuele munt creëren. En door het ontbreken van wetgeving liggen piraten op de loer.
Het bedrijf van U Aye Maung Maung Kyi, geboren in Myanmar, heet Studio AMK. Zes jaar geleden, in 2010, was het nog gevestigd in Singapore. Toen had Maung Maung Kyi vooral zakelijke klanten, zoals de Nationale Raad voor de Kunst van Singapore, waarvoor hij websites ontwierp en die hij van software voorzag. Maar zijn hart lag toen al – en nog steeds – bij het gamen. Zelf was hij een fanatiek pokerspeler, en daarom bedacht hij een onlinekaartspel met een Birmese inslag.
‘We hebben onze eigen pokervariant,’ zegt U Aye Maung Maung Kyi, ‘die niet overeenkomt met de internationale regels.’ In Myanmar speelt men een pokerspel dat meestal Shan wordt genoemd, naar de streek waar het voor het eerst zou zijn gespeeld. De winnaar is degene die kaarten overhoudt die het dichtst bij de 8 en de 9 zitten. Een gelijkspel is niet mogelijk.
Maung Maung Kyi bracht in 2012 een onlineversie uit van dit spel, dat hij Shan Koe Mee noemde. Het is volgens hem de eerste onlinegame voor meerdere spelers in Myanmar. Het werd goed ontvangen in een land waar op dat moment nog maar een klein deel van de bevolking een smartphone bezat. Twee jaar later, tegen het eind van 2014, had het spel meer dan een miljoen gebruikers.
‘Het kostte twee jaar om een miljoen spelers aan de eerste versie te krijgen. Ik hoop dat ik deze keer binnen een jaar twee miljoen gebruikers heb’
De mobiele markt van Myanmar heeft sinds 2012 een stormachtige ontwikkeling doorgemaakt. Volgens een Mobiliteitsrapport van Ericsson, dat in juni van dit jaar verscheen, heeft 80 procent van de bevolking inmiddels een mobiele telefoon en ongeveer de helft een smartphone.
Studio AMK heeft eveneens een flinke ontwikkeling doorgemaakt. In de slipstream van het succes van Shan Koe Mee heeft het zich gevestigd in het economisch boomende Myanmar. Half oktober heeft U Aye Maung Maung Kyi een tweede versie van Shan Koe Mee uitgebracht; twee weken later had het al 200.000 regelmatige gebruikers. ‘Het kostte twee jaar om een miljoen spelers aan de eerste versie te krijgen,’ zegt hij. ‘Ik hoop dat ik deze keer binnen een jaar twee miljoen gebruikers heb.’ De spelers – die het spel gratis kunnen downloaden – gokken niet met normaal geld, want dat is verboden in Myanmar. Daarom maakte Studio AMK een eigen virtuele munteenheid: de gCoin.
Daarmee heeft het bedrijf twee belangrijke problemen aangepakt. Een spel als Shan Koe Mee voorziet in de behoefte van Birmese gamers aan lokale content, en de gCoin lost het betalingsprobleem op. Birmese gamers kunnen geen games downloaden uit app-stores waarvoor een creditcard nodig is. En uit Google Play – de grootste winkel voor Android-apps – mag in Myanmar niets worden gekocht. Studio AMK werkt samen met telefoonmaatschappijen en banken om het gemakkelijker te maken om de gCoin te gebruiken.
Het virtuele geld kan voor meer dan alleen Shan Koe Mee worden gebruikt. Met de gCoin kun je online ook boeken, tijdschriften en andere artikelen kopen bij Studio AMK. Het bedrijf heeft het bovendien mogelijk gemaakt voor buitenlandse ontwerpers om onlinegames in Myanmar uit te brengen en verwacht voor het eind van het jaar met twee nieuwe buitenlandse titels te komen: een Role Playing Game (RPG) en een game waarin een puzzel moet worden opgelost.
U Aye Maung Maung Kyi zelf is vooral enthousiast over Mahar, een actiegame die zich afspeelt in het elfde-eeuwse Myanmar. Er wordt door zijn eigen studio al jaren aan gewerkt. De eerste versie, die klaar was in 2015, voldeed niet aan zijn eisen, waarna de makers werden teruggestuurd naar de tekentafel. ‘Ik wil van de games die ik uitbreng kunnen houden,’ zegt Maung Maung Kyi. Hij hoopt dat Mahar Episode 1: The Rise of Bagan volgend jaar klaar is en veel succes zal hebben als een van de eerste in Myanmar gesitueerde RPG’s. De spelers worden opgenomen in een verhaal dat ze zelf tot een goed einde moeten zien te brengen. Samen met een groep heldhaftige strijders moeten ze proberen te voorkomen dat koning Anawrahta – een figuur uit de Birmese geschiedenis die mythische proporties heeft aangenomen – van zijn troon wordt gestoten. Als ze de verhaalopdracht hebben vervuld, mogen ze met hun strijdgroep proberen hun vrienden online te verslaan.
Magische elementen
U Aye Maung Maung Kyi hoopt met zijn games een virtuele wereld op te bouwen voor gebruikers in Myanmar. En hoewel de vele helden en schurken gebaseerd zijn op figuren uit de geschiedenis en cultuur van Myanmar, zitten er ook veel hedendaagse en magische elementen in. ‘We moeten de heersende trends volgen en de geschiedenis moderniseren,’ zegt hij. Zoals in de _Lord of the Rings_-films oude westerse mythologie werd gepresenteerd aan een hedendaags publiek, zo wil hij gamers met Mahar een moderne visie op oude Birmese verhalen voorschotelen.
