‘Een aanval op een ziekenhuis in de regio Darfur in Soedan heeft minstens vierenzestig mensen het leven gekost, onder wie dertien kinderen’, aldus informatie van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO), die door Al Jazeera werd doorgegeven.
WHO-directeur-generaal Tedros Adhanom Ghebreyesus verklaarde zaterdag op sociale media dat ‘verschillende patiënten, twee verpleegkundigen en een arts ook tot de slachtoffers behoorden van de aanval die vrijdagavond plaatsvond op het academisch ziekenhuis in Al Deain, de hoofdstad van de deelstaat Oost-Darfur’, voegde de Qatarese nieuwszender eraan toe.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Bijna negentig andere mensen, onder wie acht zorgmedewerkers, raakten gewond. Volgens de WHO ‘beschadigde de aanval de afdelingen kindergeneeskunde, verloskunde en spoedeisende hulp van het ziekenhuis, waardoor de faciliteit onbruikbaar werd en essentiële medische diensten in de stad werden ontwricht’.
De daders van de aanval waren zaterdagavond nog onbekend, maar Soedan is sinds 2023 het toneel van een brute oorlog tussen het leger en de paramilitaire Rapid Support Forces (RSF). Al Deain, dat onder controle staat van de RSF, is regelmatig doelwit van het leger.
Droneaanvallen troffen zaterdag de markten van Abu Zabad en Wad Banda in de deelstaat West-Kordofan, in het zuidwesten van het land waar de gevechten tussen het leger en de paramilitaire Rapid Support Forces (RSF) zich concentreren. In het naburige Darfur, waar de RSF de vijf regionale hoofdsteden controleert, trof een andere droneaanval zondag het benzineverkoopgebied van de markt in de stad El-Daien, de hoofdstad van Oost-Darfur.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
‘Deze aanval maakt deel uit van de strategie van het leger om brandstofdepots aan te vallen die de paramilitairen naar verluidt gebruiken voor de opslag van voorraden die vanuit Zuid-Soedan en Libië naar hun troepen in de regio’s Darfur en Kordofan worden gesmokkeld,’ aldus de Sudan Tribune. Volgens lokale bronnen veroorzaakte het bombardement grote branden en hevige explosies, wat leidde tot wijdverspreide paniek onder de bewoners.
De Soedanese premier Kamel Idris maakte zondag bekend dat de regering is teruggekeerd naar de Soedanese hoofdstad, waaruit ze in 2023 door de oorlog was verdreven. Hij beloofde ziekenhuizen te herbouwen en het onderwijs, de elektriciteitsvoorziening en de watervoorziening te verbeteren. Khartoem, dat in maart 2024 door het leger werd heroverd, heeft sindsdien meer dan een miljoen mensen zien terugkeren.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
‘De herstelwerkzaamheden aan internet- en rioleringsnetwerken, die werden geplunderd toen de paramilitaire troepen van de Rapid Support Forces (RSF) delen van de stad controleerden, duren nog steeds voort’, aldus de Sudan Tribune. Wat betreft de overheidsgebouwen, ‘die worden geleidelijk heropend in tijdelijke gebouwen in de centrale en zuidelijke districten, aangezien het presidentieel paleis en verschillende ministeriegebouwen te zwaar beschadigd zijn om te kunnen worden gebruikt’.
De Europese Commissie kondigde maandag aan acht vliegtuigen met voor 3,5 miljoen euro aan ‘essentiële hulpgoederen’ te zullen sturen naar Darfur, de door oorlog verscheurde regio in West-Soedan, meldt Al Jazeera.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Soedan is sinds 2023 verwikkeld in een machtsstrijd tussen het leger van generaal Abdel Fattah al-Burhan, de de facto leider van het land, en de Rapid Support Forces (RSF) van zijn voormalige rechterhand, Mohamed Hamdan Daglo.
Paramilitaire groeperingen namen eind oktober El-Fasher, de hoofdstad van Noord-Darfur, in na een belegering van achttien maanden die de inwoners met name de toegang tot voedsel en medicijnen had geblokkeerd.
