Het Iberisch schiereiland is een belangrijke tussenstop voor de VS
‘We geven geen toestemming voor het gebruik van militaire bases of het luchtruim voor operaties die verband houden met de oorlog in Iran,‘ zei minister van Defensie Margarita Robles maandag tegen journalisten. El País was de eerste krant die dit nieuws meldde, op basis van militaire bronnen.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
‘Deze maatregel heeft operationele gevolgen omdat vliegtuigen hierdoor hun vliegroutes boven het Iberisch schiereiland moeten herzien, een cruciale corridor tussen de Verenigde Staten en het Midden-Oosten, waar bijtanken in de lucht van vitaal belang is‘, aldus La Vanguardia.
‘Washington heeft deze tank- en logistieke ondersteuningsmissies overgeplaatst naar bases in het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en Duitsland‘, legt de Catalaanse krant uit. De krant merkt echter op dat de sluiting van het luchtruim niet geldt voor noodsituaties.
De vader van het slachtoffer is inmiddels ook gevonden
Een auto met een vader en zijn kind werd meegesleurd door het water van een rivier in Catalonië, dat zondag werd getroffen door stortregens. Het lichaam van het kind, ‘ongeveer elf of twaalf jaar oud’, werd dood aangetroffen in de rivier in Sant Pere de Riudebitlles, nabij Barcelona, meldt La Vanguardia. Zijn vader, naar wie actief werd gezocht door een reddingsteam van bijna negentig mensen, werd maandagmiddag gevonden.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
‘Een van de gebieden die het zwaarst door de regen werden getroffen’ was het Montserrat-massief, ten noordwesten van Barcelona, ‘waar achtentwintig mensen vast kwamen te zitten’, aldus de Catalaanse krant. ‘Door de gevolgen van de storm waren veel paden onbegaanbaar en moest de brandweer worden ingeschakeld om de veiligheid van de wandelaars te waarborgen.’ Het slechte weer veroorzaakte ook ernstige verstoringen van het vlieg- en treinverkeer.
‘Waarom Rusland wel uitsluiten, maar Israël niet?’
De Spaanse premier Pedro Sánchez sprak maandag in het Spaanse parlement zijn steun uit voor de pro-Palestijnse protesten die zondag de slotetappe van de Ronde van Spanje verstoorden. ‘Het debat dat is ontstaan over wat er in Madrid is losgebarsten, zou zich moeten uitbreiden en alle uithoeken van de wereld moeten bereiken,’ zei hij, geciteerd door El País.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
‘Sportorganisaties moeten zich afvragen of het ethisch verantwoord is voor Israël om deel te blijven nemen aan internationale wedstrijden. Waarom werd Rusland na de invasie van Oekraïne overal buitengesloten, maar Israël niet na de invasie van Gaza? De meerderheid van de Spaanse burgers zou ook voor zo’n stap zijn, ongeacht of ze links, rechts of centristisch zijn, omdat ze een gezond verstand hebben en opkomen voor mensenrechten en het internationaal recht,’ aldus de socialistische leider, een van de Europese leiders die zich het felst heeft uitgesproken over de situatie in Gaza.
De demonstranten vielen onder meer journalisten en agenten aan
Meer dan honderdduizend pro-Palestijnse demonstranten hebben de organisatoren genoodzaakt de laatste etappe van de Spaanse wielerronde af te gelasten. De demonstranten, die zich verzetten tegen de deelname van het wielerteam Israel-Premier Tech, ‘gooiden hekken omver, gingen journalisten te lijf, gebruikten wapenstokken en vielen de politie en de organisatoren van de race aan’, waardoor laatstgenoemden gedwongen werden het definitieve einde van de Vuelta a España aan te kondigen voordat de renners de finish bereikten, meldde de Spaanse krant ABC zondag.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
‘Een zeer triest einde (…) dat een betreurenswaardig beeld van het land neerzet’, benadrukte het conservatieve dagblad, dat ‘de nederlaag van de sport ten opzichte van het brute geweld van activisten’ aan de kaak stelde. ‘Er was ook geen podiumceremonie vanwege de demonstranten die de straat op gingen. Jonas Vingegaard werd zijn gloriemoment als winnaar van de Vuelta ontnomen’, concludeert de krant.
‘s Avonds ontaardde het chaotische einde van de race in een politieke afrekening tussen de regering en de rechtse oppositie. ‘De Spaanse samenleving tolereert niet dat de genocide in Gaza wordt genormaliseerd in sport- of culturele evenementen’, aldus minister van Arbeid Yolanda Díaz op sociale media. Alberto Nunez Feijoo, leider van de conservatieve Volkspartij (PP), bestempelde de gewelddadige protesten als ‘een internationale schande die de hele wereld overgaat’.
Het land lijdt al tien dagen onder een zware hittegolf
In Spanje zijn als gevolg van de aanhoudende bosbranden drie mensen omgekomen. Twee mensen, waaronder een vrijwilliger die de vlammen bestreed, kwamen om het leven in de provincie León, waar de plaats Las Médulas, die bekendstaat om zijn Romeinse openluchtgoudmijnen en in de Werelderfgoedlijst van UNESCO is opgenomen, ‘volledig werd verwoest’. Een vijftigjarige man die in een manege werkte, kwam om het leven bij een bosbrand in Tres Cantos, ten noorden van Madrid, toen hij probeerde ‘paarden te redden’.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Spanje wordt al tien dagen geteisterd door een uitzonderlijke hittegolf, die gepaard gaat met harde wind, wat het werk van de brandweer bemoeilijkt. Als gevolg van de hitte zijn er op meerdere plekken in het land bosbranden uitgebroken, ‘die zich dinsdag in veel regio’s van Spanje bleven verspreiden’, en hun aantal zit op meer dan een dozijn. De branden concentreren zich volgens El Mundo vooral in Castilië en León – waar meer dan vijfduizend mensen werden geëvacueerd – Galicië en Andalusië.
