Smeercampagnes, afranselingen, schoppen, psychologische terreur – verschillende ex-partners van profvoetballers spreken voor het eerst met CORRECTIV en de Süddeutsche Zeitung over structureel geweld. In sommige gevallen werd hun het zwijgen opgelegd door middel van geheimhoudingsovereenkomsten.
Het einde begint voor Katarzyna Lenhardt met een contract dat haar het zwijgen moet opleggen. Nadat ze het heeft getekend, komt er om haar heen een machinerie in beweging. Ze zal vermoed hebben dat het problemen zal opleveren. Maar welke mechanismen precies rondom haar beginnen te functioneren, kan ze op dat moment niet weten. Het is al laat deze maandagavond 25 januari 2021, en Lenhardt heeft nog vijftien dagen te leven.
Op basis van wat Lenhardt zelf kort daarna tegen haar moeder zou hebben gezegd, zou haar ex-vriend, voetbalidool Jérôme Boateng, haar hebben bezocht en haar hebben aangespoord een zogenaamde geheimhoudingsovereenkomst te ondertekenen.
Door dat contract daadwerkelijk te tekenen, heeft zij zich die avond kennelijk verplicht tot ‘absolute stilte’ over alles wat er tijdens de relatie tussen haar en Boateng is gebeurd. Zij moet alle tekstberichten, e-mails, bestanden en foto’s ‘onmiddellijk’ en ‘onherroepelijk’ van al haar mediadragers verwijderen.
CORRECTIV en de Süddeutsche Zeitung (SZ) hebben Boateng via zijn advocaat een gedetailleerde lijst met vragen gestuurd en hem geconfronteerd met alle beschuldigingen. De advocaat stuurt een korte verklaring over de zaak, zonder op afzonderlijke punten in te gaan: op ‘mogelijke mediaspeculaties’ reageren ze momenteel niet. De advocaat gaat ook niet in op de vraag hoe de geheimhoudingsovereenkomst tot stand is gekomen. Het blijft onduidelijk of Boateng die avond werkelijk naar Lenhardt is gegaan om ondertekening van de geheimhoudingsovereenkomst te eisen.
Dit soort legale contracten dient om spelersvrouwen monddood te maken. Zelfs als ze slachtoffer zijn van geweld of psychologische terreur durven ze niet te praten, uit angst voor zware contractuele sancties. Met dit onderzoek brengen CORRECTIV en SZ een systeem in het profvoetbal aan het licht waarin geweld wordt verzwegen op manieren die volgens deskundigen ten minste deels illegaal zijn.
Kasia Lenhardt: Een slachtoffer van machtsmisbruik
Katarzyna Lenhardt, roepnaam Kasia, werd in 2012 beroemd als deelneemster aan Germany’s Next Topmodel. Ze krijgt een zoon, gaat studeren, werkt als model en influencer. In 2018 ontmoet ze wereldkampioen voetbal Jérôme Boateng. Die relatie leidt voor haar tot een spiraal van haat, chantage, geweld en intriges. Uiteindelijk wordt ze dood aangetroffen in de flat die ze deelden, kennelijk door zelfmoord.
De omvang van haar leed blijkt in de dagen ervoor uit een gesprek dat ze destijds met een kennis had. ‘Ze wilden me kapotmaken en deden wat onderzoek en vonden iets,’ vertelde ze, ‘maar toen kreeg hij zijn geheimhoudingsovereenkomst en wist hij dat ik niets meer kon zeggen.’
Jérôme Boateng staat binnenkort weer voor de rechter. In de zaak Kasia Lenhardt onderzoekt het Openbaar Ministerie van München nog steeds of hij schuldig is aan mishandeling; hij heeft die beschuldiging tot dusverre via zijn advocaten ontkend en erop gewezen dat Lenhardt zelf nooit belastende verklaringen heeft afgelegd tegenover onderzoeksinstanties.
Boateng werd iets meer dan een jaar geleden schuldig bevonden in een andere zaak. De rechtbank in München veroordeelde hem tot het betalen van 1,8 miljoen euro voor het mishandelen van zijn ex-vriendin Sherin S. Hij werd ervan beschuldigd haar te hebben geslagen, geduwd en in het hoofd te hebben gebeten. In het vonnis gaat de rechtbank uit van zeker één vuistslag in het gezicht. Boateng ontkent de beschuldigingen en vecht het vonnis aan. Over enkele dagen begint het proces in hoger beroep bij de rechtbank van München.
Sherin S. sprak niet met CORRECTIV en SZ, en ook haar advocaat wilde geen commentaar geven. Boatengs strafpleiter verklaarde desgevraagd dat ‘belangrijke omstandigheden die Boateng vrijpleiten niet of onvoldoende zijn beoordeeld’ in de procedure in eerste aanleg; ‘We hebben goede hoop dat essentiële vragen nieuwe bevindingen zullen opleveren.’ Verder wilde hij ‘geen verdere uitspraken doen over details’ voorafgaand aan de zitting.
De processen hebben zijn carrière blijkbaar niet geschaad. Kort voor de rechtszaak stapte hij op bij Bayern München en tekende een contract bij Olympique Lyon.
‘Het deed me beseffen wat er met me kan gebeuren als ik te lastig ben’
De dood van Kasia Lenhardt heeft velen gealarmeerd en een enorme machtsongelijkheid blootgelegd. Zoals blijkt uit het onderzoek van CORRECTIV en SZ, is deze zaak symptomatisch voor een systeem waarin vrouwen het zwijgen wordt opgelegd ondanks het feit dat ze slachtoffer zijn van geweld. De zaak veroorzaakte ook opschudding bij de echtgenotes van andere spelers, omdat zij dit als waarschuwing zien: ‘Het deed me beseffen wat er met me kan gebeuren als ik te lastig ben,’ zegt de ex-levenspartner van een speler.
CORRECTIV en SZ hebben maandenlang onderzoek gedaan naar in totaal negen ex-vrouwen en vriendinnen van profvoetballers die spreken van fysiek, psychologisch en economisch geweld. De beschuldigingen betreffen zes voormalige spelers van het nationale elftal en één speler in de Bundesliga; twee anderen zitten of zaten in de selectie van een team in een van de hoogste divisies van Europa. Veel van de vrouwen zeggen dat de mannen worden omgeven door een beschermend pantser van macht, geld en totale controle dat vrouwen ervan weerhoudt terug te vechten of bepaalde daden openbaar te maken.
De betrokken mannen ontkennen de beschuldigingen. Sms-berichten, gerechtelijke documenten, foto’s, video’s en andere documenten bevestigen echter de beweringen van de vrouwen. Voor zover mogelijk hebben CORRECTIV en SZ ook met getuigen gesproken. Maar alle vrouwen spreken alleen op voorwaarde van anonimiteit. De namen van de voetballers blijven daarom ook ongenoemd, zodat de identiteit van de vrouwen niet achterhaald kan worden. De angst zit diep. ‘Mijn ex kan mijn leven verwoesten,’ zegt iemand. Twee van de vrouwen ontvingen doodsbedreigingen.
