Eind oktober sprak de Kroatische premier Andrej Plenkovic de wens uit dat zijn land binnen zeven à acht jaar zal toetreden tot de gemeenschappelijke Europese munt. Maar niet alle Kroaten zitten daarop te wachten.
JA
Eindelijk, we mogen beginnen met de procedure voor deelname aan de euro. Dat is goed nieuws voor Kroatië, misschien wel het beste nieuws sinds de toetreding tot de Europese Unie. Het is vooral dankzij de Europese Unie en de NAVO dat er nog iets van orde heerst in ons land. Sommigen maken zich zorgen over het verlies van onze monetaire soevereiniteit, maar dat is niet nodig. Degenen die zo trots met de Kroatische vlag zwaaien, zijn juist degenen die ons land hebben verkwanseld.
Alles wat maar enige waarde bezat, van telefoonmaatschappijen tot de olie-industrie, is al verkocht aan de Duitsers, Hongaren en anderen. Welke waarde heeft een nationale munt nog van een land dat in de uitverkoop is gedaan?
Laten we het liever hebben over de voordelen die de invoering van de euro kan brengen. De kosten van valutatransacties behoren voortaan tot het verleden. Exporterende bedrijven hoeven zich geen zorgen meer te maken over wisselkoersen, want alle prijzen zullen voortaan in euro’s worden berekend. Als je wilt exporteren kun je je gang gaan: van schommelende wisselkoersen heb je geen last meer!
‘De invoering van de euro zal ons verder helpen integreren in de Europese familie waar we bij horen’
Ook kunnen we onze prijzen en salarissen beter vergelijken met die in andere landen. Iedereen kan nagaan wat iets kost in een Kroatische winkel, in een Sloveense, of online, en dan de voordeligste keuze maken. Natuurlijk zullen winkeliers klagen, maar ze hoeven alleen maar hun prijzen aan te passen aan de Duitse, of de regering te vragen om de btw en andere belastingen te verlagen… Het afschaffen van de kuna lost ook allerlei problemen in de bankensector op: er zal nog maar één soort banktegoeden bestaan, in euro’s. Misschien kunnen we dan ook eens informeren waarom Kroatische banken drie keer zoveel rente berekenen als Duitse. En tot slot zal de invoering van de euro een zegen zijn voor onze belangrijkste economische sector, het toerisme.
Kroatië is allang grotendeels ‘geëuroïseerd’: banken bieden eurorekeningen aan, het grootste deel van de spaartegoeden is in euro’s en grote bedragen drukken we meestal in euro’s uit. Zelden hoor je iemand zeggen dat hij een tweedehands Volkswagen voor 67.000 kuna [ca. 8800 euro] heeft gekocht, of een appartement voor 9500 kuna [ca. 1250 euro] per vierkante meter. Met de invoering van de euro wordt deze gangbare praktijk om in euro’s te rekenen eindelijk officieel. Het is ons in de 27 jaar sinds Kroatië onafhankelijk werd niet gelukt een economische opleving te creëren en zo onze nationale munt te versterken. Kroatië staat voor niet geringe opgaven, maar onoverkomelijk zijn ze zeker niet. De invoering van de euro zal ons verder helpen integreren in de Europese familie waar we bij horen. Misschien zal de euro ons helpen begrijpen waarom andere Europese landen ons voorbijstreven en kunnen we onze kracht herwinnen.
Auteur: Goran Vojkovic
Index | Zagbreb
Index is een populaire Kroatische nieuwssite die wordt gerund door oprichter Matija Babic. De site biedt nieuws over politiek, economie, sport en showbizz, en onthulde verschillende schandalen.
NEE
Nee
De regering en de centrale bank zijn een publiek debat begonnen over toetreding tot de euro. De [conservatieve] HDZ-partij ontwijkt daarbij handig de heikele kwestie van het verlies van onze monetaire soevereiniteit en presenteert de afschaffing van de nationale munt als een zaak van politieke en economische vooruitgang. De officiële lijn is dat ons land na toetreding tot de euro bij de machtigste landen in de eurozone zal gaan horen.
De eurozone bevindt zich in een crisis en elk van de eurolanden laat heel verschillende groeipercentages zien. Het gemeenschappelijke monetaire beleid pakt voor sommige landen goed uit, voor andere helemaal niet. Voor de landen die de Europese Unie hebben opgericht is dit beleid op maat gesneden, maar voor landen die zich er recenter bij aansloten betekent het een lijdensweg.
Dit roept belangrijke vragen op. Lijkt de Kroatische economie wel genoeg op die van het gemiddelde euroland? Lukt het ons land om met het huidige groeitempo binnen vier à vijf jaar een eventuele achterstand in te halen? En wat gebeurt er als Kroatië toetreedt zonder er klaar voor te zijn? Het grootste risico is nog wel dat het tot een herhaling van het Griekse scenario komt. Voor ons noch voor de andere eurolanden is het prettig als zij ons te hulp moeten schieten. De eurozone is al zo verzwakt door de Griekse crisis en door de ernstige problemen van andere eurolanden.
‘Als we nu de euro invoeren, gaan we failliet’
Momenteel is de economische groei van Kroatië een van de laagste in de Europese Unie. De bestedingen vormen de belangrijkste motor van groei in het land. Ook het bbp behoort tot de allerlaagste – alleen in Bulgarije en Roemenië ligt het nog lager. De econoom Ljubo Jurcic wees erop dat onze salarissen tot de laagste in de Europese Unie behoren, dat de werkloosheid hoog is en de productiviteit gering. ‘Dat is de reden dat Kroaten zo massaal hun land verlaten’, schrijft hij. ‘Als we nu de euro invoeren, gaan we failliet. Om dat te vermijden, zouden we drie keer zoveel moeten gaan produceren, want dat is nodig om de productiviteit in de buurt te krijgen van die van de rest van de eurozone.’
De econoom schat dat Kroatië tien jaar lang een jaarlijks groeicijfer van 7 procent moet halen om aan de voorwaarden voor deelname aan de euro te voldoen. ‘De invoering van die munt komt de rijken absoluut ten goede, ze zijn er dan ook erg voor, net als de financiële sector. Maar wat betekent het voor de toekomst van de 300.000 Kroaten van wie de bankrekening geblokkeerd is, voor de 400.000 gepensioneerden en voor al diegenen met een laag inkomen? Zij zouden er alleen maar armer op worden.’
Auteur: Aneli Dragojevic Mijatovic
Vertaler: Valentijn van Dijk
Nivo List | Rijeka
Novi List is het oudste Kroatische dagblad, met een regionale en nationale editie. De krant staat bekend om zijn uitstekende commentaren en heeft een centrum-linkse signatuur.