Het Soedanese leger kan zich niet in het akkoord vinden
In Soedan hebben de paramilitairen een eenzijdig bestand van drie maanden aangekondigd. Dit besluit, dat maandag werd genomen door de Rapid Support Forces (RSF), komt een dag nadat het rivaliserende leger een internationaal voorstel voor een staakt-het-vuren had afgewezen in het land dat al meer dan twee jaar geteisterd wordt door dodelijke conflicten.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
‘De Soedanese strijdkrachten, onder leiding van generaal Abdel Fattah Al-Burhan, hebben maandag niet onmiddellijk bevestigd dat er een akkoord was bereikt’, meldt Al Jazeera. De Qatarese zender herinnert eraan dat de generaal het nieuwe internationale voorstel voor een bestand zondag ‘onaanvaardbaar’ had geacht en de bemiddelaars van vooringenomenheid had beschuldigd, omdat de Verenigde Arabische Emiraten – beschuldigd van militaire en financiële steun aan de RSF – er deel van uitmaken.
De paramilitairen hadden begin november aangegeven dat ze het principe van een door de bemiddelaars voorgestelde humanitaire wapenstilstand accepteerden. Daarop heeft het leger niet gereageerd, en sindsdien zijn de gevechten tussen de twee strijdende partijen onverminderd doorgegaan.
Een week nadat de Rapid Support Forces (RSF) El-Fasher, de hoofdstad van de Soedanese provincie Noord-Darfur, hebben ingenomen, is de situatie ‘catastrofaal’, waarschuwt Al Jazeera. Tienduizenden burgers zitten nog steeds vast in wat ooit het laatste bolwerk van de Soedanese strijdkrachten (SAF) in Darfur was, terwijl duizenden anderen vermist zijn nadat ze de stad, die vóór de val bijna 250.000 inwoners telde, ontvluchtten.
El-Fasher, dat is ‘omgeven door een zandwal die tijdens de achttien maanden durende belegering is opgetrokken’, is het toneel geworden van ‘ongekende bloedbaden’. Dat blijkt niet alleen uit verhalen van overlevenden, maar ook uit ‘satellietbeelden en -video’s die op sociale media zijn gedeeld’, soms door de daders zelf, merkt NBC News op. ‘Het bloed is vanuit de ruimte zichtbaar’, aldus de Amerikaanse zender.
Het medium sprak donderdag met ‘een van de weinige inwoners die erin slaagden te ontsnappen’, Mutaz Mohamed Musa. ‘Ze openden het vuur rechtstreeks op de burgers’, getuigde de 42-jarige man. ‘Mensen vlogen alle kanten op’ terwijl ze werden achtervolgd en overreden door vrachtwagens, vertelde hij.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Het Humanitarian Research Laboratory van de Yale School of Public Health (Yale HRL) publiceerde vrijdag zijn derde rapport met een analyse van satellietbeelden sinds Soedanese paramilitairen de macht in El-Fasher hadden overgenomen.
De eerste belangrijke bevinding: er heeft geen massale volksverhuizing plaatsgevonden, zoals gebruikelijk is in een nieuw veroverd gebied, wat ‘de kans vergroot dat de meeste burgers dood, gevangengenomen of ondergedoken zijn’, aldus het rapport, geciteerd door Middle East Eye.
Dit komt overeen met cijfers van de Verenigde Naties, die schatten dat ongeveer zestigduizend mensen erin geslaagd zijn El-Fasher te ontvluchten – wat betekent dat er nog steeds bijna tweehonderdduizend mensen in handen zijn van de wrede milities.
