De ontbossing in Colombia is vorig jaar opnieuw gestegen. Dat blijkt uit het jaarlijkse rapport van het Colombiaanse Instituut voor Hydrologie, Meteorologie en Milieu (Ideam). In totaal ging het om 113.608 hectare bosverlies. Dat is 43 procent meer dan in 2023, toen 79.256 hectare verloren ging, schrijft het Colombiaanse dagbladEl Tiempo.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Het overgrote deel van de ontbossing, 68 procent, vond plaats in het Amazonegebied. Volgens minister van Milieu Lena Estrada is dat zorgwekkend: ‘We verliezen de ecologische verbindingen tussen de Andes en de Amazone, wat ernstige gevolgen heeft voor kwetsbare ecosystemen.’
Ook beschermde gebieden blijven niet gespaard: 10 procent van de ontbossing vond plaats in nationale parken en 12 procent in inheemse gebieden.
De belangrijkste oorzaken van ontbossing zijn illegale houtkap, veeteelt, landroof, ongeplande wegenaanleg en drugsteelt.
De cijfers uit het rapport zouden afwijken van andere onafhankelijke rapporten van internationale organisaties, zoals Global Forest Watch van het World Resources Institute, waarin het aantal verloren hectare veel groter is. Volgens de minister zijn de cijfers van Ideam echter betrouwbaar. ‘We moeten vertrouwen hebben in onze instellingen en in onze teams die zich enorm inspannen om dit monitoringsysteem te perfectioneren.’
Op woensdag kondigde de EU haar voornemen aan om de inwerkingtreding van haar anti-ontbossingswet uit te stellen tot eind 2025. De beslissing van de Europese uitvoerende macht, die nog moet worden bekrachtigd door de lidstaten en het Europees Parlement, ‘volgt op maanden van druk vanuit de industrie en derde landen, die vragen om passende begeleiding om bedrijven te helpen de tekst correct te implementeren’, aldus Euronews.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
De wet verbiedt het op de markt brengen in de EU van producten die afkomstig zijn van land dat na december 2020 is ontbost en zou december 2024 van kracht worden. Een aantal milieu-ngo’s vreest dat de vertraging in feite zal dienen om de tekst uit te hollen voordat deze van kracht wordt.
Het aantal branden was dit jaar 61 procent meer dan vorig jaar
Het Amazonegebied beleefde dit jaar het slechtste eerste halfjaar in twintig jaar als het gaat om het aantal branden, bericht O Globo. Brazilië registreerde 13.489 branden in de eerste helft van het jaar in het Amazonegebied, het slechtste cijfer in twee decennia en 61 procent meer dan vorig jaar, toen het aantal 8344 was, volgens cijfers die op maandag 1 juli werden gepubliceerd en waar O Globo naar verwijst.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
‘Dit is slecht nieuws voor president Luiz Inacio Lula da Silva, die het hoofd moet bieden aan deze toename van bosbranden, ondanks het feit dat de ontbossing in het Amazonegebied blijft afnemen’, schrijft de krant.
Nooit eerder zo veel bos gekapt in eerste kwartaal als in 2022
Ontbossingsgegevens van het Braziliaanse onderzoeksbureau Inpe wijzen uit dat in het eerste kwartaal van 2022 meer Amazonewoud vernietigd is dan in dezelfde periode in eerdere jaren. De Amazone verloor bijna 1000 vierkante kilometer aan bos, wat bijzonder hoog is, aangezien tijdens het regenseizoen over het algemeen relatief minder gekapt wordt. Dat is een record, sinds het vorige record van 2020, toen bijna 800 vierkante kilometer bos gekapt werd tijdens het eerste kwartaal, schrijft Folha de São Paulo.
Volgens het klimaatakkoord van Parijs moet Brazilië de broeikasuitstoot, onder andere veroorzaakt door houtkap, verminderen met 37 procent in vergelijking met 2005. In 2030 moet dat 50 procent minder zijn.
Onder de regering-Bolsonaro vond het hoogste niveau van ontbossing in meer dan een decennium plaats
Op dit moment onderzoekt het Braziliaanse Hooggerechtshof of de regering-Bolsonaro maatregelen tegen ontbossing in het Amazonegebied heeft ontmoedigd of tegengehouden. Onder de regering-Bolsonaro vond het hoogste niveau van ontbossing in meer dan een decennium plaats.
Volgens de oppositie is de regering-Bolsonaro nalatig geweest en heeft ze geen beleidsplan ingevoerd om ontbossing in het Amazonegebied te bestrijden. Ook zou Bolsonaro de grondrechten van de inheemse bevolking van het regenwoud hebben geschonden.
In het licht van de klimaatverandering pleiten internationale instanties voor simpele remedies zoals bomen planten en oerwouden beschermen. Alleen ligt dat in werkelijkheid iets ingewikkelder.
