360 kiest een aantal door de buitenlandse pers beschreven concerten, voorstellingen, boeken, films en exposities die naar Nederland of België komen.
De eerste cleane plaat van The Libertines
Onverwachte koerswending roept verschillende reacties op
MUZIEK – Britse critici zijn het erover eens dat ‘de tumultueuze Libertines’, onder leiding van Pete Doherty en Carl Barât, met hun nieuwe album All Quiet on the Eastern Esplanade eindelijk tot rust zijn gekomen. Maar de meningen over deze ontwikkeling lopen uiteen. Voor Rolling Stone UK heeft de groep niets aan glans ingeboet. Het typeert dit album als ‘pure rock die sterk doet denken aan de explosieve en chaotische charme van hun debuut, verrijkt door hun ervaring als veertigers’. Muzieksite NME waardeert de onverwachte koerswending die deze artiesten met hun wilde drugsverleden hebben genomen, van wie Doherty nu, geheel vrij van verslavingen, een rustig leven leidt in Normandië. Ook The Independent spreekt van een plaat die ‘is gemaakt met een heldere geest’, met als gevolg, aldus de krant, dat Doherty een groter stembereik heeft, zijn teksten meer samenhang vertonen en dat hij zijn dierlijke instincten deze keer beperkt tot ‘zo nu en dan een miauwtje op de achtergrond’. Dit zou het meest overtuigende album zijn dat hij met Carl Barât heeft afgeleverd sinds Up the Bracket uit 2002; hun eerste plaat, die ‘een ode [was] aan de jeugd en de liefde in het Londen van rond de eeuwwisseling’.
Ruim twintig jaar later, meent The Daily Telegraph, blijft de groep trouw aan haar originele sound. Dit vierde album is ‘op en top Libertines: elf pakkende nummers over wat het betekent om Engels te zijn, de migratiecrisis, alcoholisme, gebroken harten en eenzaamheid, tegen een achtergrond van krassende gitaren en hectische ritmes’. Maar, aldus het conservatieve dagblad, doordat hier meer van het persoonlijke wordt afgeweken en ‘wordt geflirt met een soort toekomstvisie voor het Verenigd Koninkrijk’, verliest het album ‘gaandeweg helaas aan overtuiging’. Zo gaat Merry Old England, het vierde nummer, over het lot van Syriërs, Irakezen en Oekraïners die het VK over zee proberen te bereiken, en de algemene onverschilligheid voor hun lot. Volgens The Telegraph ‘had dit nummer de potentie een polemische aanklacht te zijn, maar door (…) een vlak stemgeluid en een gebrek aan inleving pakt dat anders uit’. De krant spreekt van ‘een prima prestatie van een groep die zichzelf vooral lijkt te feliciteren met het feit dat ze nog bestaan’.
Eerbetoon voor vergeten popicoon
Geniaal maar onzeker lid van de club van 27
Documentaire – Gitarist Brian Jones (1942) geldt als oprichter van The Rolling Stones, maar maakte slechts een deel van de successen mee. Kort nadat hij uit de band was gezet, werd Jones in 1969 dood aangetroffen in zijn zwembad. Nick Broomfield, bekend van documentaires over Leonard Cohen, Kurt Cobain en Whitney Houston, portretteert hem in The Stones and Brian Jones.
De documentaire vertelt het verhaal van een muzikant die ten onder ging aan ‘kwikzilverachtige genialiteit en zelfvernietiging’
‘Verrassend aangrijpend’, schrijft Sheri Linden voor Hollywood Reporter. De kracht van de film zit volgens haar in ‘de antithese tussen het sterrendom en de meer jazzy muziek waar Jones naar op zoek was’. Daarnaast draait het om de ‘rivaliserende machtsdynamiek’ met Mick Jagger, die ‘met briljante subtiliteit is vastgelegd’.
De documentaire vertelt het ‘vergeten’ verhaal van een muzikant die ten onder ging aan ‘kwikzilverachtige genialiteit en zelfvernietiging’, vindt Dan Einav in de Financial Times. Niettemin krijgt Jones hiermee ‘alsnog de credits die hem toekomen’. Sean O’Hagan omschrijft de film in The Guardian als ‘een psychologische studie van een begaafd, complex individu, slecht voorbereid op roem en achtervolgd door onzekerheid.’ Volgens O’Hagan heeft Broomfield ‘getuigenissen uit de eerste hand op een suggestieve, betoverende en hartverscheurende manier verweven met rijke archiefbeelden’.
The Stones and Brian Jones van Nick Broomfield draait vanaf 25 april in de bioscoop.
Zelden was een film in India zo controversieel
De film die als campagnemiddel werd ingezet door Modi
film – The Kerala Story, in 2023 uitgebracht en geregisseerd door Sudipto Sen, vertelt het fictieve verhaal van een vrouw die door moslimextremisten wordt gedwongen zich tot de islam te bekeren en zich uiteindelijk aansluit bij Islamitische Staat.
