Aftredend leider Mohamed Chia al-Soudani claimde woensdagavond de overwinning voor zijn partij nadat de eerste resultaten van de Irakese verkiezingen door de kiescommissie waren vrijgegeven. Zijn Coalitie voor Wederopbouw en Ontwikkeling behaalde meer dan 1,3 miljoen stemmen.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
‘Ondanks deze sterke prestatie moet [al-Soudani] nu politieke onderhandelingen aangaan om de 165 zetels te bemachtigen die nodig zijn om het grootste blok te vormen – een voorwaarde voor de benoeming van de volgende premier van Irak’, legt de nieuwswebsite Rudaw uit.
Al-Soudani verwierf bekendheid in de Iraakse politiek nadat hij in 2022 aan de macht kwam met de steun van het Coördinatiekader, een alliantie van sjiitische partijen en facties die allemaal banden hebben met Iran.
Veel Irakezen hebben geen vertrouwen meer in verkiezingen
De Irakezen stemden dinsdag voor hun parlement met een opkomst van meer dan 55 procent volgens de kiescommissie, een onverwacht percentage voor deze verkiezingen die nauwlettend worden gevolgd door Teheran en Washington. De eerste resultaten worden binnen 24 uur verwacht.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
De opkomst was een scherpe stijging ten opzichte van de historisch lage 41 procent in 2021, ondanks een algemeen gevoel van apathie en scepsis, en de boycot van de verkiezingen van dit jaar door de invloedrijke sjiitische leider Moqtada al-Sadr.
‘Veel Irakezen hebben de hoop verloren dat de verkiezingen echte verandering in hun dagelijks leven teweeg kunnen brengen, omdat ze denken dat hun stem alleen de politieke elites en regionale machten ten goede komt’, meldt Al Jazeera.
Twee columnisten van The Irish Times zagen hoe de winnaar van de Ierse presidentsverkiezingen Catherine Connolly sociale media behendig wist in te zetten tijdens haar campagne. Hoewel dat volgens Una Mullally toegejuicht mag worden, vraagt Breda O’Brien zich af of het zich ook kan doorvertalen naar serieus presidentschap.
Ja: ‘Catherine Connolly vond haar publiek en sprak een taal die ze begrepen’
Het ambt van een president in Ierland is grotendeels ceremonieel. Je bent een soort boegbeeld dat het geweten van de Ierse samenleving weerspiegelt, legt Irish Times-redacteur Una Mullally uit in een stuk dat door The Guardian werd gepubliceerd. ‘Mijn theorie is dat de winnaar van de Ierse presidentsverkiezingen degene is die thematisch aansluit bij de (op dat moment) heersende maatschappelijke waarden: Robinson de feminist, McAleese de bruggenbouwer tussen noord en zuid, Higgins de socialistische dichter, en nu Catherine Connolly, de anti-oorlogspresident.’
Connolly is niet verbonden aan een politieke partij, maar wordt gesteund door de grote linkse partijen in Ierland, waaronder Sinn Féin. Ze won met 60 procent van de stemmen van de centrumrechtse Heather Humphreys.
Connolly sprak zich tijdens haar campagne herhaaldelijk uit tegen oorlog en militarisering, is zeer kritisch over de reactie van de EU op wat in Ierland wordt beschouwd als de genocide op Palestijnen en ze steunde het referendum over het homohuwelijk in 2015 en het referendum over abortusrecht in 2018. Ook kaartte ze herhaaldelijk de klimaatcrisis, de rechten van mensen met een beperking, de Ierse woningcrisis en het belang van de Ierse taal aan. ‘Ze voerde een positieve campagne en bleef altijd kalm in debatten,’ aldus The Guardian.
De doorgewinterde politicus en advocaat trok de aandacht van de kiezers met virale video’s waarin ze pronkte met haar voetbal- en basketbalvaardigheden. Ook nam ze deel aan populaire podcasts voor lange interviews. ‘Catherine Connolly vond haar publiek en sprak een taal die ze begrepen’, concludeert de Ierse columnist.
‘Ze heeft de klassieke methoden van het politieke establishment op hun kop gezet’
Volgens Mullally begreep Connolly’s campagneteam hoe belangrijk beeldtaal is in de online communicatie van nu. Het campagnelogo bevatte Keltische motieven en was geïnspireerd op traditionele Ierse winkelpuien.
‘Ze zal niet de macht hebben om de huizencrisis aan te pakken, het grootste politieke en sociale probleem in Ierland. Maar ze bracht het wel onder de aandacht. Door haar slimme inzet van moderne communicatiemiddelen, waar ze een enorm publiek mee bereikte, heeft ze de klassieke methoden van het politieke establishment op hun kop gezet en laten zien hoe je door middel van een positieve, geraffineerde campagnevoering een oprechte band opbouwt met de kiezer.’
Una Mullally is een Ierse journalist en presentator uit Dublin. Ze is columniste bij The Irish Times.