Bomen planten is goed. Dat idee is zo diepgeworteld en voelt zo simpel en intuïtief aan, dat het heel gemakkelijk te verkopen is. De klimaatcrisis en de urgente noodzaak om oplossingen daarvoor te vinden, hebben deze boodschap versterkt met een heel eenvoudige logica: bossen nemen CO2 op. Toch moet je simpele antwoorden op ingewikkelde problemen doorgaans wantrouwen, ook als die antwoorden rechtstreeks uit wetenschappelijk onderzoek lijken voort te komen.
In 2019 wilde men aan de hand van een in Science gepubliceerd artikel demonstreren dat bomen planten enorm veel potentieel had tegen klimaatverandering. De auteurs concludeerden in feite dat dit de doeltreffendste maatregel was die je kon nemen. Het artikel deed echter veel stof opwaaien want andere deskundigen wezen op zeer grote fouten in de berekeningen en de conclusies. Het gerenommeerde tijdschrift moest correcties publiceren, maar het artikel werd niet ingetrokken en wordt nog steeds vaak aangehaald om bepaalde beleidsmaatregelen te verdedigen. Het is bijvoorbeeld de eerste referentie die de Voedsel- en Landbouworganisatie van de Verenigde Naties (FAO) aanhaalt in een rapport uit juli 2021 over milieuprestaties in Afrika.
Savanne
‘In het Science-onderzoek wordt ervan uitgegaan dat gebieden waar geen bomen staan, per definitie gedegradeerd zijn. In Europa en bepaalde delen van Noord-Amerika kan dat zeker het geval zijn. Door ons klimaat en onze bodems hadden er bomen kunnen groeien in gebieden die door menselijke activiteiten zijn ontbost. Maar het is zinloos die logica los te laten op de hele wereld,’ legt Víctor Resco de Dios uit aan de rubriek ‘Teknautas’ van de krant El Confidencial. Hij is hoogleraar Bosbranden en Klimaatverandering aan de universiteit van Lleida (Spanje). Internationale agentschappen ‘zijn van plan bos te gaan aanplanten in delen van Afrika die nu savanne en grasland zijn, en dat al miljoenen jaren zijn,’ vertelt hij. ‘Hoewel je het op het eerste gezicht niet zou denken, is de biodiversiteit van deze Afrikaanse ecosystemen heel groot. En in het kader van klimaatverandering is het belangrijkst dat zich daar in de bodem zeer hoge concentraties koolstof bevinden die zich daar miljoenen jaren lang hebben opgehoopt.’ Wat gebeurt er als je daar bos gaat aanplanten? ‘Iedere verstoring van de bodem, bijvoorbeeld het klaarmaken van de grond voor een aanplant, zou een toename van de CO2-uitstoot tot gevolg hebben omdat de koolstof die daar is opgeslagen, dan vrijkomt,’ legt de deskundige uit.
Afgezien van het feit dat sommige activiteiten contraproductief kunnen zijn, is het in het algemeen dan wel goed om bomen te planten om klimaatverandering tegen te gaan? Dertig procent van de CO2-uitstoot wordt geabsorbeerd door terrestrische ecosystemen, grotendeels dankzij grote bosmassa’s zoals het Amazonegebied. Denken dat meer bomen meer koolstof opnemen, is dus een logische conclusie. Maar uit sommige gegevens blijkt dat die aanname niet altijd opgaat. Hoewel er in de tropen sprake is van enorme ontbossing, is het bosareaal op de wereld de afgelopen dertig jaar toegenomen met 2,3 miljoen vierkante kilometer. Dat is de omvang van Algerije, het op negen na grootste land ter wereld. De leegloop van het platteland in de ontwikkelde landen is een van de belangrijkste oorzaken van die toename. Toch neemt paradoxaal genoeg het vermogen van terrestrische ecosystemen om uitstoot op te nemen, af.
‘Meer bos staat niet gelijk aan meer CO2-opslag’
‘Dat gegeven vertelt ons dat meer bos niet gelijkstaat aan meer CO2-opslag,’ zegt Resco de Dios. Voordat nieuw bos een koolstofopslagfunctie kan vervullen om te helpen tegen klimaatverandering, is tijd nodig. En bovendien: ‘Als je bos niet onderhoudt — wat vaak het geval is — kan het afbranden,’ en dat heeft precies het tegenovergestelde effect omdat het CO2-uitstoot veroorzaakt. Wat betreft geplande herbebossing zoals in het geval van de Afrikaanse savanne: ‘Elke boomaanplant vergroot op zich de CO2-uitstoot omdat de grond wordt bewerkt en daardoor de in de bodem aanwezige CO2 vrijkomt. Bovendien brengt het andere beperkingen met zich mee die in het huidige scenario ook voor problemen kunnen zorgen omdat bomen water verbruiken. Ook is bij herbebossing naderhand bosbeheer nodig.’ De expert van de universiteit van Lleida legt uit dat normaal gesproken altijd meer bomen worden geplant dan nodig is omdat niet alle zaailingen goed aanslaan. Dat betekent dus dat het bos later ‘gedund’ moet worden om bepaalde boompjes te verwijderen zodat het nieuwe bos minder dicht wordt. Maar in de praktijk wordt nauwelijks 5 procent van de nieuwe aanplant achteraf gecontroleerd met als resultaat dat ‘je te maken krijgt met gestreste bossen die kwetsbaar zijn voor bosbrand. Ook in Spanje kennen we daar voorbeelden van.’
