Tag: Skopje

  • Macedonië, pas je naam aan en word lid van NAVO en EU

    Macedonië, pas je naam aan en word lid van NAVO en EU

    Het geschil over de naam ‘Macedonië’ vergiftigt nu al bijna dertig jaar de betrekkingen tussen Athene en Skopje. Maar volgens de Kroatische krant Jutarnji List is er een compromis in zicht.

    In de ‘namenoorlog’, waarin 
Griekenland en Macedonië tegenover elkaar staan, gebeuren soms grappige dingen. Zo heeft Griekenland Macedonië ooit gewaarschuwd voor 
‘de territoriale pretenties van Skopje’ (de naam die de Grieken gebruiken om Macedonië aan te duiden, als ze het VN-acroniem FYROM niet gebruiken: the former Yugoslav Republic of 
Macedonia). Een Macedonische minister reageerde prompt met de opmerking dat zijn land maar over een paar 
helikopters beschikt, die bovendien geschonken zijn door Griekenland, 
een NAVO-lidstaat. En met die paar helikopters wordt het land geacht 
zich te beschermen tegen een aanval.

    Een andere keer wilde een Griekse minister bij een bezoek aan het buurland niet landen in Skopje, omdat de luchthaven daar de naam ‘Alexander de Grote’ draagt. Hij landde liever op de luchthaven Adem-Jashari van Pristina, de hoofdstad van Kosovo, een staat die Griekenland niet erkent, terwijl die luchthaven de naam draagt van de stichter van het UCK (het bevrijdingsleger van Kosovo). De minister in kwestie werd vervolgens van Pristina met de auto naar Skopje gereden.

    Tijdens debatten in Brussel maken sommige leden van het Europese 
Parlement graag grapjes over het geschil rond de naam Macedonië. Ze vragen zich dan af hoe de burgers van het land Fyrom eigenlijk moeten worden genoemd. Fyromiërs? Fyromenzen? Fyromezen? Dat klinkt de Macedoniërs als een diepe belediging in de oren.

    Oplossing

    Macedonië is het enige land dat is 
ontstaan uit de voormalige Republiek Joegoslavië dat geen grensgeschil heeft met buurlanden. Maar het geschil 
tussen Skopje en Athene over de naam duurt al bijna dertig jaar. En hoewel het gaat om een geschil tussen twee staten, betaalt alleen Macedonië hiervoor een prijs. Macedonië heeft jaren verloren in het toetredingsproces tot de NAVO en de EU. Achtentwintig jaar geleden lag het land ver voor op Kroatië. Het was het eerste voormalige Joegoslavische land dat in aanmerking kwam voor EU-programma’s en een stabilisatie- en associatieovereenkomst sloot met ‘Brussel’. Het land was ook het eerste op de westelijke Balkan dat een vredespartnerschap sloot, een samenwerkingsprogramma van de NAVO. Maar inmiddels heeft Kroatië, dat vijf jaar geleden eveneens een partnerschap sloot met de EU en negen jaar geleden tot de NAVO toetrad, het land ruim ingehaald. Macedonië is zelfs ingehaald door Albanië en heeft grote achterstand opgelopen ten opzichte van Servië en Montenegro. Zonder de Griekse blokkade zou Macedonië ongetwijfeld allang zijn toegetreden tot de NAVO en de EU, en zouden de etnische problemen die verband 
houden met de status van de Albanezen in het land op de achtergrond zijn geraakt. De vertraagde Euro-Atlantische integratie heeft het ongenoegen van de Albanezen van Macedonië gevoed.

    Ruim honderdduizend Grieken demonstreerden op 4 februari in Athene tegen het gebruik 
van de naam Macedonië door de voormalige Joegoslavische republiek. (Zie ook onder dit artikel.)  – © HH
    Ruim honderdduizend Grieken demonstreerden op 4 februari in Athene tegen het gebruik 
van de naam Macedonië door de voormalige Joegoslavische republiek. (Zie ook onder dit artikel.) – © HH

    De manifestatie tegen ‘de uitverkoop van Macedonië’ die onlangs werd 
georganiseerd in Thessaloniki (er 
kwamen volgens neutrale waarnemers honderdduizend mensen op af, volgens de organisatoren een half miljoen), toonde aan hoe hoog de nationalistische gemoederen nog steeds oplopen. Het was een van de grootste demonstraties in Griekenland, groter dan de protestdemonstraties tegen de bezuinigingsmaatregelen die werden opgelegd door de EU of tegen de corruptie. Ook in Macedonië is het gemakkelijker om mensen op de been te krijgen voor het geschil over de naam van het land dan om te protesteren tegen de corruptie, de georganiseerde misdaad of de schendingen van de mensenrechten en de mediavrijheid.

