Het Turkse parlement heeft donderdag een door president Recep Tayyip Erdogan voorgestelde wet goedgekeurd die het mogelijk maakt journalisten en gebruikers van sociale media tot drie jaar op te sluiten voor het verspreiden van ‘desinformatie’. Ook moeten sociale netwerken en internetsites persoonlijke gegevens van gebruikers verstrekken, bericht Deutsche Welle.
Volgens de Raad van Europa kunnen de vage definitie van ‘desinformatie’ en de bijbehorende dreiging met gevangenisstraf een ‘afschrikkend effect en meer zelfcensuur tot gevolg hebben, niet in de laatste plaats met het oog op de komende verkiezingen in juni 2023’. Uit peilingen blijkt dat de steun voor Erdogan en zijn AKP sinds de laatste stemming is afgenomen, aldus DW.
Artikel 29 van de wet gaf de meeste aanleiding tot bezorgdheid over de vrijheid van meningsuiting. Daarin staat dat wie online valse informatie over de veiligheid van Turkije verspreidt om ‘angst te zaaien en de openbare orde te verstoren’, een gevangenisstraf van één tot drie jaar kan krijgen.
‘De jaarlijkse inflatie van de Turkse lira dreigt de 20 procent te overschrijden; de hoogste inflatie sinds november 2018, toen het land werd getroffen door een valutacrisis. Turken kijken met afschuw toe hoe de lira sinds begin november 28 procent daalde ten opzichte van de dollar. Analisten waarschuwen dat als president Erdogan weigert zijn fixatie op lage rentetarieven op te geven, Turkije afstevent op hyperinflatie. Het land is sterk afhankelijk van import en andere goederen, die steeds duurder worden naarmate de lira daalt.’
Gulcin Ozkan – Hoogleraar financiën, King’s College London
The Conversation
‘In tegenstelling tot de valutacrisis van 2018, die volgde op een diplomatieke crisis tussen Turkije en de VS, is het huidige debacle grotendeels huisgemaakt. Erdogan is van mening dat het verhogen van de rente de inflatie verhoogt in plaats van vermindert, en heeft aan deze opvatting vastgehouden gedurende de bijna twintig jaar dat hij premier en president was. Afgezien van het feit dat het regime in Turkije niet enthousiast is over het verhogen van de rentetarieven, kan het geen buitenlandse reserves verkopen omdat het die in wezen niet heeft.’
‘Terwijl de economie op instorten staat, blijft president Erdogan reclame maken voor nieuwe wapendeals die zijn neo-Ottomaanse ambities moeten redden. Ondertussen doet de economische crisis in Turkije de wenkbrauwen fronsen in Griekenland, dat de belangrijkste exporteur is naar Turkije. In Athene wordt gevreesd dat Erdogan weer zal proberen zijn binnenlandse problemen te “exporteren” door opnieuw onrust te veroorzaken aan de grens met Griekenland.’
Pia Krishnankutty – Buitenlandcorrespondent
The Print
‘Sommige experts zijn van mening dat het economische beleid van Erdogan wordt gestuurd door zijn religieuze overtuigingen. In de islam is riba, het rekenen van rentetarieven, bijvoorbeeld streng verboden. Zo schrijft Mustafa Akyol in Waarom ik als moslim de vrijheid verdedig: ‘Medio 2010 (…) keerde president Erdogan terug naar zijn oude islamistische ideologie, met een samenzweerderige retoriek over het “rentesysteem”, ofwel “de moeder en vader van alle kwaad”.’
De aanleg van het Istanboelkanaal als alternatief voor de Bosporus zou ingrijpende geopolitieke gevolgen hebben in het gebied rond de Zwarte Zee. Vooral Rusland volgt de ontwikkelingen met argusogen.
Het kanaal wordt zo’n 45 kilometer lang, 150 meter breed en bij de aanleg zal handig gebruik worden gemaakt van de grote meren in het gebied. Akkers, boerderijen en kleine dorpjes moeten plaatsmaken voor jachthavens, luxe flats en andere gebouwen. Alles voor de hoogste bieder.