Misstand op klaarlichte dag
Bijna geen van de vrouwen die CORRECTIV en SZ hebben gesproken heeft zich tot nu toe publiekelijk uitgesproken. Het getuigt van grote moed dat zij nu hun verhaal vertellen, zij het anoniem. Ze werden niet alleen misbruikt, gemanipuleerd of belasterd door hun partners, maar ook onder druk gezet door hun entourage, adviseurs, managers, media en advocaten. Ze werden sociaal te kijk gezet en in de steek gelaten.
Kasia Lenhardt heeft het niet overleefd. Daarom kunnen we haar naam noemen. Alle verklaringen van haar familie komen uit een document dat in handen is van CORRECTIV en SZ. Haar familieleden geven geen commentaar meer in het openbaar. Het verhaal van Kasia Lenhardt en de hardnekkige strijd van haar familie voor erkenning van haar rechten is tekenend voor de omvang van de misstanden die onder ieders ogen plaatsvinden tussen de schijnwerpers, krantenkoppen en het voetbal.
Verplichtingen tot geheimhouding spelen een centrale rol. In verschillende gevallen hebben de vrouwen dergelijke geheimhoudingsovereenkomsten ondertekend. Ze ontnemen hun het recht om hun eigen verhaal te vertellen.
Teresa Schwarz – haar naam is gefingeerd – heeft besloten niet langer te zwijgen. Desondanks doen zich altijd momenten voor waarop ze daar toch voor kiest. Dat gebeurde weer eens op een dag in juni, in een gesprek met de juridische voogd van haar kinderen die is aangesteld met het oog op het komende proces. Er staat voor haar veel op het spel, maar ook voor haar kinderen – een zaak voor de familierechter is aanstaande. Schwarz wil dat haar ex-vriend haar kinderen alleen onder begeleiding van Bureau Jeugdzorg mag zien. Maar als het op de details aankomt, begint ze te haperen.
‘Hij probeert mijn leven tot een hel te maken en hij zal niet stoppen’
Zoals: sloeg haar ex-partner haar met zijn vuist of alleen met de vlakke hand?
Aan de ene kant is deze zaak, waar Bureau Jeugdzorg en de familierechter zich over buigen, een standaard zaak. Het gaat over omgangsregels, niet nagekomen afspraken, beschuldigingen van geweld en alles wat het belang van de kinderen aangaat. Maar aan de andere kant lijkt de zaak eigen wetten te hebben: haar partner is profvoetballer en speelde voor een grote Bundesliga-club.
Dus: hand of vuist? Voor Schwarz hangt veel af van de rechtszaak, maar ze kan niet inschatten welke problemen haar antwoord haar kan opleveren.
Zo beschrijft ze zelf de scène enkele dagen na het gesprek met haar raadsman. Aan het eind, zegt ze, blokkeerde haar hoofd. ‘Ik kon geen antwoord meer geven.’
Haar ex-vriend werd door CORRECTIV en SZ om commentaar gevraagd. Zijn advocaat stelt in algemene termen dat de verklaringen op essentiële onderdelen onjuist zijn en elke grondslag missen. Specifieke vragen laat ze onbeantwoord.
Teresa Schwarz heeft ook een geheimhoudingsovereenkomst ondertekend; het document is in handen van CORRECTIV en SZ. De clausule omvat acht regels; het is één alinea in hun scheidingsovereenkomst. ‘Persoonlijke gegevens’ die ‘bekend zijn of kunnen worden’ vanwege hun ‘voormalig geregistreerd partnerschap’ dienen door beiden ‘vertrouwelijk te worden behandeld’ en beiden dienen ze zich ‘te onthouden van elke openbaarmaking’.
Rust
Ze opent een paar dagen na de familierechtzitting de deur van haar witgeschilderde huis, dat binnen licht en fris oogt. Teresa Schwarz, midden dertig, woont met haar kinderen aan de rand van een grote stad. Ze scheidde enkele jaren geleden van de voetballer. Ze is nog steeds bang. ‘Ik leef nog steeds met het geweld van hem,’ zegt ze. ‘Hij probeert mijn leven tot een hel te maken en hij zal niet stoppen.’
Ze zegt dat ze geen wraak wil. Haar doel is om eindelijk rust te vinden, maar ze beseft dat er voor haar geen rust zal zijn zonder een gevecht. Ze wordt niet alleen geconfronteerd met haar ex-vriend, maar bovendien met een heel netwerk van adviseurs en advocaten, machtige mensen, vooral mannen, met veel geld en uitstekende contacten met de roddelmedia.
Tot op de dag van vandaag durft Schwarz niet te praten over wat er in hun relatie is voorgevallen. De geheimhoudingsovereenkomst is van kracht. CORRECTIV en SZ beschikken echter over foto’s, documenten, berichten en getuigenverklaringen waaruit blijkt dat de voetballer haar in de loop der jaren herhaaldelijk heeft geslagen en mishandeld. Of dat allemaal klopt is niet met zekerheid te zeggen: de advocaat van de speler ontkent alle beschuldigingen.
1000 euro boete
Er zijn ook aanwijzingen dat mensen in de professionele omgeving van haar ex-partner waarschijnlijk al jaren geleden op de hoogte waren van het geweld. Een uitwisseling van sms-berichten tussen haar en een voormalige adviseur van de speler, die inmiddels is overleden, bewijst dat deze laatste op de hoogte was: zij stuurde hem foto’s waarop grote bloeduitstortingen en blauwe plekken op haar armen te zien zijn. ‘Ik ga nu naar het ziekenhuis’, schreef ze. De adviseur lijkt niet gealarmeerd, maar antwoordt ontwijkend: ‘Het gaat niet goed tussen jullie beiden’, schrijft hij. ‘En ik wil niet oordelen over wie de “goedzak en de slechterik” is.’
Bloeduitstortingen kunnen verschillende oorzaken hebben. De advocaat en de speler geven geen commentaar op de vraag naar de herkomst ervan.
De sms-wisseling met de adviseur is enkele jaren oud. Er is ook recenter bewijsmateriaal: een naaste van Teresa Schwarz diende een klacht in tegen de speler. Dit was nadat Schwarz anderhalf jaar geleden een klacht had ingediend toen hij haar voor het laatst fysiek had aangevallen. Hij had geprobeerd haar mobiele telefoon af te pakken, haar op de grond gegooid en neergedrukt. Ze zegt dat ze daarna dacht dat ze haar ribben had gebroken.
In een schriftelijke verklaring aan de politie beschrijft ze de vermeende mishandeling als volgt: ‘Het ging toen nog verder, want hij drukte me tegen de grond met zijn elleboog op mijn borst en probeerde mijn mobiele telefoon af te pakken.’ Ze had geen andere optie dan hem in zijn arm te bijten, zegt ze. ‘Hij liet me toen ook los omdat de kinderen zagen hoe ik daar op de grond lag terwijl hij op me zat; de kinderen begonnen te gillen.’
Foto’s van de blauwe plekken zijn in bezit van CORRECTIV en SZ. De advocaat van de speler laat ons weten dat het gaat om een strafrechtelijke klacht op basis van anekdotisch bewijs en ontkent de aantijgingen grotendeels.
De politie onderhield zich vervolgens met de voetballer, wat hij zelf bevestigde aan Schwarz, samen met het bericht ‘Is dit een grap of zo?’ Vervolgens gebeurde er weinig. Na de schriftelijke verklaring van Schwarz nam niemand meer contact met haar op. Ruim zeven maanden daarna stuurde het Openbaar Ministerie een brief met de mededeling dat de zaak werd geseponeerd. De verdachte moest 1000 euro betalen.
Het is doorgaans al moeilijk voor slachtoffers van huiselijk geweld om zich in de rechtbank te verdedigen tegen de vermeende daders. Vaak gaat het, net als in dit geval, om het woord van de ene tegen de andere. Deskundigen bevestigen dat ook vandaag de dag vrouwen nog vaak de schuld krijgen. Betrokkenen worden vaak niet serieus genomen of ze worden gestigmatiseerd. Als de ex-partner een profvoetballer is, maakt de status van de man en hun media- en financiële macht de situatie nog veel moeilijker.
Sinds de scheiding heeft Teresa Schwarz vooral last van bedreigingen door haar ex-partner. Hij dreigde haar te vermoorden, of drugs bij haar te planten om haar in de gevangenis te krijgen. Vaak is er geen bewijs van. Maar CORRECTIV en SZ zijn in bezit van een spraakbericht waarin hij zegt: ‘Wacht maar af wat er gaat gebeuren. Wacht maar. Ik maak je kapot.’ De speler en zijn advocaat ontkennen deze beschuldigingen en geven geen specifiek commentaar.
‘Het is er continu, alsof je op het punt staat te verdrinken’
Schwarz ziet er bleek en moe uit. ‘Het maakt me nogal paranoïde,’ zegt ze. ‘Het is er continu, alsof je op het punt staat te verdrinken.’
Toen ze het contract inclusief geheimhoudingsclausule tekende, ging ze ervan uit dat op die manier hun toekomst als gescheiden ouders netjes geregeld kon worden. Het kwam niet bij haar op dat ze zichzelf daarmee praktisch voor altijd de mond snoerde.
Omstreden
Voor beroemdheden zijn dergelijke clausules een gebruikelijke manier om hun privéleven te beschermen. In de VS zijn deze NDA’s, Non Disclosure Agreements, ofwel: geheimhoudingsovereenkomsten, inmiddels zeer omstreden, omdat ze inderdaad kunnen worden gebruikt om slachtoffers van geweld en misbruik nagenoeg monddood te maken. Het bestuur van het bedrijf van filmproducent Harvey Weinstein noemde de clausules ooit een ‘geheim wapen’ om beschuldigingen in de kiem te kunnen smoren.
Advocaat Wolfgang Kaleck van het European Center for Constitutional and Human Rights in Berlijn waarschuwt voor de mogelijke gevolgen van dergelijke contracten. In de onderhavige gevallen moet worden onderzocht ‘of een economisch overmachtige contractpartner zijn positie niet op laakbare wijze heeft uitgebuit’. Als dat zo is, zijn de geheimhoudingsovereenkomsten immoreel en dus illegaal. ‘Maar deze perfide contracten dienen natuurlijk juist om vrouwen te intimideren, zodat ze geen beroep doen op de rechter en hun grondrechten niet uitoefenen.’
De gevallen van Teresa Schwarz en Kasia Lenhardt staan voor vele andere. De mannen dekken zich in, de vrouwen zijn weerloos. In de weken na de dood van Lenhardt is er veel geschreven over de relatie die kennelijk werd gekenmerkt door vilein en ontrouw. Lenhardt raakte verwikkeld in bittere ruzies met andere vrouwen in Boatengs leven. Maar de grote aandacht voor deze rivaliteiten kan het zicht vertroebelen op het ongelijke machtsevenwicht.
Lenhardt heeft de geheimhoudingsovereenkomst ondertekend in de nacht van 25 januari 2021, en het is niet meer onomstotelijk vast te stellen hoe dat precies tot stand kwam. Jérôme Boateng geeft er geen commentaar op. In eerdere berichten erover werd Boatengs ex-advocaat aangehaald, die zei dat het de uitdrukkelijke wens van Kasia Lenhardt was om een geheimhoudingsovereenkomst te tekenen.
Adrianna Lenhardt, de moeder van Kasia, beschrijft de gebeurtenissen van die nacht heel anders in het document dat in handen is van CORRECTIV en SZ. Ze sprak onmiddellijk na de ondertekening met haar dochter en schreef alle gebeurtenissen, gezien vanuit haar dochters standpunt, gedetailleerd op. ‘Ze zei dat ze de geheimhoudingsovereenkomst uit angst had ondertekend’, staat in het document. ‘Ik heb haar nadrukkelijk gevraagd of de eerdere verwondingen ook door Boateng kwamen en ze bevestigde dat ze meerdere keren was geslagen.’
Lenhardts advocaat Markus Hennig bevestigt de authenticiteit van de verklaring. Heeft Boateng het dubieuze contract aan Lenhardt opgedrongen? Dat is de indruk die de verklaring van de moeder wekt. Of het waar is, is onduidelijk: Boateng beantwoordt de vragen van CORRECTIV en SZ niet en tot nu toe heeft hij beschuldigingen van geweldpleging altijd ontkend.
Volgens het relaas van de moeder hadden Jérôme Boateng en Kasia Lehnhardt die avond een heftige ruzie; dat vertelde haar dochter haar. Eerst weigerde ze het contract te ondertekenen. Even later staat haar handtekening wel onder het contract en maakt Adrianna Lenhardt een foto van de gescheurde oorlel van haar dochter. CORRECTIV en SZ hebben die foto in bezit. Volgens de schriftelijke verklaring van de moeder zou Boateng haar die verwonding hebben toegebracht toen hij haar dochter in het gezicht sloeg en zijn ring in haar oorbel verstrikt raakte. Boateng en zijn advocaat geven hier geen commentaar op.
De vrouwen denken in een droomleven terecht te zijn gekomen – totdat er problemen ontstaan, geweld uitbreekt, ruzies escaleren…
‘Optimistisch’
Beschuldigingen van geweld tegen vrouwen, gepleegd door profvoetballers, verschijnen herhaaldelijk in de pers. Tegen VfB Stuttgart-speler Atakan Karazor loopt op Ibiza een onderzoek naar beschuldiging van aanranding. Zijn club heeft laten weten dat Karazor elk strafbaar feit ontkent. Voor VfB geldt daarmee het vermoeden van onschuld. In Chester, Engeland, staat Benjamin Mendy, de Franse wereldbekerwinnaar van 2018 en verdediger van Manchester City, sinds augustus terecht op beschuldiging van verkrachting en aanranding. Ook hij ontkent.