‘Het algemene uitgangspunt dat het aanplanten van bomen klimaatverandering oplost, klopt niet en is zelfs gevaarlijk. Het geeft grote bedrijven een vrijbrief om de hoeveelheid uitstoot te produceren die ze maar willen en te claimen dat ze die compenseren met herbebossing,’ licht hij toe. Je kunt dat niet zo gemakkelijk tegen elkaar wegstrepen omdat ‘het probleem van klimaatverandering is ontstaan als gevolg van het feit dat we de gigantische concentraties CO2 in de geologische lagen van de aarde waren opgeslagen, verbruiken in de vorm van olie en andere brandstoffen. Hoeveel bomen we ook planten, dat kunnen we nooit meer terugdraaien.’
Het enige wat echt kan bijdragen aan het tegengaan van klimaatverandering is stoppen met uitstoten
Het enige wat echt kan bijdragen aan het tegengaan van klimaatverandering is stoppen met uitstoten. Maar de politiek en bedrijven staan vaak andere soorten maatregelen voor die beter vallen bij het grote publiek. Herstelmaatregelen kunnen helpen, maar alleen als die lokaal worden uitgevoerd. Ook is herbebossing maar één van de hersteltechnieken, aldus de onderzoeker. De heraanplant van bos waarmee het [in Spanje] is gelukt de ecosystemen in de Sierra Espuña (Murcia) en in de streek van Poblet (Tarragona) te herstellen, zijn een succesverhaal. ‘In sommige gevallen is het raadzaam bepaalde typen ecosystemen of habitats die door menselijk toedoen zijn aangetast, terug te brengen naar hun natuurlijke staat. Maar claimen dat dit tegen klimaatverandering gaat helpen, is iets heel anders,’ aldus Resco de Dios.
‘Tot nu toe werd op sommige fora beweerd dat massaal herbebossen een afdoende oplossing was voor klimaatverandering, maar wetenschappers tonen aan dat dit niet het geval is,’ benadrukt ecoloog Fernando Prieto, eigenaar van de blog Observatorio de la Sostenibilidad (Observatorium van de duurzaamheid). ‘Nieuw bos aanplanten als zodanig heeft vaak geen zin als je geen rekening houdt met het waarom, waar, wanneer, met welke soorten, welk beheer en welke vervolgactiviteiten bij deze maatregel komen kijken,’ zegt hij. Zonder deze overwegingen kun je het tegenovergestelde effect krijgen. ‘In Spanje zijn bijvoorbeeld grote arealen herbebost met erg weinig verschillende boomsoorten met als resultaat dat die bossen gemakkelijk in brand vliegen. Als we koolstof opvangen maar die op deze manier gewoon weer vrijkomt, versnellen we die processen juist nog meer,’ voegt hij eraan toe.
Bovendien heeft herbebossing vaak een negatief effect op de biodiversiteit, vooral wanneer grote stukken land ononderbroken worden beplant met maar één boomsoort. ‘Bestaande bossen in stand houden heeft veel meer zin dan die eerst te kappen voor hout of mijnbouw en daar vervolgens nieuwe bos aan te planten, met name omdat veel tijd nodig is voordat dat echt een bos is geworden met een volwaardige flora en fauna,’ aldus Prieto.
De mens elimineren
In dit kader waarschuwt Resco de Dios ook tegen wat volgens hem een andere misvatting is: het idee dat het behoud van vermeend ongerepte gebieden klimaatverandering tegengaat, iets dat op internationale fora ook erg populair is. De ‘Protecting Our Planet Challenge’ die afgelopen september door de Algemene Vergadering van de VN is gelanceerd, heeft bijvoorbeeld tot doel 30 procent van onze planeet te beschermen. Dat klinkt goed, maar het houdt het opkopen van land in om de menselijke aanwezigheid daar te elimineren, inclusief de inheemse bevolking. ‘Onderdeel van dit narratief is dat de mens de natuur zou vernietigen. In bepaalde gevallen klopt dat, maar je kunt dit niet generaliseren. Het is belangrijk in te zien dat maagdelijke ecosystemen een fabeltje zijn van de collectieve verbeelding,’ verzekert de deskundige van de Universiteit van Lleida. In Europa zou maar minder dan 1 procent van het bosareaal kwalificeren voor een dergelijke status en ook op de rest van de wereld is het veel schaarser dan je denkt. ‘Vroeger dachten we dat regenwouden volledig natuurlijk waren, maar uit onderzoek blijkt dat de invloed van de inheemse bevolking veel groter is dan eerder werd gedacht. Met andere woorden: de biodiversiteit die wij kennen is het resultaat van de interactie tussen mens en milieu, een co-evolutie die al duizenden jaren aan de gang is,’ zegt hij.