De Turkse president Recep Tayyip Erdogan heeft alvast de spade in de grond gestoken voor het Istanboelkanaal, een project dat voor sommigen een lucratieve droom is en voor anderen een nachtmerrie. Het ‘krankzinnige project’, zoals Erdogan het zelf noemt, roept hoe dan ook veel vragen op: wie gaat het betalen, nu het land bijna failliet is? Wat zijn de geopolitieke gevolgen? Welke milieuproblemen brengt het met zich mee? Geen van deze kwesties heeft de voortgang van het project kunnen tegenhouden, en dat terwijl het een dure bedoening is.
De belangrijkste reden waarom de Turkse regering heeft besloten een extra kanaal te graven dat parallel loopt aan de Bosporus, is volgens de president het drukke scheepvaartverkeer: jaarlijks doorkruisen ongeveer veertigduizend schepen deze zeestraat. Om, naar eigen zeggen, ongelukken te voorkomen, hebben Erdogan en kompanen dit zeer ambitieuze project opgetuigd. Toch zal de uitvoering van de bestaande plannen nog niet zo gemakkelijk zijn. Zo zijn de Turkse financiële instellingen terughoudend. Reuters meldde eind april dat een aantal van de grootste banken van het land huiverig is om het kanaal te financieren, omdat ze zich zorgen maken over de milieu- en investeringsrisico’s van het megaproject. Twee van de door het persagentschap geraadpleegde bronnen verklaarden dat het mondiale duurzaamheidspact, dat door zes van de grootste banken van Turkije is ondertekend, financiering in de weg staat. De instellingen hebben de VN-principes voor verantwoord bankieren onderschreven, die inhouden dat ze proberen mens en planeet geen schade te berokkenen.
Onzekerheid
Bovendien zijn banken en bedrijven zich door de kortlopende buitenlandse schuld van ongeveer 150 miljard dollar [zo’n 126 miljard euro] bewust van de risico’s van de uitgeputte Turkse valutareserves. Terwijl de Turkse economie weer probeert op te krabbelen na de coronapandemie, zorgen de valutacrisis en de inflatie nog voor grote onzekerheid.
Ondanks dit alles lijkt het niet zo negatief uit te pakken voor de president. ‘Het project gaat gewoon door,’ aldus zijn woordvoerder Ibrahim Kalin, die toevoegde dat de regering openstaat voor alle soorten financiering en dat Turkse, Europese, Amerikaanse en Chinese bedrijven al belangstelling hebben getoond. Deze zelfverzekerde houding, ondanks de terughoudendheid van de banken, heeft mogelijk te maken met het bezoek van de Chinese minister van Buitenlandse Zaken Wang Yi aan Ankara, afgelopen maart. Tijdens een ontmoeting tussen de twee leiders is een lijst met hete hangijzers besproken in de betrekkingen tussen Turkije en China, die steeds ‘productiever’ worden. Volgens de Turkse televisiezender TGRT, die dicht bij de regering staat, was de financiering van het Istanboelkanaal het belangrijkste agendapunt op deze bijeenkomst. Details over de precieze inhoud van de besprekingen zijn echter niet bekend.
‘Veel landen, waaronder Nederland, België, China en Rusland, hebben belangstelling om het project uit te voeren’
Minister van Vervoer en Infrastructuur Adil Karaismailoglu liet wel weten dat ‘veel landen, waaronder Nederland, België, China en Rusland, belangstelling hebben getoond [om het project uit te voeren]. Maar de klus zal worden uitgevoerd door binnenlandse aannemers.’
De Turks-Chinese betrekkingen worden steeds beter. Bilaterale handelsovereenkomsten, tientallen miljoenen vaccins van het Chinese bedrijf Sinovac en de nieuwe zijderoute voeden de vriendschap tussen de twee landen. Ondertussen maken Oeigoeren die naar Turkije zijn gevlucht zich zorgen dat deze relatie kan leiden tot een verzoek van Beijing om hen massaal uit te wijzen.
Nieuwe spelregels
Rusland heeft zich nog niet uitgesproken over de aanleg van het kanaal. Maar analisten denken dat het project de spelregels mogelijk kan veranderen, en daar zit de Russische president volgens kenners niet op te wachten.
De doorvaart van schepen door de zeestraten bij Turkije is juridisch geregeld in het Verdrag van Montreux, dat in 1936 werd gesloten. Het pact bepaalt dat Turkije zeggenschap heeft over de Bosporus en de Dardanellen, en regelt ook de doorvaart van oorlogsschepen naar de Zwarte Zee. Voor marineschepen uit landen buiten het Zwarte Zeegebied gelden beperkingen: deze mogen maximaal 15.000 ton wegen, een verblijf in het gebied mag maximaal 21 dagen duren en de limiet is zeven vaartuigen.
