Het nieuwe jaar is aangebroken en dat betekent voor velen maar één ding: het bedenken van goede voornemens. Maar zijn die nieuwjaarsvoornemens wel zo’n goed idee? Twee redacteuren gaan met elkaar in debat.
‘Het zou ons doel moeten zijn om ons leven gemakkelijker te maken, niet moeilijker’
‘Normaal gesproken zou ik rond deze tijd ook mijn goede voornemens bedenken’, schrijft Nicole Kavros van The Panter. ‘Ik zou iedereen vertellen hoe ik van plan ben om geld te gaan besparen, mijn sportschoolabonnement beter te benutten en misschien zelfs een nieuwe hobby op te pakken. Ik zou zo’n drie tot acht substantiële doelen stellen, denkend dat ik meer tijd zou hebben dan het afgelopen jaar.
Maar zodra februari aanbreekt, ben ik altijd verder verwijderd van het bereiken van mijn doelen dan dat ik op 1 januari was’, meent Kavros. En dat niet alleen. ‘Dit falen zorgt er altijd voor dat ik me verslagen voel. Hoe kan ik slecht zijn in voornemens? Ik ben meestal prima in het afvinken van to-dolijstjes; sterker nog, het is een van de dingen waar ik in uitblink.’ En dus vraagt Kavros zich af: ‘Waarom veroorzaakt het stellen van doelen van eind december tot begin januari dan toch zoveel stress?
Ik kwam een blogpost tegen met de titel “Mijn antinieuwjaarsresoluties”, waarin de auteur een soortgelijk gevoel uitdrukt: het gevoel dat hij zijn resoluties niet kan volbrengen’, gaat Kavros verder. De blogger had volgens haar een goed punt: ‘Misschien is het de truc om geen resoluties te maken over wat we moeten toevoegen of repareren, maar eerder over welke slechte gewoonten we moeten afleren.’
Een andere reden waarom Kavros meent dat goede voornemens een slecht idee zijn, is omdat het volgens haar ‘heel geforceerd aanvoelt’. ‘In plaats van steeds ruimte te zien voor verbetering, kies ik één dag om mijn leven opnieuw vorm te geven. Het is eerder een gewoonte geworden dan noodzaak.
‘Er zijn misschien manieren om beter te worden in het maken – en nakomen – van nieuwjaarsvoornemens’
Toch denk ik niet dat nieuwjaarsvoornemens achterhaald zijn’, aldus Kavros. ‘Doelen stellen is een geweldige gewoonte, en het is zeer bevredigend als we ze bereiken. Maar er zijn misschien manieren om beter te worden in het maken – en nakomen – van nieuwjaarsvoornemens.’
Kavros benoemt dat het kan helpen om, zoals de blogger al zei, ‘antiresoluties’ te formuleren, omdat deze beter na te volgen zijn. ‘Een aanpak die minder gericht is op resultaten en meer op afleren wat ons niet verder helpt, is haalbaarder. Het is oké als het dagen, maanden of zelfs jaren duurt voordat een doel is bereikt, en het is oké als er tegenslagen en obstakels zijn op de weg ernaartoe.’
Daarom is het beste doel dat we volgens Kavros kunnen stellen ‘onszelf slack te geven en de kleine overwinningen te vieren’. ‘Als we kunnen zeggen dat we ons best hebben gedaan en ons even tolerant tegenover onszelf opstellen als tegenover anderen, kunnen we meer vooruitgang boeken.
Het zou ons doel moeten zijn om ons leven makkelijker te maken, niet moeilijker, vooral wanneer een grote mijlpaal als een nieuw jaar voor de deur staat. We zouden het moeten ingaan met evenveel mededogen voor onszelf als voor anderen, en met het besef dat zoiets als een nieuwjaarsvoornemen alleen maar maatschappelijk geconstrueerd is. In werkelijkheid bepalen we ons eigen tempo en bepalen wijzelf hoe succes er voor ons uitziet.’
‘Telkens wanneer je een moment hebt dat aanvoelt als een splitsing van de tijd, doet je geest iets speciaals’
‘Rationeel gezien zou 1 januari niet beter moeten zijn dan welke andere dag dan ook om een verandering in je leven teweeg te brengen – dus waarom zouden we onszelf onnodig onder druk zetten om ons leven te “upgraden” bij de opening van een nieuwe kalender?’ vraagt David Robson zich af in zijn artikel in de BBC. Toch blijkt uit recent psychologisch onderzoek dat er ‘veel goede redenen zijn om op de eerste dag van een nieuw jaar met een nieuw regime te beginnen’, erkent ook hij.