Ze zijn mogelijk door smokkelaars overboord gegooid
Voor de kust van de Spaanse eilandengroep van de Balearen zijn lichamen van migranten gevonden met vastgebonden handen en voeten. Er is een onderzoek ingesteld naar vermoedelijke moord om de slachtoffers te identificeren en de toedracht van hun dood vast te stellen, zo maakte de Spaanse burgerwacht maandag bekend. Volgens Diario de Mallorca zijn sinds half mei minstens vijf lichamen geborgen door boten van de burgerwacht.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Volgens de onderzoekers die door het regionale dagblad worden geciteerd, zouden deze migranten tijdens hun overtocht naar Spanje zijn vastgebonden en vervolgens in zee zijn gegooid, mogelijk na een ruzie met hun smokkelaars. Maar volgens de krant zou het onderzoek wel eens erg moeilijk kunnen worden, ‘omdat irreguliere bootpassagiers’ vaak aarzelen om ‘het leed dat ze tijdens de overtocht vanaf de Algerijnse kust hebben ondergaan’ te melden, vanwege hun migratiestatus.
Hij zou te laat hebben ingegrepen bij de overstromingen
‘Het belangrijkste doel van de massale demonstratie die zaterdag plaatsvond in het centrum van Valencia was om het aftreden af te dwingen van Carlos Mazón‘, de voorzitter van de regionale regering van de autonome gemeenschap Valencia die behoort tot de rechtse Volkspartij. Dat schrijft El País.
Mazón wordt er door de slachtoffers van de overstromingen van beschuldigd traag te hebben gereageerd op de ramp van 29 oktober, die vorige week in het zuidoosten van het land aan minstens 220 mensen het leven heeft gekost.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
‘We moesten op het dak klimmen en lakens als touwen gebruiken om naar het huis van de buren te springen. Ze hebben ons niet gewaarschuwd, ze hebben ons alleen gelaten, in de steek gelaten, en de brandweer kwam pas op de vijfde dag. De buren waren de enigen die ons eten brachten,‘ vertelde demonstrant Nerea Reis zaterdag aan het Spaanse dagblad.
‘Deze snelkookpan brengt de politieke toekomst van Mazón in gevaar‘, aldus El País. Sinds de overstromingen worden er nog tientallen mensen gezocht, aldus het Hooggerechtshof van de regio Valencia.
Na lange onderhandelingen bereikt Sánchez een akkoord
De partij van de Spaanse premier Pedro Sánchez heeft woensdag een akkoord bereikt met de Catalaanse separatisten om een nieuwe regering te steunen, schrijft El País. Premier Sánchez is bereid amnestie te verlenen aan de kopstukken uit de Catalaanse beweging die betrokken waren bij het illegale onafhankelijkheidsreferendum van 2017. Volgens de Spaanse krant zullen PSOE en Junts, een Catalaanse pro-onafhankelijkheidspartij, dat de komende dagen bekendmaken.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Met de steun van de Catalanen is de weg vrij voor een nieuwe regering-Sánchez. De Spaanse premier vergaarde na de verkiezingen van juli al de steun van andere kleine partijen, maar Junts wilde zich er eerst van verzekeren dat de voorgestelde amnestiewet waterdicht was. De partij wilde het risico vermijden dat hun leider, Carles Puigdemont, die om vervolging te ontlopen is uitgeweken naar Brussel, bij aankomst in Spanje alsnog achter de tralies zou belanden.
Amnestie voor veroordeelde Catalanen is een onderwerp dat de Spaanse samenleving verdeelt. Verschillende rechters hebben zich ertegen uitgesproken en de afgelopen dagen vonden in Madrid grote protesten plaats. Op dinsdag raakten extreemrechtse groepen slaags met de politie, waarbij veertig mensen gewond raakten.
Bij de demonstratie raakten 29 politieagenten gewond
Ongeveer zevenduizend extreemrechtse activisten demonstreerden dinsdag voor de tweede dag op rij in Madrid tegen het verlenen van amnestie aan pro-onafhankelijkheidsactivisten die betrokken waren bij de afscheidingspoging van Catalonië in 2017. ’s Avonds liep de demonstratie uit op een ‘veldslag’ tussen een groep neonazi’s en de politie, waarbij ‘39 gewonden’ vielen, waaronder 29 politieagenten, aldus La Vanguardia. Zes mensen werden gearresteerd.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
De Spaanse minister-president Pedro Sánchez heeft aangekondigd dat hij van plan is amnestie te verlenen aan Catalaanse separatisten die door de Spaanse rechter worden vervolgd. De beslissing – die Sánchez de steun van de Catalaanse partijen moet verzekeren na de parlementsverkiezingen van juli dit jaar – heeft woede opgewekt bij rechts en extreemrechts.
