Tag: Wereldnieuws

  • Wat wereldwijd al op de agenda staat

    Wat wereldwijd al op de agenda staat

    Bulgarije stapt over naar de euro, Oostenrijk organiseert het Eurovisie Songfestival en de VS vieren 250 jaar onafhankelijkheid. Een overzicht van evenementen die in 2026 op de agenda staan.

    Januari

    Bulgarije voert de euro in als munteenheid, ter vervanging van de Bulgaarse lev, en wordt – na meerdere vertragingen – de eenentwintigste lidstaat van de eurozone.

    Geld compressed 2

    De Verenigde Naties hebben 2026 uitgeroepen tot internationaal jaar van vrijwilligers voor duurzame ontwikkeling, van weidegrond en herders en van vrouwelijke boeren.

    Februari

    Het New START-verdrag over nucleaire wapenbeheersing tussen Amerika en Rusland loopt af.

    De Olympische Winterspelen gaan van start in Milaan en Cortina; de Paralympische Winterspelen volgen in maart. Skibergbeklimmen (omhoogklimmen en vervolgens op ski’s afdalen) maakt zijn debuut als Olympische sport.

    Het T20-wereldkampioenschap cricket voor mannen begint in India en Sri Lanka. Het Chinees Nieuwjaar wordt gevierd: het jaar van het Vuurpaard begint. Van mensen die onder dit teken geboren zijn, wordt gezegd dat ze gepassioneerd, energiek en charismatisch zijn.

    In Bangladesh staan parlementsverkiezingen gepland.

    WER Smith compressed

    Maart

    Economen vieren de tweehonderdvijftigste verjaardag van de publicatie van The Wealth of Nations van Adam Smith, waarin hij pleitte voor vrijhandel en de – zo vaak verkeerd begrepen – metafoor van de ‘onzichtbare hand’ introduceerde.

    De 98e uitreiking van de Academy Awards vindt plaats in Los Angeles.

    April

    Het is vijftig jaar geleden dat Apple Computer werd opgericht (sinds 2007 simpelweg Apple, omdat het bedrijf zich verbreedde voorbij computers) door Steve Jobs, Steve Wozniak en Ronald Wayne.

    Hongarije houdt parlementsverkiezingen. Blijft Viktor Orbán aan de macht?

    Mei

    1 mei, ook bekend als Labour Day of Internationale Dag van de Arbeid, wordt wereldwijd gevierd. Het is de tweehonderdvijftigste verjaardag van de oprichting van de Beierse Illuminati, een geheim genootschap dat zich verzette tegen bijgeloof en obscurantisme. Ironisch genoeg is in de afgelopen decennia het idee dat een groep genaamd de Illuminati de wereld in het geheim regeert zelf het onderwerp geworden van talloze duistere complottheorieën. De finale van het zeventigste Eurovisie Songfestival vindt plaats in Wenen.

    WER ESC

    The Enhanced Games gaan van start in Las Vegas. Deelnemende atleten mogen – en worden zelfs aangemoedigd – om prestatiebevorderende middelen te gebruiken.

    Jazzliefhebbers vieren de honderdste geboortedag van Miles Davis. Kind of Blue zal overal te horen zijn.

    Juni

    Filmliefhebbers vieren de honderdste geboortedag van Norma Jeane Mortenson, beter bekend onder haar artiestennaam Marilyn Monroe.

    WER Arena compressed 1

    In Ethiopië staan algemene verkiezingen gepland. Het WK voetbal voor mannen trapt af, gezamenlijk georganiseerd door de Verenigde Staten, Mexico en Canada. De eerste wedstrijd wordt gespeeld in het iconische Estadio Azteca in Mexico-Stad.

    WER Uncle Sam compressed

    Juli

    De Verenigde Staten vieren de tweehonderdvijftigste verjaardag van de Onafhankelijkheidsverklaring met vuurwerk en parades. Christopher Nolans verfilming van het epische gedicht De Odyssee van Homerus gaat in première. Zoals het een epos betaamt, is de film opgenomen met IMAX-camera’s. Matt Damon speelt de door stormen geteisterde held zelf.

    De Gemenebestspelen beginnen in Glasgow, dat het evenement overnam nadat de oorspronkelijke gastheer – de Australische deelstaat Victoria – zich had teruggetrokken. Het is 75 jaar geleden dat het Vluchtelingenverdrag van de Verenigde Naties werd aangenomen, dat definieert wie als vluchteling geldt, welke rechten mensen met asiel hebben en welke verantwoordelijkheden de landen dragen die asiel verlenen.

    De stad Astana in Kazachstan is gastheer van de Games of the Future 2026, een hybride evenement waarin fysieke en digitale sport samenkomen. Deelnemers doen eerst mee aan een fysieke wedstrijd en daarna aan een digitale of videogameversie van dezelfde sport, waaronder basketbal, boksen, voetbal, autoracen en schietsport.

    Augustus

    Op 12 augustus is een totale zonsverduistering – de enige van het jaar – zichtbaar vanuit delen van Groenland, IJsland en Noord-Spanje.

    September

    Gustavo Dudamel treedt formeel aan als dirigent van het New York Philharmonic (in het seizoen 2025-’26 was hij al acting director). De dirigent wordt veelvuldig vergeleken met Leonard Bernstein.

    Het Tapijt van Bayeux wordt tentoongesteld in het British Museum in Londen. Dit elfde-eeuwse wandkleed (technisch gezien een geborduurde doek, geen tapijt), dat de Normandische invasie van 1066 uitbeeldt, is voor het eerst sinds zijn ontstaan weer in Groot-Brittannië te zien nu het museum in Norman- dië waar het normaal hangt wordt gerenoveerd.

    Oktober

    India begint in een aantal regio’s met het tellen van de bevolking in de eerste fase van de nationale volkstelling. De tweede fase volgt in maart 2027. Het is India’s zestiende volkstelling, en de eerste sinds 2011.

    WER Poeh compressed 1

    Brazilië gaat naar de stembus om een president, het nationale congres, en de gouverneurs en parlementen van alle deelstaten te kiezen. Indien nodig volgt drie weken later een tweede ronde. De bewoners van het Honderd Bunderbos vieren de honderdste verjaardag van de publicatie van Winnie de Poeh van A.A. Milne. Deze (kinder)klassieker stelde Poeh, Knorretje, Iejoor en hun vrienden aan de wereld voor.

    November

    In de Verenigde Staten vinden tussentijdse verkiezingen plaats. Alle 435 zetels in het Huis van Afgevaardigden zijn in het spel, evenals 35 van de 100 Senaatszetels. De klimaatconferentie COP31 van de Verenigde Naties wordt gehouden. Maar waar? Australië en Turkije dingen allebei naar het gastheerschap.

    WER Voyager compressed

    Grand Theft Auto VI verschijnt, na herhaalde vertragingen. Het wordt naar verwachting de grootste lancering van een videogame – en zelfs van een entertainmentproduct überhaupt – in de geschiedenis; het is de eerste nieuwe aflevering in de carjacking- franchise sinds 2013.

    De ruimtesonde Voyager 1, het verst verwijderde door mensen vervaardigde object, bereikt een afstand van één lichtdag van de aarde, ofwel 25,9 miljard kilometer, 49 jaar na de lancering in 1977.

    December

    In Zuid-Soedan staan algemene verkiezingen gepland, de eerste sinds de onafhankelijkheid van het land in 2011.

    Fans van elektronische dancemuziek trekken massaal naar Wisdom Valley in Pattaya, Thailand, voor het megafestival Tomorrowland, dat voor het eerst in Azië wordt gehouden.

  • Wereldnieuws: Oude films leggen Bollywood geen windeieren & meer

    Wereldnieuws: Oude films leggen Bollywood geen windeieren & meer

    Megafraude met antieke kunst

    De openbaar aanklager van Manhattan heeft een arrestatiebevel uitgevaardigd tegen ‘een vooraanstaande, aan Princeton opgeleide antiekhandelaar die nu in Italië woont’. Dat schrijft The New York Times nadat de krant inzage heeft gehad in het tachtig pagina’s tellende arrestatiebevel. Het zou gaan om Edoardo Almagià; hij wordt beschuldigd van het doorverkopen van gestolen kunst die toebehoort aan de Italiaanse staat. 

    Volgens de aanklagers deed hij zaken met grafrovers en probeerde hij de geroofde kunst wit te wassen

    Volgens de krant zou het gaan om zo’n 1700 kunstobjecten, waaronder Romeinse sculpturen en Etruskisch aardewerk. Als kunsthandelaar zou Almagià kunstwerken verkopen aan belangrijke musea en verzamelaars, maar volgens de aanklagers deed hij ook zaken met grafrovers en probeerde hij de geroofde kunst wit te wassen en via het legale circuit te verkopen. 

    Er zijn al 221 antieke kunstobjecten teruggevonden die zijn gelinkt aan Almagià, met een gezamenlijke waarde van bijna 6 miljoen dollar. Er werden voorwerpen teruggevonden uit het Cleveland Museum of Art en diverse andere instellingen. 

    merlin 199312302 8e2cd8a5 2767 491e 9ed8 0a7c20c0c0f8 superJumbo

    Kunst van achter de tralies

    Jesse Krimes was net afgestudeerd aan de kunstacademie toen hij werd veroordeeld voor een drugsdelict. Tijdens zijn eerste jaar in de gevangenis probeerde hij met de weinige beschikbare middelen zijn artistieke talent verder te ontwikkelen. Haargel, papier, touwtjes, elastiekjes: alles kon van pas komen. 

    Na zijn vrijlating richtte Krimes een centrum op dat kunstenaars in de gevangenis ondersteunt

    Krimes drukte foto’s uit The New York Times af op natte resten zeep, stopte vervaagde, omgekeerde portretten in uitgesneden speelkaarten en lijmde ze aan elkaar met tandpasta. Purgatory werd een verzameling van 292 werken. Galerie Jack Shainman in New York exposeerde zijn Apokaluptein: 16389067. Na zijn vrijlating richtte Krimes een centrum op dat kunstenaars in de gevangenis ondersteunt. De installatie Naxos maakte hij met 9000 steentjes die van verschillende luchtplaatsen werden geraapt, aldus It’s Colossal.

    foto katrien

    Minister bang voor bananen

    De Zweedse minister voor Gelijkheid, Paulina Brandberg, heeft ‘de raarste fobie ter wereld’: bananen, zo schrijft Expressen. De angst van de liberale minister is een nationaal gespreksonderwerp geworden, nadat e-mails hadden onthuld dat haar afkeer zo sterk is dat haar assistenten ruimtes controleren op het verboden fruit voordat ze ergens binnenkomt.