Bij het nieuwe kanaal komt hier verandering in en worden de spelregels opgesteld door Turkije zelf. Erdogan heeft weliswaar toegezegd dat het Verdrag van Montreux van kracht blijft, maar ook duidelijk gemaakt dat ‘zolang het kanaal de zware maritieme last van de Bosporus verlicht, Turkije een alternatief heeft dat buiten de beperkingen van Montreux en volledig onder Turks zeggenschap valt. Het kanaal maakt deel uit van onze strijd om soevereiniteit.’ Deze soevereiniteit moet Turkije in de woorden van de president ‘meer gemak en gemoedsrust’ geven.
Volgens Kivanç Ulusoy, hoogleraar politieke wetenschappen aan de Universiteit van Istanboel, ziet Rusland dat anders. ‘Volgens Rusland moeten voor het kanaal zonder meer dezelfde regels gelden als voor de Bosporus: die van het Verdrag van Montreux. Op dit ogenblik heeft Moskou veel baat bij dat verdrag,’ verklaart de deskundige aan El Confidencial. Een verandering in de huidige stand van zaken kan nadelig uitpakken voor Poetin, en dat zou niet de eerste keer zijn. Bulgarije en Roemenië waren bijvoorbeeld eerst lid van de Oost-Europese Collectieve Veiligheidsverdragorganisatie, maar horen nu bij de NAVO. Andere grensstaten, zoals Georgië en Oekraïne, hebben ook te kennen gegeven zich bij de NAVO te willen aansluiten. ‘Onder deze omstandigheden zou het geopolitieke speelveld rond de Zwarte Zee op zijn kop worden gezet door het Istanboelkanaal,’ aldus de hoogleraar.
‘Uiteindelijk is een oorlog tussen Rusland en de andere landen aan de Zwarte Zee ook voor Turkije heel schadelijk’
Voor Kiev, dat eerder dit jaar al te maken had met Russische militaire bemoeienis, zou de aanleg van het kanaal een verademing zijn, zegt Ulusoy. Maar hoe verleidelijk het ook mag zijn als elk land aan de Zwarte Zee zijn eigen juridische regels mag opstellen, ‘uiteindelijk is een oorlog tussen Rusland en de andere landen aan de Zwarte Zee ook voor Turkije heel schadelijk. Een stabiel Zwarte Zeegebied is veel bevorderlijker. Toch beschouwen andere landen, waaronder Oekraïne, het aanpassen van het juridisch kader als een grondrecht om hun soevereiniteit te versterken.’
Terwijl de werkzaamheden voor de aanleg van het kanaal al bijna van start gaan, neemt de onzekerheid alleen maar toe. Ook zorgen over het klimaat spelen een grote rol. Milieugroeperingen hebben de nieuwe verbinding tussen de twee zeeën omschreven als een regelrechte milieuramp voor de Zee van Marmara, die nu al in deplorabele staat is. De aanleg van het kanaal en het betrekken van de meren daarbij zou grote gevolgen hebben voor de zoetwatervoorziening van Istanboel, met zijn 16 miljoen inwoners.
De Griekse toenadering tot Arabische landen is het directe gevolg van de onverkwikkelijke situatie met Turkije. De Verenigde Arabische Emiraten zou wel eens Griekenlands belangrijkste partner kunnen gaan worden.
Half januari verschenen berichten dat de Verenigde Arabische Emiraten (VAE) zullen gaan deelnemen aan een gezamenlijke militaire oefening met de Verenigde Staten, Canada, Slowakije, Spanje, Cyprus en Israël. Niet alleen de deelname van Israël is opvallend, maar ook het feit dat de oefening plaatsvindt in, en gecoördineerd wordt door, Griekenland. Het is de jongste stap in een toenaderingsproces tussen Athene en Abu Dhabi.
Op 18 november 2020 ontving het de facto staatshoofd van de VAE, kroonprins Mohammed bin Zayed van Abu Dhabi, de Griekse premier Kyriakos Mitsotakis voor een historisch tweedaags bezoek. De twee partijen sloten een ‘strategisch partnerschapsakkoord’. Dit alomvattende partnerschap behelst samenwerking op het vlak van defensie en buitenlands beleid, en rept verder van politieke samenwerking, handel, ontwikkeling, toerisme, energie, cultuur, voedsel, landbouw en digitale en publieke diensten.
De overeenkomst versterkt de toch al vriendschappelijke relatie tussen de VAE en Griekenland. Ook blijkt eruit dat Europa steeds nauwer betrokken raakt bij de rivaliteit in de Golfregio en geopolitieke strubbelingen in het Midden-Oosten. De meest opvallende clausules van de samenwerkingsovereenkomst zijn zonder twijfel die over het buitenlands beleid en defensie. Ze betekenen een verdieping van het bondgenootschap van de twee landen tegen een gemeenschappelijke tegenstander: het Turkije van Recep Tayyip Erdogan.
Deze geopolitieke alliantie is van vrij recente datum. In het verleden richtte Griekenland zich in de Arabische wereld eerder op Egypte, Syrië, Libië en andere Middellandse Zee-landen. Het steunde de Palestijnse zaak en onderhield een vrij koele relatie met Israël. Het diplomatieke contact dat Griekenland sinds 1975 met de VAE onderhield ging vooral over economische kwesties. Politieke kwesties werden afgehandeld binnen het partnerschap van de Europese Unie met het Gulf Cooperation Council [Raad van Samenwerking van Golfstaten].
Arabische lente
Tot in 2011 de Arabische lente de relaties tussen de Middellandse Zee-landen overhoop gooide. Turkije stelde zich vanaf dat moment agressiever op en toonde grotere geopolitieke ambities. Dit druiste in tegen de belangen van Griekenland, Saoedi-Arabië, Egypte en de VAE en bedreigde de status quo in de regio. Door de geografische nabijheid en een conflictrijke geschiedenis heeft Griekenland altijd last gehad van opvlammende Turkse ambities. Maar nu betekenden sommige acties van het grote buurland een regelrechte bedreiging, zoals toen de Turken in februari 2020 op het hoogtepunt van de vluchtelingencrisis stromen asielzoekers en migranten naar de Grieks–Turkse grens loodsten als reactie op kritiek van de Europese Unie op de Turkse aanvallen in Noord-Syrië. Deze episode belastte de – toch al breekbare – relaties tussen de twee buren nog eens extra. Hierop volgde een agressieve Turkse exploratie van gasvelden in de oostelijke Middellandse Zee, die gevaarlijke confrontaties tussen Griekse en Turkse oorlogsschepen uitlokte en zelfs EU-staten als Frankrijk mobiliseerde.
Saoedi-Arabië en de VEA zien Ankara als een bedreiging voor de balans die de Golfstaten in de jaren na de Arabische lente probeerden te handhaven. De twee koninkrijken beschouwen de Turkse steun voor de Moslimbroederschap en de geopolitieke en militaire interventies in Libië, Syrië en de Hoorn van Afrika als onderdeel van een strategie om de invloed in de regio uit te breiden, overal waar er instabiliteit of een machtsvacuüm ontstaat.
Het islamistische karakter van de vermeende Turkse dreiging is maar één aspect van een bredere geopolitieke confrontatie tussen Ankara en de Golfstaten. Turkije zwakt de islamitische retoriek de laatste tijd juist af en beweegt toe naar een hypernationalisme, maar een opluchting is dat voor haar rivalen uit de regio niet echt. Integendeel, de meest recente Turkse strategie, die bekend staat als Mavi Vatan, oftewel ‘Blauw Vaderland’, zien de Golfstaten als de zoveelste incarnatie van ‘Turks expansionisme’.
Turkije lijkt met zijn nieuwe strategie maritieme en politieke aanspraken te doen op het olie- en gasrijke oostelijke Middellandse-Zeegebied, wat voor Griekenland en Cyprus niet bepaald geruststellend zal zijn. In november 2019 kwamen Turkije en Libië hun maritieme grenzen in de Middellandse Zee overeen en lieten die dwars door de Egyptische en Griekse exclusieve economische zone lopen. Griekenland beschouwt dit als een tactische zet in de Mavi Vatan–strategie.
Sinds 2019 haalden zowel de VAE als Saoedi-Arabië hun banden met Griekenland en Cyprus aan
Athene reageerde op deze dreiging door nog sterker in te zetten op een ontluikende coalitie in de oostelijke Middellandse Zee en de bouw van de EastMed-pijplijn. Athene, Tel Aviv en Nicosia hebben een overeenkomst getekend voor de bouw van deze pijplijn, die gas van het Israëlische Leviathan-gasveld via het Cypriotische Aphrodite-gasveld naar het vasteland van Europa moet gaan vervoeren. Turkije wordt ostentatief buitengesloten. Ook Qatar – een strategische partner van Turkije en een rivaal van de VAE – dreigt door de pijplijn ongeveer de helft van zijn Europese afzetmarkt te verliezen. De VAE ontpopten zich als fervent voorstander van het project, dat zijn twee voornaamste tegenstanders danig in de wielen rijdt.
In december 2020 sloot het land zich officieel aan bij het Eastmed Gas Forum – waar verder Egypte, Israel, Griekenland, Cyprus, Italië en Jordanië deel van uitmaken. Belangrijker misschien nog voor de Emiraten is de politieke dialoog die de gaspijplijn op gang brengt. Hij versterkt de banden met Europese landen die zich ook zorgen maken over Turkije, zoals Frankrijk, Griekenland en Cyprus, en op den duur misschien zelfs met de hele Europese Unie.
Sinds 2019 haalden zowel de VAE als Saoedi-Arabië hun banden met Griekenland en Cyprus aan. Ze erkennen de Grieks-Cypriotische regering als de enige rechtmatige autoriteit op het eiland en weigeren de door Ankara gesteunde Turkse Republiek Noord-Cyprus te erkennen. De eerste trilaterale ontmoeting tussen de VAE, Griekenland en Cyprus in november 2019 benadrukte deze retoriek nog eens. In januari 2021 tekenden de minister van Defensie van de Emiraten Mohammed bin Ahmed al-Bowardi en zijn Cypriotische ambtsgenoot Charalambos Petrides een intentieverklaring over intensieve militaire samenwerking, in het kader van een hechte ‘strategische relatie’.
Griekenland wordt als geopolitieke factor vaak onderschat, maar voor de VAE kan het een steun en toeverlaat worden. Weliswaar staat het land binnen de Europese Unie aan de zijlijn en heeft het zware economische klappen te verduren gekregen, maar door zijn ligging heeft het de potentie om een sleutelrol in de Middellandse Zee te gaan vervullen. Griekenland ligt ingeklemd tussen drie continenten, vlakbij Noord-Afrika en het Midden-Oosten, en beschikt over drie havens die als bruggenhoofd voor goederen kunnen fungeren naar de EU. Voeg daarbij een verwachte economische groei van 4,1 procent in 2021, aanzienlijke investeringen in defensie (ruim 2 procent van het bnp, anders dan veel andere NAVO-landen) en recente aankopen van nieuwe marineschepen van de Verenigde Staten en straaljagers uit Frankrijk en het moge duidelijk zijn dat Griekenland zich assertiever opstelt.
Militaire banden
Ook op militair vlak werken de Emiraten steeds nauwer met Athene samen. F-16-straaljagers van het land namen deel aan militaire oefeningen met de Griekse Luchtmacht, op hetzelfde moment dat Frankrijk Dassault Rafale-straaljagers naar Kreta zond. Weliswaar heeft het een kleinere luchtmacht dan Turkije, maar het beschikt wel over de geavanceerdere F-16’s en kan in de toekomst zelfs F-35’s van de Verenigde Staten kopen. Zo’n aankoop zou de krachtsverhoudingen nog verder doen verschuiven. Abu Dhabi is met Athene in gesprek om een aantal van de geavanceerdere F-16’s aan de Grieken over te doen zodra die koop gesloten is, wat Ankara zeker niet leuk zou vinden.
Een ander teken van de groeiende militaire toenadering was de multinationale luchtoefening ‘Medusa’ die Griekenland samen met de VAE, Frankrijk, Cyprus en Egypte eind vorig jaar hield in het Egyptische Alexandrië. Het doel van de oefening was om militair en operationeel beter op elkaar ingespeeld te raken, maar onofficieel zonder twijfel ook om Turkije de spierballen te tonen. De oefening had ook al in 2019 plaatsgevonden, toen nog zonder Frankrijk en de VAE. Door de gebeurtenissen van het afgelopen jaar besloten deze twee landen zich aan te sluiten.
Geopolitieke gevolgen
De Griekse toenadering tot het Syrische regime en de innigere band met Egypte en Saoedi-Arabië zijn duidelijk het gevolg van de toenemende wrijving met Turkije. Het bracht Griekenland nader tot de Arabische landen en verankerde het steviger in het anti-Turkse kamp. Gezien dit alles zouden de VAE wel eens Griekenlands belangrijkste Arabische partner kunnen gaan worden. De intensivering van de dialoog tussen de twee landen zorgde ervoor dat Athene ook toenadering zocht tot het Libische Nationale Leger, geleid door generaal Khalifa Haftar, de onofficiële regering die opereert vanuit het oosten van Libië. Het is de grote rivaal van de internationaal erkende, door Turkije gesteunde, pro-westerse regering van Fayez al-Sarraj in Tripoli. In januari 2020 initieerde Griekenland een overleg met Haftar, die op bezoek kwam bij de Griekse premier Mitsotakis in Athene.
Ook verder bij de Middellandse zee vandaan kan de toenadering tussen Athene en Abu Dhabi gevolgen hebben. Athene deelt culturele en religieuze banden met de orthodoxe buurlanden Servië en Noord-Macedonië, die in de toekomst een opening kunnen bieden voor investeringen uit de Emiraten. Dat zou de positie van de VAE op de Balkan versterken en de banden met de buren van Turkije versterken. Verder zouden de VAE, samen met de Saoedi’s, oude banden met Bosnië en Kosovo kunnen herstellen en de invloed over de moslimbevolking van de Balkan vergroten, met als doel om Ankara daarin voor te zijn.
Deze rivaliteit kan zich uitstrekken tot in de Kaukasus, waar in september 2020 het conflict over Nagorno-Karabach weer oplaaide na een wapenstilstand van meer dan twintig jaar. Azerbeidzjan kon rekenen op Turkse steun, met troepen, gewapende drones en Syrische huurlingen. Griekenland, dat een sterk politiek, cultureel en militair bondgenootschap heeft met Jerevan, riep Azerbeidzjan op om de agressie te staken en tot een vreedzame oplossing te komen. Het veroordeelde de Turkse bemoeienis scherp. Athene verklaarde dat Armenië en Griekenland beide te kampen hebben met een gemeenschappelijk probleem: Turkije. Het riep de Europese Unie nogmaals op om op te treden tegen Turkse schendingen van het internationaal recht. Ankara en Bakoe pareerden dit door Athene ervan te beschuldigen Armeense en Koerdische milities te trainen, wat de Grieken afdeden als ‘ongegronde beschuldigingen’. Onderwijl verwelkomden de VAE de Armeense president Armen Sarkissian afgelopen november en prezen de – door de Russen opgelegde – wapenstilstand.
Griekenland en de VAE beschouwen hun partnerschap overduidelijk als een buffer tegen het Turkse expansionisme in het Middellandse Zeegebied, of dat nu onder ‘neo-Ottomaanse’- of Mavi Vatan-vlag plaatsvindt. Voor de Emiraten biedt Griekenlands EU-lidmaatschap bovendien een manier om aan invloed in Brussel te winnen, iets waar het land al heel lang op gebrand is. De consequentie voor de Europese Unie zou zijn dat de geopolitieke grens tussen Europa en het Midden-Oosten nog vager wordt dan hij al is.
‘Sofagate’, een flater voor Charles Michel en voor Europa
De stoelendans: om Charles Michel en Ursula von der Leyen te verwelkomen, had Recep Tayyip Erdogan slechts één stoel ter beschikking gesteld, die snel door Michel in beslag werd genomen.
De video die sinds woensdag 7 april de ronde op de sociale netwerken ‘toont de voorzitter van de Europese Raad, Charles Michel, die zich naar een van de twee naast elkaar geplaatste fauteuils haast voor een ontmoeting met de Turkse president Recep Tayyip Erdogan’, schrijft Le Vif-L’Express.
‘De twee mannen installeren zich comfortabel, terwijl Ursula von der Leyen, voorzitter van de Europese Commissie, zich even verbijsterd afvraagt waar zij zich kan installeren’, vervolgt het Belgische weekblad. ‘[Ze] mompelt een vertwijfeld “eh”, voordat ze uiteindelijk op een bank gaat zitten, op een afstand van de twee mannen.’
‘We wisten al dat Erdogan Erdogan was. Nu weten we ook dat Michel Michel is’
Een duidelijke belediging voor Ursula von der Leyen door Erdogan – die de hele wereld weer eens aan zijn grote conservatisme en vrouwenhaat herinnerde door zich op 20 maart terug te trekken uit het Verdrag van Istanboel tegen geweld tegen vrouwen. Maar ook een blunder van Michel, en een schadelijke voor het imago van Europa.
‘De ceremoniële houding van Charles Michel’, merkt Le Vif op, ‘die een alledaags seksisme weerspiegelt dat feministen in de ruimste zin van het woord doet schrikken, wordt des te meer bekritiseerd omdat het gaat om een bijeenkomst die tot doel heeft de betrekkingen te verzoenen met een Turkije dat nooit ophoudt de positie van de vrouw onderuit te halen.’
‘We wisten al dat Erdogan Erdogan was. Nu weten we ook dat Michel Michel is’, concludeert Massimo Gramellini, in zijn voorpaginacolumn in Corriere della Sera.
‘Als Michel zijn plaats aan zijn collega had afgestaan, zou Erdogan in één klap zijn gereduceerd tot wat hij is: een vrouwen hatende autocraat.’ Maar nee, ‘in plaats daarvan leunt Michel zonder een kik te geven achterover’.
‘Met deze dictators, laten we ze bij de naam noemen, moet men openhartig zijn’
Michel zei donderdag dat hij het voorval ‘ten zeerste betreurde’ en verklaarde dat hij niet had gereageerd ‘uit vrees een veel ernstiger incident te veroorzaken’, meldt La Stampa. Turkije verklaarde dat het alleen het protocol had toegepast waarom de Europese Unie had verzocht – een versie die wordt ontkend door de EU.
‘Sofagate’ heeft nóg een staartje gekregen. Donderdagavond noemde de Italiaanse regeringsleider Mario Draghi de Turkse president Recep Tayyip Erdogan een ‘dictator’, schrijft La Stampain hetzelfde artikel.
Tijdens een persconferentie sprak de Italiaanse premier de volgende woorden: ‘Juist tegen zulke dictators, laten we ze bij de naam noemen, moet je duidelijk maken dat je standpunten en visies op de samenleving van die van hen verschillen.’ De uitspraak wekte de woede van Ankara, dat de Italiaanse ambassadeur in Turkije ontboden heeft.
Taiwan klaar voor confrontatie met China
‘Als China ons aanvalt, zullen we tot het einde vechten.’ Deze woorden, op woensdag 7 april uitgesproken door de Taiwanese minister van Buitenlandse Zaken, Wu Zhaoxie, en geciteerd door de Singaporese krant Lianhe Zaobao, zijn een reactie op de jongste manoeuvres van de Chinese marine.
Op 3 april staken het Chinese vliegdekschip Liaoning en zes oorlogsschepen de Straat van Miyako over voor oefeningen in de wateren rond Taiwan. Het gebied, gelegen ten zuidwesten van de Japanse prefectuur Nagasaki, is voor China een strategische toegangspoort tot het westelijk deel van de Stille Oceaan.
In de vroege uren van 3 april, zo meldt de Singaporese krant, verscheen de USS Mustin, een Amerikaans marineschip, voor de monding van de Yangtze-rivier in de Oost-Chinese Zee, op weg naar het zuiden. De volgende dag voer het vliegdekschip USS Roosevelt door de Straat van Malakka de Zuid-Chinese Zee binnen. Het naderde de Spratly-eilanden, die door China worden gecontroleerd, maar door verschillende kustlanden worden opgeëist. De Amerikaanse marine zei dat het de tweede keer dit jaar was dat de Roosevelt deze wateren als onderdeel van haar ‘routineactiviteiten’ had bevaren.
Beijing protesteert dat de Amerikaanse aanwezigheid ‘een verkeerd signaal afgeeft aan de separatistische krachten op het eiland [Taiwan], zich opzettelijk mengt in de regionale situatie en de vrede en stabiliteit binnen de Straat van Taiwan saboteert en in gevaar brengt’.
De woordvoerder van de Chinese marine, kolonel Gao Xiucheng, zei dat de Chinese marine in de toekomst ‘soortgelijke oefeningen en activiteiten zal blijven houden’, bericht de website Huanqiu Wang van de Chinese nationalistische krant Huanqiu Shibao.
Geconfronteerd met de militaire druk van de op een na grootste mogendheid ter wereld, heeft het Taiwanese ministerie van Defensie verklaard dat zijn troepen vanaf 23 april gedurende acht dagen militaire oefeningen zullen houden.
De betrekkingen tussen de twee zijden van de Straat van Taiwan zijn de laatste jaren verslechterd, vooral sinds de herverkiezing van Tsai Ing-wen in januari 2020. De Taiwanese president wordt door Beijing beschouwd als de leider van de ‘onafhankelijken’, terwijl president Xi Jinping blijk geeft van zijn ambitie om de Chinese droom, namelijk ‘de grote eenmaking van China’, te verwezenlijken.
Na Boulder en Atlanta wil Joe Biden de wapencontrole verscherpen
De controle over de wapens was een van de hoofdpunten van de verkiezingscampagne van Joe Biden. De president van de Verenigde Staten presenteerde donderdag ‘zes presidentieel decreten ter vermindering van wapengeweld’, zo meldt USA Today.
‘Binnen dertig dagen wil hij “achtergrondcontroles” invoeren voor kopers van “zogenaamde spookwapens”, dat zijn zelf in elkaar gezette wapens die geen serienummers hebben’ en daardoor moeilijker te traceren zijn. Tienduizend van dergelijke wapens zijn in 2019 door de autoriteiten van het land in beslag genomen, aldus The Wall Street Journal, een conservatief zakenblad, dat erop wijst dat gunvoorstanders ‘deze zelfgemaakte wapens als recreatief beschouwen’.
Joe Biden wil ook ‘binnen de komende zestig dagen een nieuwe regel aannemen die bepaalt dat elk apparaat dat wordt verkocht als stabilisatiekolf – waarmee een pistool in feite kan worden gebruikt als geweer met korte loop –, moet voldoen aan de vereisten van de National Firearms Act’, schrijft USA Today.
Andere maatregelen, waaronder de benoeming van David Chipman, voorstander van wapenbeheersing, tot hoofd van het Bureau of Alcohol, Tobacco, Firearms and Explosives, en ‘de goedkeuring van red flag laws in alle staten’, staan eveneens op de agenda. De laatste maatregel ‘zou politieagenten en burgers in staat stellen een aanvraag in te dienen bij een rechtbank om vuurwapens tijdelijk af te nemen van mensen die zichzelf of anderen schade zouden kunnen berokkenen’, aldus The New York Times.
Onrust houdt aan in Noord-Ierland
De situatie bleef vrijdagochtend gespannen in Noord-Ierland, ondanks oproepen tot kalmte van de Britse en Ierse regering en het Witte Huis. De botsingen tussen republikeinen en unionisten, ongezien sinds 1998, zijn nu al een week aan de gang en donderdagavond hervat in de westelijke delen van Belfast, aldus The Irish Times.
‘De politie moest waterkanonnen gebruiken om te proberen de situatie weer onder controle te krijgen’, schreef het dagblad vanuit Belfast. De Britse premier Boris Johnson en zijn Ierse ambtgenoot Micheál Martin zeiden dat het geweld ‘onaanvaardbaar’ was en ‘riepen op tot kalmte’. De Amerikaanse president Joe Biden, wiens familie Ierse wortels heeft, zei dat hij ‘bezorgd’ was over het geweld en riep eveneens op tot de-escalatie.
Deze website gebruikt cookies. Door de site te gebruiken gaan we er vanuit dat je ze accepteert. OK
Manage consent
Over onze cookies
Deze website gebruiks cookies die de gebruikservaring verbeteren. De cookies die we als noodzakelijk categoriseren worden opgeslagen door je browser en zijn essentiëel voor een goede werking van de basisfuncties van deze website. We gebruiken ook third-party cookies die ons helpen te analyseren hoe deze website gebruikt wordt. Deze cookies kunnen ook voor marketingdoeleinden worden gebruikt. Ze worden alleen door je browser opgeslagen als je daar toestemming voor geeft.
Onze noodzakelijke cookies zijn essentiëel voor het goed functioneren van deze website. De basisfuncties en beveiliging van deze website zijn hiervan afhankelijk. Deze cookies slaan geen persoonlijke informatie op.