Zaterdag werd de Yashfeen-kliniek in Nyala, een Soedanese stad die wordt gecontroleerd door de paramilitaire Rapid Support Forces (RSF), die in oorlog is met het leger, het doelwit van een droneaanval. Daarbij kwamen minstens twaalf mensen om het leven, meldde een bron van de ngo Emergency Lawyers, die sinds het begin van het conflict in 2023 wreedheden documenteert, zondag.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
‘s Avonds werden minstens zeven andere mensen gedood en raakten eenenzeventig personen gewond bij bombardementen op El-Fasher, een stad die wordt belegerd door de RSF, die zijn aanvallen daar de afgelopen weken heeft geïntensiveerd, aldus een medische bron. De stad, die bedreigd wordt door hongersnood, is nu vrijwel afgesloten van de wereld en zit zonder humanitaire hulp.
‘De meeste mensen overleven op veevoer genaamd ambaz – het residu van geperste oliehoudende zaden, zoals pinda’s, sesamzaad en zonnebloempitten – dat ze tot een pasta vermalen’, legt Al-Jazeera uit. ‘Maar zelfs deze bron raakt uitgeput.’
Dinsdag meldden de Soedanese autoriteiten een sterke toename van het aantal choleragevallen in het land, met 2729 gevallen en 172 doden in één week, waarbij de staat Khartoem alleen al goed was voor 90 procent van de nieuwe infecties. In Soedan, een land dat al twee jaar in oorlog is, hebben ‘drone-aanvallen stroomstoringen veroorzaakt bij waterzuiveringsinstallaties, waardoor de bevolking geen andere keus heeft dan vervuild water te gebruiken’, legt de BBC uit.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Volgens Artsen zonder Grenzen (AZG) zijn er vorige week in Khartoem ‘op één dag maar liefst vijfhonderd gevallen van cholera gemeld’, terwijl er ook andere uitbraken zijn gemeld in het noorden en zuiden van het land. Hoewel ‘de meeste mensen met cholera milde of geen symptomen hebben’, kan de ziekte ‘dodelijk zijn bij ernstige diarree’, aldus de BBC.
Soedans regering spreekt van een ‘afschuwelijk bloedbad’
‘Meer dan tweehonderd ongewapende burgers zijn de afgelopen drie dagen in verschillende dorpen in Soedan gedood door paramilitairen van de Rapid Support Forces (RSF),’ die in een regelrechte oorlog met het leger zijn verwikkeld, meldt de BBC. De prodemocratische advocatengroep The Emergency Lawyers zei dat de aanvallen plaatsvonden in de dorpen Al-Kadaris en Al-Khelwat, ongeveer 100 km ten zuiden van de hoofdstad Khartoem in het noorden van de staat Witte Nijl.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Volgens The Emergency Lawyers hebben de RSF sinds zaterdag ‘executies, ontvoeringen, gedwongen verdwijningen en plunderingen’ verricht. De Soedanese regering, die gesteund wordt door het leger, sprak van een ‘afschuwelijk bloedbad’ en schatte het dodental op veel hoger dan 433. ‘Verschillende hooggeplaatste RSF-leiders zijn momenteel in Kenia, waar ze naar verwachting zullen aankondigen dat ze van plan zijn om hun eigen regering te vormen in de gebieden die ze controleren,’ voegde de Britse omroep eraan toe.
Het conflict in Soedan heeft al tienduizenden levens geëist
In het zuiden van het land vuurden rebellen van de Soedanese Volksbevrijdingsbeweging-Noord (SPLM-N) onder leiding van Abdelaziz Al-Hilu maandag granaten af op Kadugli, de hoofdstad van de provincie Zuid-Kordofan, die in handen is van het Soedanese leger. Bij deze aanval kwamen veertig mensen om. In het westen van het land kwamen bij een luchtaanval van het leger in Nyala vijfentwintig mensen om het leven, vertelde een medische bron aan AFP.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Nyala, de hoofdstad van Zuid-Darfur, is in handen van de paramilitaire Rapid Support Forces (RSF), die sinds april 2023 in oorlog zijn met het leger. Het conflict in Soedan heeft tienduizenden levens geëist en meer dan 12 miljoen mensen van huis en haard verdreven. Lokale waarnemers vertelden Al-Jazeera dat het Soedanese leger El-Fasher, de laatste grote stad in Darfur, binnen een paar dagen zou kunnen verliezen. Ze vrezen dat de RSF ‘misdaden tegen de menselijkheid zullen begaan en dat we getuige zullen zijn van een humanitaire ramp’, aldus de zender.