    In een gelekte e-mail aan het kantoor van de Zweedse parlementsvoorzitter staat dat er ’geen sporen van bananen in de kamer mogen zijn’ voordat Brandberg een vergadering met een collega bijwoont, vanwege een ‘sterke allergie’. Tegen de Zweedse krant zegt de minister nu dat haar angst voor bananen inderdaad ‘lijkt op een soort allergie’ en dat ze er professionele hulp voor heeft gezocht. 

    ‘Ik vind het verontrustend als een hardwerkende minister bijna wordt gereduceerd tot een fobie’

    De premier van Zweden, Ulf Kristersson, zei donderdag dat het probleem van Brandberg geen invloed had gehad op het werk van de regering. ‘Ik heb alle respect voor mensen met verschillende fobieën,’ zei hij. ‘Ik vind het verontrustend als een hardwerkende minister bijna wordt gereduceerd tot een fobie en mensen er de draak mee steken. Ik vind dat je daar boven moet staan.’ 

    Brandbergs bananenfobie was onlangs nog onderwerp van een grap in het satirische programma Svenska nyheter (’Zweeds nieuws’, een soort Zweedse variant van De avondshow met Arjen ­Lubach) van de Zweedse publieke omroep SVT.


    Oude films leggen Bollywood geen windeieren

    Bollywood, India’s veelgeprezen, in Moembai gevestigde filmindustrie, is getuige van een ongekende opleving van rereleases (heruitgaven) van beroemde films uit het verleden. Tientallen van dit soort films zijn dit jaar in veel Indiase steden in de bioscoop te zien geweest, veel meer dan ooit tevoren. De filmindustrie van het land, die goed is voor 200 miljard dollar, probeert haar omzet veilig te stellen, nadat ze de afgelopen jaren diverse klappen heeft gekregen.

    In een land als India, dat meer films per jaar produceert dan Hollywood, ‘is cinema in wezen een massamedium’, schrijft Al Jazeera. ‘Het overgrote deel van de films wordt in de donkere en dromerige beslotenheid van een bioscoop ervaren, waar het nieuwste aanbod op een 70mm-scherm wordt vertoond.’ 

    Veel heruitgebrachte films brengen nu meer op dan toen ze voor het eerst in de bioscopen te zien waren

    De coronapandemie trof de Indiase filmindustrie hard, een crisis die nog verergerd is door de opkomst van streamingkanalen. Tijdens de pandemie moesten 1500 tot 2000 bioscopen sluiten. De meeste daarvan beschikten over maar één zaal en waren niet opgewassen tegen de grote filmtheaters die in winkelcentra in het hele land als paddenstoelen uit de grond schoten, aldus het Qatarese nieuwsnetwerk. Daarnaast hebben enkele grote filmstudio’s het afgelopen jaar flink moeten toeleggen op kostbare films die niet het publiek bereikten waarop gehoopt werd, wat leidde tot verliezen bij studio’s én grote bioscoopketens die het moeten hebben van hoge bezoekersaantallen. 

    Tegen die achtergrond besloten bioscoopeigenaren en filmmakers om oude films opnieuw uit te brengen. Veel van de films die opnieuw in de bioscoop te zien zijn, waren in eerste instantie ook een groot succes, maar andere niet – tot nu toe. Volgens de Indiase filmindustrie-analist Taran Adarsh werkt het model van rereleases goed, zo zegt hij tegen Al Jazeera. Veel heruitgebrachte films brengen nu meer op dan toen ze voor het eerst in de bioscopen te zien waren.

    Gangs of Wasseypur re release Anurag Kashyaps film is all set to return to big screen

    Bots op X beïnvloeden verkiezingen

    Met de Ghanese presidentsverkiezingen van 7 december in aantocht hebben onderzoekers op X een netwerk van 171 botaccounts ontdekt die ­ChatGPT gebruiken om berichten te schrijven die gunstig zijn voor de zittende New Patriotic Party (NPP). Volgens onderzoek door NewsGuard, een website die tools biedt om de nauwkeurigheid en betrouwbaarheid van nieuwsbronnen te beoordelen, promoten de bots NPP-kandidaat Mahamudu Bawumia, tevens de zittende president, en zijn rechtse standpunten, waarbij ze vaak de hashtags #Bawumia2024, #NPP en de NPP-slogan #ItIsPossible gebruiken. ‘Het primaire doel van het netwerk lijkt te zijn om pro-NPP-berichten te versterken, de regering-Bawumia te promoten en de oppositie aan te vallen,’ zei McKenzie Sadeghi van NewsGuard tegen Rest of World. Volgens NewsGuard is het aantal botaccounts op X die nepnieuws verspreiden toegenomen sinds de overname van Twitter door Elon Musk in 2022.


    Honger door hogere voedselprijzen

    De voedselprijzen hebben in oktober het hoogste niveau in anderhalf jaar bereikt, aldus de FAO, de Voedsel- en Landbouworganisatie van de VN. ‘Een nieuwe klap voor landen met minder financiële middelen’, aldus El País. Gewapende conflicten en extreme weersomstandigheden zijn verantwoordelijk voor de stijging van de voedselprijzen. De situatie wordt verergerd door de financiële spanningen in het Mondiale Zuiden, waar regeringen weinig middelen hebben om te reageren op voedseltekorten. In landen als Soedan, Zuid-Soedan, Palestina, Haïti en Mali is de situatie bijzonder ernstig en zijn ‘dringende maatregelen’ nodig om acute hongersnood te voorkomen, aldus de FAO. De prijsindex van de organisatie steeg in oktober met 2 procent, een stijging van ongeveer 5,5 procent ten opzichte van een jaar geleden.

    fresh vegetables fruit market stall
  • Wereldnieuws: Kweekvlees goedgekeurd voor Britse huisdieren & meer

    Wereldnieuws: Kweekvlees goedgekeurd voor Britse huisdieren & meer

    Energietransitie als banenmotor in Afrika

    Een groenere economie kan 3,3 miljoen banen opleveren in enkele van de grootste landen van Afrika. Dat stellen ontwikkelingsagentschap FSD Africa en impactadviesbureau Shortlist in het rapport ‘Forecasting Green Jobs in Africa’. Dat rapport voorspelt dat 60 procent van de banen, voornamelijk in de hernieuwbare energiesector.

    ‘Menselijk kapitaal en talent zijn belangrijk als input voor groene economische groei,’

    Het rapport is gebaseerd op voorspellingen voor vijf landen – de Democratische Republiek Congo, Ethiopië, Kenia, Nigeria en Zuid-Afrika – waar volgens het onderzoek in de komende zes jaar meer dan een vijfde van de verwachte nieuwe banen een gevolg zullen zijn van de energietransitie.

    Ongeveer 10 procent van de nieuwe banen zal een universitair diploma vereisen, 30 procent zal ‘gespecialiseerd’ werk zijn waarvoor een certificaat of beroepsopleiding vereist is, en 20 procent administratief werk. Ongeschoolde arbeid zal stabieler zijn, met mogelijkheden voor opwaartse mobiliteit, voorspelt de studie. ‘Dit is het eerste rapport dat het idee serieus neemt dat menselijk kapitaal en talent belangrijk zijn als input voor groene economische groei,’ zegt Paul Breloff, CEO van Shortlist, tegen The Guardian.

    Africa

    Musk versus Moraes

    X-eigenaar Elon Musk gaat de kantoren van het sociale netwerk in Brazilië sluiten, schrijft O Globo. De Amerikaanse miljardair heeft een geschil met een Braziliaanse rechter van het Hooggerechtshof, Alexandre de Moraes. Musk zei dat hij ‘de veiligheid’ van zijn personeel wilde beschermen.

    In zijn strijd tegen desinformatie heeft Moraes de afgelopen jaren verschillende accounts laten blokkeren.

    Musk beweerde dat de Braziliaanse rechter ‘onze wettelijke vertegenwoordiger in Brazilië had bedreigd met arrestatie’ in het geval van niet-naleving van wat hij ‘censuur’ noemde – volgens de Braziliaanse rechter moet X bepaalde uitingen van het sociale netwerk weren. In zijn strijd tegen desinformatie heeft Alexandre de Moraes de afgelopen jaren verschillende accounts laten blokkeren.


    Zonnekalender

    Recent onderzoek suggereert dat Göbekli Tepe, een 12.000 jaar oude archeologische site in Turkije, mogelijk de oudste bekende zonnekalender ter wereld herbergt, duizenden jaren ouder andere kalenders. Deze wetenschap is gebaseerd op complexe gravures en structuren, aldus My Modern Met. De meest opvallende symbolen zijn V-vormige markeringen op een pilaar, die individuele dagen binnen een 365-dagen systeem vertegenwoordigen, inclusief 11 extra dagen.

    Onderzoekers geloven dat de bewoners van Göbekli Tepe opmerkelijke astronomen waren

    Onderzoekers geloven dat de bewoners van Göbekli Tepe opmerkelijke astronomen waren, vooral na een catastrofale komeetinslag rond 10.850 v.Chr., die mogelijk de creatie van hun kalender heeft beïnvloed. De site bevat 11-pilaren omheiningen die verband kunnen houden met dit oude kalendersysteem, en wijst op een aanzienlijke kennis van de kosmos. Bovendien wordt gesuggereerd dat de zomerzonnewende een belangrijke rol speelde in de cultuur van Göbekli Tepe, vertegenwoordigd door een speciaal symbool — een V gedragen door een vogel. Deze ontdekkingen duiden op een mogelijke verbinding tussen de kalender en de opkomst van nieuwe religieuze overtuigingen, wat de ontwikkeling van de menselijke beschaving heeft beïnvloed.

    gobekli tepe world oldest calendar 3

    Kweekvlees goedgekeurd voor Britse huisdieren

    Het Verenigd Koninkrijk is het eerste land in Europa dat in het laboratorium gekweekt vlees op de markt brengt. De Britse voedselautoriteiten hebben toestemming gegeven voor het gebruik van uit dierlijke cellen gekweekte kip in diervoeding. Voedselstart-up Meatly wil dit jaar nog beginnen met de verkoop van gekweekte kip aan fabrikanten.

