In dit Finse stadje is een dynamisch science park herrezen uit de as van de oude telefoniegigant.
Thibaud Febvre, medeoprichter van de Zwitserse start-up Spark Horizon, wil onze steden veranderen door overal gratis oplaadpalen voor elektrische auto’s te installeren, die gefinancierd zouden worden uit reclameopbrengsten. Dit ambitieuze plan heeft hem helemaal naar Oulu gebracht, in het noorden van Finland, om zijn argumenten te ‘pitchen’ in zijn zwembroek… vanuit een gat in het pakijs in de Botnische Golf: ‘Het was -17 graden Celsius, maar ik heb het 2 minuten en 45 seconden volgehouden,’ vermeldt hij trots.
Polar Bear Pitching
Tegenover hem zaten investeerders op rendierenhuiden aandachtig naar hem te luisteren, alsmede negenentwintig andere oprichters van start-ups. ‘Ik investeer in heel Europa, maar Oulu biedt werkelijk een unieke concentratie van talenten,’ aldus Riku Seppälä, een Finse weldoener die 500.000 euro heeft geïnvesteerd in Cerenium, een lokale onderneming die de hersenactiviteit van comateuze patiënten kan meten.
De Polar Bear Pitching, een jaarlijks evenement waarbij ondernemers uit de hele wereld hun idee komen presenteren in een ijsbad, moet surrealistisch aandoen voor wie het stadje in 2012 bezocht. Nokia, de beroemde Finse onderneming die in 2000 was uitgegroeid tot wereldleider op het gebied van mobiele telefonie, had toen net recordverliezen aangekondigd. Er werden 3500 mensen ontslagen in Oulu, waardoor ook de banen van 3000 toeleveranciers op de tocht kwamen te staan. In 2014 verkocht Nokia zelfs zijn telefoniepoot aan Microsoft. Niemand voorzag toen een grote toekomst voor deze Finse streek, die vijf maanden per jaar is ingesneeuwd en 540 kilometer ten noorden van Helsinki ligt.
‘We hadden het dieptepunt bereikt,’ aldus Mia Kemppaala, initiatiefneemster van de Polar Bear Pitching. ‘We hadden bij de pakken kunnen neerzitten, maar de oude ingenieurs van Nokia – met hun unieke expertise – zijn gebleven en hebben hun eigen onderneming opgericht. Hun daadkracht heeft dit stadje met 200.000 inwoners, met een gemiddelde leeftijd van 38 jaar, getransformeerd tot een echt sciencepark.’
Er werken namelijk bijna 20.000 mensen aan nieuwe technologieën in Oulu, van 120 verschillende nationaliteiten, in meer dan 600 hoogwaardige technologiebedrijven. Er is nu meer werkgelegenheid dan in de tijd van Nokia. ‘Maar vooral,’ aldus Juha Ala-Mursula van BusinessOulu, ‘bevindt de gehele elektronische keten zich nu hier, van de onderdelen tot de applicaties… Alles in een straal van enkele kilometers, midden in de bossen!’
Verstopt tussen de dennenbomen die onder de sneeuw bezwijken zitten parels verstopt als TactoTek, dat microprocessors direct in plastic print, Polar, van de draadloos verbonden polsband die wordt gebruikt door sporters, en Uros, dat zijn mobiele internetdiensten aanbiedt in meer dan honderd landen. Nokia blijft trouwens nog altijd de grootste werkgever van de stad, dankzij zijn fabrieken waar kabels en routers worden geproduceerd, alsmede een ambitieuze onderzoeksafdeling.
De belangrijkste uitdaging van Oulu is nu talenten naar de poolcirkel te lokken. ‘De kou blijft lastig, maar het ergst zijn de poolnacht en het gebrek aan vers fruit en verse groente,’ aldus Jérôme Thevenot, een Franse onderzoeker die een kniebeschermer met sensoren heeft ontwikkeld. Die nadelen worden trouwens gecompenseerd door de kwaliteit van de infrastructuur. ‘De toegang tot MRI’s die ik nodig heb voor mijn klinische proeven kost in sommige landen wel een jaar. Hier is dat in een week geregeld, omdat iedereen elkaar kent.’
In Oulu, waar het eerste mobiele telefoontje is gepleegd en waar de internetchat is ontwikkeld, wordt nu volgende digitale revolutie voorbereid: 5G
In Oulu, waar het eerste mobiele telefoontje is gepleegd en waar de internetchat is ontwikkeld, wordt nu volgende digitale revolutie voorbereid: 5G. Want het is de enige stad ter wereld met een testnetwerk voor ondernemingen die er hun applicaties op willen uitproberen en die – wie weet – het nieuwe Facebook, Spotify of Netflix zullen worden.
‘5G betekent niet alleen een hogere snelheid,’ benadrukt Olli Liinamaa, die het systeem beheert. ‘Het houdt ook in dat de reactietijd beperkt wordt tot een milliseconde, waardoor objecten met elkaar verbonden kunnen worden, in real time. Dat betekent dat een chirurg een operatie op afstand zal kunnen uitvoeren, dat er zelfrijdende auto’s zullen kunnen komen, dat gerobotiseerde fabrieken zelfstandig kunnen functioneren…’
Een nabije toekomst, waar je al een glimp van kunt opvangen wanneer je een bezoek brengt aan de Nokia-fabriek in Oulu waar de relais en routers worden geproduceerd voor onze telefoongesprekken en internetverbindingen. Op een van de volledig geautomatiseerde productiebanden zijn de opzichters vervangen door wifi-stations die een leger robots aansturen. Ze brengen de elektronische onderdelen aan, zetten de kastjes in elkaar, zorgen voor de kwaliteitscontrole van het eindproduct alvorens het in een kartonnen doos te verpakken. Door een stijging van de productiviteit kon het aantal medewerkers worden beperkt tot… twee.
Auteur: Frédéric Faux
Vertaler: Dirk Zijlstra
Openingsbeeld: Deelnemers aan de Polar Bear Pitching in Oulu in februari dit jaar. – © Giles Clarke / Getty Images
Le Temps
Zwitserland | dagblad | oplage 49.000
Opgericht in 1998, voortgekomen uit een fusie van Nouveau Quotidien,__ Journal de Genève en Gazette de Lausanne. Rechts van het midden, populair bij leidinggevenden, krant voor Franstalige Zwitsers.