Maandag werd een drukke markt in Darfur gebombardeerd
Volgens een telling van AFP op basis van verklaringen van functionarissen, maatschappelijke organisaties en prodemocratische advocaten zijn er maandag en dinsdag minstens 176 mensen gedood bij aanvallen die worden toegeschreven aan het leger en paramilitaire troepen. Paramilitaire bombardementen op Omdourman, een voorstad van de Soedanese hoofdstad, hebben dinsdag aan minstens vijfenzestig mensen het leven gekost, meldt Sudan Tribune, die de gouverneur van de deelstaat Khartoem citeert.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Maandag kostte een bombardement van het leger op een drukke markt in Noord-Darfur aan meer dan honderd mensen het leven in het westen van het land, dat deels in handen is van paramilitairen. De oorlog die sinds april 2023 woedt tussen het reguliere leger en de Rapid Support Forces (RSF) heeft geresulteerd in tienduizenden doden en meer dan 11 miljoen ontheemden.
De oorlog in Soedan duurt al meer dan drie maanden
Vertegenwoordigers van het Soedanese leger zijn teruggekeerd naar Jeddah in Saoedi-Arabië om de onderhandelingen met de Rapid Support Forces (RSF) te hervatten. Dat schrijft Al Jazeera. Het conflict tussen twee rivaliserende generaals is al meer dan drie maanden aan de gang.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Het Soedanese leger was een week geleden uit de vredesbesprekingen in de Ethiopische hoofdstad Addis Abeba gestapt. De afgelopen maanden zijn er onder auspiciën van de Verenigde Staten en Saoedi-Arabië verschillende wapenstilstanden overeengekomen, maar de Saoedische en Amerikaanse bemiddelaars hebben de onderhandelingen in juni opgeschort nadat de wapenstilstanden systematisch werden geschonden. Volgens experts ‘geven de rivaliserende generaals de voorkeur aan een uitputtingsslag op zoek naar een militaire overwinning in plaats van onderhandelingen’, aldus Al Jazeera.
Volgens de Verenigde Naties zijn 1,7 miljoen mensen hoofdstad Khartoem ontvlucht. Miljoenen anderen zitten vast in hun huizen, bang om verstrikt te raken in de gevechten. Getuigen maakten zaterdag opnieuw melding van ‘gevechten met verschillende soorten wapens’ in het noordwesten van de hoofdstad en van luchtaanvallen door gevechtsvliegtuigen van het leger in het zuiden.
Bij het conflict in Soedan zijn niet alleen de twee binnenlandse legers SAF en RSF betrokken. Door de strategische ligging van het land mengen ook andere landen zich erin, zoals Egypte en Rusland. Zal dit leiden tot een escalatie?
Vier dagen na het begin van de oorlog in Khartoem, de hoofdstad van Soedan, het huis van Mohammed. De soldaten droegen de zakenman (wiens naam we om veiligheidsredenen hebben aangepast) en zijn familie op te vertrekken en plaatsten luchtafweergeschut op het dak van zijn appartement. Mohammeds gezin trok bij familie in, in een rustigere buurt. Maar ook daar werd het al snel onveilig: de gevechten breidden zich uit en de straten raakten bezaaid met lichamen.
De strijd begon enkel als een machtsstrijd tussen het officiële leger, ofwel de Soedanese Armed Forces (SAF), en de Rapid Support Forces (RSF), een militie die is uitgegroeid tot een paramilitaire organisatie. Maar het geopolitieke belang van Soedan brengt hier mogelijk verandering in. Hoe langer het conflict voortduurt, hoe groter de kans dat ook buitenstaanders zich ermee gaan bemoeien.