Jennifer Hermoso heeft besloten om juridische stappen te ondernemen tegen Luis Rubiales, zo maakte het Spaanse Openbaar Ministerie woensdag bekend. De speelster van het Spaanse nationale voetbalelftal werd door de voorzitter van de Spaanse voetbalbond na het winnen van het WK op haar mond gekust zonder haar toestemming.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Luis Rubiales is sinds eind augustus het onderwerp van een vooronderzoek naar aanranding. ‘De aanklacht van Hermoso was essentieel voor het Openbaar Ministerie om strafrechtelijke stappen te kunnen ondernemen tegen de voorzitter van de bond’, schrijft El País. Sinds een recente hervorming van het Spaanse Wetboek van Strafrecht kan een niet-consensuele kus worden beschouwd als seksueel geweld. De straffen variëren van een boete tot vier jaar gevangenisstraf.
‘De actie van Rubiales hebben de Spaanse samenleving geschokt en de aandacht van de hele wereld getrokken’, schrijft het Spaanse dagblad. Rubiales is geschorst door de wereldvoetbalbond FIFA en de Spaanse premier Pedro Sánchez heeft zijn daden veroordeeld. Rubiales houdt desalniettemin vol dat Hermoso liegt en dat zij wel instemming zou hebben gegeven voor de kus. Tijdens een toespraak voor leden van de Spaanse voetbalbond noemde Rubiales zich het slachtoffer van ‘nepfeminisme’.
Elke week pluist de redactie van 360 een actuele gebeurtenis voor je uit aan de hand van de internationale pers. Deze week kijken we naar Spanje, waar zondag verkiezingen hebben plaatsgevonden. Zowel het linkse blok van premier Sánchez als het rechtse blok heeft geen meerderheid gekregen. Hoe moet het nu verder voor Spanje?
Dit artikel verscheen woensdag in de nieuwsbrief Buiten de grenzen, exclusief voor abonnees. Wil je elke week op de hoogte blijven? Neem dan een (proef)abonnement – al vanaf €4 per maand – op 360 Magazine en abonneer je op de nieuwsbrieven.
Wat is de uitslag van de Spaanse parlementsverkiezingen?
‘De eerste algemene verkiezingen in Spanje met sandalen, een waaier, korte broek en een omslagdoek’, schrijft El Paísover de Spaanse parlementsverkiezingen van afgelopen zondag. Voor het eerst vonden de verkiezingen midden in de zomer plaats – en nog wel tijdens een hittegolf. Verbazingwekkend genoeg heeft dat geen negatief effect op de opkomst gehad, die met 70,4 procent 4 procentpunten boven de opkomst lag van de vorige landelijke verkiezingen in 2019.
De stembusgang vond plaats op zo’n abnormale tijd van het jaar omdat premier Pedro Sánchez vervroegde verkiezingen had uitgeschreven nadat de PSOE een dreun kreeg bij de regionale en gemeentelijke verkiezingen in mei. De premier gokte erop dat hij zijn kiezers kon mobiliseren door een strijd te organiseren tegen het reactionair conservatisme van rechts, in het bijzonder de extreemrechtse partij Vox, aldus The Guardian.
Maar een paar dagen geleden leek het een uitgemaakte zaak dat een coalitie van rechtse partijen de vervroegde verkiezingen in Spanje zou winnen. Een grote meerderheid was geen garantie, maar de meeste peilingen wezen in die richting.
De rechtse Partido Popular (PP) kwam inderdaad als grootste uit de bus. ‘Maar de overwinning is zo klein (…) dat ze een bittere smaak achterlaat in de mond van de leiders van de PP’, aldus politiek redacteur Carlos E. Cué van El País in een andere analyse.
Hoewel de conservatieve partij onder leiding van Alberto Núñez Feijóo een echte triomf verwachtte, hebben de verkiezingen haar geen rechtse meerderheid opgeleverd om een regering te vormen. De PP behaalde 136 van de in totaal 350 zetels in het Congres van Afgevaardigden, terwijl Vox, haar enige potentiële bondgenoot, er 33 veroverde. Dit betekent dat ze samen slechts 169 zetels hebben, ver onder de absolute meerderheid van 176.
Aan de kant van het linkse blok heeft de Partido Socialista Obrero Español (PSOE) van Pedro Sánchez 122 zetels behaald – twee meer dan bij de vorige verkiezingen – en Sumar, haar radicaal-linkse bondgenoot, 31. Paradoxaal genoeg bevindt de socialistische premier, die al vijf jaar aan de macht is, zich in een betere uitgangspositie dan zijn conservatieve rivaal: hij kan hopen aan de macht te blijven, omdat hij de mogelijkheid heeft om de steun te krijgen van de Baskische en Catalaanse partijen, die een samenwerking met het nationalistische Vox uitsluiten.
Welke opties voor regeringsvorming zijn er?
‘Spanje staat weken van onderhandelen en koehandel te wachten, terwijl de rivaliserende kampen hun opties voor een regering verkennen’, schrijft The Guardian. De onderhandelingen tussen de twee blokken om een regering te vormen zullen van start gaan nadat op 17 augustus een nieuw parlement bijeenkomt. Koning Felipe VI zal de leider van de PP, Alberto Núñez Feijóo, uitnodigen om te proberen het premierschap in de wacht te slepen. In een vergelijkbare situatie in 2015 wees PP-leider Mariano Rajoy de uitnodiging van de koning af met het argument dat hij die steun niet kon verwerven.
De PP kan nu alleen regeren met de steun van Vox en andere regionale partijen. Het beleid van Vox betekent echter dat veel andere fracties een rode lijn hebben getrokken om met de partij in een coalitie te gaan.
Als Feijoo weigert, kan de koning zich met hetzelfde verzoek wenden tot premier Pedro Sánchez. Als geen enkele kandidaat binnen twee maanden na de eerste stemming over de premier een meerderheid behaalt, moeten er nieuwe verkiezingen worden gehouden.
Sánchez daarentegen heeft veel meer opties wat betreft andere partijen die hij om steun kan vragen. De krappe overwinning van rechts zou dus kunnen betekenen dat links aan de macht blijft. Maar daarvoor zal Pedro Sánchez de ‘duivelse politieke puzzel’ moeten oplossen die is ontstaan door de Spaanse volksstemming van zondag, merkt dagblad ABC op.
Naast de steun van verschillende regiopartijen zoals de Catalaanse ERC en de Baskische EH Bildu, heeft de premier ook ‘de instemming – in de vorm van een onthouding [tijdens de stemming over de installatie van het kabinet] – nodig van Junts, de partij van (…) Carles Puigdemont’, aldus El Mundo.
De Catalaanse pro-onafhankelijkheidspartij is nu een ‘belangrijke speler’ in de onderhandelingen, schrijft El Periódico. Junts heeft al aangegeven dat er een prijskaartje hangt aan zijn hulp om de socialisten weer aan de macht te krijgen. De partij zei amnestie te willen voor veroordeelde Catalaanse politici, evenals een echt referendum over Catalaanse onafhankelijkheid. Sánchez heeft echter herhaaldelijk gezegd dat er geen referendum komt.
Als Pedro Sánchez niet aan al deze voorwaarden zou kunnen voldoen, zou Spanje, dat tussen 2015 en 2019 al vier algemene verkiezingen heeft gehouden, in een politieke impasse terechtkomen en veroordeeld zijn tot nieuwe verkiezingen.
Een groep van oudgedienden en partijbestuurders van PSOE roept op tot een brede coalitie met de PP, bericht ABC. De partijmastodonten, onder leiding van de oud-secretaris van de Baskische afdeling van de partij Nicolás Redondo Terreros, is faliekant tegen samenwerking met Junts. ‘Het is onmogelijk om te onderhandelen over welke kwestie dan ook met een persoon die gevlucht is voor de Spaanse justitie. Punt uit,’ stelde Redondo nadrukkelijk tijdens een persconferentie. Tegen Puigdemont loopt een arrestatiebevel vanwege zijn rol in het organiseren van het Catalaanse onafhankelijkheidsreferendumin 2017.
Wat betekent de Spaanse verkiezingsuitslag voor Europa?
‘De liberale en gematigde gevestigde orde in Europa haalde maandag opgelucht adem nadat de nationalistische Vox-partij in Spanje bij de verkiezingen van zondag het onderspit delfde. Daarmee werd de opmars van extreemrechtse partijen op het hele continent, die zelfs het progressieve bolwerk Spanje leek te willen overspoelen, voorlopig tot staan gebracht’, analyseert The New York Times.
‘Het sombere resultaat van de partij onder leiding van Santiago Abascal [Vox] maakt het onwaarschijnlijk dat een coalitieregering van PP-Vox Spanje zich tot de groeiende groep EU-landen zal rekenen met een regering geleid door of samengesteld uit extreemrechtse en eurosceptische partijen’, schrijft El País. ‘De tegenvallende uitslag van Alberto Núñez Feijóo’s PP dwingt ook de Europese Volkspartij om de electorale kosten te beoordelen van haar toenadering tot krachten van twijfelachtige democratische allooi.’
Verschillende uiterst rechtse Europese leiders, zoals de Italiaanse premier Giorgia Meloni, de Poolse premier Mateusz Morawiecki en de Hongaarse premier Viktor Orbán, hebben Vox publiekelijk gesteund tijdens de campagne. ‘De verschuiving van Spanje naar extreemrechts zou die formatie een enorm gewicht geven in de Europese Raad [met de Europese regeringsleiders], met meer dan 35 procent van de stemmen, wat de drempel is voor het blokkeren van elk initiatief van de Europese Commissie’, aldus de Spaanse krant. ‘Een dergelijke alliantie tegen de EU zou desastreus zijn geweest voor de vooruitgang van de EU.’
‘Spanje is essentieel om het evenwicht te bewaren ten gunste van de meer pro-Europese krachten, aangevoerd door het Duitsland van de socialistische kanselier, Olaf Scholz, en door het Frankrijk van de liberale president, Emmanuel Macron’, concludeert het Spaanse dagblad.
‘Pro-Europese politici zagen de uitslag als een bemoedigend teken dat de Europese verkiezingen van volgend jaar ook door het midden zullen worden gewonnen, wat een tegenslag zou betekenen voor de extreemrechtse krachten die winst hebben geboekt in Zweden, Finland, Duitsland, Frankrijk en Italië’, aldus The New York Times.
Real Madrid-spits Vinícius Júnior werd onlangs door fans van de tegenpartij uitgescholden voor ‘aap’. En dat was niet de eerste keer. In een reactie noemde hij Spanje een racistisch land. Zijn uitspraak verdeelt de Spaanse pers.
‘Racisme houdt niet op in LaLiga’, schrijft El País nadat Real Madrid-spits Vinícius Júnior op 21 mei tijdens een wedstrijd tegen Valencia racistisch was bejegend door supporters van de tegenstander. ‘Het was niet de eerste keer dat het de Braziliaan overkwam en ook niet de enige keer in de afgelopen jaren in LaLiga’, vervolgt de Spaanse krant.
