360 kiest een aantal door de buitenlandse pers beschreven concerten, voorstellingen, boeken, films en exposities die naar Nederland of België komen, of online te vinden zijn.
Joel Coen gaat solo – en met succes
Zelden was Macbeth zo onvermijdelijk
FILM | Het is de eerste film die Joel Coen maakte zonder zijn jongere broer Ethan, maar veel van de gedeelde obsessies van het duo – zoals te zien in onder meer Inside Llewyn Davis en No Country for Old Men – zijn even overtuigend (en verontrustend) aanwezig, begint The Daily Telegraph een lyrische recensie van de nieuwste Macbeth-verfilming. ‘De sadistische humor van het lot, de ingewikkelde complotten die een verkeerde wending nemen, de processen van misdaad en straf: alles werkt mee om Lord Macbeth (gespeeld door Denzel Washington) tot de klassieke film-noirzondebok te maken, en zijn vrouw (Frances McDormand) tot het prototype van de femme fatale.’ Het is dan ook een klein (en oneerlijk) wonder dat het zo lang heeft geduurd voordat een van de gebroeders Coen Macbeth verfilmde, meent Berry Hertz van The Globe and Mail.
Opvallend in deze verfilming van Shakespeares tragedie is het kale decor; de personages lijken geen kant op te kunnen in deze ‘zwart-witcinematografie, waarin harde lijnen en schaduwen worden benadrukt’, aldus The Guardian. Volgens Los Angeles Times vloeien de scènes in elkaar over met een snelheid en souplesse die haar eigen momentum opbouwt: ‘Zelden leken de nachtmerrieachtige gebeurtenissen onvermijdelijker.’
Veel lof gaat ook uit naar de Weïrd Sisters, alle drie gespeeld door Kathryn Hunter, die ‘de horror van het stuk het meest overtuigend oproept’. ‘Angstaanjagend kronkelt ze haar ledematen als een Gollum [het monsterlijke wezen uit Tolkiens Lord of the Rings] die pilates beoefent en speelt ze de drie rollen alsof (…) drie wezens hetzelfde – haar – lichaam delen’, aldus Vanity Fair.
Maar ook van Washington en McDormand, ‘twee acterende titanen’, die een ouder wordend stel spelen met een laatste kans om hun moorddadige ambitie na te streven, kun je je ogen niet afhouden, volgens ABC News. Joel Coen heeft van zijn Macbeths echte volwassenen gemaakt, die echte verantwoordelijkheden met zich mee dragen, aldus The New Republic. De National Newspaper Publishers Association roept de film nu al uit tot meesterwerk van het jaar: ‘Ieder jaar komt er een moment dat je weet dat je het beste werk hebt gezien. Dit is dat moment, dit is die film.’
The Tragedy of Macbeth is nu te zien in de bioscoop en op Apple TV.
Door Laura Weeda
Een liefdesbrief aan de bewoners van Yarmouk
Voormalig kampbewoner maakt hoopvol en hartverscheurend portret
FILM | Little Palestine, Diary of a Siege (Dagboek van een belegering), de aangrijpende documentaire van Abdallah Al-Khatib, blikt terug op een van de donkerste episodes van de oorlog in Syrië: de meedogenloze belegering, door pro-regeringstroepen, van het Palestijnse kamp Yarmouk in de buitenwijken van Damascus, waar de film is opgenomen.‘In het lexicon van onmenselijkheden van de mens jegens zijn medemens is een nieuwe term toegevoegd: Yarmouk’, citeert Courrier International de uitspraak van Chris Gunness, woordvoerder van UNRWA, het VN-agentschap voor vluchtelingen, in 2014. ‘Het regime hongerde de bevolking van het kamp uit en verbood internationale hulporganisaties de toegang. Wie door een controlepost durfde te ontsnappen, werd gearresteerd (…) en vaak doodgemarteld.’