Toch is onder druk van natuurbeschermingsorganisaties bij sommige volken al een ravage aangericht. Toen grote nationale parken zoals de Serengeti werden gecreëerd, zijn bijvoorbeeld de Masai die in Kenia en Tanzania leven, van hun land verdreven. Daarom moet net als bij de kwestie van herbebossing, elk geval afzonderlijk en per gebied worden bekeken, aldus Fernando Prieto: ‘Generieke oplossingen werken niet en brengen ook veel grotere risico’s met zich mee dan niets doen. Dat andere streken in de wereld beter behouden zijn gebleven dan Europa en dat je kunt proberen die oerbossen in stand te houden, is zeker belangrijk,’ zegt Prieto, ‘maar je moet goed bekijken wat het doel ervan precies is.’
‘Sommigen noemen dit een nieuwe vorm van kolonialisme en zelfs milieuracisme’
Over veel beleid op het gebied van bosbouw bestaat volgens hem nog steeds geen wetenschappelijke consensus en volgens veel deskundigen hebben zulke beleidsmaatregelen geen solide basis. Zo heeft het Intergouvernementeel Platform voor Biodiversiteit en Ecosysteemdiensten (IPBES, een panel dat vergelijkbaar is met het panel dat de klimaatverandering analyseert maar dan toegespitst op biodiversiteit) in zijn recentste rapport veel maatregelen opgenomen die gericht zijn op behoud, maar ‘wordt met bijna met geen woord gerept over de kwestie van beschermde gebieden, noch wordt genuanceerd dat deze gebieden moeten worden beheerd,’ merkt de deskundige op.
In zijn visie betekent het elimineren van de mens in de meeste gevallen het weghalen van mensen die fundamenteel zijn voor het behoud van ecosystemen. ‘Sommigen noemen dit een nieuwe vorm van kolonialisme en zelfs milieuracisme. Wat wij doen vanuit Europa en de VS is de invloed die andere volkeren hebben gehad, minimaliseren. Wij denken dat een handjevol inheemse volken nooit iets hebben kunnen veranderen,’ zegt hij. En de uitkomst daarvan is niet per se positief, zoals blijkt uit voorbeelden meer in de buurt: ‘In Spanje zijn ecosystemen gelijksoortiger geworden door de oprichting van Nationale Parken,’ vertelt hij. Kleine verstoringen door activiteiten zoals begrazing die een bijdrage leverden aan een toename van de biodiversiteit, zijn verdwenen. Zowel klimaatverandering als de biodiversiteitscrisis waarmee de planeet te kampen heeft, zijn volgens de onderzoeker van de universiteit van Lleida ‘ernstige problemen die we moeten aanpakken met een pakket aan maatregelen. Je kunt daar niet zo maar een aanpak uitpikken die goed binnen je straatje past vanwege je ideologie, je zakelijke belangen of omdat het resoneert met je intuïtie. Het gaat erom wetenschappelijke consensus te vinden,’ stelt hij.
Grootste vleesproducent Brazilië betrokken bij ‘witwassen van vee’
Zes Europese ketens, waaronder Albert Heijn en Lidl Nederland, kondigen aan dat ze de verkoop van sommige of alle producten met rundvlees uit Brazilië stopzetten wegens samenhang met de vernietiging van het regenwoud in het Amazonegebied, meldt Bloomberg.
Het besluit volgt nadat uit een onderzoek van Repórter Brasil en de milieuorganisatie Mighty Earth was gebleken dat JBS, ’s werelds grootste vleesproducent, indirect koeien betrekt uit illegaal ontboste gebieden. Het vee wordt verkocht aan een legitieme boerderij alvorens aan een slachthuis te worden verkocht. Deze praktijk, die bekend staat als ‘witwassen van vee’, verbergt de herkomst van de dieren.
Andere supermarktketens die meewerken aan een (gedeeltelijke) boycot zijn Carrefour in België, Auchan in Frankrijk, en Sainsbury’s en Princes Group in het Verenigd Koninkrijk.
Meer bos verdwenen dan in de afgelopen vijftien jaar
In de periode van augustus 2020 tot juli 2021 is in het Braziliaanse Amazonegebied een oppervlakte van 13.235 vierkante kilometer ontbost, een toename van 22 procent ten opzichte van het voorgaande jaar, zo blijkt uit een officiële raming van het Braziliaanse Nationaal Instituut voor Ruimteonderzoek (INPE), meldt het dagblad O Globo.