Vooral een tweet die de voetballer na de wedstrijd postte, ontketende in Spanje het debat over hoe diep het racisme in de haarvaten van de maatschappij zit. Vinícius Júnior schreef daarin dat ‘Spanje in Brazilië bekend staat als een land van racisten’.
Não foi a primeira vez, nem a segunda e nem a terceira. O racismo é o normal na La Liga. A competição acha normal, a Federação também e os adversários incentivam. Lamento muito. O campeonato que já foi de Ronaldinho, Ronaldo, Cristiano e Messi hoje é dos racistas. Uma nação…
Terecht, schrijft de Cubaanse journalist Abraham Jiménez Enoa, die woonachtig is in Spanje, ‘de kleur van mijn huid heeft mijn ervaring in dit land getekend’. Nee, ‘een land met racisten is niet hetzelfde als een racistisch land, aldus Josep Martí Blanch, columnist van El Confidencial.
Nee: ‘Spanje is tegenwoordig geen racistisch land’
‘Spanje is geen racistisch land. Het draagt ook niet het beeld van een racistische samenleving uit naar de wereld. Zo is het’, schrijft Josep Martí Blanch in El Confidencial. ‘Vinícius Júnior heeft het mis.’ Vooral de uitspraak van de spits van Real Madrid dat Spanje wereldwijd bekendstaat als een racistisch land is Martí Blanc in het verkeerde keelgat geschoten.
Dat moet niet begrepen worden als kritiek op Vinícius, ‘de beste speler van dit seizoen’, aldus Martí Blanch. ‘Wat de jonge Braziliaanse speler in het Mestalla [het stadion van Valencia] heeft meegemaakt, verklaart niet alleen zijn woede-uitbarsting en verontwaardiging, maar rechtvaardigt die ook. Maar dat zijn woede terecht is, betekent nog niet dat hij gelijk heeft. Spanje, laat ik het nog een keer herhalen, is geen racistisch land. Nog niet. Maar dat neemt niet weg dat we dat in het verleden wel zijn geweest en dat we dat in de toekomst weer kunnen worden.’
Martí Blanch wil dan ook niet ontkennen dat er racisme in Spanje is. ‘Dat Spanje geen racistisch land is, betekent niet dat er geen racistische Spanjaarden zijn. Natuurlijk zijn die er. Ongelofelijk veel. (…) Wat er zondag in Valencia is gebeurd, is beschamend. En elke keer als er zoiets gebeurt – Vinícius was niet de eerste en zal ook niet de laatste zijn – is het gerechtvaardigd om het debat weer aan te zwengelen over hoe we nog meer kunnen doen in de strijd tegen racisme. Maar wat niet verstandig is, is dat de acties van een zeer klein deel van de fans – in dit geval de supporters van Valencia – worden gebruikt om maximalistische stellingen te omarmen over hoe racistisch Spanjaarden zijn’, vervolgt de El Confidencial-columnist.
‘Dat Vinícius een slachtoffer is en heel boos, geeft hem nog geen gelijk’
‘Er zijn veel manieren om een debat vanaf het begin te laten ontsporen. Eén daarvan is om een categorische uitspraak te doen over iets wat, hoewel het niet anekdotisch is, verre van algemeen gangbaar is. Beweren dat Spanje een racistisch land is, heeft dezelfde waarde als met een uitgestreken gezicht beweren dat alle migranten criminelen zijn.’
Volgens Martí Blanch is het algemeen aanvaard in Spanje dat iemand vernederen vanwege zijn huidskleur not done is en beschikt het land over voldoende wetten om dat gedrag te bestraffen. ‘We kunnen het nog wel hebben (…) over de laksheid van voetbalinstanties als het gaat om het streng hanteren van de meest radicale dwang- en ontmoedigingsmiddelen die ze tot hun beschikking hebben – het schorsen van wedstrijden en het aftrekken van punten – zodat de racist niet alleen bang moet zijn voor de wet, maar ook en vooral voor de fan die naast hem staat en met wie hij de liefde voor dezelfde club deelt.’
Maar in deze discussie kan volgens Martí Blanch ‘het uitgangspunt niet zijn om als vanzelfsprekend aan te nemen dat Spanje als land medeplichtig is aan racisme of, erger nog, dat het een land is met wijdverspreid racisme, zoals de ster van Real Madrid beweert. Een land met racisten is niet hetzelfde als een racistisch land. Vinícius kan daar natuurlijk anders over denken, dat staat buiten kijf. Hij kan blijven rekenen op ons medeleven en onze solidariteit. Maar dat hij een slachtoffer is en heel boos, geeft hem nog geen gelijk. Tenminste, niet op alle vlakken. Niet in dit geval’, besluit de columnist.
Ja: ‘Racisme tekent het dagelijks leven van iedereen die niet wit is’
‘Ik woon nu een jaar en vier maanden in Spanje. Ik ben geen Braziliaan, geen profvoetballer en ik heet ook geen Vinícius. Maar ik ben zwart, net als de speler van Real Madrid. En helaas heeft mijn huidskleur een stempel gedrukt op mijn ervaring in dit land’, zo opent Abraham Jiménez Enoa, een Cubaanse journalist die door toenemende druk van het regime zijn land is ontvlucht.
Jiménez Enoa, die in 2022 de Internationale Persvrijheidsprijs van het Amerikaanse Committee to Protect Journalists ontving, schrijft in El Paísdat hij het sinds zijn aankomst in Spanje in zijn dagboek noteert als hij racistisch bejegend wordt. ‘Elk van deze voorvallen, elke scène van ervaren discriminatie, met hun respectievelijke beschrijvingen, heb ik opgeschreven. Ik zit nu op honderdtweeëntachtig in haast anderhalf jaar.’