Streng toezicht
Soedan ligt aan de Nijl, de levensader van Egypte. Het land heeft bovendien havens in de buurt van de Hoorn van Afrika, het zuidelijke knooppunt van de Rode Zee, niet ver van de Perzische Golf; allemaal essentiële pijlers voor de wereldeconomie. De VS, China en Frankrijk houden dan ook streng toezicht op de regio: alle drie de landen hebben een militaire basis in Djibouti. ‘De Hoorn is van groot strategisch belang en een microkosmos van andere internationale geschillen,’ zegt Comfort Ero, voorzitter van de International Crisis Group, een denktank die zich richt op conflicten. Het is een plek waar ‘het Westen en het Oosten samenkomen, waar de Golf en Europa bijeenkomen’.
Voorlopig lijken de twee Soedanese partijen aan elkaar gewaagd. De SAF staat onder bevel van generaal Abdel Fattah al-Burhan, die in 2019 en 2021 met staatsgrepen de macht overnam. Vervolgens consolideerde hij deze macht, waardoor hij in feite de leider van Soedan werd. Aan het begin van het conflict had de SAF een aanzienlijke, traditionele, militaire macht, met onder andere tanks en gevechtsvliegtuigen. De RSF lijkt op het eerste gezicht de underdog. Maar bevelvoerder Muhammad Hamdan Dagalo (beter bekend als Hemedti) beschikt over grote particuliere rijkdom, omdat de RSF naar verluidt delen van de Soedanese goudhandel in handen heeft. Hij leidt tienduizenden trouwe soldaten.
De omverwerping van het islamistische regime van dictator Omar al-Bashir in 2019 maakte de weg vrij voor Dagalo. Zijn vermogen stelde hem vervolgens in staat om met generaal Burhan te wedijveren om de macht. Uiteindelijk schopte Dagalo het zelfs tot vicepresident. Wapens en geld hebben de afgelopen jaren wellicht ook een rol gespeeld in zijn ontwikkeling tot semiautonome figuur op het internationale toneel en tot iemand die deals sluit met buitenlandse mogendheden. De RSF is niet zomaar een ‘opstandige militie’, zegt Sharath Srinivasan, Soedan-deskundige aan de universiteit van Cambridge. ‘Het is een speler met nationale invloed.’
Al drie weken lang woeden er gevechten in Khartoem en elders, met name in West-Darfoer, maar nog geen van beide partijen heeft een beslissend voordeel weten te behalen. De RSF mist tanks en een luchtmacht, maar compenseert dat gebrek door zich te verschansen in woonwijken in de hoofdstad. Volgens een Soedanese vrouw wier vier nichtjes via een ventilatierooster ontsnapten nadat de RSF hun huis had bezet, verkrachten mannen van de RSF vrouwen en worden ze gedwongen voor hen te koken.
Dagalo wordt in Khartoem gehaat door inwoners, die hem verantwoordelijk houden voor een massaslachting onder honderden demonstranten
Inwoners van Khartoem hebben verder te kampen met luchtaanvallen door de SAF. Op 1 mei stierven drie vrouwen die tegenover een ziekenhuis thee verkochten doordat een bom explodeerde. Volgens de VN zijn bij de gevechten al meer dan vijfhonderd burgers gedood en nog veel meer gewond geraakt (het werkelijke aantal ligt waarschijnlijk veel hoger). Naar verwachting zullen de komende weken en maanden maar liefst achthonderdduizend vluchtelingen de Soedanese grenzen oversteken.
De troepen van de RSF worden beter betaald en hebben meer recente gevechtservaring dan die van de SAF. Onlangs zijn ze erin geslaagd belangrijke delen van de hoofdstad in beslag te nemen, waaronder de internationale luchthaven en de grootste olieraffinaderij van het land. Ze lijken bovendien de controle te hebben over het presidentiële paleis en de staatsomroep. ‘De afgelopen twee weken gedroegen ze zich alsof ze het hier voor het zeggen hadden,’ zegt Waleed Adem, inwoner van een wijk in Oost-Khartoem die door de RSF is bezet.
