In de jaren tachtig werd 90 procent van de olifanten gedood
Onderzoekers stelden vast dat jaren van conflict in Mozambique hebben geleid tot een groter aantal olifanten zonder slagtanden.
Tijdens de burgeroorlog tussen 1977 en 1992 slachtten strijders van beide kanten olifanten om oorlogsinspanningen te financieren met ivoor. In een regio die nu Gorongosa National Park heet, werd ongeveer 90 procent van de olifanten gedood. De overlevende olifanten hadden iets gemeenschappelijks: de helft van de vrouwtjes had van nature geen slagtanden, terwijl voor de oorlog minder dan een vijfde geen slagtanden had.
De helft van de vrouwtjesolifanten heeft geen slagtanden meer
Na de oorlog gaven de overlevende vrouwtjes zonder slagtanden hun genen door met verwachte, maar ook verrassende resultaten. Ongeveer de helft van hun dochters had geen slagtanden. Verbluffender was dat twee derde van hun nakomelingen vrouwelijk was, schrijft NBC. De jaren van burgeroorlog ‘veranderden het evolutietraject in die populatie’, aldus evolutionair bioloog Shane Campbell-Staton van de Princeton University. Evolutie wordt doorgaans gezien als een traag verlopend traject, maar blijkbaar vinden soms ook op korte termijn veranderingen plaats.
In Thailand worden olifanten zo goed beschermd, dat hun aantal toeneemt. Goed nieuws, maar het betekent ook dat ze steeds vaker in conflict komen met mensen.
Volgens de National Parks, Wildlife and Plant Conservation Department (DNP) zwerven er tussen de 3500 en 4000 wilde olifanten rond in de bossen van Thailand, en zal hun aantal toenemen door de pogingen om de soort te beschermen. Dit toont aan dat die inspanningen succesvol zijn geweest, maar veel mensen – vooral diegenen die in dorpen wonen aan de rand van beschermde gebieden – zien het als een verontrustende ontwikkeling. Naarmate het aantal dikhuiden in beschermde gebieden toeneemt, neemt de hoeveelheid water en voedsel er af. Olifanten worden daardoor gedwongen naar naburige dorpen en velden te gaan om eten te zoeken. Het is dus onvermijdelijk dat er meer conflicten zullen komen tussen mens en olifant.
De afgelopen jaren zijn er meldingen geweest van wilde olifanten die naar landbouwgronden trokken, oogsten vernielden en soms mensen verwondden en eigendommen beschadigden. Ook zijn olifanten die hun territorium wilden uitbreiden, gewond geraakt of zelfs gedood door elektrische afrasteringen en voertuigen.
Men verwacht dat de olifanten in de komende tien jaar hun heil buiten het woud zullen gaan zoeken
Een geval dat veel aandacht trok, deed zich voor in het Khao Ang Rue Nai-reservaat in de provincie Chachoengsao. Daar raakte een olifant ernstig gewond door een botsing met een pick-uptruck op het twintig kilometer lange stuk van Highway 3259 dat door het reservaat loopt. De regering stelde daarop voor deze route in 2015 voorgoed te sluiten. Maar de lokale autoriteiten maakten daar bezwaar tegen omdat het te veel overlast zou opleveren voor automobilisten. Besloten werd het stuk door het reservaat alleen te sluiten tussen negen uur ’s avonds en vijf uur in de morgen.
Decha Nilwichien, hoofd van het Khao Ang Rue Nai-reservaat, vertelde dat er jaarlijks bijna 14.000 wilde dieren omkomen op deze snelweg. De route wordt ook vaak gebruikt door olifanten.
Het Khao Ang Rue Nai-reservaat is een van de zeven beschermde gebieden in Thailand die onderdak bieden aan meer dan honderd wilde olifanten. Het is tevens de plek waar sommige van de ergste conflicten tussen mens en olifant plaatsvinden.
Het reservaat beslaat een gebied van bijna 11.000 hectare regenwoud dat zich uitstrekt over vijf oostelijke provincies: Chachoengsao, Chonburi, Rayong, Chanthaburi en Sa Kaeo. Volgens de DNP werd de olifantenpopulatie in Khao Ang Rue Nai tien jaar geleden geschat op 217. De olifantendichtheid was toen 0,2 dieren per vierkante kilometer. Maar de afgelopen jaren is de olifantenbevolking toegenomen met 9,83 procent. Er leven nu minstens 275 olifanten in het reservaat en de twintig jonge dieren die er per jaar geboren worden, overtreffen de sterfgevallen. Men verwacht dat de olifanten in de komende tien jaar hun heil buiten het woud zullen gaan zoeken vanwege de toename van de populatie, de afnemende voedselbronnen en de verleiding van de begroeide akkers.