    Toch heeft de manifestatie laten zien dat een oplossing van het geschil in zicht is. Natuurlijk zetten de Grieken altijd maximaal in – en als je de 
betogers mag geloven zou de enige 
aanvaardbare oplossing er een zijn waarin de naam Macedonië niet 
voorkomt. Maar omdat dit onmogelijk is, wordt er waarschijnlijk een geografisch compromis gesloten zoals ‘Noord-Macedonië’ of ‘Vardar-Macedonie’ (naar de rivier die door het land stroomt). 
Of anders ‘Nieuw-Macedonië’. De naam ‘Slavisch Macedonië’ is niet aanvaardbaar voor de Albanezen in het land, die 30 procent van de bevolking uitmaken – en geen ‘Slaven’ zijn. Door een nieuwe naam te aanvaarden voor hun land 
zouden de Macedoniërs een duidelijk signaal kunnen afgeven en toegeven dat zij niet de erfgenamen zijn van Alexander de Grote, omdat zij pas ver na de Klassieke Oudheid op de Balkan zijn gearriveerd (in de zesde en zevende eeuw).

    We kunnen de moed van Skopje en Athene om te zoeken naar een oplossing van hun geschil alleen maar 
prijzen

    We kunnen de moed van Skopje en Athene om te zoeken naar een oplossing van hun geschil alleen maar 
prijzen. Hoewel Brussel tot dusver geen druk heeft uitgeoefend op Griekenland om minder onbuigzaam te zijn in deze kwestie, is destabilisering van het buurland (en van alle andere Balkanstaten) absoluut niet in het belang 
van Athene. De spanningen dreigen weer op te lopen bij iedere nieuwe 
vertraging in het toetredingsproces van Macedonië tot de NAVO en de EU, nu het idee om Kosovo en Bosnië en 
Herzegovina op te delen weer de kop opsteekt.

    Voor de EU is het onontbeerlijk om 
het toetredingsproces van Macedonië weer op gang te brengen. Macedonië voldeed zeven jaar geleden al aan alle voorwaarden om de onderhandelingen te beginnen. In deze maand februari zal de Europese Commissie haar goedkeuring hechten aan een uitbreidingsstrategie voor de Westelijke Balkan. Voor het eerst gaat zij een tijdschema opstellen voor de toetreding van de meest gevorderde kandidaat-lidstaten, te weten Servië en Montenegro. De kans is groot dat de Commissie ook zal aanbevelen om toetredingsonderhandelingen met Albanië en Macedonië 
te beginnen.
    Zo zou Macedonië zijn 
achterstand voor een deel kunnen inlopen. Griekenland en de EU zouden er aan geloofwaardigheid mee winnen, en het zou een positief effect op de regio kunnen hebben. Nu er weer een krachtmeting dreigt tussen het 
Westen en Rusland is het van belang de Russische invloed in deze regio zo veel mogelijk te beperken.

    Auteur: Augustin Palokaj
    Vertaler: Dirk Zijlstra

    Openingsbeeld: Ruim honderdduizend Grieken demonstreerden op 4 februari in Athene tegen het gebruik van de naam Macedonië door de voormalige Joegoslavische republiek. De demonstratie voor het Griekse parlement was georganiseerd door de conservatieve partij Nieuwe Democratie, die momenteel in de peilingen aan kop gaat. – © HH

    Jutarnji List
    Kroatië | dagblad | oplage 53.000

    Opgericht na de onafhankelijkheid van Kroatië in 1991. De ‘Ochtendkrant’ is de op een na grootste krant van het land, liberaal georiënteerd en biedt veel ruimte voor columns van nieuw Kroatisch schrijftalent.