En Boateng moet nu opnieuw terechtstaan voor de regionale rechtbank van München op beschuldiging van opzettelijke geweldpleging. Hij heeft dat altijd ontkend en ook nu laat zijn advocaat weten ‘optimistisch’ te zijn over de hoofdzitting. Onderzoek van CORRECTIV en SZ wijst uit dat de beschuldiging van mishandeling slechts een van de vele geweest kan zijn, zoals Sherin S. ook zelf in de rechtszaal verklaarde. Zij sprak zelf niet met CORRECTIV en SZ, maar dit is wel wat verschillende vrienden en kennissen van S. hebben verklaard. Boateng en zijn advocaat geven geen commentaar en verwerpen ‘speculaties’.
Verschillende mensen uit de omgeving van S. spreken over een relatie die gekenmerkt werd door conflicten, controle en machtsvertoon. S. zou haar omgeving meerdere malen hebben verteld over de gewelddadige uitbarstingen van Boateng, en ze werd ook vaak gezien met blauwe plekken op haar armen en bovenlichaam. Er zijn foto’s van de verwondingen.
Ibiza, Chester, München, het zijn allemaal afzonderlijke gevallen, maar er doen zich wel patronen en opvallende parallellen voor. ‘Soms sta ik voor de spiegel en dan denk ik: Oh God. Omdat ik weet dat ik niet de enige ben,’ zegt de ex-verloofde van een voetballer.
Geen verweer
Wat veel van de betrokken vrouwen gemeen hebben is dat ze hun partners op jonge leeftijd leren kennen. Ze denken in een droomleven terecht te zijn gekomen – totdat er problemen ontstaan, geweld uitbreekt, ruzies escaleren, affaires in de doofpot worden gestopt, bedreigingen worden geuit, financiële druk wordt opgebouwd en mediacampagnes beginnen.
Dit wil niet zeggen dat relaties in het beroepsvoetbal over het algemeen gekenmerkt worden door machtsmisbruik – er zijn ook veel gelijkwaardige en gezonde verhoudingen. Maar het wordt lastig als er iets gebeurt dat het imago van de voetballer kan schaden. Uit onderzoek blijkt dat in dergelijke gevallen mechanismen in werking treden waartegen de betrokken vrouwen vrijwel geen verweer hebben.
In het geval van Kasia Lenhardt is het opvallend dat de geheimhoudingsovereenkomst alleen voor haar geldt. Ze zegt niet alleen toe om met niemand te praten over haar relatie met de voetballer, maar ze moet ook alle documenten, dossiers en bewijzen vernietigen waarmee ze haar verhaal zou kunnen staven. Informatie ‘die niet alleen mondeling bestaat, maar die op enigerlei andere wijze als data kan worden gekwalificeerd’, dient ze te vernietigen ‘indien JB haar daarom verzoekt’ en ‘het bewijs ervan’ dient zij ‘aan JB’ te overhandigen.
Boateng en zijn advocaat geven ook hier geen commentaar op.
De praktijk van de geheimhoudingsplicht komt uit het bedrijfsleven en wordt daar gebruikt om bedrijfsgeheimen te beschermen. Daar zijn dergelijke clausules zinvol, zegt de Berlijnse media-advocaat Christian-Oliver Moser, maar in de regel kunnen ze niet worden overgedragen naar het privéleven. Vooral niet als ze eenzijdig zijn.
Hij acht geheimhoudingsovereenkomsten die slechts één partij verplichten te zwijgen, in de regel ontoelaatbaar. Over het algemeen, zegt hij, zijn die contracten op zijn minst twijfelachtig en kunnen ze immoreel zijn. ‘In Duitsland is er echter geen duidelijke wettelijke regeling voor, dus het verschilt altijd per individueel geval,’ zegt hij. Maar ook als de geheimhoudingsovereenkomsten juridisch niet effectief zijn, zijn ze ‘zeer effectief op psychologisch niveau, omdat in geval van twijfel een rechtbank eerst zal moeten beslissen of de ondertekende documenten al dan niet geldig zijn’.
In het geval van Kasia Lenhardt kan worden gezegd dat heel Duitsland getuige was van de publieke destructie van een jonge vrouw en dat dat begon met haar ondertekening van de geheimhoudingsovereenkomst.
Enkele dagen na de ondertekening van de geheimhoudingsovereenkomst doet Boateng een interview met Bild-Zeitung – de overeenkomst bindt hem immers niet en hij handelt proactief. Op 2 februari 2021 verschijnt het interview onder de titel ‘Boateng rekent af met zijn ex. Er zijn alcohol, druk en chantage in het spel’.
De praktijk van de geheimhoudingsplicht komt uit het bedrijfsleven. Daar zijn dergelijke clausules zinvol
Bewijsbare onwaarheden
Der Spiegel berichtte afgelopen zomer al over Boatengs dubieuze uitspraken en de shitstorm die Lenhardt daarna teisterde. Ook CORRECTIV en SZ hebben bewijsmateriaal geëvalueerd dat aanzienlijke twijfel zaait over zijn beweringen. Het interview is sindsdien bekritiseerd en Bild-Zeitung kreeg er in juni 2021 een berisping voor van de Raad voor de Journalistiek. In reactie op het onderzoek distantieert Bild-hoofdredacteur Johannes Boie zich nu van de publicatie. ‘Wij zouden dit interview vandaag niet meer publiceren,’ zegt hij tegen CORRECTIV en SZ.
Het interview is een frontale aanval op Lenhardt. Boateng beweert dat Lenhardt enorme alcoholproblemen had en dat zij hem chanteerde; zij zou hebben gedreigd zijn carrière te vernietigen. ‘Kasia zei dat ze dat zou doen door mij ervan te beschuldigen dat ik haar sloeg. Ze wist heel goed dat de moeder van mijn kinderen mij daar eveneens van beschuldigde en dat we daarover in een rechtszaak verwikkeld waren.’
Na het interview begint een brute mediacampagne tegen Lenhardt. Op internet wordt ze overladen met haatberichten. Ze is bang de voogdij over haar zoon te verliezen. ‘Het was een vorm van openbare executie,’ zegt media-advocaat Markus Hennig, die door Kasia Lenhardt werd ingeschakeld en die haar ook postuum nog vertegenwoordigt. ‘De dingen die over haar zijn gezegd in het interview door Boateng zijn bewijsbare onwaarheden. Het interview is onwettig.’
Nicole Bédé, strafrechtadvocaat te Berlijn die de familie Lenhardt kent, twijfelt ook aan de rechtsgeldigheid van dergelijke geheimhoudingsovereenkomsten. Ze zijn misschien effectief, maar dan op psychologisch niveau. ‘Het is een systeem,’ zegt ze. Want wie zo’n clausule ondertekent, gaat er meestal van uit dat hij zich eraan moet houden. ‘Ik denk dat mensen vaak de extreme druk onderschatten die zo’n contract op mensen uitoefent.’
Betrokkenen zouden er zeker juridisch advies over kunnen inwinnen. Maar contractherzieningen zijn tijdrovend en het honorarium wordt altijd bepaald door de waarde van het geschil. ‘En dat kan onder bepaalde omstandigheden heel hoog oplopen, zeker met die geheimhoudingsovereenkomsten met voetballers,’ zegt ze. ‘Als je vijfentwintig bent en niet rijk, dan moet je dus afwegen: neem ik dit risico?’
In een ander geval dat door CORRECTIV en SZ is onderzocht, kreeg de vrouw van een voormalige speler ook een geheimhoudingsovereenkomst op het moment dat hun relatie eindigde. Het verhaal van Julia Meier – ook haar naam is gefingeerd – gaat niet over fysiek geweld, maar over manipulatie van de publieke opinie en controle. Het toont op welke manieren adviseurs en managers op de achtergrond proberen om het imago van spelers te beschermen en de vrouwen discreet tot zwijgen te brengen – met behulp van contracten, advocaten en opzettelijk verspreide geruchten.
Julia Meier was zelf een succesvol model. Toen werd het plots ‘stil rond haar’, zoals de bladen schreven. Ze was nog een tiener toen ze haar vriend ontmoette. Hij was destijds profvoetballer en speler van het nationale team.
Droompaar
Haar geval verschaft een blik achter de façade van een relatie die jarenlang harmonieus en bijna ideaal leek: achteraf beschrijft ze haar relatie zelf als ‘kinderlijk en naïef’. Er waren nooit ruzies. ‘We gingen na drie maanden samenwonen, waren snel verloofd.’ Ondertussen kreeg ze de indruk dat er op de achtergrond krachten aan het werk waren die zij niet kon inschatten. Het voetbalmilieu moedigt over het algemeen vaste relaties, huwelijken en kinderen aan, ‘want die brengen rust’ in het privéleven van de spelers. ‘Profvoetballers zijn een zeer waardevol goed voor clubs, managers en consultants’, ofwel: ze zijn een investering die niet in gevaar mag worden gebracht.
De ommekeer kwam vrij plotseling, op het moment dat zijn carrière op zijn hoogtepunt was. Ze kon hem amper bereiken, want hij was alleen nog maar aan het feesten en vloog de wereld rond in privéjets. ‘Dat was helemaal niet kenmerkend voor hem,’ zegt ze. Zijn adviseurs en managers, die ook haar management en vermeende vrienden waren, susten haar: het was maar een fase, zij vormden een droompaar, over een jaar was alles weer vergeten.
Achteraf beschrijft ze haar relatie zelf als ‘kinderlijk en naïef’
Vijf weken later vernam ze via de media dat hun relatie voorbij was: de voetballer was blijkbaar gespot met een andere vrouw. Ze herinnert zich dat hij op dezelfde dag een sms schreef aan haar beste vriendin: ‘Wat kan ik doen om haar de mond te laten houden?’
Hij reageerde niet meer op haar berichten en telefoontjes. De adviseurs namen de communicatie over en adviseerden haar een geheimhoudingsverklaring te ondertekenen. Ze ging akkoord. Ze had het gevoel dat ze geen keus had. Persoonlijk deed het contract haar veel pijn: ‘Ik bleef maar denken: Als je me zou kennen, zou je weten dat ik de laatste zou zijn om een oorlog te beginnen.’
Het contract was gedetailleerd en bevatte specifieke bepalingen. Bij overtreding riskeerde ze een boete van 50.000 euro en schadeclaims. In opdracht van haar advocaat sluit de overeenkomst haar naaste vriendenkring uit alsmede informatie in de rechtbank. Tegen ‘vertegenwoordigers van de media’ mocht maar één ding gezegd worden: ‘Dat ze een stel waren, nu gescheiden zijn en een mooie tijd hebben gehad.’
Nu zegt ze dat ze de indruk heeft dat het erom ging ‘haar zo lang mogelijk stil te houden’ zodat ze het imago van haar ex-partner, die officieel nog een relatie met haar had, niet in gevaar zou brengen. Ondertussen vierden de media al de nieuwe liefde van de ster.
Tegelijkertijd begonnen geruchten de ronde te doen. Julia Meier en een andere profvoetballer, een teamgenoot van haar ex-partner, zouden het jaar voor de breuk een affaire hebben gehad. Ze krijgt daar nu nog steeds vragen over, zegt Meier. En dat terwijl de geruchten overduidelijk uit de lucht waren gegrepen; er was nooit iets voorgevallen tussen het tweetal.
In een door CORRECTIV en SZ verkregen document zegt de betreffende teamgenoot dat hij de indruk heeft dat het verhaal werd gelanceerd om de aandacht af te leiden van de affaire van de ster. ‘Maar goed, ik heb inmiddels geleerd dat hij over lijken gaat. Terwijl de hele wereld denkt dat hij schone handen heeft,’ aldus het document. ‘Waar ik ook kom, waar ik ook voetbal, iedereen zegt: “En, hoe was die Meier?”’ Het is een vraag die duidelijk seksueel bedoeld is. Iedereen denkt dat de geruchten waar zijn. ‘Alle voetballers denken het.’
Julia Meier zegt dat ze er toen niet veel over nadacht. Het was hoe dan ook onmogelijk voor haar om ertegen te vechten, dus negeerde ze het.
De geruchten haalden haar echter in toen hij een paar maanden later openlijk uitkwam voor zijn affaire, hoewel hij nog steeds bij haar was. Het publiek stond volledig aan zijn kant. ‘Het was alsof iedereen blij voor hem was. Nadat hij zogenaamd door mij was bedrogen, had hij nu eindelijk de grote liefde gevonden,’ zegt Meier. ‘Niemand zag dat hij me daadwerkelijk had bedrogen en me op deze manier had gedumpt. Plotseling was ik niet de bedrogene, maar de bedrieger.’
Ze had het gevoel de controle over haar leven, haar identiteit en haar imago kwijt te zijn. Ze schaamde zich en vond maar één uitweg: zich terugtrekken uit de openbaarheid. Ze zegt dat het voelde alsof alles van haar was afgenomen. Het kostte haar twee jaar om haar draai weer te vinden. ‘Ik begrijp het nu allemaal beter,’ zegt ze. ‘Het ging nooit om mij of hem persoonlijk, hij was gewoon de melkkoe.’
Teresa Schwarz was slachtoffer van geweld en heeft tot op de dag van vandaag het gevoel dat ze moet vechten om te overleven. De vermeende bedreigingen van haar ex-vriend en de juridische geschillen met hem beïnvloeden haar dagelijkse leven. Ook werd haar duidelijk gemaakt wie van hen beiden ertoe doet en wie niet. Een adviseur van haar ex-vriend zei ooit tegen haar: ‘Jij bent gewoon niet degene die meer dan 20 miljoen euro waard is.’
