Tag: patti cakes

LITERATUUR – De journalist 
in actie

Debat over de grenzen van het vak

Debatcentrum de Balie organiseert een avond rondom de vraag: ‘Kan de journalist ook activist zijn of moet hij/zij er juist voor waken om voorbij de grenzen van objectieve verslaggeving te gaan?’ Theoretisch is het zo dat wie de wereld wil veranderen de politiek in gaat, en wie wil vertellen wat er in de wereld gebeurt journalist wordt. In de praktijk wordt dat onderscheid, voor zover het ooit heeft gewerkt, snel afgebroken.

Een simpel bewijs dat journalistiek de samenleving beïnvloedt is het getal 48. Dat is volgens de Columbia Journalism Review het aantal journalisten wereldwijd dat in 2016 werd vermoord door lieden die van zulke beïnvloeding niet gediend waren. Regimes of criminele organisaties omzeilen de wet makkelijker zolang daar niet over wordt bericht.

Een ander voorbeeld is wellicht LREM, de politieke partij van de Franse president Emmanuel Macron. LREM wil zichzelf een ‘mediastructuur’ geven. De partij gaat zelf redacteuren en camjo’s rekruteren en samenwerking zoeken met de regionale pers, meldt l’Express. Een tactiek die overigens door Al-Qaida en IS al veel langer wordt gebruikt. Of Macron zelf hoofdredacteur wordt, is nog niet bekend.

DiCaprio, die zijn naamsbekendheid wil inzetten om aandacht te vragen voor milieukwesties, zou je een activistisch acteur kunnen noemen

Er zijn wereldwijd meer signalen dat de zogeheten participerende journalistiek de toekomst heeft. Dat is journalistiek met de nadrukkelijke bedoeling om verandering teweeg te brengen, activistisch dus. Veelgenoemde voorbeelden zijn het motto dat de Washington Post tegenwoordig in zijn masthead heeft staan: democracy dies in darkness en de rubriek die The New York Times eerder dit jaar begon onder de simpele titel The Truth. Beide initiatieven zijn onverbloemde reacties op het presidentschap van Trump.

De belangrijkste gast in de Balie zal Ian Urbina zijn, onderzoeksjournalist van de NYT. Urbina publiceerde in de zomer van 2015 een serie van vier lange verhalen over mensenrechtenschendingen en andere misstanden op open zee. Daarvoor voer hij mee 
op vele schepen. Over het leven van de bemanning vertelde hij aan Longform: ‘De bemanning is net een stam, met eigen normen, een taal, afgunsten. Alsof het mensen uit een vreemd land zijn, maar dan zonder grondgebied. De bemanning lijkt op een volk van nomaden, of bannelingen. Een volk met bijzonder strikte hiërarchieën; aan boord weet je: de kapitein is God.’

Die serie, The Outlaw Ocean, wordt op dit moment verfilmd door Leonardo DiCaprio in samenwerking met 
Netflix. Dat meldt de Hollywood-nieuwssite The Tracking Board 
‘op basis van bronnen dicht bij The Tracking Board’. DiCaprio, die zijn naamsbekendheid wil inzetten om aandacht te vragen voor milieukwesties, zou je een activistisch acteur kunnen noemen.

De artikelen van Urbina maakten niet alleen duidelijk dat op de 
woeste baren de mens zich als een woesteling gedraagt, maar vooral dat er buiten de territoriale wateren volstrekte onduidelijkheid heerst over welke wetten er gelden. Onder andere Greenpeace gebruikte de informatie die Urbina boven 
water had gehaald in campagnes. Misschien vond hij zijn onderwerpen met hulp van Greenpeace of andere organisaties. Maakt dat 
Urbina tot een activist? Vragen 
die aan de orde zullen komen op 
18 september in De Balie, Amsterdam.

DOCUMENTAIRE – Pipi Langkous woont alleen

Documentaire over het Zweedse model

Cineast Erik Walter Gandini draagt het noordelijke en het zuidelijke in zich. Hij is half Italiaans, half Zweeds. Over het Italië onder Berlusconi maakte hij de gelauwerde documentaires Videocracy en The Evilness of Banality. Nu pakt hij zijn andere vaderland aan, met The Swedish Theory of Love. In deze film onderzoekt Gandini het beeld van Zweden als een land waar geluk nog heel gewoon is en de mensen naar elkaar omkijken. Er bestaan 
cijfers die dat beeld meedogenloos tegenspreken. Volgens onderzoek van het Rode Kruis bijvoorbeeld voelt 40 procent van de volwassen Zweden zich alleen.

The Independent haalt dat cijfer aan bij een interview met Gandini. Daarin legt de filmmaker uit hoe het mis is gegaan met Zweden. ‘Het is het idee dat we vrij van elkaar zouden moeten zijn, dat jongeren al heel vroeg in staat moeten zijn om het ouderlijk huis te verlaten, dat vrouwen nooit afhankelijk mogen zijn van hun man of andersom, en ouders niet van hun kinderen. (…) Dat is een politiek project maar ook een existentiële vraag.’ Gevolg: 47 procent eenpersoonshuishoudens, doorgeschoten individualisme en, in Gandini’s woorden ‘een gesegregeerde samenleving. De binnenstad van Stockholm is blank, de voorsteden zijn zwart.’