  • In Skopje 
waan je je in Las Vegas

    In Skopje 
waan je je in Las Vegas

    De Macedonische hoofdstad Skopje stond bekend om zijn fraaie modernistische gebouwen. Maar dat erfgoed wordt in rap tempo vervangen door kitscherige neoclassicistische gevels die de tijden van Alexander de Grote moeten doen herleven.

    Slavko Brezoski was al een beroemd architect toen, op een julidag in 1963, de stad waarin hij woonde door een zware aardbeving veranderde in een verzameling ruïnes. De aardbeving kostte meer dan duizend mensen het leven en vernielde driekwart van de gebouwen in Skopje. Het grote warenhuis in de stad bleek een van de zeldzame bouwwerken die bestand waren tegen de aardschokken. Het was in 1956 door Brezoski ontworpen en in 1960 gebouwd aan het belangrijkste plein van de Macedonische hoofdstad. Het vijf etages tellende gebouw, van marmer en glas, behoort tot de modernistische stroming die destijds de Joegoslavische architectuur domineerde. En het is aan de architecten van deze stroming (en dus onder anderen aan Slavko Brezoski) te danken dat Skopje kon worden herbouwd in een futuristische stijl die zijn weerga in de regio niet kent.

    Toch is het gebouw, dat inmiddels in een winkelcentrum is veranderd, vandaag de dag onherkenbaar. Het is een van de tien gebouwen die inmiddels verdwenen zijn of binnenkort verdwenen zullen zijn achter nieuwe façades in neoclassicistische stijl, in het kader van een radicaal renovatieproject dat Skopje 2014 werd gedoopt. Doel is de antieke wortels van Macedonië te benadrukken en de erfenis van Alexander te Grote [die in de vierde eeuw v.Chr. vanuit Macedonië vertrok om een wereldrijk te stichten] op te eisen als fundament voor een nationale identiteit.

    Slavko Brezoski is nu 94 jaar oud en heeft er grote moeite mee dat zijn ontwerpen worden verminkt. Mager en verzwakt, maar met krachtige stem verklaarde hij op de website van het BIRN [Balkan Investigating Reporting Network] dat Koce Trajkovski, de burgemeester van Skopje, hem in 2013 verzocht een document te ondertekenen waarin hij zijn goedkeuring zou hechten aan de geplande werkzaamheden. Hij had geweigerd. ‘Ik keur de wijzigingen aan de gevel niet goed’, had hij in de marge geschreven. Maar men hield geen rekening met zijn verzet, noch met dat van de andere architecten. Ook het gebouw waar de regering zetelt is inmiddels opgetuigd met een façade die doet denken aan het Witte Huis.

    Stadsmoord

    Wij hebben drie keer geprobeerd een afspraak te maken met burgemeester Trajkovski. Tevergeefs. We hebben de klachten van de architecten met betrekking tot de schending van hun auteursrecht naar het stadhuis gestuurd. Het hoofd van de pr-afdeling stuurde ons de volgende brief: ‘De stad Skopje verleent de vergunningen voor de ingrepen aan de façades in overeenstemming met de bouwwet, en niet in overeenstemming met de wet op de auteursrechten. Het is dus het stadsbestuur dat besluit over het aanzicht van de gevels en dat de bouwvergunningen verleent.’

    Maroje Mrduljas, architectuurdocent aan de Universiteit van Zagreb, kwalificeert wat er in Skopje gebeurt als ‘urbicide’, stadsmoord. Hij beschrijft hoe Skopje na de aardbeving het toneel werd van een progressief architecturaal experiment, waaraan werd meegewerkt door Joegoslavische en internationale architecten. Zij gingen uit van een vernieuwende visie op het stadscentrum van de Japanse architect Kenzo Tange. Het project van Tange is slechts ten dele gerealiseerd, maar het heeft zijn sporen nagelaten in de stad. ‘Nu zijn we getuige van een ander experiment, dat overigens nog nooit op deze schaal is vertoond,’ aldus Mrduljas.
    Het project Skopje 2014 was het troetelkind van de voormalige conservatieve premier Nikola Gruevski. De omvang van de reconstructie is fascinerend. 
Volgens gegevens die zijn verzameld door het BIRN heeft de overheid 669 miljoen euro uitgegeven voor de bouw van 27 neoklassieke en barokke gebouwen, de aanleg van vijf pleinen met fonteinen, de oprichting van tientallen monumenten en een triomfboog zoals de Arc de Triomphe in Parijs. Ter vergelijking: de jaarlijkse begroting van heel Macedonië bedraagt naar schatting 3 miljard euro.

