Eerst wat biertjes op het Oktoberfest en dan door naar een volgende bar. Maar sommige restauranthouders moeten het Oktoberfest-publiek niet – en laten zelfs geen mensen in traditionele klederdracht binnen. Is dat verantwoord of discriminerend?
Dit artikel verscheen woensdag in de nieuwsbrief, exclusief voor abonnees. Wil je elke week op de hoogte blijven? Neem dan een (proef)abonnement – tijdelijk al vanaf €1,50 per maand – op 360 Magazine.
Ja, je mag ze verbannen. ‘Met dronken Oktoberfest-gasten haal je complete chaos in huis’
Een commentaar van Vera Schroeder, journalist bij Süddeutsche Zeitung
‘In onze familie hebben we een naam voor traditionele kostuums die eigenlijk niet echt traditionele kostuums zijn, maar gewoon vermommingen: Sepplhosen. Eigenlijk zouden we het hier dus moeten hebben over een verbod op Sepplhosen, aangezien een groot deel van de mensen die zich op het Oktoberfest bezatten geïmiteerde papieren Lederhosen dragen, of rommelige dirndls die minder kosten dan een bikini.
Over bikini’s gesproken: waarom is eigenlijk niemand boos over het feit dat je in een café geen bikini mag dragen? Zelfs voor zwembadrestaurants staan vaak borden met een doorgestreepte zwembroek erop; tijdens het eten moet je op zijn minst een T-shirt dragen. Maar als restaurants in München, zoals de Goldene Bar in het Haus der Kunst, de Loretta Bar in de wijk Glockenbach of Café Kosmos bij het centraal station een verbod instellen op het dragen van traditionele klederdracht tijdens het Oktoberfest, dat bovendien meestal alleen in de avonduren van kracht is, regent het online ineens klachten en zwakke commentaren van zowel locals als toeristen. Discriminatie! Beoordeeld op wat je draagt! Hoe je eruitziet! Waar zijn mijn burgerlijke vrijheden! Dit zijn donkere tijden!
Nog afgezien van dat de uitbater recht heeft op huisregels, en evengoed kan beslissen dat iedereen vanaf morgen alleen nog maar met een bikini op het hoofd zijn bar mag betreden, is niets zo begrijpelijk als de wens van een gezellige bar om dat ook tijdens de twee meest overlast veroorzakende weken van het Münchener jaar een gezellige bar te blijven – en niet het toevluchtsoord van de braakheuvel naast de Bavaria te zijn. Dat is namelijk exact wat er gebeurt met horecagelegenheden in de buurt van het Oktoberfest die nog open zijn als andere tenten sluiten.
Sommige bars sluiten, terwijl anderen een subtielere oplossing zochten – zoals een fatsoenlijke dresscode
Dronken Oktoberfestgasten brengen complete chaos met zich mee: volgekotste toiletten, schreeuwende groepen mannen die onder de rokken gluren van vrouwen die op tafel liggen te ronken, huilende mensen die iets zijn kwijtgeraakt, van hun voordeursleutels onder de botsauto’s tot de liefde van hun leven. Luidruchtigheid, stank, mishandeling, wangedrag. Om dit op te vangen hebben de horecagelegenheden extra beveiliging nodig, meer schoonmaakpersoneel en vooral een hoop lef. Tegelijkertijd consumeren after-Wiesn-gasten zelden goed omdat ze meestal toch al dronken zijn. Het is heel begrijpelijk dat je dat alles niet in je eigen zaak wilt. Sommige bars sluiten daarom tijdens het Oktoberfest, terwijl anderen een subtielere oplossing zochten – zoals een fatsoenlijke dresscode.
De kans dat iemand die tijdens de Wiesnweken in Sepplhose door het centrum van München wandelt nuchter is, is ongeveer net zo groot als de kans dat burgemeester Dieter Reiter het eerste vat bier met vijf slagen geopend heeft. Het is mogelijk. Maar eigenlijk niet. Het traditionele kostuum is dus een makkelijk herkenbaar teken, zelfs voor barpersoneel, dat de persoon in kwestie hoogstwaarschijnlijk tot de groep ‘behoorlijk beschonken’ behoort. En dat gemak is belangrijk voor barpersoneel; tafel 3 heeft tenslotte de rekening nodig. Het uitsluiten van vermomde gasten is dus een praktische methode om al te dronken gasten buiten de deur te houden. Iedereen die zich geroepen voelt om van daaruit naar de Verklaring van Burgerrechten te grijpen, nodig ik uit om zijn of haar bevoorrechte kont uit de plastic dirndl te trekken en in een onopvallende spijkerbroek te stoppen, als hij of zij daar nog toe in staat is.