Dit is de grootste ontbossing in vijftien jaar en maakt deel uit van ‘een opwaartse trend die al vier jaar aanhoudt’, aldus INPE. Het Braziliaanse dagblad merkt op dat ‘het rapport later dan gebruikelijk werd gepubliceerd’. ‘Ontbossing is de belangrijkste bron van CO2-uitstoot in Brazilië, dat zijn cijfers niet op tijd heeft ingediend voor de klimaatconferentie van Glasgow.’ Het INPE-document is echter gedateerd op 27 oktober, drie dagen voor het begin van COP26.
VS kondigt regionaal pact aan om ontbossing tegen te gaan
De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Antony Blinken heeft tijdens een bezoek aan Colombia aangekondigd dat zijn land een regionaal pact zal lanceren om de ontbossing in het Amazonegebied tegen te gaan, bericht MercoPress. Blinken prees de ambitieuze milieudoelen van Colombia: president Iván Duque legt zich erop toe ontbossing in 2030 tot staan te brengen.
Blinken deed zijn uitspraken kort voor de VN-milieutop die de eerste twee weken van november in het Schotse Glasgow worden gehouden. Ze kunnen worden gezien als een poging om een van de belangrijkste oorzaken van de opwarming van de aarde aan te pakken. Tijdens de top werd er al op dinsdag een akkoord bereikt om ontbossing te stoppen.
Ivanka en de kunstwereld Ooit vertoonde Ivanka Trump zich regelmatig in de New Yorkse kunstwereld. Ze bezocht previews van veilinghuizen, frequenteerde vernissages bij Gagosian en liefdadigheidsgala’s van The Met en The Whitney, en organiseerde feesten bij Sotheby’s. Haar collectie bevat werk van hippe kunstenaars als Alex Israel, Dan Colen, Nate Lowman en Harmony Korine.
Ivanka kreeg het daarna druk als adviseur van haar vader, maar nu die het veld moet ruimen, gonst het in New York van de geruchten dat Ivanka haar leven als kunstverzamelaar weer wil oppakken. De kunstwereld zal haar nu waarschijnlijk een stuk koeler ontvangen. Een galeriehouder zegt nooit meer iets aan haar te willen verkopen. Kunstenaar Alex Da Corte wilde al dat ze zijn werk van de muur haalt. Richard Prince ging in 2017, toen Trump president werd, nog verder door de 36.000 dollar die hij had ontvangen voor een werk waarin een Instagram-post van Ivanka figureert te retourneren en op Twitter te verkondigen: ‘Dit is mijn werk niet. Ik heb het niet gemaakt. Ik ontken. Ik verwerp het. Nepkunst’.
ArtNet News | New York
Japan
Tuinsproeiers beschermen historisch dorpje Twee keer per jaar vindt in het Japanse dorpje Shirakawa-go het Tuinsproeierfestival plaatst. Het bergdorp, dat wordt gekarakteriseerd door boerenhoeves met rieten daken in traditionele gassho-stijl, staat sinds 1995 op de Werelderfgoedlijst van de Unesco. Omdat de historische panden erg brandbaar zijn, heeft het dorp een speciaal sproeisysteem, dat elk jaar in december en mei wordt getest, een happening die veel toeristen trekt. De sproeiers zitten verborgen in minihuisjes die lijken op de originele bouwwerken. Als een sproeier aangaat, klapt het dak van zo’n huisje open, waarna de huizen worden bevloeid. Het systeem is ontworpen in 2000, na een brand in het dorpsarchief.
Colossal | Chicago
Verenigde Staten
Terugkeer als sheriff Ze maakte 33 jaar lang carrière, won prijzen en werd de eerste vrouwelijke majoor in de Sheriff’s Office van Hamilton County in Ohio. Maar in 2017 werd Charmaine McGuffey ontslagen. Omdat ze lesbisch is en het buitensporige geweld tegen gedetineerden aankaartte, zegt ze. Nee, meent haar voormalige baas Jim Neil, ze weigerde een degradatie te accepteren nadat ze een vijandige werkomgeving had geschapen.
Hoe het ook zij, de 63-jarige McGuffey keert nu terug als gekozen sheriff, na eerst Jim Neil te hebben verslagen bij de Democratische voorverkiezingen in april en vervolgens een Republikeinse uitdager, die werd gesteund door Neil, bij de verkiezingen van 3 november. Wraak was niet haar motivatie, zegt ze. ‘Ik besloot dat ik het beter kan dan hij en dat ik moest terugkeren om een echte hervorming van het strafrecht te realiseren.’ McGuffey krijgt de leiding over 800 personeelsleden die toezicht houden op 1500 gevangenen inHamilton County, inclusief Cincinnati.