    De regering zegt Skopje te willen transformeren tot een Europese stad, na meerdere eeuwen onder Ottomaans bewind en decennia van communisme. Critici van het project zijn van mening dat het nationalistische waanzin is, een onhandige poging om het moderne Macedonië te laten aanknopen bij het glorieuze tijdperk van Alexander de Grote. Tot groot ongenoegen van Griekenland trouwens.

    1. Het modernistische postkantoor van Skopje, ontworpen door de Fin Alvar Aalto. – © Wiki Commons. 2. nieuwe regeringsgebouwen langs de Vardar, gebouwd in de neoclassicistische stijl van ‘Skopje 2014’. – © Pascal Meunier / HH
    1. Het modernistische postkantoor van Skopje, ontworpen door de Fin Alvar Aalto. – © Wiki Commons. 2. nieuwe regeringsgebouwen langs de Vardar, gebouwd in de neoclassicistische stijl van ‘Skopje 2014’. – © Pascal Meunier / HH

    Criticasters noemen het nieuwe Skopje ‘het toppunt van kitsch’, of een ‘mini-Las Vegas’. Een van de gevolgen van de reconstructie is dat het gebouw van de Opera en het Nationaal Ballet – een mooi voorbeeld van het Joegoslavische modernisme, ontworpen door het Sloveense architectenbureau Biro 71 – aan het oog wordt onttrokken. Het gebouw wordt afgesneden van de oever van de rivier de Vardar door een reeks neoklassieke gebouwen met Romeinse zuilengalerijen en namaakkandelabers. ‘Het was een mooi ontwerp, verfijnd, complex en tegelijkertijd eenvoudig,’ aldus de Sloveense Maja Ivanic, voorzitter van de architectenvereniging van Ljubljana. ‘Skopje kon bogen op vernieuwende architectuur, ver voordat Zaha Hadid toonaangevend werd. Het spijt me zeer dat de Macedonische regering dit niet snapt,’ zegt ze.

    Ten minste acht van de architecten 
die na de aardbeving hebben meegewerkt aan de wederopbouw van Skopje, hebben geweigerd in te stemmen met de wijziging van hun ontwerpen. Volgens artikel 10 van de Macedonische auteurswet heeft de ontwerper een vetorecht. Maar processen wegens schending van de intellectuele eigendom op architecturaal gebied zijn 
uiterst gecompliceerd. En zelfs als de architect in het gelijk wordt gesteld, 
is het vaak te laat om het oorspronkelijke ontwerp te redden.

    ‘O, ironie! Terwijl de architectuur van Skopje onherstelbaar wordt beschadigd, herontdekt de wereld de waarde van het Joegoslavische modernisme,’ aldus Marusa Zorec, architectuurdocent aan de Universiteit van Ljubljana. Het MoMa in New York heeft inderdaad voor 2018 een expositie aangekondigd die gewijd is aan deze stroming. Een van de curatoren van deze tentoonstellingen, Vladimir Kulic, architectuurdocent aan de University Florida Atlantic, is van plan er de wederopbouw van Skopje na de aardbeving te presenteren ‘als een van de hoogtepunten van de internationalisering van de architectuur in de Koude Oorlog’. Er zullen maquettes tentoon worden gesteld van de Opera en het Nationaal Ballet, evenals kaarten en originele tekeningen van Kenzo Tange voor het stadscentrum.