De RSF overheerst ook in Darfoer, de thuisregio van Dagalo, waar het de macht heeft over twee van de drie aanwezige luchtmachtbases. In el-Geneina braken bloedige gevechten uit toen tribale Arabische milities, gelieerd aan de RSF, niet-Arabieren in de stad aanvielen. Inmiddels zijn die weer gestaakt.
Verder is vrijwel overal het leger de baas. Duizenden Soedanezen en buitenlanders zijn geëvacueerd uit Port Soedan, aan de Rode Zee in het onrustige oosten van het land. Die stad werd aan het begin van de oorlog door de SAF bezet. Ook op het platteland rond Khartoem is het min of meer rustig. ‘Het leven gaat hier gewoon zijn gangetje,’ meldt een universitair professor. Hij ontvluchtte onlangs met zijn gezin de stad.
‘Khartoem zal lang een bloedbad blijven’
De RSF voert een guerrillacampagne, met aanvallen op legereenheden en faciliteiten in de hoofdstad, maar langzaam begint de controle van de SAF over het luchtruim zijn tol te eisen. ‘We hebben al hun voorraden rond Khartoem aangevallen,’ zegt een soldaat van de SAF. Verschillende konvooien met versterkingen voor de RSF uit Darfoer zijn naar verluidt vernietigd door luchtaanvallen.
De vraag is of de twee partijen de impasse snel kunnen doorbreken. De SAF heeft tientallen jaren ervaring met het neerslaan van opstanden in afgelegen gebieden, maar nooit eerder deden ze dat in de hoofdstad. De SAF kan in Khartoem simpelweg niet winnen door alles plat te bombarderen, zoals het dat elders heeft geprobeerd. ‘Khartoem zal lang een bloedbad blijven,’ voorspelt een westerse veiligheidsanalist. Hij voegt eraan toe dat de SAF door interne verdeeldheid binnen het leiderschap mogelijk te weinig voordeel behaalt uit zijn aanzienlijke voorsprong op zware wapens.
Ook de RSF bevindt zich in een lastig parket. De organisatie zal moeite hebben haar troepen te bevoorraden en te herbewapenen terwijl de gevechten voortduren. Zelfs in het geval van een overwinning, wat onwaarschijnlijk is, zal Dagalo moeite hebben om Soedan te leiden. Hij wordt in Khartoem gehaat door inwoners, die hem namelijk verantwoordelijk houden voor een massaslachting die troepen van de RSF, de politie en de inlichtingendienst in 2019 verrichtten onder honderden demonstranten. Het huidige gedrag van zijn troepen heeft ze alleen maar minder populair gemaakt. ‘Het volk staat achter het leger,’ aldus Adem.
Strategisch waardevol
Of er inderdaad een langdurige oorlog op komst is, hangt af van hoe de buurlanden van Soedan op de situatie zullen reageren. Soedan geldt door zijn omvang en strategische ligging aan de Rode Zee al langer als strategisch waardevol – zowel voor de landen in de regio als voor China, Rusland en het Westen – vanwege de scheepvaart naar de zeestraat Bab al-Mandab. Ongeveer 10 procent van de wereldhandel over zee gaat hierdoorheen.
De economische belangen van de Golfstaten, met name de Verenigde Arabische Emiraten (VAE) en Saoedi-Arabië, lopen gevaar. Een bedrijf uit de Emiraten sloot in december een deal ter waarde van zes miljard dollar om aan de Rode Zeekust van Soedan een haven en een economische zone te ontwikkelen. De Saoedi’s en de Emiraten steunden Burhan en Dagalo na hun gezamenlijke staatsgreep en boden zo’n drie miljard dollar aan noodhulp. Geen van beide landen heeft er belang bij het conflict aan te wakkeren. Saoedi-Arabië heeft al duizenden Soedanezen geëvacueerd die probeerden te vluchten via Port Soedan. Net als Europa vreest het een plotselinge toestroom van vluchtelingen.