Nee: ‘Sociale media lenen zich niet voor serieuze analyse, ook niet als ze geen opzettelijke desinformatie bevatten’
‘Jongeren geven openlijk toe dat ze last hebben van “brain rot” door het constant scrollen en kampen met een telefoonverslaving. Maar wanneer een presidentskandidaat erin slaagt hun aandacht een paar seconden te trekken, wordt dat beschouwd als een geweldige prestatie in plaats van een verergering van het probleem’, schrijft Breda O’Brien in The Irish Times. ‘Blijkbaar zorgt die aanpak ervoor dat Connolly herkenbaar is. Maar dit is ook de vrouw die lastige vragen systematisch ontweek. Herkenning is blijkbaar belangrijker dan verantwoording’, hekelt de vaste columnist.
Ook O’Brien haalt de podcasts aan waar Connolly te gast was. ‘Afgezien van een aflevering met de journalist Sean O’Rourke in februari, voordat ze haar kandidatuur aankondigde, waren deze interviews niet bepaald kritisch.’ De zeer succesvolle podcaster David Chambers, bekend onder zijn professionele pseudoniem Blindboy Boatclub, bevestigde de ‘vibe-theorie’ van Financial Times-columnist Janan Ganesh, waarbij kiezers hun steun baseren op gevoel en uitstraling in plaats van op inhoud of beleid. Het kiezen van een president, zo stelde Chambers, draait allemaal om ‘het gevoel dat de kandidaat een fatsoenlijk persoon is, iemand die oprecht om je geeft en niet achterbaks is’. Zijn podcast trekt naar schatting honderdduizenden tot een miljoen luisteraars per aflevering. ‘Tijdens de show– die een enorm luisterpubliek heeft – werd geen enkele lastige vraag gesteld,’ benadrukt O’Brien.
‘Een vibe kan binnen enkele seconden veranderen’
Je stem laten afhangen van ‘vibes’ is gevaarlijk, stelt de columnist. ‘Een vibe kan binnen enkele seconden veranderen. Sociale media lenen zich niet voor serieuze analyse, omdat elk medium dat afhankelijk is van click altijd op het randje van excessen balanceert.’
Het symbolische karakter van het ambt doet niets af aan O’Briens argumentatie. ‘Ja, het is grotendeels ceremonieel, maar het heeft echte functies.’ De president brengt bijvoorbeeld staatsbezoeken en ontvangt buitenlandse staatshoofden in eigen land. ‘Hoe ongemakkelijk zal het bijvoorbeeld voor Connolly zijn om de Duitse bondskanselier te begroeten nadat ze het herbewapeningsbeleid van zijn land heeft vergeleken met dat van het Duitsland van de jaren dertig?’
De verkiezingen werden ontsierd door een lage opkomst van 46,3 procent en maar liefst een op de acht kiezers diende een ongeldig stembiljet in. ‘Er waren ruim tweeduizend ongeldige stemmen, het hoogste aantal in een moderne Ierse verkiezing, omdat veel kiezers ontevreden waren met de keuze van kandidaten op het stembiljet’, aldus The Irish Times.
De lage opkomst en vele proteststemmen duiden volgens de columnist op een diepe kloof tussen de Ierse bevolking en de politiek. ‘Er is veel meer nodig dan handigheid met digitale media om president te zijn voor iedereen.’
Breda O’Brien is een Ierse docent en columnist die wekelijks een column schrijft voor The Irish Times. O’Brien is een veelgevraagd woordvoerder van katholieke standpunten over politieke kwesties, zoals het verzet tegen abortus en het homohuwelijk.
Hij roept zijn aanhang op om op Andrew Cuomo te stemmen
Aan de vooravond van de burgemeestersverkiezing in Amerika’s grootste stad moedigt Donald Trump kiezers aan om de koploper, de Democraat Zohran Mamdani, te blokkeren en te stemmen op Andrew Cuomo, de Democratische oud-gouverneur van New York.
Trump noemde Mamdani een ‘communist’ in een bericht op zijn Truth Social-netwerk, meldt New York Post. Hij dreigt ook de federale financiering te korten, ‘behalve het absoluut vereiste minimum’, voor zijn ‘geliefde’ geboorteplaats, met het argument dat een overwinning van Mamdani zou leiden tot een ‘economische en sociale ramp’.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Tot slot riep de president de Republikeinen op om hun eigen kandidaat, Curtis Sliwa, te laten vallen ten gunste van Andrew Cuomo, de in ongenade gevallen oud-Democraat – deels als gevolg van beschuldigingen van seksuele intimidatie – die zich onafhankelijk kandidaat stelt na de voorverkiezingen van zijn partij te hebben verloren. ‘Jullie hebben eigenlijk geen keus,’ spoorde hij zijn aanhangers aan.
Jetten wist de winst naar zich toe te trekken, de PVV verloor terrein. De vraag is of radicaal-rechts zijn plafond heeft bereikt en of Nederland een regering kan vormen zonder weer maandenlang te formeren. Ook in het buitenland volgt men de ontwikkelingen op de voet.