    ‘Sommige gebouwen die in het MoMa worden getoond, zijn nog niet “gerestaureerd”, maar andere, waaronder de belangrijkste voorbeelden van de Macedonische architectuur, zijn zo ingrijpend gewijzigd dat ze onherkenbaar zijn geworden,’ aldus Kulic. Daartoe behoort onder meer het regeringsgebouw, waar ooit het Centraal Comité van de Communistische Partij zetelde. Het werd ontworpen in de jaren zeventig. De architect, Petar Mulickovski, had zich laten inspireren door elementen van de traditionele Macedonische architectuur. Volgens Kulic was dit gebouw een belangrijk voorbeeld van regionaal modernisme. ‘Het is het toppunt van ironie om dit gebouw, dat geïnspireerd was op de lokale architectuur, nu te verhullen achter een onpersoonlijke façade van internationaal classicisme, zogenaamd om de nationale identiteit te versterken,’ meent hij.

    ‘Veel mensen, ook architecten en kunsthistorici, associëren modernistische architectuur met het socialisme, het doet hen denken aan de negatieve aspecten van het systeem’

    We namen contact op met Zarko Causevski, de architect die de ontwerpen van de nieuwe façade heeft getekend. Hij weigerde ons te woord te staan. Architectenbureau Arhitektonika, waarvan hij de directeur is – en zijn broer de eigenaar – heeft gezorgd voor de uitvoering van de werkzaamheden. Uit onderzoek van het BIRN in 2015 bleek dat de broers meer dan een half miljoen euro aan honoraria hebben ontvangen. In een interview met de website Faktor legde Causevski in 2014 uit waarom hij zo gefascineerd is door het neoclassicisme: ‘Waarom zetten zo veel Macedoniërs foto’s van Europese hoofdsteden op hun Facebookpagina’s? Dat bewijst dat ze willen laten zien dat ze deel uitmaken van de Europese culturele invloedssfeer. In die zin geven ze een duidelijke boodschap af.’

    Aleksandar Dimov, die de nieuwe façade ontwierp voor het winkelcentrum, weigerde ook onze vragen te 
beantwoorden. Hij heeft ook meegewerkt aan de nieuwe voorgevel van het gebouw Paloma Bianca, dat gelegen is naast de neoclassicistische zetel van de VMRODPMNE [de centrum-rechtse partij die nu aan de macht is]. De architect van het oorspronkelijke gebouw, Trajko Dimitrov, is nu 86 jaar oud. 
Niemand had hem iets verteld over de wijzigingen die werden aangebracht aan zijn gebouw – hij las erover in de pers. ‘Toen het grootste monument van het Byzantijnse Rijk, de Hagia Sophia in Istanboel, met islamitische symbolen werd gedecoreerd, werd de architecturale integriteit van het gebouw gerespecteerd. De mensen moeten begrijpen dat dit soort ingrepen niet alleen ons auteursrecht schenden, maar ook de identiteit van ons land zelf.’

    Het modernisme ligt ook elders onder vuur, maar in Macedonië wordt de stroming het meest bedreigd. ‘Veel mensen, ook architecten en kunsthistorici, associëren modernistische architectuur met het socialisme, het doet hen denken aan de negatieve aspecten van het systeem. Het makkelijkste is om het over te schilderen of er een nieuwe façade voor te zetten,’ aldus Maja Ivanic uit Ljubljana. In Polen wordt de architectuur uit de communistische tijd beschouwd als een ongewenste erfenis van de Sovjetoverheersing, een periode die de Polen het liefst zo snel mogelijk vergeten. Er wordt al jarenlang verwoed gedebatteerd over het lot van die gebouwen.

    ‘Als ik de kans had, zou ik alles in de oorspronkelijke stijl restaureren, ik zou alles wat bedorven is repareren,’ zegt Slavko Brezoski, als hij het over de toegetakelde modernistische gebouwen heeft. ‘Ik zie geen andere oplossing.’

    Auteur: Bojan Blazevski
    Vertaler: Dirk Zijlstra

    Globus
    Kroatië | weekblad | oplage 30.000

    Probeert zo objectief mogelijk nieuws te brengen over controversiële onderwerpen als fraude, machtsmisbruik en corruptie.

  • Macedonië staat op klappen

    Macedonië staat op klappen

    Het is weer eens hommeles in Skopje, waar het corrupte bewind van premier Gruevski tot steeds terugkerende onrust leidt. Valt het land uiteen tot een federale staat?