Met camera in de hand legde Al-Khatib gedurende enkele maanden fragmenten van een hels dagelijks leven vast, tussen bommen en hongersnood. Maar, zo stipt het pan-Arabische platform Middle East Monitor aan, de film getuigt niet alleen van ontberingen, angst en lijden, maar ook van de moed en humor van de kinderen en andere bewoners van de wijk. Middle East Eye noemt de documentaire tegelijkertijd ‘expansief en intiem’, ‘hartverscheurend en hoopvol’, ‘ingehouden en intens ontroerend’.
‘De opvallendste momenten in de film zijn de meest surrealistische: de moeder van de regisseur voedt een nukkig meisje dat later van de honger sterft, een mannenkoor zingt in een verwoeste straat voor een piano terwijl geweerschoten weergalmen vanuit het gebouw boven hen, een oude man zingt een Palestijns volksliedje in het Engels alvorens in tranen uit te barsten.’
Ook al was hij zelf kampbewoner, Al-Khatib, die nu als vluchteling in Duitsland verblijft, is ‘niet in de val van subjectiviteit getrapt’, meent Al Jazeera. De regisseur probeert ellende te vermijden en benadrukt ‘de suprematie van leven boven dood’. ‘Ik heb zo veel mogelijk geprobeerd om de stem van alle mensen in het kamp te laten horen’, vertelt de regisseur in een interview met de Arabische site. (…) Ik wilde vooral de mensen van Yarmouk in hun waardigheid laten zien, zonder sympathie of medelijden op te wekken (…). Ik wil dat kijkers zich solidair voelen met wat ze doormaken vanwege het Syrische regime.’
Ondanks de verwijzing in de titel naar de ‘Nakba’ in 1948, de oprichting van de staat Israël en de massale uittocht van Palestijnen, wil Al-Khatib niet de wraak- en geweldscultuur in stand houden maar situaties en personages tonen zonder enig geweld. Volgens het Amerikaanse tijdschrift Variety graaft de film dieper dan de historische feiten en wendingen van het conflict gaan, en vormt de regisseur ‘een liefdesbrief aan zijn medeburgers en hun menselijkheid in een diep onmenselijke situatie’.
Little Palestine wordt binnenkort in de bioscoop verwacht.
Door Laura Weeda
Gebutste tenor overwint zijn sombere kant
Gepolijste terugkeer naar de eighties
POPMUZIEK | Wat te doen als je ongeëvenaarde wereldhits als I Feel It Coming (2016, samen met Daft Punk) en Blinding Lights (2020) hebt gescoord en begin 2021 een show hebt gegeven in de rust van de Amerikaanse Super Bowl? Op je lauweren rusten of nog populairder proberen te worden? The Weeknd, de artiestennaam van de 31-jarige Canadees Abel Tesfaye, gaat voor optie twee. Zijn vijfde album Dawn FM werd in de eerste week van januari gelanceerd en bleek nog geen twee uur later wereldwijd de meest gedeelde tweet.
Maar of The Weeknd ook goede muziek maakt? David Smyth vindt van wel, schrijft hij in Evening Standard: ‘Op zijn eerste albums stonden genoeg pakkende tracks, maar net zo goed ballads die je meteen weer was vergeten. De nieuwe nummers bruisen van oppermachtig zelfvertrouwen. Al was het maar door de niet mis te verstane verwijzing naar Michael Jackson. Niet alleen qua stemgeluid, ook door de spoken words van producer Quincy Jones.’
Ook Eric Bureau van Le Parisien moet terugdenken aan de jaren tachtig: ‘Dit album biedt een geslaagde herinterpretatie van new wave, pop en funk, inclusief de vintage keyboards van Depeche Mode en The Human League.’
Felix Heinecker legt op muzieksite Plattentests uit dat de luisteraar via het fictieve radiostation Dawn FM door een donkere tunnel de reis naar het licht onderneemt en daarbij wordt begeleid door acteur Jim Carrey ‘als dj annex predikant’. ‘Dat lijkt mythisch, maar sommige songs zijn in hoogglans gelakt.’ Daarnaast hoort Heinecker hoe The Weeknd afstand neemt van het r&b-genre en opschuift richting italodisco: ‘Good old Giorgio Moroder zou maar wat trots zijn geweest.’