Overigens gaat de auteur van dit stuk al haar hele leven graag naar het Oktoberfest, zelfs in traditionele klederdracht, en ook naar de after-Wiesn, naar van die smoezelige zaakjes die speciaal zijn voorbereid op het uitgaanspubliek gedurende die twee weken. Meestal bestelt ze daar een gin en tonic, die ze dan halfleeg in het toilet vergeet of verwart met een glas water, dat ze uiteindelijk over haar gezicht giet om af te koelen.’
Nee, je mag ze niet verbannen. ‘Sluit je ogen en ga door’
Een commentaar van Silke Wichert, journalist bij Süddeutsche Zeitung
‘Er waren tijden dat zelfs inwoners van München niet per se in traditionele klederdracht naar het Oktoberfest gingen. Nu zouden zij vrijuit gaan, want hoe ze er ook uitzien in burgerkleding, alle deuren zouden nog steeds voor hen openstaan, zelfs die van de trendy bars in de stad.
Je hoeft niet van dirndls en lederhosen te houden, sterker nog, je hoeft ze niet eens te dragen. De algemene verplichting om je als groep te verkleden op het Oktoberfest lijkt nu echter zo groot dat de meeste mensen toch meedoen. Het is eigenlijk wel grappig voor die paar keer per jaar. In for a penny, in for a pound. Het dragen van dezelfde kleren verbindt, althans oppervlakkig gezien, maar zegt in dit geval niets over de algemene gemoedstoestand, houding of het alcoholgehalte van de persoon.
Uiteraard heeft iedere gastheer het recht om zijn gasten te kiezen. Clubs als Berghain hebben een legendarisch hard deurbeleid. Afgewezen worden is er geen schande; honderden anderen delen elke avond hetzelfde lot. Maar iedereen wordt hier wel individueel geselecteerd.
Aan de ene kant is en blijft het uitsluiten van een bepaalde groep, al is het maar vanwege hun kleding, discriminatie. De onmiskenbare boodschap luidt: je bent gênant, je bent dronken, je kotst onze toiletten onder. Maar het wordt pas echt absurd als het verbod op het dragen van traditionele klederdracht pas na 19.00 uur geldt. Alsof daar tijdens Oktoberfest een magische grens wordt overgegaan. Het klinkt eerder alsof je de omzet van de carnavalsvereniging graag aanneemt, maar als de tent volloopt ineens zonder besluit te kunnen.
Het is goed dat onze maatschappij het steeds vaker zonder kledingvoorschriften en vooroordelen moet stellen
Ook al hebben beklagen velen zich erover, er is iets goeds aan het feit dat onze maatschappij het steeds vaker zonder kledingvoorschriften en vooroordelen moet stellen. Op kantoor zijn mensen in pak niet langer de meest respectabele. Ook trainingspakken zijn niet langer onacceptabel, en als je twijfelt, denk dan aan professionele voetballers of gewoon aan jongeren die zich eerder een joggingbroek dan een spijkerbroek konden veroorloven. In de tijd van ‘Pretty Woman’ werden vrouwen met overknee laarzen nog bestempeld als tippelaar, tegenwoordig kun je ze van elk luxe modemerk kopen. Die laatste kunnen we overigens van van alles en nog wat beschuldigen, maar niet van het kiezen van hun klanten op basis van kleding. Een medewerker van Louis Vuitton legde ooit uit dat dit het eerste is wat ze hun werknemers bijbrengen: Dat elke klant welkom is, ongeacht de outfit die hij draagt. Wel om puur economische redenen natuurlijk. Tegenwoordig vind je een zwarte Amex in elke spijkerbroek, hoe gedragen ook. Omgekeerd kan achter elk paar lederhosen en elke dirndl een volkomen normaal, verantwoordelijk, mogelijk geestig persoon schuilgaan die graag naar een goede bar gaat, ook met Oktoberfest.
Als sommige winkels beginnen met een algemeen verbod, volgen andere cafés en restaurants dit voorbeeld. Voor je het weet neemt zelfs de taxichauffeur, die theoretisch gezien een vervoersplicht heeft, liever mensen mee zonder traditionele klederdracht. De toeristen, die speciaal deze vreemde leuke outfits van de lokale bevolking hebben gekocht en een berg geld in de stad hebben achtergelaten, begrijpen er niets meer van.
Het gaat maar om een goede twee weken, zullen de verder zeer ruimdenkende huisbazen wel beweren. Ja, precies, een goede twee weken, ogen dicht en doorgaan. Of: gewoon de winkel sluiten en doorgaan. Of huur gewoon een uitsmijter in voor deze uitzonderlijke situatie. Dan kun je, zoals dat normaal gaat, per geval beslissen wie nuchter of cool genoeg is. Dan kan zelfs een vrijgezellenfeest beleefd worden geweigerd. Maar ook kan dan een vriendelijk iemand in klederdracht de zaak betreden om beleefd een cocktail van 10,50 te bestellen. Vergeleken met de prijs van een pint bier is dat bijna niks.’