AlJazeera concludeert: de centristen winnen, extreemrechts verliest aanhang. Wilders wordt in één adem genoemd met ‘Dutch Trump’. ‘De Nederlandse verkiezingen werden gezien als een test om te kijken of extreemrechts zijn bereik kan uitbreiden of dat het in delen van Europa zijn hoogtepunt al heeft bereikt.’ De site benadrukt dat Jetten ‘de jongste en eerste openlijk homoseksuele premier’ zou kunnen worden en citeert zijn feesttoespraak over ‘afscheid van de politiek van haat’ en zijn motto: ‘Het kan wél’.
‘Nog maar een maand geleden had niemand de winst van Rob Jetten verwacht’, schrijft het Franse Le Point. Jetten heeft volgens de krant ‘altijd een stijl gecultiveerd die haaks staat op de traditionele Nederlandse politiek’ omdat hij rustig en zonder veel ophef te werk gaat. ‘Zijn omgeving omschrijft hem als een “politiek ingenieur”, opgeleid in het openbaar bestuur, bedreven in de mechanismen van coalities en een architect van compromissen. Tegenstanders vinden hem saai en bureaucratisch.’
‘Jettens Barack Obama-achtige slogan “Het kan wél” ging in tegen de pessimistische stemming in het land’
De Financial Times merkt op dat de pro-EU Jetten, ‘wiens politieke stijl weleens wordt vergeleken met die van voormalig premier en huidig NAVO-secretaris-generaal Mark Rutte’, een optimistische campagne heeft gevoerd. ‘Jettens Barack Obama-achtige campagneslogan “Het kan wél” ging in tegen de over het algemeen pessimistische stemming in het land.’
Volgens The Japan Times kan het vormen van een coalitie nog wel even op zich laten wachten, aangezien ‘Nederland tot de landen in Europa behoort die het langst doen over de vorming van een regering’. De Japanse krant benadrukt dat D66 meerdere kanten op kan – centrumlinks of centrumrechts – en dat regeren per definitie het bouwen van een alliantie is.
Ook El País voorspelt dat de formatie lang kan gaan duren. In het verleden, aldus de Spaanse krant, werd er namelijk uitgebreid de tijd genomen: 225 dagen (Rutte III), 299 dagen (Rutte IV), 223 dagen (Schoof). ‘Dit staat in schril contrast tot wat tientallen jaren geleden gebruikelijk was: de snelste coalitievorming tot nu toe vond plaats in 1948, toen sociaaldemocraat Willem Drees erin slaagde om in slechts 31 dagen een regering te vormen.’ El País omschrijft Wilders als een politicus ‘aan de limiet van zijn kansen’: zelfs als hij de grootste was geworden, blijft er een centristisch veto. De eindconclusie: gematigdheid loont weer, het CDA herwon gehoor, GL-PvdA zakte weg en D66 is de grote winnaar.
The Guardian herinnert de lezer eraan dat er opnieuw verkiezingen waren vanwege de val van het kabinet, die werd veroorzaakt doordat Wilders in juni de stekker eruit trok na ‘onwerkbare’ asielplannen. De Britse krant analyseert wat de zorgen van de kiezer zijn: migratie en, nog belangrijker, het woningtekort. ‘Als deze vragen – en andere dringende problemen, waaronder de stijgende kosten voor de gezondheidszorg – niet op de juiste manier worden aangepakt, waarschuwen analisten dat de schijnbare terugkeer van Nederland naar wat op een meer verstandige vorm van bestuur lijkt, van korte duur zal zijn.’
Volgens The Economist ‘kiest Nederland optimisme boven anti-immigrantenpopulisme’
Het Duitse Süddeutsche Zeitung richt zijn pijlen op enkele overige kandidaten. ‘Het magere resultaat voor GL-PvdA onder leiding van Frans Timmermans kwam als verrassing. Hoewel de voormalig minister van Buitenlandse Zaken en EU-commissaris de aanstaande fusie van de twee partijen tot nu toe goed heeft weten te leiden, slaagt hij er duidelijk niet in de massa te bereiken.’ De tegenvaller stelde echter niets voor vergeleken met het verlies van NSC. ‘De NSC, opgericht door de afvallige christendemocraat Pieter Omtzigt, maakte misschien wel de meest brute val in de Nederlandse partijgeschiedenis mee en verloor al haar twintig zetels.’ Dit heeft mede bijgedragen aan het succes van het CDA, dat ‘aanvankelijk had gehoopt op een tweede plaats’, maar desondanks veel zetels heeft gewonnen ten opzichte van de vorige verkiezingen. Een andere partij die zijn zetelaantal heeft zien groeien is JA21, aldus SZ. ‘Onder leiding van Joost Eerdmans presenteert JA21 zich als een maatschappelijk aanvaarde vorm van extremisme.’ De krant wijst erop dat de partij als een van de vijf in de Tweede Kamer in haar verkiezingsprogramma pleit voor remigratie.
Volgens The Economist ‘kiest Nederland optimisme boven anti-immigrantenpopulisme’. Uit deze verkiezingen blijkt dat ‘de ideologische aard van Nederland misschien niet veel is verschoven, maar de stemming is veranderd’, aldus het Amerikaanse dagblad.