Volgens de auteurs van de film lieten zij zich inspireren door 32.000 gevallen waarin een vrouw in de Indiase staat Kerala inderdaad werd bekeerd en geradicaliseerd. Dit werkt de theorie in de hand van Narendra Modi’s hindoenationalistische partij BJP en haar ideologische opvolger RSS, dat islamitische mannen hindoeïstische vrouwen verleiden met als enig doel hen te bekeren: een zogeheten liefdesjihad.
Door tegenstanders werd de beslissing om de film onlangs op tv uit te zenden dan ook ‘hevig bekritiseerd’
Modi, die zich verkiesbaar heeft gesteld voor een derde opeenvolgende ambtstermijn als premier, zet de film op deze manier in als munitie tegen zijn rivalen in de verkiezingen die op 19 april van start zijn gegaan en waarvan de resultaten in juni worden verwacht. Volgens Hindustan Times is de BJP ‘in de veronderstelling dat de emotionele impact van de film op hindoes en apolitieke christenen in haar voordeel zou kunnen werken’.
Door tegenstanders werd de beslissing om de film onlangs op tv uit te zenden en op scholen te vertonen dan ook ‘hevig bekritiseerd’, aldus The Indian Express, op grond van het ‘creëren van verdeeldheid in de samenleving’. ‘De film zou de geschiedenis van Kerala presenteren. Maar wanneer vond een dergelijk incident dan plaats in onze staat?’ aldus Pinarayi Vijayan van de Communistische Partij, sinds 2016 regeringsleider van de staat Kerala, op de site van Malayalam Manorama, de belangrijkste krant van de regio. Pogingen om de vertoning te voorkomen hadden geen succes.
‘Het komt vaker voor dat een film een politieke controverse veroorzaakt,’ analyseert The Hindu. ‘Maar zelden wist een film tegelijkertijd zo veel lof en zo veel wrok op te roepen, met mogelijk grote gevolgen in deze verkiezingstijd.’
Schrijven als traumaverwerking
Humor, vergeving plus een sonnet van Shakespeare
Literatuur – De Brits-Amerikaanse schrijver Salman Rushdie stond in augustus 2022 op het punt aan een lezing te beginnen, toen een in het zwart geklede man verschillende keren op hem in stak. Rushdie raakte aan één oog blind; zijn rechterhand kan hij nooit meer gebruiken. In zijn boek Knife kijkt hij terug op de moordaanslag. ‘Om een indruk te geven van deze gruwel’ heeft Alice in 24HeuresduLivre een sonnet van Shakespeare afgedrukt: ‘Rushdie schrijft dat de 27 seconden die de steekpartij duurden, lang genoeg zijn om het voor te dragen.’ De criticus vindt dat hij door zijn ontmoeting, verkering en huwelijk met de dertig jaar jongere Amerikaanse dichter en romanschrijfster Rachel Eliza Griffith te beschrijven ‘dynamiek toevoegt aan dit openhartige en aangrijpende relaas’.
‘Een hartverscheurend maar ongelooflijk opbeurend boek’
Volgens de recensent van West Observer nodigt Rushdie de lezer uit om ‘zijn reis van overleving, genezing en de blijvende kracht van de menselijke geest mee te maken. De manier waarop hij ruimte vindt voor humor en vergeving getuigt van een niet-aflatende mentale kracht.’ Ook Dwight Garner roemt in The New York Times Rushdies gevoel voor humor: van de schrik dat zijn mooie Ralph Lauren-pak onder het bloed kwam te zitten tot zijn vreugde over 27 kilo gewichtsverlies, ‘al zou hij niemand deze afslankingskuur aanbevelen’. Wel moest Garner bijkomen van de ‘scherpe twist’ tegen het einde van Knife. In plaats van een gesprek met zijn aanvaller koos Rushdie voor een fictief interview: ‘Daarin gaat het over radicalisering, meedogenloosheid en de kortzichtige overtuiging dat je strijdt voor een rechtvaardige zaak.’ Het deed hem denken aan de woorden van Charb, de bij de terroristische aanslag in 2015 vermoorde hoofdredacteur van Charlie Hebdo: ‘Als we mensen gaan respecteren die ons niet respecteren, kunnen we de tent net zo goed sluiten.’
‘Een hartverscheurend maar ongelooflijk opbeurend boek’, vindt de recensent van het Indiase LiteratureToday. ‘Rushdie biedt een diepgaande meditatie over de fijne kneepjes van het bestaan en de veerkracht om de donkerste periodes te overleven. Een meesterwerk waarin de tijdloze kracht van literatuur wordt onthuld.’
Salman Rushdie, Mes. Gedachten na een poging tot moord, vertaald uit het Engels door Karina van Santen en Martine Vosmaer, uitgeverij Pluim.