    Kweekvlees wordt gemaakt van dierlijke cellen die in vaten worden gekweekt

    De CEO en medeoprichter van Meatly, Owen Ensor, zei tegen Financial Times dat het verkrijgen van goedkeuring in het VK is gelukt dankzij Brexit, waardoor het mogelijk was om af te wijken van EU-regelgeving. In tegenstelling tot plantaardige vleesvervangers die worden gemaakt van soja- of erwteneiwit, wordt kweekvlees gemaakt van dierlijke cellen die in vaten worden gekweekt. Het Verenigd Koninkrijk moet de producten nog goedkeuren voor menselijke consumptie, maar Israël, Singapore en de VS hebben dat al gedaan. De EU wil kweekvlees voorlopig nog niet toestaan, onder andere Italië onder leiding van Giorgia Meloni verzet zich fel tegen in het laboratorium gekweekte vleesproducten.

    ANP 15652593 1
    © Camera Press Ltd

    Museumbezoek als medicijn

    Kunst werkt helend, zo vinden ook de artsen van het Universitair Ziekenhuis (CHU) van Lille. Die schrijven hun patiënten namelijk sinds september 2023 museumtherapie voor. ‘Het idee van museumbezoek op doktersrecept is dat blootstelling aan kunst en cultuur of geschiedenis sommige vormen van medische zorg in traditionele settings kan aanvullen, versnellen of mogelijk zelfs vervangen – op een effectieve, plezierige en goedkope manier’, aldus goednieuwsplatform Reasons to be Cheerful.

    ‘We verliezen onszelf in schoonheid, waardoor we onze angsten vergeten‘

    Een van de musea waarmee CHU Lille samenwerkt is het Palais des Beaux-Arts in Lille, dat na het Louvre de grootste kunstcollectie van Frankrijk herbergt en al langer therapeutische kunst maak- en kijkworkshops aanbiedt. Het Palais des Beaux-Arts werkt met allerlei soorten deelnemers, zoals mensen met alzheimer, drugsverslaafden en autistische kinderen. Eén keer per week is er ook een workshop die opengesteld is voor iedereen. Ook zijn is er een speciale sessie voor vrouwen die behandeld worden voor endometriose, medisch geassisteerde voortplanting en borst- of baarmoederhalskanker.

    CHU Lille doet onderzoek naar de effectiviteit van de museumtherapie bij zijn patiënten, maar er is al veel bewijs dat dergelijke behandelmethodes werken. Dat zegt ook Julia Hotz, schrijver van het boek The Connection Cure over sociale therapie, tegen Reasons to be Cheerful: ‘Musea halen ons uit ons eigen hoofd. We verliezen onszelf in schoonheid, waardoor we onze angsten vergeten.’


    China bouwt steden met ‘kunstmatig’ zand

    Volgens een nieuw onderzoek wordt ongeveer 80 procent van het zand dat tegenwoordig in de Chinese bouwsector wordt gebruikt, geproduceerd en niet uit de natuur gewonnen. ‘Dit markeert een keerpunt in het menselijk vernuft en biedt hoop om een grote crisis in de wereld op te lossen’, schrijft South China Morning Post.

    Natuurlijke zandreserves raken namelijk op en de grote honger naar zand heeft een verwoestend effect op het milieu. Zand wordt al minstens 60.000 jaar gebruikt in de bouw. Het is na water de meest gebruikte grondstof op aarde. Snelle bevolkingsgroei en verstedelijking in de afgelopen decennia hebben de uitputting van natuurlijke zandreserves versneld. China – waar de verstedelijking de afgelopen vier decennia explosief is gestegen van 17 procent naar 58 procent – is bijzonder hongerig naar zand. Het milieuprogramma van de Verenigde Naties (UNEP) waarschuwde dat de zandvoorraden in de wereld snel uitgeput zouden kunnen raken door de enorme vraag vanuit China en andere zich snel ontwikkelende landen.

    UNEP schat dat er jaarlijks 50 miljard ton zand en grind – stenen groter dan zand – wordt gewonnen voor de bouw

    UNEP schat dat er jaarlijks 50 miljard ton zand en grind – stenen groter dan zand – wordt gewonnen voor de bouw. ‘We kunnen geen 50 miljard ton per jaar van welk materiaal dan ook winnen zonder dat dit enorme gevolgen heeft voor de planeet en dus voor het leven van mensen,’ vertelde UNEP-onderzoeker Pascal Peduzzi in 2019 aan de BBC.

    Volgens een recent onderzoek dat vorige maand in het tijdschrift Nature Geoscience is gepubliceerd, is de totale zandaanvoer van China – die tussen 1995 en 2020 ongeveer vervijfvoudigd is – echter grotendeels afkomstig van kunstmatig zand, dat wordt geproduceerd door rotsen of mijnafval mechanisch te vermalen en te zeven. Het onderzoek was een samenwerking tussen internationale onderzoekers van instituten als het Research Centre for Eco-Environmental Sciences van de Chinese Academie van Wetenschappen, de Universiteit Leiden in Nederland en de Universiteit van Cambridge in Groot-Brittannië.

    jandira sonnendeck LANUP5yh8yY unsplash
  • Wereldnieuws: Nieuwe hittekaart moet sterfgevallen voorkomen & meer

    Wereldnieuws: Nieuwe hittekaart moet sterfgevallen voorkomen & meer

    Traditionele zaden voor een drogere toekomst

    De Marokkaanse landbouwsector heeft het zwaar. Al zes jaar kampt Marokko met droogte, waaronder twee jaar van ernstige droogte. En dat heeft grote gevolgen voor dit Noord-Afrikaanse land, waar 14 procent van de export uit de landbouw afkomstig is en de sector goed is voor een kwart van de werkgelegenheid. De droogte treft vooral kleine boeren, die na een mislukte oogst bijna volledig zijn aangewezen op dure, geïmporteerde en genetisch gemodificeerde zaden die niet toegerust zijn op het Marokkaanse droge klimaat, waardoor de kans op een misoogst nog groter wordt.

    Om dit te verhelpen heeft de Dar Si Hmad-stichting, een non-profit die zich inzet voor het verbeteren van de leefomstandigheden in Zuidwest-Marokko, sinds 2021 een biologische zaadbank opgezet. Dat schrijft de Engelse nieuwssite Reasons to be Cheerful. Door zich te richten op traditionele, droogteresistente zaden helpt de zaadbank – en een bijbehorend trainingsprogramma voor boeren – de grond nieuw leven in te blazen en de bestaanszekerheid van boeren te vergroten.  

    roman synkevych fjj7lVpCxRE unsplash
    © Unsplash

    Geluid en licht

    De Britse kunstenaar en filmmaker Steve McQueen exposeert een nieuwe installatie in de 30.000 vierkante meter grote kelder van museum Dia Beacon in de Hudson Valley, New York. Dit keer geen lange shots met bewegende beelden zoals in zijn documentaire Occupied City (2023), sterker nog, er is helemaal niks te zien, behalve zestig lichtbakken aan het plafond die langzaam van kleur veranderen.

    De focus ligt op geluid, niet op beeld

    De titel Bass is de hint; de focus ligt op geluid, niet op beeld. De soundscape werd geproduceerd door vijf Afrikaanse musici, die twee dagen lang onder McQueens leiding improviseerden. Het 189 minuten durende eindresultaat is door McQueen minimaal bewerkt.


    Waar komt de kakkerlak vandaan? 

    Dat mysterie is eindelijk opgelost door een groep internationale wetenschappers, aldus The Washington Post. Al 250 jaar hebben entomologen zich over deze vraag gebogen omdat de soort nergens in het wild voorkomt.

    De mens is dan ook de sleutel tot het ontstaan van de Duitse kakkerlak, de meest voorkomende kakkerlakkensoort. Wij hebben de kakkerlak namelijk gecreëerd, stellen de wetenschappers aan de hand van DNA-onderzoek. De soort splitste zich pas zo’n 2100 jaar geleden – een oogwenk in de evolutiebiologie – af van zijn naaste verwant en is volledig aangepast aan het leven naast mensen. 

    Vanuit India of Myanmar zou de kakkerlaksoort, die dus foutief tot ‘Duits’ is bestempeld, zich over de wereld hebben verspreid. 

    alles over kakkerlakken

    Knuffels in plaats van katten

    In veel Aziatische landen zijn er rituelen om de goden te vragen om regen in tijden van droogte, schrijft South China Morning Post. Zo ook in Thailand, waar naar een eeuwenoude traditie die bekendstaat als hae nang maew, of ‘vrouwtjeskattenoptocht’, zwarte poezen in een kooi door het dorp werden gedragen. Om regen aan te trekken, gieten dorpelingen tijdens de optocht water op de poes, zodat deze gaat janken.

    Vanwege de toenemende bezorgdheid over dierenmishandeling zijn sommige dorpen overgestapt op het gebruik van knuffels

    Maar in de noordelijke provincie Nakhon Sawan vonden ze dit ritueel niet meer van deze tijd. Vanwege de toenemende bezorgdheid over dierenmishandeling zijn sommige dorpen in die regio in 2015 overgestapt op het gebruik van knuffels met figuren uit Japanse strips, zoals Doraemon en Hello Kitty. In het dorp Phongphan Kerdkham, waar eind april een knuffeloptocht plaatsvond, bleek het ritueel al snel te werken toen de provincie op 2 mei door stormen werd geteisterd. 


    Nieuwe hittekaart moet sterfgevallen voorkomen

    Vorige maand heeft het Spaanse ministerie voor Volksgezondheid voor het twintigste jaar op rij een nationaal hitteplan gelanceerd. Het ministerie begon daarmee in 2004 na het hoge aantal sterfgevallen in bloedhete zomer van 2003, waarin 6500 mensen overleden als gevolg van hitte. 

    Dit jaar is een nieuwe, preciezere waarschuwingskaart ingevoerd die het land opdeelt in 182 zones om de temperaturen vast te stellen waarboven sterfgevallen significant toenemen, laat El País weten. Want de temperatuur waarop het sterftecijfer de lucht in schiet, de drempeltemperatuur, is niet overal hetzelfde, blijkt uit onderzoek van het gezondheidsinstituut Carlos III. Zelfs binnen dezelfde provincie zijn er grote verschillen. Dit is het geval in de provincie Lugo: de drempel in A Mariña, aan de noordkust, is 25,5 graden, terwijl die in het zuiden van de provincie is vastgesteld op 37,1 graden.

    Zelfs binnen dezelfde provincie zijn er grote verschillen

    Die grote verschillen hangen samen met veel factoren, zoals hoe goed de bevolking zich aan de hitte heeft aangepast. Het platteland van Córdoba heeft bijvoorbeeld de hoogste drempeltemperatuur van het land: 40,4 graden. Totdat tijdens een periode van hitte die temperatuur bereikt wordt, is er geen statistisch significante toename van het aantal sterfgevallen. Asturië heeft de laagste drempeltemperatuur in Spanje: 23,9 graden. Deze cijfers zijn tot stand gekomen door gegevens van honderden weerstations te vergelijken met de sterftecijfers in de gebieden tijdens extreme perioden van hitte tussen 2009 en 2018, legt Julio Díaz, onderzoeker van Carlos III, uit. 