Maar de zaken worden ingewikkelder door de schimmige relatie die Dagalo heeft met de VAE. Hij nam in 2017 geld en wapens aan van de VAE, in ruil waarvoor de RSF de Emiraten bijstonden bij hun oorlog in Jemen. Sindsdien heeft hij banden opgebouwd in Abu Dhabi en Dubai, de twee belangrijkste deelstaten van de Emiraten. Toch hebben de Emiraten ‘geen bijzondere affiniteit met Hemedti’, aldus Harry Verhoeven van Columbia-universiteit. Sinds het begin van de oorlog zijn er geen aanwijzingen dat de VAE RSF-troepen zijn blijven bevoorraden. De Golfstaten kunnen zich dus ‘afzijdig houden en zich indekken om te zien welke kant het opgaat’, aldus Comfort Ero.
‘Hoe langer het conflict voortduurt, hoe meer externe partijen zich ermee zullen bemoeien’
De positie van Rusland is minder duidelijk. Een Russische huurlingenorganisatie, de schimmige Wagner Group, is naar verluidt betrokken bij de goudwinning in Soedan en zou de RSF van wapens voorzien. Het Kremlin wil vooral ‘voorkomen dat er in Soedan een democratische machtswisseling plaatsvindt’, aldus Samuel Ramani, auteur van Russia in Africa. De Russische regering wil aan de Rode Zee een marinebasis bouwen en is daarom beter af met een militaire regering in Khartoem dan met de prille democratische regering die door de coups van de junta in de kiem is gesmoord.
De burgeroorlog in Soedan is nog geen echte proxy-oorlog, zoals de conflicten in Libië, Syrië en Jemen zijn. Maar het land deelt lange en instabiele grenzen met buurlanden die eveneens door conflicten worden geteisterd, waaronder de Centraal-Afrikaanse Republiek, Tsjaad, Libië en Zuid-Soedan. In elk van deze landen zijn grote, uiteenlopende groepen van milities en rebellenorganisaties te vinden, waarvan vele etnische of zakelijke banden hebben met de RSF of zijn rivalen. Sommige wachten af tot het moment waarop ze van de chaos in Soedan kunnen profiteren. ‘Hoe langer het conflict voortduurt, hoe meer externe partijen zich ermee zullen bemoeien,’ waarschuwt Suliman Baldo, hoofd van de Sudan Transparency and Policy Tracker, een groep die toezicht houdt op het conflict.
Issaias Afwerki, de president van Eritrea, zal zich misschien ook in het conflict willen mengen. Hij heeft banden met Dagalo en verleende in het verleden steun aan Soedanese rebellen. Een andere kandidaat is Khalifa Haftar, een Libische krijgsheer die banden met de Wagner Group heeft en naar verluidt al brandstof en wapens naar de RSF heeft gestuurd.
De RSF van Dagalo en het Libische Nationale Leger (LNA) van Haftar, dat de macht heeft over een groot deel van Oost-Libië, hebben in het verleden samengewerkt. De RSF-troepen steunden in 2019 het LNA – dat ook door de VAE werd gesteund – bij een aanval op Tripoli, de hoofdstad van Libië. De oudste zoon van Haftar was twee dagen voordat de burgeroorlog in Soedan uitbrak in Khartoem om Dagalo te ontmoeten.
Haftar zou de RSF dus kunnen steunen, maar moet ook zijn goede relatie met Egypte, een van zijn andere buitenlandse sponsors, behouden. Egypte, dat al lange tijd het meest invloedrijke buurland van Soedan is, is een vurig voorstander van de SAF van Burhan. Egypte beschouwt de situatie in Soedan als een essentiële factor voor zijn eigen nationale veiligheid en ziet noch een burgerregering, noch Dagalo graag de leiding nemen.
Grootschaliger conflict
Vroeg in de oorlog zou een Egyptisch vliegtuig een RSF-munitieopslagplaats hebben geraakt. Op 1 mei beschuldigde Dagalo de Egyptische luchtmacht ervan doelwitten in Khartoem te hebben beschoten. Het is onbekend in hoeverre Egypte militair bij het conflict betrokken is, maar het is waarschijnlijk dat Egypte zijn steun zal opvoeren als de SAF verzwakt. ‘Egypte is de belangrijkste factor,’ zegt Magdi el-Gizouli van het Rift Valley Institute. ‘Het doel van Egypte is nu om de centrale macht in Soedan te handhaven.’