De film die Gandini over deze situatie maakte, bestaat uit een aantal anekdotes die met ironie worden gebracht: een inspecteur die probeert nabestaanden te vinden van mensen die in eenzaamheid zijn gestorven, een mevrouw die sperma bestelt bij de spermabank, een groepje hippies dat in het bos probeert contact met elkaar te maken. ‘Alles bij elkaar opgeteld maakt hij niet echt een punt’, oordeelt The Guardian.

LITERATUUR – Conrad 
op zee

Memoires van de schipper-schrijver

111 jaar geleden, in 1906, verscheen The Mirror of the Sea, het eerste deel van de memoires van Joseph Conrad. De auteur van 
Heart of Darkness en Lord Jim was twintig jaar lang zeeman geweest voordat hij begon te schrijven, 
en stond zijn leven lang in een vurige relatie met de zee. Die relatie wilde hij beschrijven ‘met de openhartigheid van een biecht in het stervensuur’.

Toen Conrads zee-memoires in een nieuwe paperbackeditie verschenen na decennia van afwezigheid in de Engelstalige boekhandel, schreef de Ottawa Citizen: ‘Conrads proza heeft altijd in de categorie love it or hate it gezeten, vanwege het eigenaardige taaltje dat hij bezigt, ongetwijfeld als gevolg van het feit dat het Engels zijn vierde taal was, na het Pools, het Russisch en het Frans.’ Des te knapper dat Lisette Graswinckel The Mirror of the Sea nu heeft vertaald voor uitgeverij Van Oorschot. De Nederlandse titel luidt De zee, een spiegel.

In een prachtig klein essay in The New York Times schrijft Maya Jasanoff over haar werk aan een boek over Conrad, de zee en haar eigen ervaring aan boord van een zeilschip. Ze staat stil bij de passage in Heart of Darkness waarin Marlow, die met een stoomschip de Congo op moet varen, een boek vindt in een hut langs de rivier. Vreemd genoeg is het een soort handleiding zeilen. Marlow verliest zichzelf in het boek, dat voor hem een tegengif is tegen de verschrikkingen van zijn missie met het stoomschip. Conrads eigen tijd op zee, noteert Jasanoff, viel samen met de overgang van zeil- naar stoomschepen. Solidair met het onderwerp van haar boek betreurt zij die overgang. Ze kotst haar ziel uit haar lijf van zeeziekte, die acuut ophoudt als het schip waarop zij is aangemonsterd de motor uitzet en op de zeilen verder gaat. Ze waagt zich weer aan dek en kijkt uit over het eindeloze blauw.

‘Als ik hoor beweren dat alles verandert (of zou moeten veranderen) in het digitale tijdperk, dan kijk ik naar de oceaan. De economie van de eenentwintigste eeuw is meer dan ooit afhankelijk van scheepvaart, die 90 procent van 
de wereldhandel voor z’n rekening neemt. Data 
“de ether in sturen” betekent data door kabels sturen die op de zeebodem liggen, net als in de tijd van het telegram. De oceaan toont ook de tekortkomingen in de vooruitgang. Hier verdrinken 
duizenden vluchtelingen op zoek naar een beter leven. Hier floreren slavernij en piraterij onder het oog van de moderne wet. Hier vervuilen en vernietigen plastic en chemicaliën de ecosystemen. En het is hier dat moeder Aarde, op een manier die zelfs Conrads verbeelding te boven zou gaan, ons met een stijgende zeespiegel de rekening presenteert van onze keuze voor fossiele brandstoffen in plaats van voor de oneindige voordelen van de wind.’

FILM – Als de rap je roept

Opmerkelijke muziekfilm

Volgens Variety is Geremy Jasper een van de regisseurs om de komende jaren in de gaten te houden. Zijn debuutfilm Patty Cakes wordt op 29 augustus vertoond in het Brusselse Paleis voor Schone Kunsten (Bozar). De film gaat over een mollig blond meisje uit New Jersey met een droom: freestyle rapper worden. Variety noemt de film bij voorbaat een ‘publiekslieveling’. De rol van Patty wordt gespeeld door de Australische Danielle Macdonald. Jasper ontdekte haar ergens halverwege de tien versies die hij van zijn script maakte. In The New York Times vertelt Macdonald dat zij Jasper hielp bij het vormgeven van zijn personages, totdat hij haar vroeg voor de hoofdrol. De actrice kan maar één verklaring bedenken: ‘Ik denk dat hij gewoon een heel loyaal persoon is.’ Of, oppert 
de NYT, iemand die talent herkent als het voor hem staat. Destijds zei Macdonald dat ze niet kon geloven dat ze de rol had. Maar inmiddels, zo meldt The Hollywood Reporter, heeft het succes van Patty Cakes haar al een volgende grote rol opgeleverd.

Auteur: Pieter van den Blink