Vier jaar na het openen van zijn eerste galerie draaide kunsthandelaar Inigo Philbrick een omzet van 130 miljoen dollar – een exorbitant hoog bedrag waar hij graag mee te koop liep. Maar zijn methodes hield hij liever voor zichzelf. Welkom in de wereld van flippen, wired fraud en spelers die betrokken zijn aan beide uiteinden van transacties van zeven cijfers.
‘Het toerismebureau van Vanuatu, een eiland in de buurt van de Australische kust, beweert dat “echtparen, gezinnen, adrenalinejunkies en rustzoekers” er allemaal genoeg te beleven zullen hebben’, schreef David Jenkins vorig jaar in zijn artikel ‘The Inigo Philbrick Saga: From Wunderkind To Art Fraudster’ dat op de website van the Center for Art Law in Brooklyn werd gepubliceerd.
‘Sinds kort wil het bureau voor toerisme misschien nog wel een ander type bezoeker aan die lijst toevoegen: voortvluchtige kunsthandelaren’, ging Jenkins verder. Want door samenwerking van het Amerikaanse ministerie van Justitie en de lokale autoriteiten werd Inigo Philbrick, een in Miami gevestigde dealer die gespecialiseerd is in hedendaagse kunst, op 11 juni 2020 gearresteerd op een van Vanuatu’s markten.’
De kunsthandelaar was sinds oktober 2019 op de vlucht want, schreef Eileen Kinsella destijds voor ArtNet News: ‘In de afgelopen acht maanden stapelden zich civiele rechtszaken op waarin Philbrick ervan wordt beschuldigd dat hij voor tientallen miljoenen dollars aan kunstwerken heeft gestolen, verkoopopbrengsten heeft verduisterd, geld heeft geleend met kunst als onderpand die hij niet bezat en overlappende aandelen van kunstwerken heeft verkocht. De rechtszaken werpen een licht op de duistere kanten van de kunstmarkt en de byzantijnse financiële manoeuvres die achter de schermen worden uitgevoerd om prijzen op te krikken en de identiteit te verdoezelen van spelers die betrokken zijn aan beide uiteinden van transacties van zeven cijfers.’
Reputatie
‘Velen van ons zouden op drieëndertigjarige leeftijd waarschijnlijk niet in staat zijn om vermogende individuen en organisaties te bedriegen’, schreef Jenkins vorig jaar, ‘maar de achtergrond en geschiedenis van Philbrick in de kunstindustrie verklaren in hoge mate hoe hij zo snel bekendheid kon verwerven. Philbrick is de zoon van Harry Philbrick, de voormalig directeur van het Aldrich Contemporary Art Museum in Ridgefield, Connecticut en oprichter van de non-profit kunstorganisatie Philadelphia Contemporary. Zijn moeder is Jane Philbrick, een veel tentoongestelde kunstenaar en parttime docent aan de New School’s Parsons Fine Arts School of Art, Media, and Technology met een master in design van de Harvard University.
Philbrick Junior ging naar de prestigieuze Goldsmiths University in Londen, gespecialiseerd in kunst en design, toevallig ook de alma mater van zijn vader, aldus The New York Times. In 2010, na zijn opleiding, begon Philbrick een stage bij White Cube, de gerenommeerde galerie van Jay Joplin voor hedendaagse kunst in Londen. Binnen een jaar promoveerde Philbrick van stagiair tot verkoopdirecteur secundaire markt en in 2013 opende hij zijn eigen galerie in Londen, met steun van Jopling, later in 2018 gevolgd door een tweede vestiging in Miami.’
Philbrick verwierf al snel een reputatie bij internationale verzamelaars en investeerders als expert van hippe, gewilde hedendaagse kunstenaars zoals Rudolf Stingel, Wade Guyton en Christopher Wool. In 2017 meldde zijn galerie een omzet van ongeveer 130 miljoen dollar, en Philbrick liet zijn rijkdom breed hangen door veelvuldig te reizen met privéjets, maatpakken van 7000 dollar en horloges van 55.000 dollar te dragen en door recordbiedingen op veilingen te doen. Een dergelijk snel en eclatant succes had misschien al eerder tot opgetrokken wenkbrauwen moeten leiden en het is niet echt verrassend dat Philbrick ten val kwam.
Secundaire kunstverkopen lijken vaak meer op aandelenhandel dan op de verkoop van schilderijen en sculpturen
Philbrick liep uiteindelijk tegen de lamp omdat hij, volgens de aanklachten, zijn klanten heeft opgelicht door ‘onder valse en frauduleuze voorwendselen, verklaringen en beloften te hebben verstrekt’ en door valse namen en handtekeningen te gebruiken bij het opstellen van verkoopcontracten.’ Zijn handelen wordt in Amerika ‘wire fraud’ genoemd: fraude waarbij gebruikgemaakt is van telecommunicatie of internet.
Om de aanklachten tegen Philbrick te begrijpen, schrijft Jenkins, is het nuttig om te kijken naar het ecosysteem waarin hij zijn zaken deed, een wereld ‘waarin het meer draait om het woord “markt” dan om het woord “kunst”.’
Philbrick, aldus Jenkins, ‘opereerde voornamelijk op de secundaire kunstmarkt en kunstwerken die al een aantal keren van eigenaar waren veranderd werden door hem verkocht aan investeerders, verzamelaars en partijen die mogelijk nooit in de buurt zijn geweest van de kunst die ze kochten. Beschrijvingen van secundaire kunstverkopen lijken vaak meer op aandelenhandel dan op de verkoop van schilderijen en sculpturen. Dergelijke verkopen houden vaak in dat klanten dealers zoals Philbrick miljoenen dollars betalen voor een volledig of gedeeltelijk eigendomsbelang in kunstwerken met het doel ze opnieuw te verkopen zodra de prijs voldoende is gestegen (een praktijk die bekendstaat als “flippen”), en dat allemaal zonder dat de betrokken partijen ooit daadwerkelijk bezit van de kunst nemen.’
Lees ook:
De belangrijkste wanpraktijken waarvan Philbrick wordt beschuldigd houden verband met liegen tegen zijn klanten over eigendom, beschikbaarheid en prijzen van kunstwerken. In sommige gevallen kwam het erop neer dat de som van de veronderstelde eigendomsaandelen van meerdere partijen in een werk meer dan 100 procent bedroeg.
In oktober en november 2019 begonnen de bewijzen tegen Philbrick zich op te stapelen en Amerikaanse opsporingsdiensten noteerden hem als ‘voortvluchtige’ met openstaande vorderingen voor een bedrag van meer dan 20 miljoen dollar. Hij werd uiteindelijk in juli 2020 gevonden op het eiland Vanuatu in de Stille Oceaan, waar hij opvallend weinig deed om zijn identiteit te verbergen. Hij gebruikte zijn echte naam op het eiland, verwierf bekendheid bij de lokale gemeenschap en schepte soms op over zijn eerdere betrokkenheid bij de kunstscene.
Realityster
Een jaar geleden onthulde Philbricks partner, de Britse realityster Victoria Baker Harber, dat zij en Philbrick begin 2019 in het geheim getrouwd zijn door een sjamaan in Mexico. Ze beviel vorig jaar oktober van hun dochter Gaia-Grace en maakte het nieuws bekend via een fotoshoot in de Britse versie van Hello! Magazine, voorzien van juichende teksten: ‘“Mijn wereld veranderde op het moment dat Gaia werd geboren”, zegt de 33-jarige voormalige Made in Chelsea-ster. “Wat ik voor Gaia voel is meer dan liefde; het is een instinct dat overneemt. De tweede keer dat ik haar zag, haar vasthield, wist ik meteen dat ik haar zal beschermen zolang ik leef.”’
Maar, treurt Hello! met haar mee, ‘Ondanks haar opgetogenheid is Victoria’s nieuwe rol nu ze aan het moederschap begint, getint met hartzeer. De grote afwezige in hun leven die al deze mijlpaalmomenten moet missen, is Gaia’s vader, Victoria’s Amerikaanse verloofde, Inigo Philbrick. De drieëndertigjarige kunsthandelaar, die galerieën runde in Londen en Miami en wereldwijd bemiddelde in transacties van miljoenen ponden, werd gearresteerd op beschuldiging van fraude toen Victoria vijf en een halve maand zwanger was.’
‘Ik kan niet wachten op de dag dat hij haar eindelijk kan ontmoeten’, zei de kersverse moeder over man en dochter in Hello!, maar dat zou nog wel eens een tijdje kunnen duren, want inmiddels is de rechtszaak tegen de in ongenade gevallen kunsthandelaar in de laatste fase beland. Volgens Artnet News pleitte Philbrick op 18 november schuldig tegenover de federale rechtbank in Manhattan en daarmee riskeert hij tot twintig jaar gevangenisstraf. De rechter doet daarover volgend jaar maart uitspraak.
De kunstmarkt is sterk afhankelijk van niet veel meer dan een gevoel van vertrouwen
Philbrick zegt bereid te zijn om zo’n 86,7 miljoen dollar te overhandigen aan de autoriteiten, het bedrag waar de totale fraude om zou draaien, en heeft beloofd een aantal schilderijen te retourneren, waaronder een Christopher Wool en een Wade Guyton. Ook zal hij zijn slachtoffers een nog nader door de rechter te bepalen bedrag terugbetalen.
Hij zit nu al bijna anderhalf jaar vast na zijn arrestatie op Vanuatu. De rechter weigerde hem destijds op borgtocht vrij te laten, omdat hij het met de aanklagers eens was dat Philbrick een vluchtrisico kon vormen. Sindsdien verbleef hij in penitentiaire inrichtingen in Manhattan en Brooklyn. De vestigingen van zijn kunsthandel in Londen en Miami zijn gesloten.
Hoewel de volledige gevolgen van de zaak van Philbrick pas duidelijk zullen zijn als het stof is neergedaald, schrijft Jenkins, is het duidelijk hoezeer het ontbreekt aan transparantie en regulering op de kunstmarkt, hetgeen ook werd bevestigd in een rapport van de Amerikaanse Senaat over de gevolgen van lakse Amerikaanse belastingwetgeving en antiwitwasregels op de kunstmarkt: ’de kunstindustrie is grotendeels niet gereguleerd.’ De kunstmarkt is een plek waar regelmatig transacties van miljoenen dollars plaatsvinden, maar waar geen gecentraliseerde database bestaat waarin het eigendom van kunstwerken is vastgelegd, zoals bijvoorbeeld het geval is bij onroerend goed. Dat maakt de kunstmarkt sterk afhankelijk van niet veel meer dan ‘een gevoel van vertrouwen’, aldus Jenkins.
Gebrek aan berouw
‘Inigo aanvaardde de volledige verantwoordelijkheid voor zijn daden en zal de rest van zijn leven boeten voor zijn misdaden’, aldus zijn advocaat Jeffrey Lichtman na de schuldigverklaring in een e-mail aan ArtNet News. ‘Hoewel zijn acties oneerlijk en crimineel van aard waren, maakte hij deel uit van een industrie die van top tot teen ziek is, waar dit soort gedrag helaas alledaags is. Dat gezegd hebbende, biedt hij zijn slachtoffers zijn excuses aan en zal hij er alles aan doen om ze tevreden te stellen.’
De advocaat van de klagers gebruikte iets andere bewoordingen. ‘Na de afgelopen zeventien maanden in hechtenis te hebben doorgebracht, was het schokkend om zijn schijnbaar totale gebrek aan berouw te zien toen hem werd gevraagd waarom hij deze misdaden beging’, aldus advocaat Judd Grossman, die verschillende slachtoffers vertegenwoordigt, waaronder Aleksander ‘Sasha’ Pesko, die miljoenen verloor in deals met Philbrick rond kunstwerken van Rudolph Stingel en Jean-Michel Basquiat.
Toen de rechter vroeg waarom hij zijn misdaden had begaan, draaide Philbrick niet echt om de hete brij heen. Zijn antwoord bestond uit één woord: ‘Geld.’
Lees ook: