Tag: Pieter-Dirk Uys

Beste kameraden,

Ik schrijf deze brief niet als oma, burger of democraat, maar als ANC-lid. Ik ben lid sinds juli 2014 en heb me als loyaal kaderlid altijd probleemloos ingezet waar de partij me vroeg dat te doen – in de keuken van het Luthuli House, om te koken voor verzoening. Ik stelde maar één simpele vraag: ‘Wat denken de mensen als ze een dikke politicus in het parlement zien?’ Ze denken dan meteen aan een magere kiezer. En veel ANC-kiezers zijn armer en magerder dan ooit. Het enige wat Julius Malema [voormalig ANC-belofte, nu de leider van oppositiepartij Economic Freedom Fighters (EFF)] bij de algemene verkiezingen van 2019 hoeft te doen, is ze van alles beloven en ze zullen ervoor zorgen dat hij en zijn partij democratisch aan de macht komen. Mijn plan om het kabinet op dieet te zetten vond steun bij Pravin Gordhan en de minister van Financiën. Dat dieet heeft gewerkt. Leden van het kabinet bleken onlangs in de stoelen van de economyclass van South African Airways te passen.

De uitslag van de gemeenteraadsverkiezingen kwam niet geheel onverwacht. Wel opmerkelijk was het briljante optreden van de IEC [kiesraad] 
en alle kiezers die bewezen dat ze de afgelopen 21 jaar veel hebben geleerd. Het feit dat wij in de ANC de nederlaag hebben toegegeven op het moment dat we terrein verloren, is een duidelijke aanwijzing dat het vrije en eerlijke verkiezingen zijn geweest. Maar mijn leven in de keuken is ondraaglijk geworden. Van ’s ochtends tot ’s avonds laat komen vele kameraden stilletjes binnen onder het voorwendsel dat ze een flesje bronwater willen. Hoofdschuddend gaan ze zitten. Na de verkiezingsuitslag hebben ze niet alleen behoefte aan troostvoedsel, maar ook aan het troostadvies van iemand die het allemaal al eens heeft meegemaakt.

Kameraden van het ANC, waarom doen jullie niet iets wat niemand zou verwachten?

Ik was een trouw kaderlid van het 
Afrikaanse Nasionale Kongres, ook wel bekend als de National Party. Mijn 
man zat in het kabinet, was daar alleen terechtgekomen vanwege zijn slaafse trouw aan de man die wij Nummer Een noemden. We werden allemaal 
dik omdat we rijkelijk werden beloond voor het instemmend knikken zonder verdere vragen te stellen, en omdat 
we toestonden dat de corrupten de goedwillenden aan de kant schoven. Dat was in die tijd niet zo moeilijk, want we noemden corruptie toen 
‘politiek’, en zo werd het land geleid van 1948 tot 1994.

Na twintig jaar democratie waarvan niemand had gedacht dat die ooit zou komen, vind ik het belangrijk dat ik niet op mijn lauweren ga rusten als 
de zogenaamd bekendste blanke vrouw in Zuid-Afrika. Ik had van mijn welverdiende pensioen kunnen gaan genieten, me wentelend in wat Nelson Mandela in 1994 tegen me zei: ‘Jij bent een van mijn helden.’ Mijn in vrijheid geboren kleinkinderen vroegen: ‘Oma, wat gaat u doen om de democratie te beschermen, zodat de democratie nog steeds gezond functioneert op de dag dat wij in alle vrijheid en eerlijkheid moeten gaan stemmen?’ Daarom haalde ik nog een keer diep adem en stortte me weer in de beerput van de actieve politiek. Het parlement is nu een parkeergarage voor de DA [Democratische Alliantie] of een babybox voor de teletubbies van de EFF. Het Luthuli House is het enige machtscentrum 
dat het ANC sinds 1994 heeft gebouwd, dus daar ben ik. En daar zal ik blijven.

Maar waarom blijf ik lid van het ANC? Toen ik het gebouw inliep, nam ik 
alle vooroordelen met me mee die zovele Zuid-Afrikanen hebben, vooral de niet-zwarten: dat iedereen bij het ANC tegenwoordig crimineel, corrupt en onverschillig is. Nee. Ik ben zo veel mensen in de partij tegengekomen die zich nog steeds met hart en ziel inzetten voor de stabiliteit van het land. Ik ben vrouwen tegengekomen die zich inzetten voor de bescherming van vrouwen en kinderen en niet allemaal om de president heen huppelen. Ik ben zo veel jonge leden van het ANCYL [de jeugdliga] tegengekomen, sommigen zelfs jonger dan 39, die er in de huidige verwarring niet alleen maar op uit zijn om zichzelf te verrijken.

Maar ik ben ook een groep slimme, hardwerkende, ambitieuze en charismatische kameraden tegengekomen, die erop gebrand zijn om het beste voor zichzelf eruit te slepen voordat hun mentor struikelt over zijn volgende verkeerde uitspraak. Ze zijn meedogenloos en succesvol, omdat ze weten 
dat trouw aan de president het allerbelangrijkste is en niemand daarom hun roofzucht in het openbaar aan 
de kaak zal stellen.

Ik zal nooit mijn lidmaatschap van 
het ANC opzeggen en hen maar laten feesten. Ik zie te vaak herinneringen aan wat ik en de mensen om mij heen in de jaren tachtig hebben geaccepteerd als de gebruikelijke politiek. Ik ben door mijn kleinkinderen, en via hen door de jeugd van Zuid-Afrika, uitgedaagd om de erfenis van Luthuli, Tambo, Mandela en wie de volgende ook is, te koesteren en te bewaken. Ik zal het zinkende schip niet verlaten – dat grote oceaanschip van de vrijheid dat op de ijsberg van het Nkandlaïsme is gestoten [een verwijzing naar het corruptieschandaal rond de woning van president Zuma in Nkandla]. Ik 
heb de film Titanic gezien, waarin de armste passagiers zaten opgesloten 
in het ruim en er voor hen geen plek 
in de reddingsboten was.

Verschuldigd

Al ben ik de laatste die de kaarsen 
uitblaast in het Luthuli House, en is iedereen gevlucht naar het DA, de EFF, de IFP [Inkatha Vrijheidspartij] of welke nieuwe partij ook die aan het ontkiemen is, het is tijd om iets terug te doen voor datgene wat we in dat goeie ouwe Afrikaanse Nasionale Kongres hebben gedaan. Dat ben ik mijn land en mijn kleinkinderen verschuldigd.

Op het allerlaatste moment, toen 
alles verloren leek, bracht de National Party de vaderlandslievendheid op 
om de laatste restjes fatsoen te redden en te beschermen. In de ochtend van 2 februari 1990 schreef ik een brief 
aan onze Nummer Een en vroeg hem terloops in een PS: ‘FW [de Klerk, de toenmalige president], waarom doet 
u nu niet iets wat niemand zou verwachten?’ En dat heeft hij gedaan. Daarom is deze brief van mij nu zo belangrijk. Beste kameraden van het ANC, waarom doen jullie nu niet iets wat niemand zou verwachten?

Evita Bezuidenhout is een alter ego van komiek Pieter-Dirk Uys. Hij creëerde haar 
in de jaren tachtig om de censuur te kunnen omzeilen en de spot te kunnen drijven met het apartheidsregime. Uys zei over haar: ‘Dat ze niet bestaat, wil nog niet zeggen 
dat ze niet echt is.’

Auteur: Evita Bezuidenhout
Vertaler: Paul Bruijn

Daily Maverick
Zuid-Afrika | website | dailymaverick.co.za

Begon in print, veranderde in 2008 noodgedwongen in een digitaal tijdschrift en groeide uit tot een van de belangrijkste nieuwssites van Zuid-Afrika. Eigenzinnig en reactionair, analytisch en grondig.