Ten eerste haalt hij cultuurhistoricus Anna Katharina Schaffner aan, die meent dat ‘het geen toeval is dat velen van ons na een hedonistische feestperiode graag positieve veranderingen willen doorvoeren’. Het zou na zo’n periode immers tijd zijn om ‘te zuiveren’. Schnaffner benoemt dan ook dat veel ‘voornemens gericht zijn op onthouding – het opgeven van onze slechte gewoontes om ons lichaam en onze ziel te reinigen’.
‘Toch kan het “zuiveringsprincipe” onze hang naar nieuwjaarsvoornemens niet volledig verklaren’, gaat Robson verder. ‘Veel van onze doelen hebben te maken met werk of persoonlijke bezigheden en niet met spirituele en fysieke verzoening. Dus wat is er zo speciaal aan deze specifieke datum dat ons verlangen naar persoonlijke verandering, van welke aard dan ook, aanwakkert?
Sommige aanwijzingen komen voort uit de manier waarop de hersenen hun herinneringen organiseren’, zegt Robson. ‘Psychologen hebben ontdekt dat we de neiging hebben om een verhaal te creëren dat is verdeeld in afzonderlijke “hoofdstukken” die de verschillende fasen van ons leven markeren. Die hoofdstukken kunnen belangrijke gebeurtenissen in het leven kenmerken, zoals naar de universiteit gaan, trouwen of de geboorte van je eerste kind. Maar je geest kan die belangrijke hoofdstukken ook opsplitsen in kleinere delen, waarbij het begin van een nieuw jaar een breuk in het verhaal kan vertegenwoordigen.’
‘Uit onderzoek blijkt dat 35 procent van de mensen die voornemens maakten erin slaagde al hun doelen te bereiken’
Zo legt hoogleraar psychologie Katy Milkman uit: ‘Telkens wanneer zich je een moment voordoet dat aanvoelt als een splitsing van de tijd, creëert je geest het gevoel van een nieuwe start’ Je slaat de pagina om, je hebt een schone lei, het is een nieuw begin.’ En juist dit principe helpt je om ‘psychologische afstand te creëren van eerdere mislukkingen, waardoor je het gevoel krijgt dat elke fout de “oude jij” was en dat je het nu beter zult doen’. Het nieuwe jaar is daarbij een bijzonder aantrekkelijk startpunt, vergeleken met die andere evenementen. ‘Het is voor de meeste mensen een grote breuk’, aldus Milkman.
Toch vragen volgens Robson veel mensen zich nog steeds af of de praktijk de moeite waard is. ‘De meeste mensen bereiden zichzelf alleen maar voor op mislukking – nietwaar? Toch laten de beschikbare gegevens zien dat het algehele succespercentage hoger is dan velen zouden denken. Zo blijkt uit recent onderzoek dat 35 procent van de mensen die voornemens maakten erin slaagde al hun doelen te bereiken. 50 procent van de mensen slaagde erin om een aantal van hun voornemens te behouden.’
Robson gaat ten slotte ook nog in op de manier ‘waarop je je voornemens formuleert, omdat dat ook een belangrijk verschil kan maken’. ‘Per Carlbring van de Universiteit onderzocht de voortgang van mensen die nieuwjaarsvoornemens hadden gemaakt. Hij categoriseerde hun voornemens in twee klassen. Sommige waren “vermijdingsdoelen” – wat, zoals de naam al doet vermoeden, inhoudt dat je stopte met iets als snoep, alcohol of sociale media. De andere waren ‘aanpakdoelen’ – wat inhoudt dat je een nieuwe gewoonte aanneemt – zoals twee keer per week zwemmen of ‘s avonds gitaar spelen.’
‘Gemiddeld was de kans dat de deelnemers hun aanpakdoelen haalden ongeveer 25 procent groter dan de vermijdingsdoelen’, zegt Robson. De conclusie van het onderzoek: ‘In plaats van dingen te stoppen, zou je dingen moeten gaan doen.’