In de game maken heidense priesters, vrouwelijke krijgers met bogen en mannen met glimmende zwaarden hun opwachting, gehuld in kleding die duidelijk teruggaat op de Birmese geschiedenis. Sommige figuren zijn gemodelleerd naar wezens uit de Birmese dierenriem – de mythische vogel garuda bijvoorbeeld, die een speer tussen zijn poten klemt. Of naar de kannibalistische mensachtigen uit Birmese volksverhalen die belu worden genoemd.
Het is lastig te voorspellen hoe de gamers zullen reageren op deze synthese van oud en nieuw. ‘Het is heel moeilijk om iets uit te testen in Myanmar,’ zegt Maung Maung Kyi. Maar hij voegt eraan toe dat hij liever de markt verandert dan eraan tegemoet te komen. Andere AMK-producties zijn net zo bovennatuurlijk, maar worden in een hedendaags jasje gegoten. De ontwerpers werken aan een horrorgame over de geesten die zouden rondzwerven boven de snelweg tussen Rangoon en Naypyidaw, waar altijd veel ongelukken gebeuren.
Plagiaat en zelfs regelrechte piraterij zijn in Myanmar schering en inslag, en worden vaak niet eens beschouwd als diefstal
U Aye Maung Maung Kyi wijst erop dat er volgens hem nog een derde probleem is voor onlinegamers, en dat is het ontbreken van een lokaal sociaal netwerk. Dat is een veel groter project, maar Studio AMK is druk bezig een virtuele wereld voor Birmese gebruikers op te bouwen. Ze kunnen gebruikmaken van avatars waarvan de huidskleur en de gezichtskenmerken aangepast kunnen worden. Met de kleding kan eindeloos worden gevarieerd. De avatars kunnen zich bewegen door een virtuele wereld met gebouwen, winkelcentra, pagodes en andere kenmerkende zaken uit het dagelijks leven van Myanmar. Op dit moment wil Maung Maung Kyi nog niet al te veel onthullen, maar hij hoopt tegen het eind van het jaar nadere details over het project te kunnen geven.
Studio AMK is niet het enige bedrijf dat games maakt in Myanmar. Total Gameplay biedt een schaakspel aan (Sittuyin), en een hardloopgame waarin de iconische Birmese stripfiguur Thamain Pawthoot de hoofdrol speelt. ‘Het is duidelijk in opkomst,’ zegt Maung Maung Kyi over de Birmese gamemarkt. ‘De game-industrie in Zuidoost-Azië is miljarden dollars waard. Nu Myanmar zich ontplooit, krijgen ontwikkelaars in nabije landen als Vietnam en Maleisië steeds meer belangstelling voor dit nieuwe afzetgebied.’
Plaatselijke bedrijven hebben intussen te kampen met ernstige problemen. Een daarvan is het eeuwige tekort aan personeel. Voor games als Mahar zijn geschoolde ontwerpers nodig en digitale kunstenaars, en die zijn moeilijk te vinden in Myanmar. Buitenlandse bedrijven kunnen veel gemakkelijker mensen aantrekken, omdat ze hogere salarissen bieden.
Piraterij
Een ander probleem betreft de wetgeving. Myanmar is twintig jaar geleden toegetreden tot de Wereldhandelsorganisatie, maar er is nog steeds niets geregeld over intellectueel eigendomsrecht. Het gevolg daarvan is dat plagiaat en zelfs regelrechte piraterij schering en inslag zijn, en vaak niet eens beschouwd worden als diefstal.
Nadat U Aye Maung Maung Kyi zijn game Shan Koe Mee had uitgebracht, maakte een ander bedrijf er simpelweg een kopie van en gaf het uit onder een soortgelijke naam. ‘Het is spijtig, maar we kunnen er niets aan doen,’ zegt Maung Maung Kyi. ‘We hebben twee jaar gewerkt aan Mahar. Als het eindelijk uitkomt en het wordt een hit, dan wordt het waarschijnlijk meteen gekopieerd.’
Dat geldt dus ook voor buitenlandse ontwikkelaars die games uitbrengen via Studio AMK. Zij zijn zich bewust van het gevaar dat hun producten ook gekaapt zullen worden, maar ‘we zijn inmiddels in een fase waarin ze de games ofwel gewoon op de markt brengen, of helemaal niet’, zegt Maung Maung Kyi. Hij weet intussen ook hoe moeilijk het is om erachter te komen wat wel en niet mag op het gebied van gamen in Myanmar. In Singapore bevestigde de overheid binnen 24 uur dat het mogelijk was om een onlinekaartgame uit te brengen met virtueel geld. In Myanmar hebben veelvuldige bezoeken aan ministeries en andere officiële instanties nog tot niets geleid.
‘We boeken vooruitgang,’ zegt Maung Maung Kyi. ‘Maar het verloopt traag, vooral als het gaat om het aanpassen van regels en wetten.’
Auteur: Steve Gilmore
Vertaler: Janet Luis
Myanmar Times
Myanmar | dagblad | oplage 25.000
Grootste Engelstalige dagblad van het land, gemaakt door binnen- en buitenlandse journalisten.