    Dat dit waarschuwingssysteem hard nodig is, blijkt uit de weersverwachtingen van het Europese programma Copernicus, dat satellietdata over het klimaat verzamelt. Onderzoekers van Copernicus stellen namelijk dat er een hoge kans (zo’n 70 procent) is dat in Europa deze zomer weer bovengemiddeld warm wordt. 

    chris weiher rdlY8Zwyee0 unsplash
    © Unsplash

    Seksstaking onder orthodox joodse vrouwen

    Een groep orthodox joodse vrouwen in de Verenigde Staten is begonnen met een ‘seksstaking’ om een lid van hun gemeenschap te helpen een religieuze scheiding van haar man te verkrijgen. In de Chassidische enclave Kiryas Joel in het noorden van de staat New York protesteren deze vrouwen tegen de orthodox joodse wet die van Malky Berkowitz (29) een agunah of ‘geketende vrouw’ maakt. Berkowitz’ echtgenoot, Volvy, blijft naar verluidt weigeren om de get – de scheidingspapieren – te tekenen die hun scheiding zouden voltooien en haar zouden toestaan om te hertrouwen.

    Seksstakingen zijn in het verleden succesvol gebleken

    Zolang Volvy de papieren niet tekent of totdat Malky van de rabbinale rechtbank toestemming krijgt om te scheiden, zullen de vrouwen weigeren het badritueel mikwa uit te voeren, waardoor ze niet rein zijn en geen seks mogen hebben met hun echtgenoot. Berkowitz, die in 2020 haar man verliet, is naar vijf verschillende rabbinale rechtbanken geweest en ze hebben allemaal ‘betekenisloze’ documenten van excommunicatie voor de echtgenoot of ‘afsluitende documenten’ uitgegeven waarin staat dat de relatie effectief is beëindigd, maar dit heeft niet tot gevolg gehad dat het huwelijk werd ontbonden.

    Seksstakingen zijn in het verleden succesvol gebleken, schrijft The Jewish Chronicle. In 2003 hielden Liberiaanse vrouwen een seksstaking om een einde te maken aan de burgeroorlog in het land en in 2011 dwongen Filipijnse vrouwen vrede af in hun dorp door middel van een seksstaking.

  • Wereldnieuws: Backpackersparadijs wil rijke toeristen trekken & meer

    Wereldnieuws: Backpackersparadijs wil rijke toeristen trekken & meer

    Hommels

    Hommels voelen zich misschien thuis in de stad en op het platteland, maar nu hebben onderzoekers ten minste één soort gevonden die zich nog beter weet aan te passen: ze kunnen onder water overleven. Wetenschappers in Canada hebben ontdekt dat koninginnen van de Bombus impatiens, een wijdverspreide soort in het oosten van Noord-Amerika, tijdens hun winterslaap tot een week onder water in leven kunnen blijven.

    Dit fenomeen zou hen kunnen helpen om bij overstromingen te overleven

    Omdat bekend is dat hommelkoninginnen zich in de grond ingraven om te overwinteren, zeggen de onderzoekers van de Universiteit van Guelph dat dit fenomeen hen zou kunnen helpen om bij overstromingen te overleven. Onderzoeker Sabrina Rondeau zegt tegen The Guardian dat de bevindingen uitzonderlijk zijn, omdat de meeste insecten die als volwassen dieren overwinteren – waaronder veel loopkevers – niet onder water in leven kunnen blijven en riviervlaktes moeten verlaten om te overleven.

    De volgende prioriteit van het onderzoeksteam, dat zijn bevindingen publiceerde in Biology Letters, is te onderzoeken of de resultaten ook gelden voor andere soorten hommels.

    imvenkat m SgzMZ7JVH98 unsplash
    © Unsplash

    Netflix maakt aantal abonnees niet meer openbaar

    Netflix zal vanaf het eerste kwartaal van 2025 niet langer abonneeaantallen rapporteren – een belangrijke maatstaf voor streamingdiensten, aldus Variety. De streamingdienst kondigde dit vorige maand aan bij de publicatie van de winstcijfers over het eerste kwartaal van 2024.

    De dienst heeft nu wereldwijd bijna 270 miljoen abonnees

    Netflix overtrof ruimschoots de verwachtingen van het aantal abonnees, met een stijging van 9,3 miljoen gebruikers in deze periode. De dienst heeft nu wereldwijd bijna 270 miljoen abonnees. Het bedrijf boekte ook een netto­kwartaalwinst van 2,3 miljard dollar, op een omzet van 9,37 miljard dollar.

    Ondanks de winst in het eerste kwartaal zag Netflix na de aankondiging zijn aandelenkoers met ruim 4,5 procent dalen, mogelijk omdat investeerders negatief reageerden op het nieuws dat de streamingdienst zal stoppen met het rapporteren van het aantal abonnees. Volgens Netflix is de betrokkenheid van klanten, uitgedrukt in kijkuren, een betere maatstaf om de prestaties van het bedrijf te meten.


    Backpackersparadijs wil rijke toeristen trekken

    De afgelopen decennia werd Nepal vooral gezien als een budgetbestemming voor backpackers, terwijl het nabijgelegen Bhutan zichzelf profileerde als de luxere hotspot in de Himalaya. Maar als het aan verschillende toerisme-investeerders ligt, komt daar nu verandering in.

    Insiders uit de sector zeggen tegen South China Morning Post dat een relatief stabiel politiek klimaat – ondanks frequente regeringswisselingen en een investeringsbeleid dat nog te wensen overlaat – investeerders heeft aangemoedigd om in heel Nepal luxueuze accommodaties op te zetten. Ze zien dit als de wedergeboorte van het luxetoerisme in Nepal en hopen niet alleen westerlingen aan te trekken, maar ook koopkrachtige toeristen uit India, China, Hongkong, Thailand en Singapore.

    ‘Het aantal boekingen voor toeristen uit het topsegment is voor ons toegenomen,’ zegt Bijay Amatya, CEO van het in Kathmandu gevestigde Kora Tours, tegen de Hongkongse krant. ‘De belangrijkste indicator voor de opleving is dat investeerders optimistisch zijn en dat er veel luxehotels naar Nepal komen. Investeerders zijn enthousiast, omdat ze perspectief zien.’

    Een tien jaar durende maoïstische opstand heeft het toerisme van het land hard getroffen.

    In de jaren zestig werd Nepal een trekpleister voor goed betalende toeristen die afkwamen op de mythische, mysterieuze charme van het moeilijk toegankelijke Himalayaland. Maar een tien jaar durende maoïstische opstand, die in 1996 begon en een einde wilde maken aan de monarchie en het feodalisme, heeft het toerisme van het land, een van de belangrijkste sectoren, hard getroffen.

    De toeristenindustrie van Nepal heeft zich inmiddels grotendeels hersteld; in 2022 droeg ze 6,7 procent bij aan het bruto binnenlands product, volgens gegevens van de Wereldbank. Vorig jaar verwelkomde Nepal meer dan 1 miljoen toeristen. De uitgaven van die toeristen blijven echter laag: volgens de laatste beschikbare gegevens van het Nepalese ministerie van Cultuur, Toerisme en Burgerluchtvaart gaven reizigers in 2022 slechts 40,50 dollar per dag uit, tegen 48 dollar per dag in 2021.

    rohan reddy Y3u0xBXhGtY unsplash
    © Unsplash

    Brian Eno

    Brian Eno, de Britse muzikale duizendpoot, uitvinder en inspirator voor velen, maakte een halve eeuw soloalbums, speelde met Roxy Music, produceerde muziek van David Bowie, Coldplay en Sinead O’Connor en ontwierp muzikale software, soundtracks en kunstinstallaties. Onlangs lanceerde hij een nieuwe versie van zijn neon draaitafel met ritmisch verschuivende kleuren. 

    ‘Uit eenvoud ontstaat complexiteit’

    ‘Ik ben altijd gefascineerd geweest door eenvoudige systemen die ingewikkelde en onvoorspelbare resultaten voortbrengen,’ vertelt Eno aan Dezeen. ‘Uit eenvoud ontstaat complexiteit.’ Eno, die wordt gezien als een van de grondleggers van de ‘ambient’, begon voor het eerst te experimenteren met het combineren van licht en geluid toen hij eind jaren zestig naar de kunstacademie ging. De lancering van Turntable II heeft een exclusieve oplage van honderdvijftig exemplaren wereldwijd.

    foto katrien 1

    ‘Ecorijk’ in de jungle

    Recente opgravingen door een groep Franse archeologen hebben onthuld dat een verloren gegane nederzetting in de jungle van de Mexicaanse staat Campeche een Mayasamenleving herbergde die op ‘duurzame’ wijze voedsel verbouwde. Dit zogenaamde ‘ecorijk’ van Río Bec verdween op mysterieuze wijze rond het jaar 1000 na Christus.

    Río Bec ontstond rond 550; de samenleving is rond het jaar 1000 op onverklaarbare wijze ingestort

    De archeologen spreken van een samenleving zonder een politiek-religieus centrum; de inwoners leefden er samen in over het gebied verspreide groepen, zonder een duidelijk verlangen om de ander te domineren. Een ‘zeldzaam geval’, aldus El País, aangezien andere koninkrijken in de regio uit die tijd waren geconcentreerd rond een machtscentrum, zoals een piramide.

    Opgravingen in maart dit jaar laten zien dat Río Bec zich ooit ontwikkelde rond wat we vandaag de dag ‘voedselsoevereiniteit’ zouden noemen, met een uitgebreid systeem van kavels, lange kanalen die regenwater naar opvanggebieden leidden en dammen die behalve water ook vruchtbare grond vasthielden. De onderzoekers spreken daarom van een ‘duurzaam’ landbouwsysteem.

    Río Bec ontstond rond 550; de samenleving is rond het jaar 1000 op onverklaarbare wijze ingestort. De tientallen wijdverspreide nederzettingen liggen 200 tot wel 500 meter uit elkaar. Hun sociaal-politieke organisatie was al even gefragmenteerd. Elke nederzetting werd geleid door een kernfamilie, die land deelde met andere familieleden en woonde in monumentale gebouwen met gewelfde daken.


    Transzorg voor minderjarigen in Idaho verboden

    Het Amerikaanse Hooggerechtshof heeft vorige maand de weg vrijgemaakt voor de staat Idaho om een verbod op genderbevestigende medische zorg voor minderjarigen in grote lijnen uit te voeren. Het is de eerste keer dat de rechters zich hebben uitgesproken over medische zorg voor transgenders.

    Artsen in Idaho die deze behandelingen voorschrijven aan trans jongeren kunnen tot tien jaar gevangenisstraf krijgen

    Het parlement van Idaho nam de zogeheten Idaho Vulnerable Child Protection Act vorig jaar mei aan. De wet verbiedt puberteitsremmers, geslachtsveranderende hormonen en bepaalde operaties voor transgender adolescenten. Artsen in Idaho die deze behandelingen voorschrijven aan trans jongeren kunnen tot tien jaar gevangenisstraf krijgen, aldus The Washington Post.

    Meer dan twintig van de vijftig Amerikaanse staten hebben wetgeving aangenomen die bepaalde medische behandelingen verbiedt voor minderjarigen die hun geboortegeslacht niet erkennen.

    alexander grey IDxuUey3M5E unsplash
    © Unsplash
  • Wereldnieuws: Groot Barrièrerif lijdt aan ‘massale’ verbleking & meer

    Wereldnieuws: Groot Barrièrerif lijdt aan ‘massale’ verbleking & meer

    Leger moet zakenimperium ontmantelen

    Hotels, golfbanen, televisiekanalen, grond. De militairen van Thailand staan al lange tijd aan het hoofd van een zeer lucratief imperium. De regering is van plan daar een einde aan te maken, aldus Bangkok Post.

    De regering heeft verklaard dat het leger al zijn niet-militaire commerciële activiteiten moet opgeven

    De eerste stap is de overdracht van de Kantarat-golfbaan, die in bezit was van de luchtmacht. Het terrein zal worden gebruikt voor de uitbreiding van Don Mueang, de luchthaven van Bangkok, zo bevestigde een woordvoerder van het ministerie van Defensie. De luchthavenautoriteiten proberen al meer dan vier jaar om de 57 hectare van de golfbaan tussen de twee start- en landingsbanen van de luchthaven terug te krijgen. Het stuk grond is al 68 jaar in bezit van de luchtmacht.

    De regering van Srettha Thavisin heeft verklaard dat het leger al zijn niet-militaire commerciële activiteiten moet opgeven. Deze omvatten het beheer van een enorme portefeuille van onroerend goed en hotels, golfbanen en zelfs energiecentrales. 

    jonas from berlin noK6LAtgWlE unsplash 1
    © Unsplash

    The Expedition in Pursuit of Rare Meats

    De muurschildering The Expedition in Pursuit of Rare Meats van Rex Whistler is sinds kort weer te zien in Tate Britain samen met een werk van Keith Piper, Viva Voce, een videowerk op twee schermen waarin Whistler wordt ondervraagd door een fictieve professor. De muurschildering uit 1927 is omstreden omdat deze onder andere een zwart kind toont dat bij zijn moeder is weggehaald – die naakt in een boom is afgebeeld – om tot slaaf te worden gemaakt, evenals karikaturen van Chinezen.

    Piper zegt dat het juist belangrijk is om de beledigende muurschildering te laten zien

    Piper zegt dat het juist belangrijk is om de beledigende muurschildering te laten zien en ‘de geschiedenis te begrijpen’. Het museumrestaurant, waar de muurschildering zich bevindt, werd in 2020 gesloten nadat de ethische commissie van Tate Gallery het kunstwerk als aanstootgevend had aangemerkt.

    GettyImages 1177461871 1
    © Getty Images

    Alabama wil ivf-klinieken in bedrijf te houden

    Het parlement in Alabama heeft wetgeving aangenomen die aanbieders van in-vitrofertilisatie vrijwaart van civiel- en strafrechtelijke aansprakelijkheid. Dat schrijft The New York Times. Deze wet was nodig omdat een uitspraak van het Hooggerechtshof van Alabama had bepaald dat ingevroren embryo’s als kinderen moeten worden beschouwd, nadat een kliniek was aangeklaagd vanwege het vernietigen hiervan. Als gevolg topten vruchtbaarheidsklinieken in de staat hun behandelingen. 

    Na de ondertekening van de wet gaf ten minste één grote kliniek aan de embryotransfers in het kader van ivf-behandeling te hebben hervat. Een andere aanbieder zei tegen The New York Times dat hij niet zeker was van de reikwijdte van de bescherming en zou wachten op ‘juridische opheldering’. Wetgevers en juristen erkenden dat de wet geen antwoord gaf op existentiële vragen die door de rechtbank waren opgeworpen over wanneer iets als een mens kan worden beschouwd, waardoor de kans bestaat dat de wet in de rechtbank alsnog wordt aangevochten. 


    Voormalig sekswerker helpt vrouwen met hiv

    In Oeganda heeft een op de drie vrouwen die actief is als sekswerker hiv. In de gehele bevolking ligt het percentage dat geïnfecteerd is met het virus op 5 procent – een grote verbetering ten opzichte van dertig jaar geleden, toen dat nog 30 procent was. 

    In de sloppenwijken van Kampala ‘doet één vrouw er alles aan om de situatie te verbeteren’, schrijft Africanews over Deborah Nakatudde. Nakatudde is een voormalig sekswerker die al op vijftienjarige leeftijd in het vak verzeild raakte nadat haar ouders overleden. 

    Sinds 2010 is Oeganda erin geslaagd hiv met 77 procent terug te dringen

    Ze woont en werkt in Bwaise, een van de grootste sloppenwijken in Kampala. In 2008 koos een organisatie voor seksuele en reproductieve gezondheid haar als peer educator voor vrouwen in de sloppenwijk. Maar na afloop van het project voelde Nakatudde dat er een dringende behoefte was om het werk voort te zetten. Ze startte haar eigen organisatie, Serving Lives Under Marginalisation (SLUM), die campagne voert tegen seksueel overdraagbare aandoeningen onder sekswerkers in de sloppenwijken van de stad.

    Nakatudde werkt samen met openbare gezondheidsinstellingen in Kampala om hiv-testen en -behandelingen voor sekswerkers mogelijk te maken. Haar stichting licht de sekswerkers ook voor over preventiemethoden, zoals condoomgebruik of pre-expositie profylaxe medicatie (PrEP). Volgens Nakatudde bereikt ze elk jaar meer dan 350 sekswerkers.

    Sinds 2010 is Oeganda erin geslaagd hiv met 77 procent terug te dringen. Dat percentage moet in 2030 nul bedragen. 


    Groot Barrièrerif lijdt aan ‘massale’ verbleking

    Het Groot Barrièrerif is in acht jaar tijd voor de vijfde keer getroffen door een massale koraalverbleking zonder weerga. Dit is het resultaat van een zeehittegolf, ‘een nieuw teken van de verslechterende vooruitzichten voor dit Australische zeewonder als gevolg van de opwarming van de aarde’, schrijft The Sydney Morning Herald.

    Onderzoek wijst uit dat twee derde van het 2300 kilometer lange rif tekenen van verbleking vertoont

    Onderzoek vanuit de lucht wijst uit dat twee derde van het 2300 kilometer lange rif tekenen van verbleking vertoont, kondigden de autoriteiten aan. De huidige verbleking volgt op vergelijkbare meldingen van aangetaste riffen op het noordelijk halfrond over de hele wereld in de afgelopen twaalf maanden. Ze zijn getroffen door koraalverbleking als gevolg van hogere oceaantemperaturen die worden veroorzaakt door klimaatverandering en bovendien het gevolg zijn van het weerfenomeen El Niño in de Stille Oceaan. 

    Moofushi bleached corals

    Methaanuitstoot energie­sector op recordhoogte

    De uitstoot van methaan door de wereldwijde energiesector heeft vorig jaar een recordhoogte bereikt, zo blijkt uit gegevens die woensdag zijn vrijgegeven door het Internationaal Energieagentschap (IEA). Hoewel dit krachtige broeikasgas verantwoordelijk is voor ongeveer 30 procent van de cumulatieve opwarming van de aarde sinds de industriële revolutie, werd er tot voor kort geen rekening mee gehouden in internationale klimaatovereenkomsten.

    Dat veranderde in 2021, toen tijdens de klimaattop in Glasgow een alliantie van zo’n honderd landen zich ertoe verplichtte de wereldwijde uitstoot van dit broeikasgas tegen 2030 met 30 procent te verminderen. Een van de sectoren waarin volgens deskundigen het gemakkelijkst aanzienlijke reducties kunnen worden bereikt, is energie (de andere grote uitstoters zijn landbouw en veeteelt). Maar ondanks alle toezeggingen in de afgelopen jaren is de uitstoot nog steeds niet gedaald. ‘De methaanuitstoot van fossiele brandstoffen gaat onverminderd door en voedt zo de klimaatcrisis,’ aldus El País.

    Het IEA schat dat de uitstoot van deze energiesector in 2023 130 miljoen ton bedroeg

    Het Internationaal Energieagentschap schat dat de uitstoot van deze energiesector in 2023 130 miljoen ton bedroeg. Lekkage in de olie-industrie – bijvoorbeeld tijdens de winning en het transport – was goed voor 50 miljoen ton. Daarna volgen steenkoolgerelateerde werkzaamheden (40 miljoen) en aardgas (30 miljoen). Nog eens 10 miljoen ton was gerelateerd aan de verbranding van biomassa. De uitstoot van vorig jaar steeg ten opzichte van 2022 en is vergelijkbaar met die van 2019, toen het vorige record werd gevestigd, aldus het IEA.

    ‘Het is essentieel om de uitstoot te verminderen,’ verklaarde Christophe McGlade, hoofd van de afdeling energievoorziening van het IEA, tijdens een virtuele ontmoeting met de internationale pers. Het IEA blijft echter optimistisch. ‘Verwacht wordt dat de inspanningen om de methaanuitstoot te verminderen in 2024 zullen versnellen,’ aldus het internationale agentschap.

    Tijdens de laatste klimaattop in Dubai zijn zo’n tweehonderd regeringen overeengekomen om ‘de methaanuitstoot tegen 2030 aanzienlijk te verminderen’. Het rapport dat woensdag werd gepresenteerd, wijst erop dat ‘als alle toezeggingen’ die ‘tot nu toe door landen en bedrijven zijn gedaan, volledig en op tijd worden uitgevoerd, het voldoende zou zijn om de methaanuitstoot van fossiele brandstoffen tegen 2030 met 50 procent te verminderen’.

    GettyImages 1220601620
    © Getty Images
  • Wereldnieuws: Lokale politici hebben in Duitsland last van intimidatie & meer

    Wereldnieuws: Lokale politici hebben in Duitsland last van intimidatie & meer

    Politici waarschuwen voor ‘dictatoriale tendens’

    De Latijns-Amerikaanse Ronde Tafel voor Reflectie, geleid door de Chileense ex-president Michelle Bachelet, heeft zich uitgesproken tegen de repressie in Venezuela, meldt El País. De groep beschouwt de uitzetting van het Bureau van de Hoge Commissaris van de VN en de arrestatie van activist Rocío San Miguel als een ernstige fout van het chavismo, en waarschuwt voor een ‘dictatoriale tendens’ die niet past bij Venezuela.

    Sinds haar arrestatie op 9 februari zit de activist San Miguel gevangen in El Helicoide

    Sinds haar arrestatie op 9 februari zit de activist San Miguel gevangen in El Helicoide, de beruchte gevangenis van de Venezolaanse inlichtingendienst. Ze wordt verdacht van het beramen van een staatsgreep. Toen de VN-commissie zich uitsprak tegen de arrestatie van San Miguel werd de organisatie gesommeerd het land te verlaten. Volgens de Venezolaanse minister van Buitenlandse Zaken, Yván Gil, is de mensenrechtencommissie ‘een privékantoor geworden van coupplegers en terroristische groeperingen die voortdurend complotten smeden tegen het land’.

    gettyimages 1156650706 594x594 1
    © Sean Gallup/Getty Images

    ’s Werelds eerste houten satelliet

    Japanse wetenschappers zijn erin geslaagd een satelliet te ontwikkelen van hout. De LignoSat-sonde is gemaakt van magnoliahout, dat bij experimenten in het International Space Station (ISS) bijzonder stabiel bleek te zijn en bestand tegen scheuren. De sonde wordt deze zomer met een Amerikaanse raket gelanceerd, schrijft Nikkei Asia.

    De houten satelliet is gebouwd om te zien of deze kunnen dienen als milieuvriendelijk alternatief voor de gebruikelijke metalen

    De houten satelliet is gebouwd door onderzoekers van de Universiteit van Kyoto en het bosbouwbedrijf Sumitomo Forestry om te zien of deze kunnen dienen als milieuvriendelijk alternatief voor de gebruikelijke metalen. ‘Alle satellieten die de atmosfeer van de aarde weer binnenkomen, verbranden en creëren kleine aluminiumoxidedeeltjes die jarenlang in de bovenste atmosfeer blijven zweven,’ legt Takao Doi uit, astronaut en ruimtevaartingenieur van de Universiteit van Kyoto. ‘Die deeltjes tasten het milieu op aarde aan.’


    Lokale politici hebben last van intimidatie

    In 2022 heeft meer dan 60 procent van de lokale volksvertegenwoordigers in Duitsland te maken gehad met bedreigingen en agressie, blijkt uit gegevens van de Heinrich-Böll-Stiftung en de Universiteit van Duisburg-Essen. Vooral burgemeesters liggen onder vuur.

    ‘Veel mensen die betrokken zijn bij de lokale politiek ervaren vijandigheid,’ schrijft Die Tageszeitung. In januari 2024 richtte het Duitse ministerie van Binnenlandse Zaken daarom zelfs een ‘contactpunt voor de bescherming van gemeenteambtenaren en gekozen vertegenwoordigers’ op om dit fenomeen aan te pakken. Minister Nancy Faeser zei dat het doel van het nieuwe contactpunt was om aan ambtsdragers en gekozen vertegenwoordigers over te brengen: ‘Je staat er niet alleen voor.’

    Dit varieert van haatmails tot fysieke aanvallen en zelfs moord

    ‘Lokale politiek is direct,’ aldus Faeser. Deze nabijheid maakt mensen echter ook kwetsbaar. Dit varieert van haatmails tot fysieke aanvallen en zelfs moord, zoals in het geval van de districtsvoorzitter van Kassel, Walter Lübcke, die in 2019 werd vermoord door een rechts-extremist.

    Veel van deze overtredingen worden niet eens bij de politie gemeld, aldus Faeser. Pogingen tot intimidatie zoals ‘Ik weet naar welke school je kinderen gaan’ zijn niet ongewoon. Ze heeft al met verschillende burgemeesters gesproken die zeiden: ‘Dan kan ik maar beter stoppen om mijn gezin te beschermen.’

    Lokale politici waarmee Die Tageszeitung sprak, maken melding van haatcampagnes en intimidatie op sociale netwerken, rotte eieren die naar hun huizen werden gegooid en beledigende brieven. Gekozen vertegenwoordigers voelen zich in de steek gelaten wanneer ze worden geconfronteerd met bedreigingen, geven het op en stellen zich niet langer verkiesbaar.

    Thomas Zschornak, de CDU-burgermeester van Nebelschütz, een kleine gemeente in het oosten van Duitsland, is een van de bedreigde politici. Twee jaar lang was hij het slachtoffer van een intense intimidatiecampagne; ook hij stelde zich niet herkiesbaar. Hij verliet de politiek met een burn-out.


    Showmax verdringt Netflix in Afrika

    Het Zuid-Afrikaanse streamingbedrijf Showmax is Netflix voorbijgestreefd in Afrika, schrijft Rest of World. Showmax, dat in 2015 ontstond uit MultiChoice, Afrika’s grootste entertainmentbedrijf, had eind november 2023 2,1 miljoen abonnees op het continent, tegenover 1,8 miljoen voor Netflix, volgens marktonderzoeksbureau Omdia. Showmax heeft Netflix ingehaald te midden van de hevige concurrentie in de Afrikaanse videostreamingindustrie, waar internationale bedrijven, grote telecombedrijven en verschillende landspecifieke apps vechten om het geld van de consument. Het bedrijf probeert zich te onderscheiden door een aanbod van series en films gericht op de Afrikaanse consument.

    Showmax werkt samen met HBO en Comcast. Het platform heeft ook de streamingrechten voor de Engelse Premier League.

    Onderzoek: herbebossing houdt klimaatopwarming tegen

    Onderzoekers hebben ontdekt dat herbebossingsprojecten in het oosten van de Verenigde Staten ‘een verbluffende prestatie hebben geleverd’: het inperken van de stijgende temperaturen die het gevolg zijn van de klimaatcrisis. The Guardian meldt dat wetenschappers al lange tijd verbaasd waren over een zogenaamd ‘opwarmingsgat’ boven delen van het zuidoosten van de VS, waar de temperaturen constant zijn gebleven of zelfs zijn gedaald, ondanks de onmiskenbare bredere opwarmingstrend. Een belangrijke reden voor deze afwijking, zo blijkt uit het nieuwe onderzoek, is de enorme herbebossing van een groot deel van het oosten van de VS na het aanvankelijke verlies van grote aantallen bomen na de Europese kolonisatie van het Amerikaanse continent.

    ‘De herbebossing is opmerkelijk geweest’

    ‘De herbebossing is opmerkelijk geweest en we hebben aangetoond dat dit zich heeft vertaald in de omringende luchttemperatuur,’ zegt Mallory Barnes, een milieuwetenschapper aan de Universiteit van Indiana die het onderzoek leidde. ‘Het “opwarmingsgat” was een echt mysterie en hoewel het niet alles verklaart, toont dit onderzoek aan dat er een belangrijk verband is met herbebossing.’

    Vanaf de jaren 1920 is de Amerikaanse regering begonnen met een voortvarend boomplantprogramma. Dat heeft ertoe geleid dat er in de afgelopen eeuw ongeveer 15 miljoen hectare herbebost gebied is bijgekomen in het oosten van de VS – genoeg bomen om een gebied groter dan Engeland te bedekken.

    Showmax PR Mobile Device 1240x698 1

    Karkassen

    Onder een donkere, met ijs bedekte zee voor de kust van Groenland stuit een dappere duiker op de enorme karkassen van dwergvinvissen. Alex Dawson, die het spectaculaire beeld maakte, won hiermee de prijs voor Onderwaterfotograaf van het Jaar 2024. Whale Bones werd gefotografeerd onder de zwaarste omstandigheden, waarbij hij met duikpak en ademhalingsondersteuning afdaalde onder de ijskap van Groenland. 

    De foto werd gekozen uit 6500 inzendingen van over de hele wereld

    De foto werd gekozen uit 6500 inzendingen van over de hele wereld. Een andere winnaar was JingGong Zhangs, die eerder het paren van zeepaardjes vastlegde en dit jaar het broedseizoen van de Japanse Zoarchias, een zogeheten puitaal, wist te fotograferen.

    Alex DawsonUPY2024
    © Alex Dawson/UPY2024
  • Wereldnieuws: Spiritualiteit is big business & meer

    Wereldnieuws: Spiritualiteit is big business & meer

    Spiritualiteit is big business

    Op zoek naar een balans tussen de eisen van een snelle, competitieve samenleving en de eigen geestelijke gezondheid wenden steeds meer jonge Chinezen zich tot alternatieve methoden die meer geworteld zijn in persoonlijke overtuigingen dan in de wetenschap, aldus Sixth Tone. Deze spirituele praktijken staan bekend als shenxinling, wat ‘lichaam, geest en ziel’ betekent.

    De groei van de industrie is onder andere gekoppeld aan het grote aantal mensen in China dat lijdt aan depressie

    De sector breidt zich snel uit: volgens adviesbureau Frost & Sullivan zal de Chinese markt voor diensten op het gebied van geestelijke gezondheid, waaronder ook spirituele praktijken vallen, in 2025 een omvang hebben van 10,41 miljard yuan (1,35 miljard euro). De opkomst van deze industrie is duidelijk te zien op socialemediaplatforms, die niet alleen dienen als forums voor het delen van ervaringen, maar ook als webshops voor spirituele diensten en producten. De groei van de industrie is volgens marktonderzoekers onder andere gekoppeld aan het grote aantal mensen in China dat lijdt aan depressie.

    conscious design pWWdJ4qx0h4 unsplash
    © Unsplash

    Hamas geeft ‘fouten’ toe

    Hamas heeft gezegd dat er ‘fouten’ zijn gemaakt tijdens de aanval van 7 oktober op het zuiden van Israël. Dat meldt Al Jazeera. De Palestijnse beweging beweert dat haar strijders alleen Israëlische soldaten en mensen met wapens als doelwit hadden. Bij de aanval werden ten minste 1139 mensen gedood, voornamelijk burgers; zo’n 240 anderen werden gegijzeld. Bij de oorlog tussen Hamas en Israël die daarna losbarstte in de Gazastrook zijn meer dan 25.000 mensen gedood.

    Hamas noemde de operatie een ‘noodzakelijke stap’

    In een rapport van zestien pagina’s getiteld ‘Ons verhaal’, dat eind januari werd gepubliceerd, noemde Hamas de operatie een ‘noodzakelijke stap’ en een ‘normale reactie’ op de Israëlische bezetting, met als doel de uitbreiding van nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever te stoppen en de blokkade van de Gazastrook te beëindigen. Het ontkent dat de aanval gericht was op burgers. Israëlische autoriteiten hebben Hamas-strijders beschuldigd van oorlogsmisdaden tijdens de aanval, waaronder marteling, verkrachting en verminking. Hamas heeft beschuldigingen van seksueel geweld en verminking consequent stellig ontkend.


    Drijvende luxe

    De Migaloo M5 is een 165 meter lange onderzeeër en superjacht ineen, geheel ontworpen naar de wensen van de allerrijksten. Als passagiers ‘de horizon even niet meer willen zien’, kunnen ze met de M5 een duik nemen in de onderwaterwereld. Migaloo, het bedrijf uit Graz dat deze uitzinnige drijvende luxe (kostprijs: 2 miljard dollar) heeft gebouwd, schept met de M5 een wereld waarin (voor geld) alles gerealiseerd kan worden. Zo zijn er een weelderige eetzaal met plaats voor zesendertig gasten en panoramische glazen wanden, een wijnkelder en een technologisch übergeavanceerde bioscoop.

    Uiteraard zijn er ook zwembaden aan boord, jacuzzi’s, een helikopterplatform en twee kleine onderzeeërs om privé mee af te dalen. Vooralsnog zijn bij het bedrijf echter nog geen boekingen binnengekomen.

    migaloo m5 submersible superyacht customizable submarine designboom 1800 1
    © Migaloo

    Eerste door AI gegenereerde bioscoopfilm

    Het Indiase Intelliflicks Studios wil de eerste bioscoopfilm produceren waarvan de beelden volledig door AI (kunstmatige intelligentie) zijn gegenereerd. Dat schrijft South China Morning Post. De filmmaatschappij uit de Noord-Indiase stad Chandigarh is van plan de historische roman Maharaja in Denims van schrijver Khushwant Singh te verfilmen zonder set, acteurs of zelfs maar een camera. ‘AI is de weg voorwaarts en heeft deuren geopend naar grenzeloze creatieve mogelijkheden. Het zal traditionele normen verstoren en de wereldcinema vormgeven,’ aldus Singh, die samen met techgoeroe Gurdeep Singh Pall, die voorheen bij Microsoft de leiding had over zakelijke AI-projecten, eigenaar is van Intelliflicks Studios.

    AI kan worden ingezet om de kosten te drukken

    De productie van de eerste door AI gegenereerde speelfilm markeert een mogelijke enorme verschuiving in de omvangrijke Indiase filmindustrie. In tegenstelling tot Hollywood, waar acteurs en scenarioschrijvers hebben geprotesteerd tegen door AI gegenereerde inhoud, staat de Indiase filmindustrie – ’s werelds grootste producent van speelfilms, met meer dan 1200 releases per jaar in zo’n 25 talen – positiever tegenover AI. Vooral als het kan worden ingezet om de kosten te drukken. Dat is ook de belangrijkste reden voor Intelliflicks Studios om de film door AI te laten genereren. Het produceren van Maharaja in Denims zou op de conventionele manier – met acteurs en een filmploeg – minstens 6 miljoen dollar kosten, AI maakt het mogelijk om de film voor een zesde van die prijs te produceren.


    Europa’s groeimotor is kapot

    De economie van Duitsland, de grootste van Europa en de op drie na grootste ter wereld, is afgelopen jaar gekrompen. Daarmee lopen de Duitse groeicijfers al zes jaar op rij achter op die van de Verenigde Staten. ‘Duitsland zit op een dood spoor en er is geen snelle uitweg’, schrijft The Wall Street Journal over de economische situatie bij onze oosterburen. In 2023 kromp de Duitse economie met 0,3 procent, waardoor deze op dit moment slechts 0,7 procent groter is dan in 2019, het jaar voorafgaand aan de coronapandemie, aldus Destatis, het Duitse instituut voor statistiek.

    Andere grote economieën in de eurozone zijn vorig jaar gegroeid, waaronder die in Frankrijk, Italië en Spanje. Maar de Nederlandse economie kromp in 2023 eveneens, als gevolg van een tragere groei in China, hogere energieprijzen en rentetarieven, en toenemende spanningen rond de wereldhandel.

    christian wiediger cUF4SSxY KA unsplash
    © Unsplash

    Financiële criminaliteit kost de wereld 3,5 biljoen dollar

    Uit een rapport van consultancybureau EY blijkt dat de schade van financiële criminaliteit voor de wereldeconomie in 2023 maar liefst 3,5 biljoen dollar bedroeg. Dat is meer dan het bbp van het Verenigd Koninkrijk, schrijft El País. Een van de in het oog springende financiële misdaden van de afgelopen jaren is het schandaal bij cryptobeurs FTX. De 31-jarige oprichter Sam Bankman-Fried zette daarbij samen met een hedgefonds een plan op om zijn klanten 14 miljard dollar afhandig te maken. Hij werd in november vorig jaar schuldig bevonden door een jury en kan voor tientallen jaren de gevangenis in gaan.

    Maar buiten de spotlights vinden misschien wel de grootste financiële malversaties plaats. Zo kosten cyberaanvallen de wereld volgens het Center for Strategic and International Studies zo’n 945 miljard dollar per jaar en geven financiële instellingen jaarlijks 214 miljard dollar uit om zich daartegen te beschermen. Om nog maar te zwijgen over belastingontwijking. Volgens Mark Bou, hoofd communicatie bij het Tax Justice Network (TJN), loopt Europa 181 miljard dollar aan belastingen mis doordat miljonairs en grote bedrijven via belastingparadijzen hun winst wegsluizen. Dit komt overeen met bijna 12 procent van de uitgaven voor volksgezondheid in Europese landen.

    ‘Belastingparadijzen zijn vooral handig voor mensen die hun rijkdom hebben vergaard door omkoping, diefstal en manipulatie’

    Daron Acemoğlu, hoogleraar economie aan het Massachusetts Institute of Technology en meermaals genomineerd voor de Nobelprijs, waarschuwt: ‘Belastingparadijzen zijn vooral handig voor mensen die hun rijkdom hebben vergaard door omkoping, diefstal en manipulatie; ze vormen een groot probleem. Met de Russische invasie in Oekraïne en de opkomst van terrorisme is het voor overheden duidelijker dan ooit dat deze financiële misdaden ook levens kosten.’ Maar weinig overheden lijken deze waarschuwing ter harte te nemen. Het Verenigd Koninkrijk, Nederland, Luxemburg, Ierland en Zwitserland staan toe dat er via hun financiële infrastructuur op grote schaal belasting kan worden ontweken en ontdoken. Volgens TJN is Europa jaarlijks verantwoordelijk voor een verlies van 236 miljard dollar aan belastingen elders ter wereld.

    GettyImages 1245966892
    Sam Bankman-Fried verlaat de rechtbank in New York. – © Getty Images
  • Wereldnieuws: Roemenië en Bulgarije in Schengen? & meer

    Wereldnieuws: Roemenië en Bulgarije in Schengen? & meer

    Hete peper

    Pepper X, een kleine, rimpelige geelgroene peper geteeld in de VS, is nu officieel de heetste chilipeper ter wereld, volgens Guinness World Records. Dat schrijft NPR. Ed Currie van PuckerButt Pepper Company in South Carolina ontving de Guinnessprijs in het programma Hot Ones op YouTube. Om de intensiteit van Pepper X te meten, werd de Schaal van Scoville gebruikt. Die werd bedacht in 1912 en meet de concentratie van capsaïcinoïden, de stoffen in pepers die de scherpe smaak geven.

    ‘Pepper X geeft niet zo’n branderig gevoel in je keel als de Reaper, maar dat komt later als de pijn begint’

    Een gemiddelde jalapeño telt 2000 tot 8000 Scoville Heat Units (SHU), een serranopeper tussen de 10.000 en 23.000. Maar dan de Pepper X: die heeft er gemiddeld 2.693.000. De vorige recordhouder, de Carolina Reaper – ook geteeld door Currie – heeft er gemiddeld 1,64 miljoen. ‘De Scoville-schaal is logaritmisch, dus Pepper X is drie keer zo heet als een Reaper,’ aldus Currie. ‘Pepper X geeft niet zo’n branderig gevoel in je keel als de Reaper, maar dat komt later als de pijn begint.’

    ap23285505309991 custom 8ed54b7f298a5e46e4d9935fef56601d0becf33d s1100 c50 1

    Roemenië en Bulgarije in Schengen?

    Dat kan spannend worden: de toetreding tot Schengen van Roemenië en Bulgarije zou begin december opnieuw in stemming kunnen worden gebracht. Dat is volgens Euronews in ieder geval de wens van Spanje, dat dit half jaar het roulerende voorzitterschap van de Raad van de EU bekleedt en ook de politieke agenda bepaalt.

    Toelating van nieuwe leden tot het Schengengebied, waar geen grenscontroles zijn, vereist unanieme goedkeuring van de Raad Justitie en Binnenlandse Zaken (JBZ), waarin de ministers van Binnenlandse Zaken van de lidstaten zijn verenigd. De laatste JBZ-bijeenkomst onder Spaans voorzitterschap vindt plaats op 5 en 6 december. Fernando Grande-Marlaska, de Spaanse waarnemend minister van Binnenlandse Zaken, zei op 19 oktober dat Spanje hoopt dat de toetreding van beide landen ‘in december werkelijkheid zal worden’ en voor Spanje ‘een prioriteit’ is.

    ‘Laten we ze dus eindelijk binnenbrengen – zonder verder uitstel’

    Roemenië en Bulgarije zijn nog niet toegelaten tot het Schengengebied, ook al zegt de Europese Commissie al sinds 2011 dat beide landen aan alle Schengencriteria voldoen. Commissievoorzitter Ursula von der Leyen deed in september dan ook opnieuw een oproep tot lidmaatschap: ‘Ze hebben het bewezen: Bulgarije en Roemenië maken deel uit van ons Schengengebied. Laten we ze dus eindelijk binnenbrengen – zonder verder uitstel.’ Maar Oostenrijk ligt dwars. Het land zegt dat het aanhoudend hoge aantal onwettige grensoverschrijdingen aan de buitengrenzen van de EU, geschat op ongeveer 232.350 in de eerste acht maanden van 2023, voldoende reden is om verdere uitbreiding van Schengen te vertragen.