Zo schrijft hij: ‘Daarom kan ik sinds vanmorgen niet stoppen met het bekijken van de walgelijke video’s uit het Mestalla-stadion, waarin fans onacceptabele beledigingen naar Vinícius slingeren. Daarom heeft het vertrokken gezicht van de speler als hij die beestachtigheid moet aanhoren, zo veel woede, zo veel ontzetting in me opgeroepen. Omdat ik weet wat Vinicius op dat moment voelt, dezelfde hulpeloosheid, dezelfde vijandigheid die ik heb gevoeld, wanneer ik in een winkel te horen kreeg dat ik een vervalst biljet gaf zonder dat het gecontroleerd werd, wanneer ik in het openbaar vervoer om identificatie werd gevraagd, wanneer ze er in bars van uitgingen dat ik daar werkte en niet dat ik daar was voor mijn plezier, als ze op straat mijn zoon met een lichtere huidskleur “complimenteren”, als ik een markthal in loop en winkelbedienden achter mijn rug om hoor zeggen dat ze me in de gaten moeten houden omdat ik een tas bij me heb, als witte mensen me iemand met een kleurtje noemen, alsof zwart de enige kleur is die er bestaat en wit geen kleur is. Want alles wat Vinicius dit seizoen in verschillende stadions heeft moeten doorstaan, gebeurt ook buiten de voetbalvelden van Spanje.’
‘De enige manier om racisme te bestrijden is te erkennen dat het bestaat’
De Cubaans journalist hekelt het feit dat racisme alleen discussiethema is als het betrekking heeft op voetbal, met al zijn media-aandacht. ‘Het trieste is dat we het vandaag over racisme in Spanje hebben vanwege de zaak Vinicius en niet vanwege het bestaan van het fenomeen, terwijl de mantra “Spanje is niet racistisch, maar in Spanje zijn er racisten” overal wordt herhaald. Iedereen praat nu over racisme omdat we het hebben over een speler van Real Madrid, een commerciële ster, een miljonair. Want er zijn maar weinig zaken op deze planeet met een grotere zichtbaarheid dan voetbal. Als het niet daar was voorgevallen, zou niemand het erover hebben’, schrijft Jiménez Enoa.
‘Natuurlijk is er racisme in Spanje’, vervolgt hij. ‘Het tekent het dagelijks leven van iedereen die niet wit is. Het zijn geen geïsoleerde gevallen, zoals veel media, intellectuelen, politici, zakenmensen, allemaal wit natuurlijk, de samenleving willen doen geloven: het is iets van vroeger, iets uit de provincie, van ouderen. Nee, nee en nee. Ik herhaal: racisme in Spanje bestaat. En vandaag de dag is het maar al te aanwezig in het dagelijks leven van mensen.’
‘De enige manier om racisme te bestrijden is te erkennen dat het bestaat. De Spaanse samenleving als geheel moet haar uiterste best doen om het uit te roeien. Dit is een serieuze strijd waarin geen plaats is voor schone schijn. Het heeft geen zin om in een voetbalstadion een spandoek op te hangen met de tekst “Nee tegen racisme”, terwijl daarvoor lachende fans staan die “aap” schreeuwen naar zwarte spelers’, besluit Jiménez Enoa.
Een ‘debacle’, dat is het woord waarmee ABC de nederlaag van de PSOE, de socialistische partij van premier Pedro Sánchez, in de gemeentelijke en regionale verkiezingen van zondag beschrijft. Het Spaanse volk ‘heeft hem zwaar gestraft’, aldus het conservatieve dagblad, terwijl de Partido Popular (PP) in negen van de twaalf autonome regio’s won.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
De krant ziet ook een signaal in het feit dat Emiliano García Page, ‘de socialistische baron die het meest afstand nam en kritiek had op Pedro Sánchez’, als enige zijn absolute meerderheid behield in de regio Castilla-La Mancha, in het centrum van het land.
‘Het debacle dat de PSOE uiteindelijk heeft moeten incasseren, wijst op het wegvallen van de publieke steun voor de regeringsleider in de laatste week van de verkiezingscampagne, na het schandaal dat is ontstaan door de opname van voormalig ETA-leden op de lijsten van EH Bildu [een coalitiegenoot van de PSOE] en de pogingen tot verkiezingsfraude in verschillende gemeenten door socialistische kandidaten en ambtenaren’, analyseert ABC.
Elke week pluist de redactie van 360 een actuele gebeurtenis voor je uit aan de hand van de internationale pers. Deze week kijken we naar Spanje, waar dit voorjaar temperatuurrecords worden gebroken en aanhoudende droogte nu al zorgt voor grote problemen. Hoe gaat het Zuid-Europese land om met het veranderende klimaat?
Dit artikel verscheen woensdag in de nieuwsbrief Buiten de grenzen, exclusief voor abonnees. Wil je elke week op de hoogte blijven? Neem dan een (proef)abonnement – al vanaf €4 per maand – op 360 Magazine en abonneer je op de nieuwsbrieven.
Hoe erg zijn de hitte en de droogte in Spanje?
‘Spanje maakt zich op voor bloedhete zomertemperaturen deze lente’, kopte persbureau Reuters op 26 april. In het Zuid-Europese land worden deze week temperaturen tot 40 graden Celsius (ºC) verwacht, waarmee weerrecords in april verbroken zouden worden. Volgens weerautoriteiten komt dit vanwege een combinatie van ‘zeer warme en droge luchtmassa uit Afrika in combinatie met atmosferische stabiliteit en een sterke zon’.