    Het besluit van de Macedonische president Gjorge Ivanov vorige maand om gratie te verlenen aan 56 politici die werden vervolgd vanwege betrokkenheid bij illegale afluisterpraktijken, was de laatste druppel waardoor de emmer met een al jaren broeiende politieke crisis in Macedonië overliep. Dat er tussen voor- en tegenstanders van de regering een nieuwe confrontatie zou volgen, was slechts een kwestie van tijd. De demonstraties in een aantal steden tegen de regering, de tegenbetogingen, de gewonden, de aanhoudingen en de onwrikbare standpunten van beide kampen behoren in een diep verdeeld Macedonië voortaan tot het politieke landschap.

    De gratieverlening is niet meer dan een aanleiding. De oorzaak van de langdurige politieke crisis ligt in het beleid van premier Nikola Gruevski, die sinds negen jaar aan de macht is met zijn conservatief-nationalistische VMRODPMNE [maar op 15 januari voor de vorm is afgetreden]. Gruevski wordt beschuldigd van het afluisteren van tienduizenden mensen, van het entameren van processen tegen zijn tegenstanders, van verkiezingsfraude, van een te grote greep op de media, van vriendjespolitiek en corruptie, en van verrijking van zijn eigen clan.

    Sinds Zoran Zaev, de leider van de sociaaldemocratische SDSM, in februari 2015 de afluisteraffaire in de openbaarheid bracht en bandopnamen liet uitlekken, zagen de minister van Binnenlandse Zaken en het hoofd van de geheime dienst zich gedwongen op te stappen. Gruevski liet het er niet bij zitten: begin 2016 beschuldigde hij Zaev ervan dat die ‘met hulp van buitenlandse geheime diensten een illegaal netwerk had opgezet om de hoogste staatsleiding af te luisteren’. En wel met het doel ‘compromitterende informatie’ te verzamelen en zo ‘de regering ten val te brengen’.

    Op de registers van stemgerechtigden staan meer dan 300.000 mogelijk niet-bestaande kiezers

    Gruevski stelde het afluisterschandaal op één lijn met ‘een poging tot staatsgreep’ en liet vier politiek verantwoordelijken, onder wie Zaev, gerechtelijk vervolgen vanwege ‘geweld tegen de politie en het in gevaar brengen van de rechtsorde en de democratische instituties’. Na bemiddeling van de Europese Unie en overeenkomstig het Akkoord van Przino* van 2015 keerde de rust weer. Maar niet voor lang.

    De huidige machthebbers zijn tot geen enkel compromis bereid. Op de registers van stemgerechtigden staan meer dan 300.000 mogelijk niet-bestaande kiezers [in een land met amper twee miljoen inwoners]. De verkiezingen, die oorspronkelijk voor 24 april waren voorzien, zijn nu verschoven naar 5 juni. Maar volgens Zaev is nog steeds niet voldaan aan de voorwaarden voor eerlijke en rechtvaardige verkiezingen. En hij heeft geen ongelijk.

    Verziekt

    Zowel in juridisch als in moreel opzicht is het schandalig dat president Ivanov gratie heeft verleend aan de politici die bij het afluisterschandaal waren betrokken. Het argument van de regering daarvoor luidde dat het nodig was om weer met een schone lei te kunnen beginnen. Maar het besluit komt op het moment dat de politiek in Macedonië totaal door misdaad en corruptie verziekt is. Men kan onmogelijk volhouden dat men voor de belangen van het land opkomt, als men tegelijkertijd de schatkist plundert – en dat doet de regering onder Gruevski al jaren.

    De premier zit klem. Hij heeft verkiezingen uitgeschreven voor begin juni, ook al adviseerde de EU tot uitstel en weigert de oppositie eraan deel te nemen. Als Gruevski afziet van de datum die hij zelf gekozen heeft, dreigt hij de macht te verliezen en zelf door justitie te worden vervolgd. Maar als hij eraan vasthoudt, komt hij onder druk te staan van Europa. Brussel zou de Macedoniërs het recht op vrij verkeer in de Schengenzone kunnen ontzeggen of de financiële steun kunnen intrekken voor de bestrijding van de vluchtelingencrisis in het land. Geen enkel scenario valt uit te sluiten, ook niet dat waarin de sinds 12 april dagelijkse demonstraties uiteindelijk de kiem blijken te zijn van een opstandige beweging.