Zwevende buideldieren Australië telt in totaal drie soorten zwevende buideldieren en niet één, zoals eerder werd aangenomen. De recent ontdekte pluizige diertjes zijn buideldieren die in de bossen van Oost-Australië leven, zich overdag in kleine boomholten verbergen en ’s nachts tot 100 meter door de lucht zweven, op jacht naar hun favoriete eucalyptusbladeren. Een studie van de diertjes, gepubliceerd in Scientific Reports, lokaliseert de verschillende soorten in de zuidelijke, centrale en noordelijke regio’s. Ze variëren in grootte en zijn kleiner naarmate ze verder naar het noorden leven.
‘De biodiversiteit in Australië is op slag een stuk rijker geworden. Niet elke dag wordt de ontdekking van nieuwe zoogdieren bevestigd, laat staan van twee nieuwe zoogdieren,’ aldus professor Andrew Krockenberger van de James Cook University in Queensland, een van de auteurs van het onderzoek.
Sydney Morning Herald | Sydney
VS & Groot-Brittannië
Succesvol initiatief lokale boekhandels Een ‘revolutionair moment in de geschiedenis van de boekverkoop’. Zo wordt Bookshop.org genoemd, een alternatief voor Amazon en andere onlinegiganten, waar lezers online boeken kunnen kopen terwijl ze tegelijkertijd hun lokale boekhandel steunen.
Het is een initiatief van Andy Hunter, schrijver en medeoprichter van de Amerikaanse site Literary Hub. Bookshop biedt onafhankelijke boekhandels de mogelijkheid om hun eigen virtuele uitstalling te creëren. Door middel van lijstjes kunnen klanten de persoonlijke aanbevelingen zien van boekhandels als The Shetland Times Bookshop, ‘de noordelijkste boekwinkel van Groot-Brittannië, dichter bij Noorwegen dan bij Londen’. Bij verkoop ontvangen de winkels de volledige winstmarge, 30 procent van de verkoopprijs. Titels worden aangeboden met een kleine korting en bestellingen worden binnen twee tot drie dagen geleverd. De klantenservice en verzending worden afgehandeld door Bookshop en haar distributeurs.
In de VS begon Bookshop met 250 boekhandels, maar inmiddels zijn nu meer dan 900 winkels aangesloten. ‘We gingen van een verkoop van 50.000 dollar in februari naar 50.000 per dag in maart en vervolgens naar 150.000 per dag in april,’ aldus Hunter.
Het platform heeft inmiddels meer dan 7,5 miljoen dollar gegenereerd voor onafhankelijke boekhandels in de VS. ‘We krijgen voortdurend berichten van winkels die zeggen: ‘Godzijdank. Je hebt onze huur betaald, je hebt onze ziektekostenverzekering dit jaar betaald,’ aldus een tevreden Hunter.
Ontbossing velt klimaatdoelen Om het milieu-imago van het land wat op te vijzelen, ging de Braziliaanse vicepresident Hamilton Mourão begin deze maand een paar dagen op stap met buitenlandse ambassadeurs in het Amazonegebied. Mourão is door president Bolsonaro aangesteld als hoofd van de taakgroep voor de Amazone. Milieugroeperingen noemden het uitstapje een tripje voor de bühne. ‘De route was zo gepland dat de vernietiging van het oerwoud onzichtbaar bleef, terwijl de ontbossing en bosbranden het ergst zijn in tien jaar tijd,’ aldus Greenpeace.
Die klacht wordt bevestigd door een milieurapport van het Braziliaanse klimaatobservatorium, een coalitie van milieuorganisaties, dat begin november verscheen. Daaruit blijkt dat de CO2-emissies van Brazilië vorig jaar met bijna 10 procent zijn gestegen, voornamelijk door de toegenomen ontbossing van de Amazone in Bolsonaro’s eerste regeringsjaar. Volgens het rapport heeft Brazilië in 2019 2,18 miljard ton CO2 uitgestoten. In 2018 was dat nog 1,98 miljard ton. De stijging is nagenoeg volledig toe te schrijven aan de toenemende ontbossing van het regenwoud, die zorgt voor 44 procent van de totale CO2-uitstoot in Brazilië, zo blijkt uit het milieurapport.
‘We gaan gevaarlijk hard de verkeerde kant op,’ meent klimaatdeskundige Tasso Azevedo, die het onderzoek coördineerde. ‘Sinds 2010 is de hoeveelheid broeikasgassen die Brazilië jaarlijks in de lucht loost met 28 procent gestegen.’ Het onderzoek toont aan dat Brazilië zijn CO2-emissiedoelstellingen voor dit jaar niet zal halen en steeds verder verwijderd raakt van de afspraken van het klimaatakkoord van Parijs.