Lange tijd hield ze de façade op, het glossy imago, alsof het gemaakt was voor de Home Stories in Gala of Bunten: hij, de succesvolle Bundesliga-speler en zij, de mooie vrouw aan zijn zijde, een glamourkoppel, populair maar nuchter.
‘Plotseling was ik niet de bedrogene, maar de bedrieger’
De foto’s waarover CORRECTIV en SZ beschikken passen niet in dit beeld. Ze tonen haar bovenlichaam, bedekt met blauwe plekken en grote kneuzingen.
Zij en haar ex-partner leerden elkaar heel jong kennen, hij was getalenteerd maar nog niet succesvol. Bronnen in haar omgeving bevestigen dat ze heeft geprobeerd aan hun relatie te werken. Maar toch lijkt het erop dat de problemen vooral haar verweten worden.
Schwarz zelf kan niet praten over haar relatie. Haar ex-partner geeft geen commentaar, maar zijn advocaat wijst beschuldigingen van geweld en bedreigingen van de hand.
Maar met voormalige vrienden en kennissen van Schwarz kunnen we natuurlijk wel spreken. Desgevraagd schrijft een oud-collega: ‘Ik kan bevestigen dat Teresa destijds met kneuzingen en blauwe plekken op het werk verscheen.’
Absoluut geloofwaardig
‘Jij bent gewoon niet degene die meer dan 20 miljoen euro waard is’
Toen het paar tijdelijk uit elkaar ging, woonde Julia een tijdje bij haar collega. Op een avond waren ze wat spullen gaan halen uit de flat die ze met de voetballer deelde. ‘Toen we wilden vertrekken, rende hij achter onze auto aan en sloeg de ruit in.’ Op dat moment, zegt de collega, begreep ze het.
De voormalige baas van Schwarz zegt ook dat hij de blauwe plekken heeft gezien. Een vriendin die tijdelijk bij het stel woonde herinnert zich frequente en zeer luidruchtige ruzies. Een keer, zegt ze, zag ze ’s morgens een grote bloeduitstorting bij haar. ‘Ik vroeg haar: “Wow, waar heb je die enorme blauwe plek vandaan?” Ze gaf toen geen antwoord.’
Ook haar huidige therapeut vindt de aantijgingen ‘absoluut geloofwaardig’.
Bij de voetballer werd navraag gedaan over deze indrukken van mensen uit haar omgeving. Zijn advocaat gaat er niet op in.
Het MeToo-debat heeft structuren van machtsmisbruik en seksueel geweld op veel terreinen blootgelegd. Tot nu toe heeft de beweging nog niet de spelersvrouwen bereikt: hun financiële afhankelijkheid en de mediamacht van hun mannen lijken de vrouwen in een ondergeschikte rol te dwingen.
Op de achtergrond lijken zakenlieden en managers vaak aan de touwtjes te trekken: ‘Het is vaak zo dat de adviseurs voor de advocaten zorgen,’ zegt een therapeut die voor voetbalclubs werkt. ‘Ze kiezen die advocaten uit, die ook winnen.’ Hij zegt dat hij verschillende keren heeft gezien hoe getroffen vrouwen op een ‘boosaardige’ manier opzij werden gezet.
De voormalige levenspartner van een Bundesliga-speler zegt dat zij gevallen van geweld meerdere malen heeft aangekaart bij de adviseurs van haar toenmalige vriend. Maar deze mannen verdraaiden de feiten en steunden haar partner. Uiteindelijk, zegt ze, kreeg ze te horen dat ze zich moest laten onderzoeken, dat ze misschien een geestelijke stoornis had. ‘Aanvankelijk deden ze geruststellend,’ zegt ze. ‘Maar hoe penibeler de situatie werd, hoe agressiever ze werden.’
In de roddelpers verschijnen spelersvrouwen meestal slechts in twee sjablonen, in het beste geval als mooie accessoires van de spelers en in het slechtste geval als pretfiguren, hunkerend naar aandacht, sexy, oppervlakkig. In veel gevallen staan de reportages bol van vrouwonvriendelijkheid; zo zond sportzender DSF een programma uit onder de titel: ‘Gschpusis, Ischen, Spielerfrauen’ [Liefjes, chicks, spelersvrouwen].
Bedenkelijk
Veel regionale kranten in voetbalbolwerken en roddelbladen zijn afhankelijk van exclusieve informatie uit de voetbalwereld en interviews met prominente spelers. Zoals het geval van Kasia Lehnhardt laat zien, lopen deze nauwe contacten tussen journalisten, spelers, adviseurs en clubs soms slecht af voor de vrouwen.
Met name Bild staat wat dat betreft in een bedenkelijk daglicht: volgens advocaat Markus Hennig wist Lenhardt pas na publicatie van het Boateng-interview. ‘Kasia is helemaal niet naar het interview gevraagd’, en bij zijn weten is er ook geen enkel bewijs van wederhoor. Dat zou een ernstige schending van de mediawet zijn.
Een woordvoerder van de Bild-groep spreekt dit tegen: Bild zou Lenhardt ‘herhaaldelijk aangeboden’ hebben commentaar te geven en ze zou vooraf zijn geconfronteerd met de uitspraken van Boateng. De woordvoerder gaat niet in op verdere vragen; hij vraagt begrip voor het feit dat Bild geen commentaar wil geven op ‘interne details van onze research en redactionele beslissingen’.
In de dagen na het interview volgden steeds meer laatdunkende berichten. Bild-Zeitung publiceerde privé-voicemails van Lenhardt, een ‘voormalige beste vriendin’ dook op en ‘*klapte uit de kast’, de cosmetische operaties van Kasia werden uitvoerig uit de doeken gedaan. Kasia heeft daarna geen uitspraken meer in het openbaar gedaan. CORRECTIV en SZ zijn in bezit van een opname van haar tijdens een privégesprek uit die tijd, waarin ze tegen een kennis zegt: ‘Waarom zijn we niet gewoon uit elkaar gegaan? Dat zou goed zijn geweest. Hij had kunnen zeggen: Ik was niet meer gelukkig, ik hield niet meer van je.’
Op de achtergrond lijken zakenlieden en managers vaak aan de touwtjes te trekken
Volgens de woordvoerder van Bild is het interview intern inmiddels ‘opnieuw geëvalueerd’. Toen het verscheen, was Julian Reichelt nog hoofdredacteur. Zijn opvolger, Boie, ziet de zaak blijkbaar anders. Toen hij maanden geleden hoorde van de wens van de familie tot verwijdering, zegde Bild toe het interview van de site te halen. Maar de tekst bleef tot september online ondanks een berisping van de Raad voor de Journalistiek – ‘onbedoeld’, schrijft de woordvoerder, en hij voert daarvoor ‘technische redenen’ aan.