    Gruevski heeft een lange weg afgelegd en is nogal eens van standpunt veranderd: van fel voorstander van de EU en een goede leerling van het Westen die de economie heeft hervormd, is hij uiteindelijk een bewonderaar van Poetin en diens bestuursmodel geworden. Brussel heeft zich inmiddels van hem gedistantieerd vanwege het werkloosheidscijfer dat de 30 procent gepasseerd is, vanwege de falende economie en vanwege zijn steeds uitgesprokener autocratische trekjes.

     Macedoniërs protesteren tegen de omstreden gratieverlening door president Ivanov. – © Ilin Nikolovski / Getty Images
    Macedoniërs protesteren tegen de omstreden gratieverlening door president Ivanov. – © Ilin Nikolovski / Getty Images

    Volgens sommige analisten is de crisis in Macedonië weer een voorbeeld van de krachtmeting op de Balkan tussen Rusland en het Westen. De waarschuwing van het Kremlin dat een scenario ‘à la Kiev’ zich ook in Skopje kan voordoen, is daarvan het bewijs. Op zijn beurt beschouwt het Westen Gruevski als een obstakel voor de plannen die het met de Balkan heeft. Andere waarnemers sluiten niet uit dat Macedonië een federale staat wordt, en dat zou neerkomen op het uiteenvallen van het land.

    Zaev heeft zich tot op heden op dit punt niet duidelijk uitgesproken. Hierbij speelt mee dat hij vreest hoe de Albanezen zullen reageren – en dat blijft afwachten [25 procent van de bevolking bestaat uit etnische Albanezen]. Denk alleen maar aan de actie van gewapende groepen die vorig jaar uit Kosovo kwamen en een rechtstreekse aanval pleegden op de Macedonische politie in Kumanovo. Ook voor Servië is federalisering van Macedonië een verontrustend scenario, want daarmee komt ook het noorden van Kosovo in het geding, evenals de status van de aan Macedonië grenzende gemeenten in het zuiden van Servië waar een Albanees sprekende bevolking woont.

    Hoe we de gebeurtenissen in Macedonië ook betitelen – als ‘hybride oorlog’, als een nieuwe ‘kleurenrevolutie’ of als ‘Macedonische Lente’ – er is overduidelijk sprake van een explosieve toestand. Maar de werkelijkheid ontkennen, zoals de regering doet om haar eigen hachje te redden, kan wel eens heel gevaarlijk blijken te zijn. Gruevski is niet de enige die dat weet.

    • Het akkoord van Przino werd op 15 juli 2015 onder auspiciën van de Europese Unie getekend en had als doel dat de SDSM in het parlement zou terugkeren en dat er een zakenkabinet zou komen om nieuwe verkiezingen te organiseren.

    Auteur: Zoran Preradovic
    Vertaler: Tess Visser

    NIN
    Servië | weekblad | oplage 30.000

    Heét weekblad van voormalig Joegoslavië kende een nationalistische periode, maar slaat nu weer een gematigder toon aan. De website heeft ook een Engelstalig gedeelte.

    CONTEXT: Laat de EU Macedonië in de steek?

    In 2004 vroeg Macedonië het lidmaatschap van de EU aan. Sta-in-de-weg bij de onderhandelingen is Griekenland, dat een naamswijziging eist van de Republiek Macedonië die ontstond toen Joegoslavië uiteenviel. Athene wil het alleenrecht op de naam Macedonië, dat het ziet als de bakermat van het hellenisme, en heeft herhaaldelijk zijn veto uitgesproken over toetreding van Macedonië tot de EU, en ook tot de NAVO. Sinds 2012 krijgt Griekenland steun van Bulgarije, dat protesteert tegen de hernieuwde ‘nationalistische retoriek’ van Skopje. Daarnaast is ook het separatisme van de etnische Albanezen een probleem voor Macedonië.