Will Dukes toont zich in Rolling Stone opgelucht dat The Weeknd nu definitief de sombere kant van zijn persoonlijkheid onder controle lijkt te hebben. ‘Zijn eerste songs gingen over seks, drugs en de zoektocht naar identiteit, waarbij hij zong als een gebutste tenor. Soms brutaal en helder, dan weer half mompelend. Nu lijkt hij bevrijd van zijn angsten en klinkt hij betoverend en lucide.’
Robert Moran van The Sydney Morning Herald is minder enthousiast. Hij vindt dat sommige tracks veelbelovend beginnen maar halverwege in elkaar zakken. ‘Laten we concluderen dat hij geen albumartiest is. Maar geen nood: plak de hoogtepunten aan elkaar en maak je eigen Weeknd-playlist.’
Het album Dawn FM van The Weeknd is sinds begin dit jaar verkrijgbaar. Onder voorbehoud volgt komend najaar een Europese tournee.
Door Diederik Samwel
Monument voor illustere grootmoeder
Groot politiek verhaal verpakt in familiesaga
LITERATUUR | De Zwitserse schrijfster Zora del Buono publiceert met Die Marschallin een familieroman rond het levensverhaal van haar grootmoeder Zora, naar wie ze is vernoemd. Het speelt zich grotendeels af in het Italië van begin vorige eeuw, tegen de achtergrond van het opkomend fascisme. In de salon van haar villa in Bari ontvangt Zora hoge gasten onder wie ook Josip Broz, alias Tito, maarschalk van voormalig Joegoslavië.
‘Letterlijk salonsocialisten, die onder het genot van wijn en spijzen het leven en de dood bespraken’, schrijft Elke Schmitter in Der Spiegel. ‘Del Buono schetst een burgerlijk en tegelijkertijd communistisch milieu, een typisch Italiaanse combinatie.’ Daarbij heeft de schrijfster volgens de recensent een voorkeur voor historische details en mikt ze niet op het epische: ‘Het verhaal zit vol kunstige anekdotes die organisch met elkaar zijn verweven.’
Ook Manfred Papst van Neue Zürcher Zeitung is onder de indruk van de verhaalopbouw. Volgens hem is goed te merken dat de auteur tevens architect is: ‘Een goed doortimmerd geheel met een heldere structuur, ontworpen vanaf de tekentafel. De personages zijn weliswaar vitaal, maar door de nadruk op het beeldende taalgebruik en de vele details wordt het ook wat statisch. Daardoor krijg je geen film te zien, maar is het of je door een fotoboek bladert.’
In Süddeutsche Zeitung spreekt Fritz Göttler van een ‘adembenemend verhaal’ waarin personages en perspectieven maar ook opeenvolgende sociale stromingen elkaar afwisselen. Zo slaagt ze erin een familiesaga te verbinden met de voortdurend veranderende tijdgeest en het grote politieke verhaal.’ En overal voert Zora de regie: ‘Als ze een man was geweest, was ze een majoor geworden, of een maarschalk, misschien zelfs president.’
Maar juist waar het tijdsbeeld te veel nadruk krijgt, begint het te wringen, vindt Katrin Hillgruber van Der Tagesspiegel: ‘Als de auteur beroemdheden citaten in de mond legt in de talrijke dialogen, wordt het stijfjes en gekunsteld.’
‘De roman is meer dan het portret van een sterke vrouw,’ stelt Eva Menasse in Die Zeit. ‘Via verschillende stadia uit Zora’s leven krijgt de lezer het verhaal van de twintigste eeuw gepresenteerd. Maar dan vanuit een zuidelijke invalshoek.’
Die Marschallin van Zora del Buono, door Michel Bolwerk vertaald als De maarschalk, is half januari verschenen bij Meulenhoff.
Door Diederik Samwel