Alle andere artikelen over Lenhardt staan nog steeds op de website van Bild. De familie blijft in de rechtbank vechten voor de persoonlijke rechten van hun overleden dochter. Het proces wordt in november voortgezet bij de rechtbank van Berlijn.
Directe bedreigingen en geweld zijn slechts één vorm van intimidatie. Er zijn ook gevallen bekend van hacken, publicatie van privégegevens en surveillance.
Verschillende bronnen uit de omgeving van Lenhardt bevestigen dat ze erg bang was. Kort voor haar dood sprak ze aan de telefoon met een kennis, een wederzijdse vriend van haar en Boateng. Hij lijkt haar ervan te willen weerhouden naar buiten te treden – CORRECTIV en SZ kennen de inhoud van dit gesprek. Het is een schrijnende dialoog waaruit blijkt hoe bedreigd zij zich moet hebben gevoeld.
Lenhardt zegt: ‘Nu speelt er iets van een heel ander kaliber, dat me veel meer zorgen baart. Iemand probeert een paar kilo coke op me te planten.’ Haar reputatie is geruïneerd, zegt ze, ‘en Jérôme blijft zeggen dat er meer komt, maar ik weet niet wat hij bedoelt’.
Haar gesprekspartner doet alsof hij het begrijpt. Maar hij laat er geen twijfel over bestaan dat ze beter kan toegeven, omdat ze hoe dan ook alleen maar kan verliezen. Boateng zou daarentegen snel van de zaak af zijn: ‘Hij hoeft alleen maar binnen veertien dagen een doelpunt te maken of binnen twee of drie weken ergens anders een contract tekenen, en dan zijn de media alweer in een andere stemming. Voetballers kunnen het grootste schandaal veroorzaken, het zal toch weer worden vergeten.’
Voor haar, Kasia Lenhardt, gelden blijkbaar heel andere wetten. ‘Dit bedoel ik niet denigrerend, maar over de vrouw zeggen mensen: Ze is gewoon een spelersvrouw.’
Parallellen
Niet alleen deze details zijn zorgwekkend, maar ook het feit dat er parallellen zijn. Twee andere vrouwen die CORRECTIV en SZ spraken verklaren dat hun ex-partner dreigt drugs bij hen te verstoppen of valse schandaalverhalen over hen te lanceren.
Verschillende vrouwen vrezen ook dat hun privéleven in de gaten wordt gehouden, waarbij er sprake is van elektronische bewaking, met inbegrip van trackers, bugs, gehackte tablets of spyware op hun telefoons.
Voor Lenhardt was dit blijkbaar realiteit, ook al is er geen bewijs wie de daders waren. Boateng en zijn advocaat geven geen commentaar op vragen hierover.
‘Voetballers kunnen het grootste schandaal veroorzaken, het zal worden vergeten’
Al voor de scheiding zou Lenhardt het gevoel hebben gehad dat haar privégegevens werden afgetapt en tegen haar werden gebruikt. Privéspraakberichten van haar belandden op het internet. Een screenshot van haar Snapchat-account toont een zeer intieme naaktfoto van haar, blijkbaar bedoeld voor privédoeleinden, voorzien van begeleidende berichten van een onbekende in gebrekkig Duits: ‘Je moet respect hebben voor een gevaarlijke vijand.’ Ze ontvangt ook andere berichten, waarin anonieme schrijvers haar soms proberen te chanteren met vermeende drugsvondsten.
Blijkbaar werden er ook van Sherin S. gesprekken opgenomen zonder haar medeweten; die opnames kwamen later op het internet terecht. De zaken hebben overeenkomsten. Maar er is geen bewijs dat Boateng er iets mee te maken had. De daders zijn onbekend.
Sherin S. ontmoette Boateng in 2007 en kreeg twee kinderen met hem; jarenlang hadden zij een knipperlichtrelatie. CORRECTIV en SZ beschikken over opnames van gesprekken tussen haar en Boateng waarin ze denigrerende opmerkingen maakt over Kasia Lenhardt. Blijkbaar zijn alleen zij tweeën aanwezig. Naar later bleek is dat gesprek opgenomen. Het is onduidelijk door wie. Eén ding is zeker: de audiobestanden kwamen enkele uren nadat Boateng werd veroordeeld voor mishandeling van S. in 2021 online. Haar uitspraken werden verspreid in Telegram-groepen, waar aanhangers van Lenhardt netwerken. Voor hen moet het hebben geleken alsof Sherin S. Boateng steunde. Het parket van München is een onderzoek gestart op beschuldiging van privacyschending. Dat onderzoek loopt nog.
Sherin S. had haar omgeving eerder verteld over haar angst dat ze in de gaten werd gehouden. In 2018 zou S. een bug hebben gevonden in de lamp boven het bed in haar flat in Berlijn, waar Boateng ook toegang toe had, meldden vrienden later; hiervan is een foto beschikbaar. S. deed begin 2018 aangifte bij de politie. Het parket van Berlijn startte een onderzoek tegen onbekenden en staakte dat enkele maanden later. Een woordvoerder zegt: ‘Het was niet mogelijk de verdenking van het misdrijf tegen haar partner hard te maken, noch kon op een andere manier een verdachte worden aangewezen.’
Het is niet duidelijk hoe de microfoon in de lamp terecht is gekomen. CORRECTIV en SZ beschikken echter over berichten waarin Boateng ten minste de indruk wekt Sherin S. af te luisteren. Hij beweert dat hij haar en een andere man in bed heeft gehoord. Zij ontkent dit, waarop Boateng antwoordt: ‘Maar ik weet alles. Elk detail.’ Ze schrijft: ‘Laat me toch met rust, met al je verhalen.’ Boateng: ‘Ha ha ha. lekker makkelijk*. Als je alles weet.’ Knipoog smiley. ‘En alles hebt gehoord.’
Onaantastbaar
Sommige voetballers lijken zich bewust van hun machtspositie en maken daar doelbewust gebruik van. ‘Er is zoveel overmoed,’ zegt een advocaat die de vrouw van een voormalige speler vertegenwoordigt in een mishandelingszaak. ‘Ze voelen zich onaantastbaar. Ze zijn niet eens onder de indruk van een onderzoek door de officier van justitie.’
De financiële afhankelijkheid van de vrouwen is vaak groot en maakt het voor hen moeilijk zich juridisch tegen de mannen te verdedigen. Zolang het goed gaat, delen ze in de rijkdom. Als de relatie mislukt, vallen ze soms in een bodemloze put.
Het geval van Anna Berglund vertoont veel overeenkomsten met wat de andere vrouwen melden: haatmails, bedreigingen en aanwijzingen dat haar auto wordt gevolgd en haar computers gehackt. Ook haar naam is in werkelijkheid anders. Berglund, begin veertig, woont met haar kinderen in een trailerpark in Californië. Op sommige dagen, zegt ze, heeft ze maar 20 dollar om haar gezin te onderhouden. ‘Ik heb het allemaal verdragen, de terreur, de laster,’ zegt ze, ‘en ik heb me nooit uitgesproken, nergens.’