Een grootschaliger conflict kan nog worden voorkomen. Ondanks etnische botsingen in Darfoer is het conflict tot nu toe over het algemeen beperkt gebleven tot gevechten tussen de twee gewapende facties. Na bemiddeling door de president van Zuid-Soedan stemden beide partijen op 2 mei in met een staakt-het-vuren van zeven dagen, dat inging op 4 mei. Vredesbesprekingen gaan mogelijk binnenkort van start.
Ondertussen voltrekt zich een humanitaire ramp. De voedsel- en watervoorraden in Khartoem slinken. Bijna geen enkel ziekenhuis in de hoofdstad functioneert nog. Zwangere vrouwen overlijden onderweg naar het ziekenhuis. ‘Als het staakt-het-vuren niet serieus wordt genomen,’ waarschuwt Mohamed Lemine, het hoofd van de VN-organisatie voor seksuele en reproductieve gezondheid in Soedan, ‘zal alles instorten.’
Hoewel er in Soedan een nieuw staakt-het-vuren is aangekondigd, dat volgens een Amerikaans-Saoedisch communiqué maandagavond in werking zal treden, was er zondag ‘geen onderbreking in de gevechten’ tussen het regeringsleger en de paramilitaire Rapid Support Forces (RSF), meldde de BBC. Volgens een journalist in Khartoem, die lokale bewoners citeerde, verzette het Soedanese leger zich tegen ‘een poging van paramilitairen om de belangrijkste luchtmachtbasis bij de hoofdstad binnen te dringen’.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
De Amerikaanse en Saoedische bemiddelaars kondigden zondag aan dat ze na twee weken onderhandelen in Saoedi-Arabië tot een wapenstilstand van een week waren gekomen. Eerdere wapenstilstanden werden kort na de ingang geschonden, aldus de Britse omroep.
De wapenstilstand tussen de twee strijdende partijen in Soedan is donderdag met tweeënzeventig uur verlengd. Dat schrijft The Guardian. Hoewel het vorige staakt-het-vuren niet overal is nageleefd, is de hevigheid van de gevechten wel afgenomen, waardoor zevacuaties door buitenlandse landen mogelijk zijn geweest.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Onder meer de VS en Saoedi-Arabië proberen de partijen te overtuigen de wapens neer te leggen en Zuid-Soedan bemiddelt tussen het regeringsleger enerzijds en de paramilitaire RSF anderzijds. Ondanks dat de gevechten enigszins zijn afgenomen, hebben tienduizenden Soedanezen het land verlaten. Voor de Soedanezen die niet kunnen vluchten dreigt een hongersnood.
Zo melden hulporganisaties dat er een tekort is aan drinkwater en voedsel in onder meer Khartoem. Ziekenhuizen hebben daarnaast moeite om de meest basale medicijnen te verstrekken aan gewonden. Er zijn zeker vierduizend mensen gewond geraakt bij de gevechten tussen het leger en de RSF. Nog eens vijfhonderd mensen zijn om het leven gekomen.
Deze website gebruikt cookies. Door de site te gebruiken gaan we er vanuit dat je ze accepteert. OK
Manage consent
Over onze cookies
Deze website gebruiks cookies die de gebruikservaring verbeteren. De cookies die we als noodzakelijk categoriseren worden opgeslagen door je browser en zijn essentiëel voor een goede werking van de basisfuncties van deze website. We gebruiken ook third-party cookies die ons helpen te analyseren hoe deze website gebruikt wordt. Deze cookies kunnen ook voor marketingdoeleinden worden gebruikt. Ze worden alleen door je browser opgeslagen als je daar toestemming voor geeft.
Onze noodzakelijke cookies zijn essentiëel voor het goed functioneren van deze website. De basisfuncties en beveiliging van deze website zijn hiervan afhankelijk. Deze cookies slaan geen persoonlijke informatie op.