Al Jazeera | Qatar
Wat zij zeggen over … de nederlaag van Donald Trump
Olaf ScholzDuitse vicekanselier en minister van Financiën ‘Om het voor de hand liggende niet te verdoezelen met diplomatieke uitspraken: zoals veel van mijn collega’s in heel Europa ben ik opgelucht. Niet omdat een Democratische president per se altijd dichter bij ons staat dan een Republikein. Maar niet in de laatste plaats door zijn “behandeling” van politieke en wetenschappelijke feiten negeerde de zittende president van de Verenigde Staten de principes van de democratische samenleving en beschadigde hij de pijlers van de internationale orde.’
Paul Taylorredacteur en columnist ‘De nederlaag van Trump berooft Europa’s illiberale demagogen van een cheerleader en bondgenoot in Washington. Dit is met name slecht nieuws voor de Hongaarse premier Viktor Orbán en de feitelijke heerser van Polen, Jaroslaw Kaczynski, die niet langer de “Trump-kaart” zullen kunnen spelen om hun binnenlandse politieke positie te versterken en de druk van Europese instellingen te weerstaan, die het gevolg is van hun aanvallen op de rechterlijke onafhankelijkheid, mediapluralisme en burgerrechten.’
Peter Maasscommentator ‘Met de nederlaag van Trump staan Fox en de familie Murdoch op een kruispunt en worden ze geconfronteerd met een kritischer blik dan ooit tevoren in de VS. Fox bevindt zich in de positie van staatsomroepen in onstabiele landen waar een impopulaire leider is weggestemd, maar weigert het resultaat te accepteren. Blijft de omroep loyaal aan de verslagen leider door te beweren dat de verkiezingen zijn vervalst? Of volgt de omroep de journalistieke en moreel correcte weg door te rapporteren dat de president echt heeft verloren?’
Maziar Motamedicorrespondent Iran, Al Jazeera ‘De gevolgen van de verkiezing van Joe Biden tot de volgende president van de VS zullen over de hele wereld weerklinken, wellicht nergens luider dan in Iran. De agressieve regering van Trump legde meedogenloze economische sancties op, die onder meer hebben geleid tot stijgende inflatie en tekorten aan medicijnen. Biden, die vicepresident was toen de nucleaire deal werd gesloten, heeft gezegd dat de VS zich weer aan het akkoord zullen houden “als een startpunt voor vervolgonderhandelingen”, als Iran dat ook doet.’
Koploper in de Braziliaanse presidentsverkiezingen is Jair Bolsonaro. Maar zijn aantreden zou volgens wetenschappers de grootste bedreiging voor het Amazonegebied betekenen sinds Brazilië een dictatuur was.
Elke nieuwe hap die er uit het enorme Braziliaanse regenwoud wordt genomen, verkleint onze kans om de opwarming van de aarde tot 1,5° C te beperken. Dit woud is namelijk cruciaal om de hoeveelheid broeikasgas in de atmosfeer te verminderen. Naar het zich laat aanzien gaat de extreemrechtse Jair Bolsonaro, de ‘Trump van de Tropen’, de tweede ronde van de presidentsverkiezingen winnen, en dit betekent een acuut gevaar voor het Amazonegebied. Bolsonaro heeft gezegd dat hij mijnbouw in indianenreservaten wil toestaan en eventueel zelfs een geasfalteerde snelweg door het Amazonegebied wil aanleggen. Deze en andere plannen zouden de ‘grootste bedreiging voor het Amazonegebied betekenen sinds Brazilië een dictatuur was’, vertelt wetenschappelijk adviseur Doug Boucher van het Union of Concerned Scientists’ Tropical Forest and Climate Initiative. ‘Ze bedreigen het klimaat van de hele planeet.’
Controversiële politicus
Tussen 2005 en 2012 ging het best goed met het Braziliaanse oerwoud. Tijdens de regeerperiode van Luiz Inácio Lula da Silva nam de ontbossing met zo’n twee derde af – van twintigduizend vierkante kilometer per jaar vóór zijn aantreden tot slechts zesduizend vierkante kilometer per jaar bij zijn aftreden. En sindsdien is de ontbossing op ditzelfde relatief lage niveau gebleven, waardoor de CO2-uitstoot van Brazilië met ruim de helft afnam, vertelt Boucher.
Een regeringswissel in het land zou deze vooruitgang in één klap teniet kunnen doen. Sowieso wordt er rondom Braziliaanse presidentsverkiezingen meestal meer gekapt, ongeacht welke kandidaat gekozen wordt, omdat er tijdelijk minder toezicht wordt gehouden. Maar Bolsonaro houdt er ook een uitzonderlijk beangstigende kijk op milieuzaken op na. Niet alleen staat hij bekend om zijn homofobe, racistische en misogyne opvattingen, maar de controversiële politicus heeft ook een lange staat van dienst als het gaat om weerstand tegen milieumaatregelen. Hij is gekant tegen elke vorm van actie tegen klimaatverandering en heeft daarom beloofd Donald Trumps voorbeeld te volgen en uit het klimaatakkoord van Parijs te zullen stappen.
