Slowakije kampt met een toename van nationalistische groeperingen. Ze organiseren kampen en gevechtstrainingen en krijgen zelfs in het onderwijs voet aan de grond.
Een week geleden ontving de Slowaakse regering een rapport over de strijd tegen extremisme in 2014. Het wijst op een groeiende activiteit van informele groepen. ‘Er zijn groeperingen met een nationalistische agenda op het toneel verschenen en zij werven actief nieuwe leden’, zo valt er te lezen. Jonge mensen worden uitgenodigd om in speciale kampen commandogevechtstraining te ondergaan; ook guerrilla- en overlevingstechnieken staan op het programma.
De Slovenski Branci [Slowaakse Rekruten], met zo’n tweehonderd leden de grootste van deze groeperingen, maakt geen geheim van haar activiteiten en verspreidt zelfs beelden van de gevechtstrainingen op internet. Zo stonden eind september bijvoorbeeld op het programma: parachutespringen uit een helikopter, voorbereiding van een tegenaanval op een vijandelijke positie en de evacuatie door de lucht van manschappen uit vijandelijk gebied.
‘Deze groep is niet alleen een militante groepering, maar ook een informele militaire sportclub, die trainingen geeft in zelfverdedigings- en gevechtstechnieken,’ zegt politiewoordvoerder Michal Slivka. De politie houdt de groep, van vooral jonge mannen, nauwlettend in het oog. ‘Het bestaan van paramilitaire groeperingen die zich aan de controle van de staat onttrekken, wat hun ideologische oriëntatie ook moge zijn, vormt een veiligheidsrisico,’ waarschuwt jurist Daniel Milo, die zich bij het ministerie van Binnenlandse Zaken met extremisme bezighoudt. Volgens hem is juridisch optreden tegen groepen als deze momenteel echter niet mogelijk. Ivo Samson, een andere expert in veiligheidskwesties, beaamt dat: ‘De Slowaakse Rekruten vormen geen illegale organisatie. Wel staan ze bekend om hun extremistische, xenofobe en racistische ideeën. Deze mensen opereren niet buiten de Slowaakse wet: vooralsnog zijn hun activiteiten legaal.’
Schietles op school
Geregeld worden leden van de Slowaakse Rekruten gesignaleerd op extreem-rechtse manifestaties. Ook zijn ze erg actief op sociale netwerken, waar ze ageren tegen de NAVO en de Europese Unie. Toch is een van de instructeurs, Michal Feling, soldaat in het Slowaakse leger, dat deel uitmaakt van diezelfde NAVO. Naar wij vernemen buigt het leger zich momenteel over Felings geval, en overweegt men hem te ontslaan.
De organisatie heeft zelfs in het basisonderwijs een voet aan de grond weten te krijgen en geeft daar les over de geschiedenis van de Slaven en over de positie van Slowakije in de NAVO en de Europese Unie. Ook biedt het de kinderen trainingen aan in het schieten met losse flodders. De onderwijsinspectie onderzoekt dit momenteel. ‘Het feit dat deze kinderen met een groep als de Slowaakse Rekruten hun eerste ervaring met militaire training opdoen is natuurlijk problematisch.’ Hun waarden – vooral wat de positie van Slowakije in de NAVO en de Europese Unie betreft – staan diametraal tegenover die van ons land, benadrukt Daniel Milo nog eens.
‘Zodra iemand een gewapende groepering begint, roept dat angst op, omdat die in principe elk moment in actie kan komen’
De grens tussen nationalisme en extreem nationalisme is soms dun, legt socioloog Michel Vasecek uit. ‘Zodra iemand een gewapende groepering begint, roept dat angst op, omdat die in principe elk moment in actie kan komen.’ Volgens hem oefent het ideeëngoed op sociale netwerken een grote aantrekkingskracht uit op jongeren. ‘Bijna allemaal vinden zij het geweldig om echt te mogen schieten en mee te doen aan gevechtstrainingen in het bos.’ Ook ziet hij het als een probleem dat een beroepsmilitair bij deze paramilitaire activiteiten betrokken is: ‘Het leger is per definitie een hiërarchische organisatie, de vrijheid van soldaten om in het civiele leven hun mening over onderwerpen als de NAVO te ventileren, is beperkt.’
Hoe kunnen we kinderen onttrekken aan de invloed van deze nationalistische en paramilitaire organisaties? Volgens experts kan dat het beste door op school onderwijs te geven over thema’s als de rol van het leger binnen de staat. ‘De overheid biedt dan een volwaardig alternatief voor de ideeën van de Rekruten, zodat jongeren een kader krijgen aangereikt waarbinnen zij over militaire onderwerpen kunnen nadenken.’
Auteur: Daniela Balazova
Vertaler: Valentijn van Dijk
Beeld bovenaan: De Slovenski Branci op de Slowaakse hei.
Pravda Bratislava
Bratislava, dagblad, oplage 90.000
De Slowaakse ‘Waarheid’ bevat nieuws en actualiteiten met een rechts-liberale inslag. Heeft weinig nog te maken met zijn gelijknamige voorganger, opgericht in 1920 en tot 1989 het orgaan van resp. de Tjechoslowaakse en de Slowaakse Communistische Partij. Het dagblad werd in 2006 overgenomen door de groep Northcliffe International, die ook The Daily Mail uitgeeft.