Spanje kampt al langer met stijgende temperaturen, wat door experts wordt toegeschreven aan klimaatverandering. In 2020 kwam het Spaanse Staatsbureau voor Meteorologie (Aemet) met een verslag over de toestand van het klimaat in Spanje, schrijftABC, dat liet zien hoe hard de temperaturen zijn gestegen in het land.
Sinds het pre-industriële tijdperk (1850 tot 1900) zijn de temperaturen in het land met 1,7 graden Celsius gestegen, maar de grootste stijging (1,3 ºC) vond plaats in de afgelopen zestig jaar. Als niet werd ingegrepen, zo werd gewaarschuwd, kon het land tegen het einde van deze eeuw een temperatuurstijging van 5 graden Celsius verwachten.
Dat komt niet alleen door mondiale klimaatverandering: urbanisatie, uitstoot van gassen en de opwarming van de oceanen en zeeën aan de Spaanse kusten zorgen voor een verdere stijging van de temperaturen. Daar komt bij dat het ook ongelofelijk droog is in Spanje: al drie jaar valt er veel minder regen dan gemiddeld in het land, wat een grote impact heeft op waterreservoirs, stuwmeren, de agrarische industrie en de leefbaarheid in Spaanse dorpen en steden.
RTVEschrijft deze maand dat de waterreservoirs op het schiereiland op slechts de helft van hun capaciteit gevuld zijn, ver onder het gemiddelde van de afgelopen tien jaar (68,3 procent). EuroNews citeert de Spaanse premier Pedro Sánchez, die het parlement in april vertelde dat ‘droogte de komende jaren onderwerp van een van de centrale politieke en territoriale debatten van ons land zal zijn’. Zo lijdt de regio Catalonië onder zware droogte en hebben regionale autoriteiten een ‘droogtenoodtoestand’ afgekondigd. ‘Op dit moment is dit het ergste probleem waarmee we geconfronteerd worden,’ zei de Catalaanse leider Pere Aragonès, die sprak van ‘de ergste droogte in vijftig jaar’.
Wat is de impact op het land?
De aanhoudende droogte en de oplopende hitte zorgen voor grote problemen in Spanje. In grote steden in Spanje is sprake van hitte-eilanden, zo schrijft El País: ‘asfalt en beton absorberen overdag warmte en geven die ’s nachts af, waardoor de temperatuur veel hoger is dan op nabijgelegen plaatsen waar grond, bomen en planten staan’.
‘Daarnaast verhinderen gebouwen ook de ventilatie, dat wil zeggen dat de lucht niet kan stromen en de warmte niet kan ontsnappen. En in grote steden rijden veel auto’s rond en staan airconditioners te loeien, wat een enorme hoeveelheid warmte afgeeft’, zo zegt Ricardo Torrijo, woordvoerder van het Staatsbureau voor Meteorologie (Aemet), tegen de Spaanse krant. Volgens Torrijo kan dat ervoor zorgen dat op sommige plaatsen de temperatuur 10 graden hoger is.
De steden moeten aangepast worden, zo schrijft een onderzoeker in El País. ‘Spanje heeft een van de laagste percentages bomen van alle Europese steden. In plaats daarvan zijn er veel pleinen van beton of asfalt, zonder bomen of begroeiing, en die moeten worden heroverwogen (…) Er moeten groene daken en muren komen, vooral in dichtbebouwde stedelijke gebieden waar het moeilijk is om bomen te planten. Een ander voorstel is om ondoordringbare oppervlakken zoals asfalt te vervangen door meer doordringbare, zoals kasseien, die water doorlaten. Maar het tegenovergestelde gebeurt momenteel: straten die vroeger met kasseien waren geplaveid worden nu geasfalteerd, bijvoorbeeld in het centrum van Madrid.’
Voor een kortetermijnoplossing kijken steden naar andere oplossingen. Lesroosters worden aangepast, er worden opvangcentra geopend en publieke zwembaden, die normaal gesproken alleen in de zomer open zijn, gaan eerder open. Er worden extra airconditioners geplaatst in publieke ruimtes.
Ook de economie in Spanje wordt hard geraakt door de droogte. Deze week luidde een nationale federatie van boeren de noodklok, zo meldt 20minutos. De boeren spreken van ‘een van de ergste droogtes sinds mensenheugenis’.
‘Het stroomgebied dat er het slechtst aan toe is, is de Guadalquivir, dat een zeer ernstige droogte kent en nog maar ongeveer 12 procent van zijn normale waterstand heeft,’ zegt een woordvoerder. Het gebrek aan water zorgt niet alleen voor problemen bij het planten van gewassen, het veroorzaakt bovendien nieuwe plagen.
The Guardian schrijft dat in Catalonië boeren last hebben van een enorme konijnenplaag. ‘Bij gebrek aan gras en water vernietigen de dieren gewassen, vooral jonge tarwe en gerst, en eten ze de schors van wijnstokken en fruitbomen op’, schrijft de krant.
De gevolgen van droogte in Spanje zijn tot in de supermarkten elders in Europa te merken. Zo schrijft Financial Timesdat de prijs van olijfolie sinds juni met bijna 60 procent is gestegen, tot ongeveer 5,4 euro per kilogram. ‘Spanje, de grootste producent van olijfolie, werd bijzonder hard getroffen’, aldus de krant. ‘De boeren in het land produceren gewoonlijk de helft van de olijfolie in de wereld, maar de jaarlijkse aanvoer is de afgelopen twaalf maanden ongeveer gehalveerd, tot ongeveer 780.000 ton.’
Hoe ziet de toekomst van Spanje eruit?
De klimatologische toekomst van Spanje ziet er somber uit, zo benadrukt een woordvoerder van het Spaans Meteorologisch Agentschap (AEMET) in een interview vorig jaar aan Nius Diario. ‘Als we zo veel blijven uitstoten als nu, zullen de zomers in het Middellandse Zeegebied over dertig jaar tweeënhalf keer zo warm zijn. Dat lijkt ver weg, maar dertig jaar is niets.’ Hij benadrukt dat de 50 graden mogelijk bereikt wordt in Spanje. ‘We weten niet wanneer. Maar aangezien we vorig jaar in Montoro (Córdoba) de 47,5 graden bereikten, en de voorspellingen voor het klimaat ons op middellange termijn 2,5 graden hetere zomers geven, is het duidelijk dat het zeer waarschijnlijk is.’
Maar niet alleen zomers worden heter: hittegolven zullen vaker voorkomen, langer duren en zich al eerder in het jaar aandienen. Voor Spanje betekenen deze vooruitzichten een groot probleem. In 2020 schreefLa Marea dat Spanje over enkele decennia het klimaat krijgt dat Marokko nu heeft. Dit brengt zware gezondheidsrisico’s met zich mee, zo meldt de publicatie. ‘Tegen het einde van de eeuw zouden bijna dertienduizend mensen per jaar in Spanje kunnen sterven als het land zich niet aanpast aan de stijgende temperaturen.’
Cadena Ser keek in 2019 naar de gevolgen voor de Spaanse economie: zo bestaat er een kans dat de bananenindustrie, een belangrijke bron van inkomsten voor het land, tegen 2050 grotendeels verdwenen is vanwege het toenemende aantal schimmeluitbraken en problemen met de landbouwgrond. Spaanse wijnen zullen enkel nog in het noorden van het land verbouwd kunnen worden en een groot deel van de groenten en fruit uit Murcia, Valencia en Almería zal opdrogen – met mogelijk implicaties voor heel Europa. Spanje investeert al enorm in hernieuwbare energie, mede om de uitstoot van schadelijke gassen te beperken, die weer zorgen voor warmere temperaturen. Persbureau AFP meldt dat Spanje nu al goed is voor 20 procent van alle groene waterstofprojecten ter wereld. De regering investeert in nieuwe stedelijke infrastructuur, gaat bomen planten, maar zijn deze maatregelen genoeg om de dramatische klimaatvooruitzichten een halt toe te roepen?
De Spaanse regering wil Ferrovial overhalen om af te zien van zijn besluit om het hoofdkantoor naar Nederland te verplaatsen. Staatssecretaris van Economie Gonzalo García Andrés heeft maandag een brief gestuurd aan de CEO van het Spaanse bouwbedrijf, Ignacio Madridejos. Daarin deelt hij hem mee dat uit de analyses van de overheid niet blijkt dat het voor een Spaanse onderneming noodzakelijk is haar hoofdkantoor naar Amsterdam te verplaatsen om rechtstreeks aan de New York Stock Exchange te worden genoteerd, bericht El País. Volgens Ferrovial is een beursnotering op Wall Street namelijk de reden voor het vertrek naar Amsterdam.
De Spaanse regering heeft zich al eerder uitgesproken over het aangekondigde vertrek van bouwgigant Ferrovial, maar deze brief is ‘bijzonder relevant omdat hij slechts drie dagen vóór de algemene aandeelhoudersvergadering komt’ die de verhuizing naar Nederland moet goedkeuren, schrijft het Spaanse dagblad. De Spaanse regering benadrukt dat er ‘geen economische argumenten zijn’ voor het vertrek.
De verhuizing zou vooral zijn ingegeven door de belastingvoordelen die Nederland te bieden heeft
Ferrovial wordt met een jaaromzet van 7,5 miljard euro en meer dan 24.000 werknemers gezien als de trots van het Spaanse bedrijfsleven. Het aangekondigde vertrek heeft dan ook veel stof doen opwaaien. Zo zou de verhuizing vooral zijn ingegeven door de belastingvoordelen die Nederland te bieden heeft. Ferrovial zou naar verluidt tientallen miljoenen euro’s minder belasting betalen als het hoofdkantoor in Amsterdam is gevestigd. Het bedrijf verwacht dat de verhuizing na de zomer kan worden afgerond.
Deze website gebruikt cookies. Door de site te gebruiken gaan we er vanuit dat je ze accepteert. OK
Manage consent
Over onze cookies
Deze website gebruiks cookies die de gebruikservaring verbeteren. De cookies die we als noodzakelijk categoriseren worden opgeslagen door je browser en zijn essentiëel voor een goede werking van de basisfuncties van deze website. We gebruiken ook third-party cookies die ons helpen te analyseren hoe deze website gebruikt wordt. Deze cookies kunnen ook voor marketingdoeleinden worden gebruikt. Ze worden alleen door je browser opgeslagen als je daar toestemming voor geeft.
Onze noodzakelijke cookies zijn essentiëel voor het goed functioneren van deze website. De basisfuncties en beveiliging van deze website zijn hiervan afhankelijk. Deze cookies slaan geen persoonlijke informatie op.