‘In plaats van de ontbossing en de georganiseerde misdaad te bestrijden, richt Bolsonaro zijn pijlen op het ministerie van Milieu’
Bolsonaro laat er ook geen misverstand over bestaan hoe hij het rassenvraagstuk ziet. Hij bekritiseerde de toezegging van de huidige Braziliaanse regering om grote stukken van het Amazonegebied voor inheemse volkeren te reserveren. Hij stelt dat hij ‘de indianen geen centimeter land meer zal geven’. Bovendien is Bolsonaro een alliantie aangegaan met het rechtse ruralista-blok, dat opkomt voor de belangen van landbouwbedrijven en grootgrondbezitters. Jarenlang ondersteunde hij initiatieven om beleidsmaatregelen tegen ontbossing op te heffen. De lijst van Bolsonaro’s milieudoelwitten is lang. Hij is van plan het ministerie van Milieu op te heffen en het onder te brengen bij het ministerie van Landbouw, dat door de landbouwsector wordt beheerst. ‘In plaats van de ontbossing en de georganiseerde misdaad te bestrijden, richt Bolsonaro zijn pijlen op het ministerie van Milieu, Ibama en ICMbio [Brazilië’s nationale milieuagentschappen]’, vertelt de huidige minister van Milieu Edson Duarte. ‘Dat is net zoiets als zeggen dat je de politie van straat wilt halen.’
Het lijkt erop dat de oud-legerofficier Bolsonaro het Braziliaanse beleid ten aanzien van het Amazonegebied uit de tijd van de dictatuur in ere wil herstellen. Het land stimuleerde in die periode – tijdens de jaren zestig, zeventig en tachtig – een snelle ontwikkeling van het Amazonegebied, legde wegen aan en kapte bos om plaats te maken voor akkers en landerijen.
Het wereldwijde gevecht tegen de catastrofale klimaatverandering is in een hogere versnelling terechtgekomen en bossen zijn een belangrijke schakel in die strijd. Volgens een somber nieuw VN-rapport van het Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) is het stoppen van ontbossing cruciaal als we de opwarming tot 1,5°C willen beperken. Bos kan immers grote hoeveelheden CO2 uit de atmosfeer halen en opslaan.
‘We kunnen er niet omheen koolstofdioxide uit de atmosfeer te halen. Dat is nodig om een zeer gevaarlijke temperatuurstijging te verhinderen, en een toename van het aantal overstromingen, zware stormen en hittegolven tegen te gaan’, zegt Boucher. ‘Verreweg de eenvoudigste manier om dat te doen, is door onze bossen te behouden en zelfs nieuwe te planten.’ Als je beschermt wat er nog over is van het Braziliaanse oerwoud, ben je al een heel eind. En zestig procent van het Amazonewoud – op afstand het grootste oerwoud ter wereld – ligt in Brazilië. Dit woud haalt het hele jaar door CO2 uit de lucht, dankzij het continu vochtige en warme klimaat.
Bolsonaro kreeg tijdens de eerste ronde van de Braziliaanse presidentsverkiezingen bijna een absolute meerderheid van de stemmen, maar toch is het niet zeker dat hij de tweede ronde zal winnen. Zijn tegenstander is de linkse Fernando Haddad, die in de eerste ronde als tweede eindigde.
‘De samenleving moet druk blijven uitoefenen – en dat gebeurt ook’, vertelt Boucher. ‘Nu is het afwachten wat er verder gebeurt.’
Laat zogenaamde fixers aan het woord: mensen die ‘opmerkelijke, ambitieuze oplossingen hebben voor de grootste uitdagingen van de mensheid’. De missie van Grist is om ons een goed gevoel te geven over de toekomst.
Deze website gebruikt cookies. Door de site te gebruiken gaan we er vanuit dat je ze accepteert. OK
Manage consent
Over onze cookies
Deze website gebruiks cookies die de gebruikservaring verbeteren. De cookies die we als noodzakelijk categoriseren worden opgeslagen door je browser en zijn essentiëel voor een goede werking van de basisfuncties van deze website. We gebruiken ook third-party cookies die ons helpen te analyseren hoe deze website gebruikt wordt. Deze cookies kunnen ook voor marketingdoeleinden worden gebruikt. Ze worden alleen door je browser opgeslagen als je daar toestemming voor geeft.
Onze noodzakelijke cookies zijn essentiëel voor het goed functioneren van deze website. De basisfuncties en beveiliging van deze website zijn hiervan afhankelijk. Deze cookies slaan geen persoonlijke informatie op.