Maar liefst 13 procent van de stembiljetten was ongeldig
De 68-jarige voormalige advocaat behaalde zaterdagavond een ‘verpletterende overwinning’ bij de presidentsverkiezingen in Ierland, meldt The Irish Times. De linkse onafhankelijke kandidaat, die in 2016 parlementslid werd, kreeg meer dan 63 procent van de stemmen, vergeleken met 29,5 procent voor Heather Humphreys, van de centrumrechtse Fine Gael-partij in de regering, haar enige echte rivaal in deze verkiezingen.
Hoewel de opkomst bijna 46 procent bedroeg, onverwacht hoger dan bij de vorige presidentsverkiezingen in 2018, werd deze verkiezing ontsierd door het recordaantal ongeldige stembiljetten, ongeveer 13 procent van het totaal, waarvan sommige anti-immigratieboodschappen of de woorden ‘geen democratie’ bevatten.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
De conservatieve kandidaat, Maria Steen, had niet genoeg steun onder parlementariërs verzameld om zich kandidaat te kunnen stellen. Catherine Connolly, bekend om haar uitgesprokenheid, werd gesteund door de belangrijkste oppositiepartijen, waaronder de Groenen en de nationalistische Sinn Féin.
Als campagnevoerder voor de hereniging van het eiland verzet ze zich tegen hogere defensie-uitgaven en steunt ze het behoud van de Ierse traditie van neutraliteit. Commentatoren voorspellen dat haar sterke standpunten over buitenlands beleid, defensie en zelfs huisvesting tot spanningen met de regering zouden kunnen leiden.
De Argentijnse president spreekt van een ‘omslagpunt’
Dit is een ‘frisse wind’ voor de Argentijnse president, ‘na moeilijke maanden gekenmerkt door corruptieschandalen en forse financiële onzekerheid’, benadrukt Perfil. La Libertad Avanza, de partij van het ultraliberale staatshoofd, behaalde zondag een ‘onverwachte overwinning’ bij de tussentijdse parlementsverkiezingen met iets meer dan 40 procent van de stemmen op nationaal niveau, volgens een gedeeltelijke officiële uitslag van 90 procent van de stemmen, meldt Clarín. De partij versloeg Fuerza Patria, een blok dat een groot deel van de peronistische oppositie (centrumlinks) vertegenwoordigt, met 24,50 procent.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
‘De grote verrassing van de avond kwam uit de provincie Buenos Aires, een bastion van het peronisme’, merkt Perfil op. ‘De regeringspartij won in een kiesdistrict waar ze amper anderhalve maand geleden de lokale verkiezingen met een marge van veertien punten had verloren.’
Milei is er nu zeker van dat hij zijn parlementaire basis zal versterken en daarmee zijn vermogen om een kwetsbare economie te hervormen en te dereguleren zal vergroten tijdens de resterende twee jaar van zijn presidentschap. De Argentijnse president noemde dit zondagavond een ‘omslagpunt’ en beloofde ‘voortgang te boeken op het hervormingspad’ richting ‘de opbouw van een groter Argentinië’.
Hij belooft onder meer de drugshandel aan te pakken
De 62-jarige arts Patrick Herminie, voormalig voorzitter van de Nationale Assemblee van de Seychellen, heeft volgens de officiële cijfers de tweede ronde van de presidentsverkiezingen met 52,7 procent van de stemmen gewonnen van de zittende president Wavel Ramkalawan. De Seychellen hebben dus ‘een tweede ambtstermijn geweigerd aan een leider die geprezen werd omdat hij het eiland in de Indische Oceaan door de coronapandemie loodste en de economie daarna weer op gang bracht’, aldus Bloomberg.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Ten overstaan van zijn aanhangers beloofde Herminie ‘de kosten van levensonderhoud te verlagen en de openbare dienstverlening nieuw leven in te blazen’ en de drugshandel aan te pakken. Zijn overwinning markeert de terugkeer aan de macht van de partij United Seychelles (US), die, met uitzondering van de tussenperiode van Ramkalawan, het land al zijn staatshoofden heeft geleverd sinds de onafhankelijkheid van de Afrikaanse archipel in 1976.
Hij heeft geen absolute meerderheid en moet dus allianties smeden
ANO (Tsjechisch voor ‘ja’), de beweging van de populistische miljardair en oud-premier Andrej Babiš, die vier jaar geleden nipt de macht verloor, maakte zaterdag een succesvolle comeback door 34,71 procent van de stemmen in de wacht te slepen. Daarmee ligt de partij ruim voor op de beweging Samen van de aftredende centrumrechtse regeringsleider Petr Fiala, die 23,3 procent van de stemmen behaalde.
Een triomfantelijke Babiš sprak van een ‘historisch resultaat’, ‘het absolute hoogtepunt’ van zijn politieke carrière. De voormalige Tsjechische premier heeft echter geen absolute meerderheid behaald en daarom heeft hij partners nodig om te kunnen regeren.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Zaterdagavond verklaarde hij dat hij zou onderhandelen over een alliantie met de extreemrechtse SPD (Svoboda a přímá demokracie, Vrijheid en directe democratie), die 7,8 procent van de stemmen behaalde, en de rechtse partij De Stem van de Automobilisten (6,8 procent). Deze laatste zou volgens de Süddeutsche Zeitung ‘de eenvoudigste partner’ voor Babiš zijn.
In tegenstelling tot de SPD, die een referendum over het vertrek uit de EU eist, wil De Stem van de Automobilisten de EU niet verlaten, maar haar ‘van binnenuit’ hervormen, aldus de correspondent van het Beierse dagblad in Praag. Hoewel Babiš eurosceptisch is, verwerpt hij het idee van een vertrek uit de EU categorisch.
De partij zou minstens 55 van de 101 zetels hebben behaald
De Partij voor Actie en Solidariteit (PAS) van president Maia Sandu heeft de Moldavische verkiezingen gewonnen, ondanks wat leek op een gecoördineerde desinformatiecampagne van het Kremlin. PAS, een prowesterse partij uit een van de armste landen van Europa, stond voor een grote uitdaging: winnen van zijn grootste rivaal, het Patriottisch Verkiezingsblok (BEP), een alliantie van pro-Russische partijen onder leiding van de voormalige Moldavische president Igor Dodon.
Het resultaat – volgens schattingen heeft de PAS minstens 55 van de 101 zetels in het parlement behaald – is verbazingwekkend, aangezien veel peilingen aangaven dat de twee partijen gelijk opgingen en het Kremlin aanzienlijke inspanningen heeft geleverd om de balans in zijn voordeel te doen doorslaan.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Deze overwinning versterkt de vooruitzichten op toetreding van Moldavië tot de EU en kan de onderhandelingen versnellen in de aanloop naar de Europese verkiezingen van 2029, aldus de nieuwssite Europa Liberă România, de Roemeense tak van Radio Free Europe / Radio Liberty.
De PAS is de tweede partij in de geschiedenis van de Republiek Moldavië die er herhaaldelijk in geslaagd is een parlementaire meerderheid te behalen. In het verleden slaagde alleen de Communistische Partij erin een soortgelijk resultaat te behalen, met een constitutionele meerderheid in 2001 (71 zetels) en opnieuw in 2005 (56 zetels), schrijft Europa Liberă România in een live blog.
Ten opzichte van de verkiezingen van 2021, toen de PAS 774.753 stemmen behaalde, heeft de partij op 28 september een stijging van meer dan 10.000 stemmen geregistreerd. De pro-Europese partij zal in het toekomstige parlement naar verwachting 55 zetels bezetten, wat voldoende is om geen allianties te hoeven sluiten bij de vorming van de nieuwe regering.
Elke week pluist de redactie van 360 een actuele gebeurtenis voor je uit aan de hand van de internationale pers. Deze week bespreken we de verkiezingen in Noorwegen, waar ze op 7 en 8 september een nieuwe regering zullen kiezen. Wie zijn de kanshebbers en wat zijn de belangrijke thema’s?
In welke context vinden de verkiezingen plaats?
Sinds 2021 wordt Noorwegen geregeerd door een sociaaldemocratische minderheidsregering van de Arbeiderspartij (Arbeiderpartiet) onder leiding van premier Jonas Gahr Støre. In februari van dit jaar viel het kabinet toen de Centrumpartij (Senterpartiet) de coalitie verliet wegens een geschil over de implementatie van EER-richtlijnen over het energiebeleid. Hoewel Noorwegen geen lid is van de Europese Unie, maakt het namelijk wel deel uit van de Europese Economische Ruimte. De regering was in de aanloop naar de val al zeer impopulair. Een peiling van de Noorse omroep NRK in december plaatste de Arbeiderspartij op slechts 16,8 procent in de peilingen.
Sinds het vertrek van de Centrumpartij regeert de Arbeiderspartij alleen, ondanks dat ze slechts 28,4 procent van de parlementszetels in handen heeft. Omdat Noorwegen een parlement met een vaste zittingsduur heeft, konden er geen vervroegde verkiezingen worden uitgeschreven. Partijleider Støre probeert bij de komende verkiezingen zijn ambtstermijn te verlengen.
Het Noorse parlement, de Storting, bestaat uit 169 wetgevers die gekozen worden uit 19 districten voor een termijn van vier jaar, legt persbureau Reuters uit. Er geldt een kiesdrempel van 4 procent, wat in de praktijk een meerpartijenstelsel betekent waarin kleinere partijen samenwerken. Het centrumlinkse blok bestaat uit de Arbeiderspartij, de Linkse Partij, de Groenen en de Rode Partij. Het rechtse blok omvat de Conservatieven, de Liberale Partij, de Christendemocraten en de Vooruitgangspartij. Daartussenin bevindt zich de Centrumpartij, die de afgelopen 25 jaar coalities heeft gevormd met links. Peilingen voorspellen een spannende strijd tussen de twee blokken, aldus Politico.
Volgens Der Standard zouden de verkiezingen mogelijk een historisch jonge Storting opleveren met een gemiddelde leeftijd van onder de 45 jaar. Dit zou Noorwegen een van de jongste parlementen ter wereld opleveren.
Wie zitten er in de race?
De Arbeiderspartij staat bovenaan in de peilingen op 28 procent. Dat is enigszins verrassend omdat Støre helemaal niet zo populair was afgelopen jaren. De voornaamste reden hiervoor lijkt de invloed van Jens Stoltenberg. Nadat het vorige kabinet in februari viel, kwamen er nieuwe ministerposten vrij. Jens Stoltenberg, de voormalige secretaris-generaal van de NAVO die eerder al twee keer premier was geweest, werd benoemd tot nieuwe minister van Financiën. ‘De Jens-factor heeft ertoe bijgedragen dat de Arbeiderspartij opnieuw is uitgegroeid tot de populairste partij. Jonas Gahr Støre voorkwam een interne opstand en de partij kon na het vertrek van de Centrumpartij ook meer zijn eigen lijn trekken’, schrijft het Zweedse dablad Svenska Dagebladet. Elisabeth Ivarsflaten, hoogleraar politieke wetenschappen aan de Universiteit van Bergen, legt uit dat Jens Stoltenberg werd gezien als ‘een soort redder die orde op zaken kwam stellen in Noorwegen – en dat met groot succes’, wat een impuls gaf aan links.
‘Het is niet overdreven om te stellen dat deze regering en haar premier buitengewoon impopulair waren,’ vertelt politicoloog en verkiezingsonderzoeker Johannes Bergh aan Süddeutsche Zeitung. ‘Velen vonden dat hij geen uitstraling had. Dezelfde mensen vinden deze ietwat academische stijl plotseling prettig en betrouwbaar,’ aldus Bergh. Echter is Støre nog altijd afhankelijk van andere linkse partijen om te kunnen regeren.
Op de tweede plek in de peilingen staat de Vooruitgangspartij (FrP) met 20 procent. Dat zou een verdubbeling betekenen ten opzichte van de vorige verkiezingen. De partij heeft een rechts-populistisch profiel en is kritisch op immigratie en belastingverhoging. Dit maakt haar de meest ‘rechtse’ partij in het Noorse partijenspectrum, zonder echter buitengesloten of geïsoleerd te worden door andere partijen zoals in het geval van de Duitse AfD, analyseert Apollo News. Van 2013 tot 2020 maakte de Vooruitgangspartij al deel uit van de Noorse regering onder leiding van de Conservatieve Partij, maar ze verliet de coalitie, deels naar aanleiding van de repatriëring van een moeder met vermoedelijke banden met ISIS uit Syrië.
De partij wordt geleid door de 47-jarige voormalig lerares Sylvi Listhaug. Ze bekleedde diverse ministersposten tijdens de laatste regeringsdeelname van de Vooruitgangspartij.
Op de derde plek staat de Conservatieve Partij (Høyre, letterlijk vertaald naar ‘rechts’) met 15 procent. Het lijkt erop dat de partij de grote verliezer van deze verkiezingen wordt. De publieke steun voor de voormalige 30-procentpartij is gehalveerd. Volgens Svenska Dagebladet heeft de partij veel stemmen verloren aan de FrP.
De leider van de partij is Erna Solberg. Ze was van 2013 tot 2021 premier. ‘Solbergs ster is vervaagd, ondanks een uitstekende prestatie in de debatten en publiciteitsstunts op TikTok’, schrijft het Zweedse dagblad.
Wat zijn de belangrijkste thema’s?
De verkiezingen in Noorwegen spelen zich af tegen een achtergrond van mondiale vraagstukken, zoals het presidentschap van Trump, nepnieuws en klimaatverandering. Toch lijken deze grote thema’s nauwelijks door te klinken in de campagne, analyseert Süddeutsche Zeitung. In werkelijkheid gaat de aandacht van de partijen en de kiezers vooral uit naar binnenlandse onderwerpen: werkgelegenheid, gezondheidszorg en de vraag of de vermogensbelasting verlaagd of zelfs helemaal afgeschaft moet worden.
Hoewel Noorwegen internationaal vaak wordt geprezen om zijn waterkracht en hoge aantal elektrische auto’s, blijft de kern van de welvaart de export van olie en gas. ‘Het klimaatbeleid speelt een nauwelijks merkbare rol in deze verkiezingscampagne, ondanks de temperaturen die op sommige plekken in juli boven de 30 graden Celsius uitkwamen. Het feit dat hun hele welvaart gebaseerd is op de export van klimaatschadelijke olie en gas, wordt tijdens de verkiezingscampagne systematisch genegeerd,’ laakt het Duitse dagblad.
‘Dat de verkiezingscampagne zo opvallend kalm lijkt, komt ook doordat sommige belangrijke kwesties onbetwist blijven’, legt Süddeutsche Zeitung verder uit. Het doelt hiermee onder andere op de Oekraïne-kwestie. Alle 169 parlementariërs stemden onlangs in met een pakket van 85 miljard Noorse kronen (7,2 miljard euro) steun. Premier Støre kondigde bovendien tijdens een bezoek aan Kyiv aan dat Noorwegen ook in 2026 hetzelfde bedrag aan steun voor Oekraïne zal uitgeven. Daarmee lijkt de regering tegemoet te komen aan kritiek van onder meer Denemarken, dat Noorwegen beschuldigde van buitensporige winsten op olie en gas zonder evenredige steun te bieden.
Wat de kiezers wél bezighoudt, zijn de stijgende prijzen en inkomensverschillen. Uit een peiling van Respons Analyse voor Aftenposten blijkt dat ongelijkheid inmiddels de belangrijkste zorg van de bevolking is, nog voor defensie en nationale veiligheid. Vooral de inflatie – voedselprijzen stegen het afgelopen jaar met 5,9 procent – drukt zwaar op huishoudens, aldus Reuters.
Daarbij speelt de vraag hoe het belastingstelsel moet worden ingericht. De Arbeiderspartij wil de huidige belastingdruk grotendeels behouden, terwijl linkse bondgenoten pleiten voor hogere tarieven voor de rijksten om gezinnen met lage inkomens te ontlasten. De rechterflank – de Conservatieven en de Vooruitgangspartij (FrP) – wil juist forse belastingverlagingen. ‘Belastingheffing is een van de grote twistpunten tussen links en rechts,’ zei Solberg er eerder over, geciteerd door Financial Times. Het blad voegt eraan toe dat honderden rijke Noren de afgelopen jaren naar Zwitserland zijn verhuisd om aan de hoge belastingtarieven te ontkomen.
Toch verdedigt de huidige regering de vermogensbelasting. Zij wijst erop dat een afschaffing ertoe zou leiden dat sommige van de rijkste Noren helemaal geen belasting meer betalen. Uit gegevens over 2023 blijkt dat drie van de tien grootste belastingbetalers in Noorwegen geen enkel inkomen hadden, maar enkel via de vermogensheffing bijdroegen, aldus Financial Times.
Een ander centraal thema is het Noorse staatsfonds van ruim 2 biljoen dollar, opgebouwd uit olie-inkomsten. Dat fonds maakt hoge publieke uitgaven mogelijk, maar roept ook discussie op over de besteding ervan. Zo ontstond aan het begin van de campagne een fel debat over investeringen in Israël. De Linkse partij eist dat de Arbeiderspartij zich terugtrekt uit bedrijven die betrokken zijn bij ‘Israëls illegale oorlogvoering in Gaza’, maar de Arbeiderspartij wees dat volgens Reuters af. Volgens Al Jazeera heeft het grootste staatsinvesteringsfonds ter wereld inmiddels zijn aandelen in 11 van de 61 Israëlische bedrijven verkocht.
Mondiale thema’s als klimaat en oorlog zijn aanwezig in de Noorse verkiezingen, maar lijken niet doorslaggevend. Wat de stemming uiteindelijk zal bepalen zijn de portemonnee en de verdeling van welvaart.
Hoewel de officiële uitslagen nog even op zich laten wachten, hebben de schoolverkiezingen al een duidelijke winnaar aangewezen. Bij elke verkiezing gaan leerlingen van middelbare scholen in het land naar de stembus om hun stem uit te brengen. Daar won de Vooruitgangspartij met 26 procent. De Conservatieve partij werd tweede met 19,7 procent. ‘Als dit de verkiezingsuitslag was geweest, hadden de Vooruitgangspartij en de Conservatieve Partij zelfstandig een meerderheid behaald’, concludeert de Noorse krant VG.
Wat schrijven internationale commentatoren en opiniemakers over de verkiezingen in Bolivia? ‘De Boliviaanse politiek zal zichzelf opnieuw moeten uitvinden op zijn weg naar een parlementair systeem.’
‘De verandering in de politieke en economische visie waarvoor de Bolivianen hebben gestemd, kan worden gezien als het gevolg van verschillende economische problemen. Al maanden staan er lange rijen auto’s bij tankstations. In een economie die dringend behoefte heeft aan buitenlandse valuta, heeft de Boliviaanse peso (Bs) een vaste wisselkoers ten opzichte van de dollar van 6,96 Bs, wat een parallelle dollar mogelijk heeft gemaakt. Dit leidt tot prijsstijgingen, met name van basisvoedingsmiddelen, en ook tot tekorten.’
‘Over twee maanden zullen de Bolivianen hun volgende president kiezen in een tweede ronde. Dit is nooit eerder voorgekomen, aangezien de tweede ronde pas in 2009 in de huidige grondwet werd opgenomen. Deze volgt als geen van de kandidaten meer dan 50 procent van de geldige stemmen behaalt of minimaal 40 procent met een voorsprong van ten minste tien procentpunten op de nummer twee. Centrist Rodrigo Paz Pereira behaalde 32,14 en de rechtse ex-president Jorge Tuto Quiroga 26,81 procent van de stemmen.’
‘De resultaten van de eerste stemronde betekenen dat links de macht verliest na een bewind van twee decennia onder Evo Morales en Luis Arce, die op 8 november het presidentschap zal overdragen aan de winnaar van de tweede ronde. Morales nam geen deel aan deze verkiezingen vanwege een grondwettelijke bepaling die hem verbiedt zich opnieuw kandidaat te stellen, omdat hij het land al drie termijnen heeft geregeerd, en geen politieke partij heeft. Morales heeft opgeroepen om de verkiezingen te boycotten.’
‘De winnaar van de verkiezingen staat voor de complexe taak tegemoet te komen aan de vraag van de samenleving naar het herstel van een institutioneel bestuur na twee decennia van dominantie door sterke mannen. De Boliviaanse politiek zal zichzelf opnieuw moetenuitvinden op zijn weg naar een parlementair systeem. Bolivia moet andere vrienden kiezen, zijn alliantie met de autoritaire as van Venezuela, Rusland, Iran en China opgeven en opnieuw banden aanknopen met open democratieën om het land bij zijn transitie te ondersteunen.’
De tweede verkiezingsronde vindt plaats op 19 oktober
De rechtse partijen zullen 119 van de 130 zetels in het Boliviaanse parlement en alle 36 zetels in de senaat bezetten, meldt Gestión, nadat het Hoogste Verkiezingsgerecht (TSE) dinsdag de definitieve resultaten van de eerste ronde van de presidentsverkiezingen van 18 augustus bekend heeft gemaakt. De macht zal dus ‘van partij wisselen na twee decennia van overweldigende dominantie van de Beweging naar het Socialisme (MAS)’, onder leiding van voormalig president Evo Morales en het huidige staatshoofd Luis Arce, aldus het Peruaanse economische dagblad.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
De MAS zal nu nog maar twee afgevaardigden hebben (nu zijn het er nog 75) en geen senatoren (op dit moment zijn het er nog 21). De TSE heeft ook bevestigd dat de centrumrechtse senator Rodrigo Paz, zoon van voormalig president Jaime Paz Zamora, en de voormalige rechtse president Jorge Tuto Quiroga als winnaars uit de eerste ronde van de presidentsverkiezingen zijn gekomen. De tweede ronde van de verkiezingen vindt plaats op 19 oktober.
De regeringspartij zag af van het voordragen van een kandidaat
De 71-jarige oppositieleider Jennifer Geerlings-Simons is zondag door het Surinaamse parlement tot president gekozen en is daarmee de eerste vrouw aan het hoofd van de voormalige Nederlandse kolonie. De verkiezing van mevrouw Geerlings-Simons was te verwachten, aangezien de regerende partij deze week had afgezien van het voordragen van een kandidaat. Haar verkiezing tot staatshoofd, voor een ambtstermijn van vijf jaar, komt op een moment dat Suriname ‘op het punt staat een olieboom te beleven’, aldus Bloomberg.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
De exploitatie van belangrijke offshore-olievoorraden, die onlangs zijn ontdekt, zal naar verwachting in 2028 van start gaan en de dagelijkse productie opvoeren tot bijna 220.000 vaten per dag, tegenover enkele duizenden vandaag. Tijdens haar toespraak voor de parlementsleden verklaarde mevrouw Geerlings-Simons zich ‘zeer bewust te zijn van de verantwoordelijkheid die nu op [haar] schouders rust’ in een land waar 20 procent van de bevolking onder de armoedegrens leeft. Verder beloofde ze de olie-inkomsten ‘ter beschikking te stellen van al [haar] medeburgers, met bijzondere aandacht voor jongeren en al diegenen die tot nu toe niet de kans hebben gehad om zich optimaal te ontwikkelen’.
Tienduizenden mensen, met studenten voorop, hebben zaterdag in de straten van Belgrado gedemonstreerd om hun wantrouwen tegenover de rechts-nationalistische Servische president Aleksandar Vučić te uiten en vervroegde parlementsverkiezingen te eisen. Volgens een onafhankelijke organisatie zouden ongeveer 140.000 mensen hebben deelgenomen aan de bijeenkomst, die ’s avonds werd uiteengeslagen door de oproerpolitie, die ‘pepperspray en traangas tegen de antiregeringsdemonstranten heeft gebruikt’, meldt Radio Free Europe / Radio Liberty.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
De studentenprotesten, die al maanden aanhouden, braken uit na de instorting van het betonnen dak van het station van Novi Sad in november vorig jaar, waarbij zestien doden vielen. De demonstranten schrijven dit toe aan corruptie en onbekwaamheid van de autoriteiten. Ondanks maandenlange demonstraties is Vučić niet ingegaan op de eisen van de studenten en beschuldigt hij ‘buitenlandse mogendheden’ ervan achter de demonstraties te zitten.
Deze website gebruikt cookies. Door de site te gebruiken gaan we er vanuit dat je ze accepteert. OK
Manage consent
Over onze cookies
Deze website gebruiks cookies die de gebruikservaring verbeteren. De cookies die we als noodzakelijk categoriseren worden opgeslagen door je browser en zijn essentiëel voor een goede werking van de basisfuncties van deze website. We gebruiken ook third-party cookies die ons helpen te analyseren hoe deze website gebruikt wordt. Deze cookies kunnen ook voor marketingdoeleinden worden gebruikt. Ze worden alleen door je browser opgeslagen als je daar toestemming voor geeft.
Onze noodzakelijke cookies zijn essentiëel voor het goed functioneren van deze website. De basisfuncties en beveiliging van deze website zijn hiervan afhankelijk. Deze cookies slaan geen persoonlijke informatie op.