Berglund heeft nooit een geheimhoudingsovereenkomst getekend – er waren andere manieren om haar onder druk te zetten. Haar ex-man stond onder contract bij verschillende Bundesliga-clubs, later speelde hij in het buitenland. Het geweld, zegt ze, was vooral gericht tegen de kinderen, hij sloeg hen, zelfs met schoenen. Hij viel haar ook meerdere malen aan en kneep haar keel dicht, zegt ze. ‘We leefden eigenlijk in constante angst.’
Toen ze hem verliet, *gooide hij haar het huis uit en verhinderde haar de toegang tot haar bankrekeningen en creditcards. Tot op heden zou hij geen alimentatie hebben betaald. Op dit moment, zegt ze, helpt haar familie haar financieel, anders zou ze volledig berooid zijn.
CORRECTIV en SZ hebben toegang tot rechtbankdocumenten die een aantal van haar beschuldigingen lijken te bevestigen. Ze tonen dat haar ex de feiten ontkent en dat hij haar beschuldigt. Maar volgens een transcriptie bevestigen de kinderen dat het geweld van hun vader kwam. Berglund zegt dat de voetballer zijn invloed bij de media gebruikte als pressiemiddel. ‘Hij maakte duidelijk dat hij meer macht had dan wij’, schrijft ze in een e-mail aan haar advocaat. ‘Hij schreef me e-mails waarin hij zei dat hij al met alle media had gesproken en dat ze hem geloofden, niet mij.’
De vrouwen die CORRECTIV en SZ spraken beseften pas na verloop van tijd hoe groot hun afhankelijkheid was. ‘Waarom accepteren we dit allemaal? Nou kijk, uiteindelijk heeft het geen enkele zin om terug te vechten,’ zegt de ex-verloofde van een voetballer die tijdens hun relatie voor een grote Europese club speelde. Ze kent verschillende spelersvrouwen die slecht behandeld worden. ‘De mannen geven je alles. En als je weggaat, sta je alleen. Geen mobiele telefoon, geen huis, geen auto. Dat gevoel houd je tegen om uit de relatie te stappen.’
Ze worstelt ook nog steeds met haar verleden. Haar ex-vriend, zegt ze, sloot haar op in de badkamer, vaak urenlang en zonder reden. ‘Hij zei dan: “Er is een toilet en er is water.”’ Haar mobiele telefoon nam hij in beslag. Ze heeft het een paar jaar volgehouden. Toen ze uiteindelijk scheidde, had ze bijna niets meer, haar bezittingen pasten in zes verhuisdozen.
De vrouwen van de spelers zijn uiterst openbaar en blijven toch vreemd genoeg onzichtbaar. Zolang de relatie goed gaat, staan ze naast hun man in de schijnwerpers. Maar wat er gebeurt als de voetbalsprookjes slecht aflopen, is meestal niet openbaar.
Voor een deel lijkt dit doelbewust te gebeuren. De geheimhoudingsovereenkomsten lijken ook gericht te worden gebruikt: in alle gevallen werden de contracten aan de vrouwen voorgelegd op het moment dat er problemen ontstonden of relaties mislukten.
In de VS is er nu verzet tegen de geheimhoudingsclausules. Een voormalige assistente van Weinsteins filmproducent, Zelda Perkins, is een campagne begonnen onder de naam ‘You can’t buy my silence’. Ze streeft naar een verbod. ‘Deze contracten zorgen ervoor dat mensen niet langer eigenaar zijn van hun eigen trauma,’ zei Perkins tegen de Britse omroep ITV.
Teresa Schwarz vraagt zich vaak af of ze ooit in vrijheid zal kunnen leven. In een brief van haar advocaten aan de kinderbescherming staat dat haar dochter een therapeut kreeg aangeraden ‘omdat zij leed aan nachtmerries na de gewelddadige uitbarstingen van de vader van het kind’. In de brief staat verder dat de vader van het kind ‘met zijn gedrag allerlei vormen van huiselijk geweld pleegde’.
De advocaat van de speler ontkent de beschuldigingen zonder in details te treden.
Het verzoek van Schwarz om begeleid contact faalde, de familierechter zag – ondanks alle aanwijzingen – niet voldoende risico voor het welzijn van het kind. Schwarz vertelt dat de rechtbank haar niet heeft ondervraagd over het geweld, maar over de sportcarrière van haar ex-vriend. Ze kreeg het advies zich bij de situatie neer te leggen.
Storende factor
Schwarz leerde haar kinderen om de politie te bellen. Ze zegt dat het zo niet had moeten gaan. Dan stokt haar stem en begint ze te huilen. Er wordt vaak gezegd dat mishandelde vrouwen niet terugvechten en geen hulp zoeken. Schwarz kreeg praktisch vanaf het begin begeleiding, ging met haar ex naar bemiddelaars, adviseurs en therapeuten, betrok zijn adviseur erbij; in één geval zou er zelfs een getuige bij zijn geweest toen hij tegen haar tekeer ging – zonder haar te hulp te schieten.
Haar ex-vriend sloot haar op in de badkamer, vaak urenlang, en zonder reden. ‘Hij zei dan: “Er is een toilet en er is water”’
Niets hielp, niets werkte; integendeel, zijn omgeving probeerde de voorvallen opzettelijk tegen haar te gebruiken. En na verloop van tijd, zegt ze, werd het erger. ‘Hij is het niet alleen – het is het systeem,’ zegt ze. ‘Dit zijn mensen die ongelooflijk veel geld aan hem verdienen. En als er een storende factor is, dan wordt die storende factor het probleem.’
Ondertussen heeft ze ook het vertrouwen in het rechtssysteem verloren. Teresa Schwarz zegt dat ze zich nooit echt veilig voelt. De situatie is sinds haar juridische strijd geëscaleerd. Als geheugensteuntje schrijft ze haar gesprekken uit. Volgens die notities bedreigt hij haar grootschalig omdat ze advocaten, Bureau Jeugdzorg en deurwaarders heeft ingeschakeld. Het is onduidelijk of dit klopt. De voetballer en zijn advocaat geven geen commentaar op deze vraag.
Ze heeft zijn vermeende uitspraken nauwgezet opgeschreven in dit soort bewoordingen: ‘Geef antwoord, vuile hoer, wat heb ik je aangedaan?’ En: ‘Je bent niets. Je doet niets. Behalve mijn geld uitgeven. Ondankbaar stuk vreten.’
Hij besluit het gesprek met een reeks verontrustende zinnen. ‘Je zult wel merken wat het je oplevert,’ zou hij gezegd hebben. ‘Wacht maar af. Ik zou me zorgen maken. Je zult het zien. Ik zal je één ding vertellen: je gaat er spijt van krijgen.’
Lees ook: