Tag: Silvio Berlusconi

Italië moet eindelijk een vrouw krijgen als president, aldus een groep prominenten uit de culturele wereld in een oproep aan het parlement, dat eind deze maand een opvolger voor Sergio Mattarella kiest. Een ingewikkelde kwestie, meent de Italiaanse pers.

In Rome vindt op 24 januari een bijeenkomst plaats van 1008 stemgerechtigden, bestaande uit afgevaardigden, senatoren en 58 regionale afgevaardigden, die gezamenlijk de volgende president van de republiek Italië zullen kiezen.

In Italië is de president een belangrijke institutionele figuur die de staat vertegenwoordigt, ook al heeft hij geen invloed op de beslissingen van de uitvoerende macht. Die staat momenteel onder leiding van ‘SuperMario’ Draghi. Tot nu toe werd de rol van Italiaanse president nooit door een vrouw vervuld.

Maar daar willen de ondertekenaars van een oproep aan het parlement verandering in brengen, schrijft de Milanese krant Corriere della Sera: ‘Een pleidooi aan de politiek, ondertekend door schrijvers, intellectuelen en persoonlijkheden uit de entertainmentwereld. Een verzoek aangaande de keuze van het toekomstige staatshoofd: “We zeggen het duidelijk: het is tijd om een vrouw te kiezen.”’

De oproep is ondertekend door onder meer Dacia Maraini, Edith Bruck, Liliana Cavani, Michela Murgia, Luciana Littizzetto, Silvia Avallone, Melania Mazzucco, Lia Levi, Andrée Ruth Shammah, Mirella Serri, Stefania Auci, Sabina Guzzanti, Mariolina Coppola, Serena Dandini, Fiorella Mannoia.

‘“Binnenkort wordt u geroepen om de president van de republiek te kiezen – lezen we – en we geloven dat de tijd is gekomen om inhoud te geven aan het idee van gendergelijkheid, dat wordt gedeeld en ondersteund door de meest democratische en progressieve krachten in ons land”, stellen de initiatiefnemers van de oproep’, aldus Corriere della Sera. De krant citeert verder: “We praten over gendergelijkheid, maar vanuit die optiek is Italië een grotendeels onvolledige democratie, zeker in vergelijking met landen als Duitsland, Groot-Brittannië, Oostenrijk, België, Denemarken, IJsland, Noorwegen, Finland. Toch weten we dat er in Italië vrouwen zijn die op grond van hun titels, verdiensten, ervaring en evenwichtigheid het land heel goed op het hoogste niveau zouden kunnen vertegenwoordigen.”’

Om deze wens te vervullen is het theoretisch gezien voldoende als partijen in het parlement er onderling tot overeenstemming over zouden komen. Dat is echter makkelijker gezegd dan gedaan.

Een ingewikkeld compromis

‘De Italiaanse president is een institutionele figuur, die veelal op de achtergrond blijft, maar wel één wiens belang niet mag worden onderschat’, schreef Courier International een tijdje geleden. ‘Vergeleken met zijn Franse tegenhanger neemt de Italiaanse president als zodanig geen actieve politieke rol op zich, maar treedt hij op als arbiter.’

De bepalende rol van de Italiaanse president komt om de hoek kijken in het geval van een crisis, bijvoorbeeld wanneer de regering zijn meerderheid verliest in het parlement, en dat is een veel voorkomend scenario in Italië. In dergelijke gevallen wordt de rol van de president plotseling beslissend. Hij (of zij) leidt de onderhandelingen om opnieuw een regering te vormen op basis van de voorgaande verkiezingen, of besluit om vervroegde verkiezingen uit te schrijven.

Daarom, en ook omdat de stemming persoonlijk en dus niet partijgebonden is, zijn partijen en parlementsleden uiterst behoedzaam in hun keuze. Zo lijkt het bijvoorbeeld onwaarschijnlijk dat Silvio Berlusconi, inmiddels vijfentachtig jaar oud en kandidaat, het tot president zal schoppen, maar niemand zal er een weddenschap op durven afsluiten. Volgens de site Affaritaliani, zou hij zelfs voldoende stemmen kunnen halen.

Partijen zien zich uiteindelijk vaak gedwongen om zich neer te leggen bij een compromiskandidaat

Aangezien veel kandidaten bij de parlementaire stemming niet voldoende stemmen halen, zien partijen zich uiteindelijk vaak gedwongen om zich neer te leggen bij een compromiskandidaat. De gang van zaken maakt de verkiezing van de Italiaanse president tot een onvoorspelbare affaire die ervoor zorgt dat Italiaanse kranten al maanden schrijven over de aanstaande verkiezingen. Het beperken van het spectrum van mogelijke kandidaten tot alleen vrouwen zou die verkiezing volgens ingewijden alleen nog maar ingewikkelder maken.

Volgens het linkse dagblad Il Fatto Quotidiano betekent dat echter niet dat er geen vrouwelijke kandidaten mogelijk zijn. Integendeel, de krant uit Rome stelde een lijst op van zes vrouwen die geschikt zouden zijn om naar de functie te kunnen solliciteren. Onder hen Rosy Bindi, de voormalige minister van Volksgezondheid van de Partito Democratico (Democratische Partij; centrumlinks); de huidige voorzitter van de kamer, Maria Elisabetta Alberti Casellati (Forza Italia, centrumrechts), en Marta Cartabia, voormalig president van het Constitutionele Hof en de huidige Minister van Justitie. Deze laatste is in de ogen van Il Fatto Quotidiano de meest realistische optie, aangezien zij bij geen enkele partij is aangesloten.

‘Op het moment van de waarheid stemmen politici systematisch op mannen’

Desalniettemin roepen media die dicht bij de Vijfsterrenbeweging (M5S) staan op tot voorzichtigheid, aangezien ‘de kandidatuur van een vrouw voor het presidentschap altijd zal worden gebruikt als een middel om de publieke opinie af te leiden’, aldus de krant.                                                                          

Die opvatting lijkt bevestigd te worden door Domani. Dit progressieve dagblad publiceerde een paar dagen voordat de oproep van de groep vrouwen openbaar werd gemaakt een artikel over het onderwerp en voorzag het van de kop ‘Tutti vogliono “una donna” al Quirinale ma poi non la votano’ (‘Iedereen wil “een vrouw” voor het presidentschap, maar stemt er vervolgens niet op’). Talloze politici hebben rondom eerdere presidentiële verkiezingen verklaard om een vrouw naar voren te willen schuiven, maar daar is nooit naar gehandeld.

De conclusie van Domani is even beknopt als veelzeggend: ‘De “vrouw”-factor biedt partijen de laatste jaren een favoriet onderwerp ter afleiding. Op de vraag van journalisten, “Wie zou u graag president zien worden?” is maar één politiek effectief en acceptabel antwoord mogelijk: “Een vrouwelijke president, dat zou mooi zijn.” Nogmaals, veel politici geven dat antwoord. Maar op het moment van de waarheid stemmen ze systematisch op mannen.’

Lees ook:

Weinig steun voor Berlusconi als president