Oogstincidenten
Uit een studie die in 2010 werd uitgevoerd door het Economy and Environment Program for Southeast Asia (EEPSEA) bleek dat er gemiddeld zo’n 25 oogstincidenten per maand plaatsvonden in dorpen in de buurt van het Khao Ang Rue Nai-reservaat. Huishoudens in het gebied moesten gemiddeld 212 nachten per jaar hun oogst bewaken. Het gemiddelde landbouwgebied dat door olifanten werd beschadigd was 0,96 hectare per huishouden per jaar. De gemiddelde schade die olifanten aanrichtten was 34.825 baht (ongeveer 920 euro) per huishouden per jaar, wat neerkwam op negentien procent van het gemiddelde inkomen.
Suphan Nanam, inwoner van Ban Ang Suea Dam in het Tha Takiap-district van Chachoengsao, vertelde dat hij is gestopt met zijn boerenbedrijf en freelance is gaan werken nadat olifanten twee jaar geleden vijftienhonderd bananenbomen hadden verwoest. ‘Het is zinloos om gewassen te verbouwen die je niet kunt oogsten. Die dieren hebben alles in een oogwenk geruïneerd. Ze laten zich maar even verjagen door voetzoekers en dan komen ze weer terug, dus het was beter om te stoppen dan mijn leven te riskeren om ze te bestrijden,’ zei hij.
Suphan, die al meer dan veertig jaar in Ban Ang Suea Dam woont, zei dat die rooftochten in het verleden slechts sporadisch voorkwamen, maar dat de incidenten de afgelopen jaren veel frequenter zijn geworden. ‘De overbevolking van wilde olifanten is misschien de hoofdoorzaak waardoor ze voedsel in de dorpen komen zoeken.’
Huay Jaidee, een rijstboerin in het subdistrict Khlong Takrao, vertelde dat ze tijdens het oogstseizoen ’s nachts moest opblijven om haar rijstveld te bewaken omdat de olifanten het anders zouden vernielen. Huay, wier huis aan de twintig kilometer van Highway 3259 ligt die door het reservaat lopen, vertelde dat ze thuis nu ook krekels kweekt als tweede baan om tenminste nog wat inkomen te hebben als haar oogst wordt verwoest door olifanten. ‘De beste plek om krekels te verkopen is een markt in Sa Kaeo. Maar ik moet door het reservaat rijden om er te komen, dus ik zou dubbel in de moeilijkheden komen als de regering beslist om de weg permanent af te sluiten,’ zei ze.
Lokale inwoners en regeringsinstanties hebben maatregelen getroffen, zoals het graven van sloten om de grens tussen mens en olifant duidelijk te markeren, maar die werken maar tot op zekere hoogte en hebben niet alle dieren tegengehouden. ‘Olifanten zijn intelligente wezens. Ze hebben in de loop der tijd geleerd hoe ze de hindernissen kunnen slechten die wij voor ze hebben opgetrokken,’ zei Huay.
Een paar weken geleden brak een kudde olifanten ’s nachts ook in bij de Ban Ang Suea Dam-school om bamboe te eten. Kanchana Dit-aim, een lerares, zei dat ze zich zorgen maakte dat de olifanten ooit overdag zouden komen als de leerlingen aanwezig waren. ‘De school heeft voetzoekers klaarliggen om de olifanten af te schrikken en er is een noodplan opgezet om de leerlingen te evacueren naar een veilige plek.’
Kanjana Nitaya, de directeur van het Wildlife Conservation Office van de DNP, erkent dat er toenemende conflicten zijn tussen de mensen die rondom het woud wonen en de wilde olifanten, en dat er al een tijd wordt gewerkt aan een oplossing. ‘Sommige boeren nemen strenge maatregelen tegen de olifanten, zoals elektrische hekken plaatsen of op ze schieten. Dat is niet de juiste manier en wij proberen meer begrip te kweken bij de mensen en constructievere oplossingen te zoeken.’ Als je ze uiteenjaagt met voetzoekers kan dat de olifanten angstig maken en dan zouden ze de dorpelingen kunnen aanvallen, voegde ze er nog aan toe.
Terugjagen naar het bos
Als een soort voorlopige oplossing proberen mensen van de DNP samen met vrijwilligers wilde olifanten op te sporen en ze terug te jagen naar het bos. Een effectievere manier om te voorkomen dat de olifanten oogsten beschadigen, is het plaatsen van door bijenkorven gevormde omheiningen. Als de olifanten daar in de buurt komen, jagen de bijen ze weg zonder de dieren kwaad te doen. De DNP is ook van plan om in het bos voedsel voor de olifanten te gaan verbouwen.
Maar om conflicten tussen mens en olifant te veranderen in harmonie tussen mens en olifant, moeten de mensen de aard van de dieren begrijpen en leren met hen samen te leven. ‘Wij dringen ook binnen in het woud. Daarmee bezorgen we de olifanten, die toch al moeite hebben om voedsel te vinden, nog meer overlast. We horen geen inbreuk te maken op hun leefgebied,’ zei Kanjana.
De bossen in Thailand zijn, door de ontwikkeling en uitbreiding van menselijke nederzettingen, enorm gefragmenteerd. Als die verder aangetast worden, vermindert dat de kans om de afzonderlijke stukken weer met elkaar te verbinden.
Komsan Chartputhorn van het Khao Ang Rue Nai-reservaat zei dat menselijk gedrag een aanzuigende werking kan hebben op olifanten die oogsten vernietigen. In het verleden aten de olifanten bijvoorbeeld geen papaja’s, maar verkopers lieten overrijpe vruchten op de weg achter als voedsel voor de olifanten. Die zijn papaja’s lekker gaan vinden en gaan er nu zelf achteraan. Dit toont aan dat mensen het consumptiegedrag van olifanten kunnen veranderen, zei hij nog. Daarom is het van belang om mensen te leren dat ze wilde dieren niet moeten voederen.
Er moeten wildcorridors worden aangelegd om olifanten binnen hun natuurlijke leefomgeving te houden
Het verbeteren van de habitat van olifanten, vrouwtjesolifanten voorbehoedsmiddelen toedienen en elektrische hekken plaatsen om olifanten weg te houden bij landbouwgronden zouden volgens EEPSEA-onderzoek conflicten tussen mens en olifant tegen kunnen gaan. Het wijst ook uit dat in sommige gebieden verplaatsing van de olifanten naar elders op de lange termijn noodzakelijk kan zijn.
Volgens Kanjana moeten er ook wildcorridors worden aangelegd om de olifanten binnen hun natuurlijke leefomgeving te houden. Die zouden tevens kunnen dienen als verbinding tussen de gefragmenteerde stukken bos.
De DNP en andere experts hebben een oplossing van het mens-olifantconflict voorgesteld als onderdeel van het hervormingsplan voor natuurlijke hulpbronnen en het milieu. Dat plan wordt nog bestudeerd door de overheid, maar men verwacht dat het binnenkort wordt uitgevoerd. Volgens het plan moet ook een lijst van bedreigde dieren worden opgesteld, plus de ernst van hun situatie. En hun leefomgevingen moeten worden verbeterd, met meer voedsel- en waterbronnen.
In 1946 opgericht onafhankelijk, Engelstalig dagblad dat wordt * gemaakt door een team internationale redacteuren.* Het richt zich op de stedelijke elite en expats.
Deze website gebruikt cookies. Door de site te gebruiken gaan we er vanuit dat je ze accepteert. OK
Manage consent
Over onze cookies
Deze website gebruiks cookies die de gebruikservaring verbeteren. De cookies die we als noodzakelijk categoriseren worden opgeslagen door je browser en zijn essentiëel voor een goede werking van de basisfuncties van deze website. We gebruiken ook third-party cookies die ons helpen te analyseren hoe deze website gebruikt wordt. Deze cookies kunnen ook voor marketingdoeleinden worden gebruikt. Ze worden alleen door je browser opgeslagen als je daar toestemming voor geeft.
Onze noodzakelijke cookies zijn essentiëel voor het goed functioneren van deze website. De basisfuncties en beveiliging van deze website zijn hiervan afhankelijk. Deze cookies slaan geen persoonlijke informatie op.