    Een toenemend aantal lidstaten, zoals Oostenrijk, Duitsland, Polen en Tsjechië, hebben tijdelijke grenscontroles ingevoerd om de stroom asielzoekers die in frontlijnstaten aankomen en later naar het noorden trekken, in te dammen. ‘Ons standpunt is dat het Schengensysteem als geheel niet werkt en daarom staan we niet open voor uitbreiding ervan,’ zei de Oostenrijkse minister van Binnenlandse Zaken Gerhard Karner in augustus.

    grens Roemenie moldavie ANP 14648258 1024x716 1

    Het probleem van de erven Berlusconi

    De erven Berlusconi hebben een probleem, aldus The Guardian. Behalve de miljarden die hij naliet met zijn imperium, is er de vraag wat te doen met zijn enorme collectie nagenoeg waardeloze schilderijen van naakte vrouwen en Madonna’s, die voor 800.000 euro per jaar liggen opgeslagen in een enorm pakhuis tegenover zijn huis in Arcore bij Milaan. De voormalige minister-president, die in juni op 86-jarige leeftijd overleed, vergaarde de collectie, die wel 25.000 schilderijen telt, in de laatste jaren van zijn leven; het merendeel kocht hij via nachtelijke shoppingprogramma’s op televisie.

    Vittorio Sgarbi, voormalig medewerker van het ministerie van Cultuur, kunstcriticus en goede vriend van Berlusconi, zegt dat de dwangneurose om kunst te kopen via tv-programma’s serieus begon in 2018 als gevolg van ‘slapeloze nachten’. Berlusconi spendeerde zo’n 20 miljoen euro aan wat Sgarbi omschrijft als een verzameling kladderwerk: zijn focus leek eerder te liggen op kwantiteit dan op kwaliteit.


    Funflatie

    Amerikanen worden getroffen door funflatie, zo schrijft The Wallstreet Journal. Dat woord wordt gebruikt om de enorme kostenstijging te beschrijven van entertainment, uiteenlopend van concerten tot een bezoek aan pretparken en sportwedstrijden. De stijging was vorig jaar groter dan de prijsstijgingen van bijvoorbeeld voedsel en benzine volgens het Amerikaanse Bureau of Labor Statistics, dat consumentengedrag analyseert. Als de prijsstijgingen in dit tempo doorgaan, zullen Amerikanen dit jaar zo’n 95 miljard dollar uitgeven aan entreebewijzen. Dat is 23 procent meer dan vorig jaar en 12,5 procent meer dan in 2019, het laatste jaar voor de pandemie.

    De gemiddelde ticketprijs voor de honderd grootste Amerikaanse tournees is sinds 2011 met bijna 100 procent gestegen

    Vooral de kosten voor livemuziek zijn enorm gestegen. Muziekmanagers schrijven dit toe aan marketing op sociale media en de mondialisering van popmuziek dankzij streaming. De gemiddelde ticketprijs voor de honderd grootste Amerikaanse tournees is sinds 2011 met bijna 100 procent gestegen.

    hristina satalova Yx8X7oTrdqI unsplash 1

    Klimaateducatie

    De staat New Jersey heeft als eerste in de VS een Office of Climate Education opgericht. De staat is al pionier op het gebied van onderwijs over klimaatverandering, en wil met dit officiële bureau voor klimaatonderwijs kennis en het bewustzijn onder studenten en docenten vergroten, zo schrijft The Planetary Press. ‘Tijdens enkele van de ergste klimaatgerelateerde gebeurtenissen waarmee ons land ooit te maken heeft gehad, is New Jersey proactief in de strijd tegen klimaatverandering. Onderwijs vormt de basis van deze inspanningen,’ aldus gouverneur Phil Murphy. ‘Met dit initiatief bevorderen we niet alleen het milieubewustzijn, maar bereiden we onze jongeren ook voor op het innoveren, leiden en vormgeven van effectieve oplossingen voor een groenere wereld.’

    Onder Amerikaanse jongeren groeit de vraag naar uitgebreider onderwijs over klimaatverandering

    Het bureau gaat staatsscholen ondersteunen bij het implementeren van de New Jersey Student Learning Standards for Climate Change Education. Met dat programma eiste New Jersey in 2020 als eerste staat in de VS van scholen dat leerlingen worden onderwezen over klimaatverandering. Daarnaast heeft het nieuwe bureau tot doel studenten te ondersteunen en voor te bereiden op toekomstige banen die zullen ontstaan door de transitie naar een groene economie. Onder Amerikaanse jongeren groeit de vraag naar uitgebreider onderwijs over klimaatverandering, en ook naar opleidingen die hun kansen bieden om zich voor te bereiden op groene banen. Ruim 86 procent van de leraren en 84 procent van de ouders in de VS steunt voorlichting over klimaatverandering – desondanks is onderwijs in klimaatwetenschap in de meeste staten een bron van controverse.


    Betonnen lotuswortels

    Het ontwerpbedrijf Reef Design Lab is bezig het leven onder water te regenereren. Dat doen ze door betonnen op lotuswortels lijkende organische vormen gemengd met lokaal gewonnen gerecyclede schelpen in zee te laten zakken. Onderzocht is dat na verloop van tijd deze modules verdere erosie kunnen helpen voorkomen en een leefbare omgeving scheppen voor bijvoorbeeld mosselen en oesters. Elk exemplaar weegt ongeveer 1800 kilo, zodat het bestand is tegen zware golven, en is gemaakt van herbruikbare bekisting en gegoten in een energiezuinig betonmengsel met gerecyclede schelpen, waaronder oesters. Ook met duikers is rekening gehouden, de gaten zijn groot genoeg om doorheen te zwemmen.

    reef design lab emu erosion mitigation units recycled shells concrete designboom ban kopie 2
  • Wereldnieuws: Saoedische geestelijke ter dood veroordeeld & meer

    Wereldnieuws: Saoedische geestelijke ter dood veroordeeld & meer

    Wetenschapsfraude

    Drie onderzoekers van Harvard Business School ontdekten gesjoemel met de data die de basis vormen van artikelen over menselijk gedrag waarvan professor Francesca Gino coauteur is. Onderzoek in opdracht van Harvard onthulde hetzelfde, schrijft Vox. De opleiding wil nu rectificatie van de artikelen en verder onderzoek. Gino is inmiddels geschorst. Maar nu heeft zij de drie onderzoekers aangeklaagd voor ‘niet minder dan 25 miljoen dollar’, wegens ‘laster’.

    ‘Het systeem is zo kapot dat een zaak als deze honderdduizenden dollars gaat kosten en jaren zal duren’

    Gezien de manier waarop de wet in de VS werkt kan het lang duren en veel geld kosten voordat de gedaagden zich kunnen verdedigen met inmiddels bewezen feiten. ‘Het systeem is zo kapot dat een zaak als deze honderdduizenden dollars gaat kosten en jaren zal duren,’ zegt smaadadvocaat Ken White. ‘Zelfs als ze de zaak winnen, kunnen ze er uiteindelijk aan onderdoor gaan.’ De verdediging van de onderzoekers is daarom een GoFundMe gestart om het geld bijeen te brengen dat nodig is voor de rechtszaak.

    2464009 1655142152351 16x9 6499fe83de623 1
    Francesca Gino

    Verlaten theaters

    De bioscopen en theaters in de serie Abandoned Theatres van Ben Geier zijn niet alleen beelden van ambachtelijke red brick-architectuur, maar roepen ook nostalgie op naar de tijd van knipperend neon en het geluid van de projector achter in de zaal. Grote kans dat er straks alleen nog foto’s en herinneringen bestaan van deze gebouwen in het midwesten van de Verenigde Staten. Aangezien de economie de klap van de pandemie nog niet te boven is, werden veel bioscopen na een maandenlange lockdown gedwongen hun deuren te sluiten. Geier had het rijk alleen en kon de serie schieten zonder dat er ook maar iemand in de buurt was, zodat de theaters alle aandacht krijgen. Hij legde inmiddels twintig locaties vast, maar blijft de serie uitbreiden.

    Schermafbeelding 2023 08 31 om 13.34.26
    © Ben Geier

    Brexit treft Britse muzieksector 

    Sinds Brexit heeft bijna de helft van de Britse muzikanten en werknemers in de sector minder werk in de EU dan voorheen, meldt The Guardian. Meer dan een kwart kreeg er zelfs helemaal geen werk meer, aldus een enquête van de Independent Society of Musicians (ISM). De gevolgen van Brexit zijn ronduit verwoestend, aldus ISM: allerlei beperkingen tasten het bestaan van muzikanten aan. Volgens mezzosopraan Jennifer Johnston heeft Brexit ‘in stilte onze muzieksector van wereldklasse om zeep geholpen’ en kunnen de gevolgen niet worden overschat.

    ‘Van de Britse markt kan mijn band niet rondkomen, dus het is in feite afgelopen’

    ‘Werk is tot stilstand gekomen,’ zegt een andere deelnemer aan het onderzoek. ‘Het aanbod om op te treden in Europa is opgedroogd. Van de Britse markt kan mijn band niet rondkomen, dus het is in feite afgelopen.’ ISM sprak meer dan vierhonderd muzikanten en mensen in de sector over hun ervaringen sinds Brexit tussen 1 januari 2021 en april 2023. Gevolgen door corona werden buiten beschouwing gelaten.


    Saoedische geestelijke ter dood veroordeeld

    De Saoedische rechtbank heeft de broer van een prominente geestelijke ter dood veroordeeld vanwege tweets over corruptie en het verdedigen van andere geestelijken, aldus Middle East Monitor. ‘Het Gespecialiseerde Strafhof in Riyad heeft mijn broer, Mohammad al-Ghamdi, ter dood veroordeeld na vijf tweets waarin hij kritiek uitte op corruptie en mensenrechtenschendingen,’ twitterde de Saoedische geestelijke Saeed bin Nasser al-Ghamdi eind augustus. Mohammad, een gepensioneerde leraar, zou tijdens zijn verhoor ook vier Saoedische geleerden hebben verdedigd.

    De uitspraak stamt al van begin juli, bijna een jaar nadat hij werd gearresteerd. Volgens Saeed heeft de rechtbank geen rekening gehouden met medische rapporten en de chronische neurologische aandoeningen van zijn broer, ‘noch met zijn hoge leeftijd en ziekte, noch met het feit dat zijn account slechts negen volgers heeft’.

    Schermafbeelding 2023 08 31 om 13.35.47 1
    ©

    Italiaanse regering voldoet de rekening

    Je zou het een daad van uitzonderlijke diplomatie kunnen noemen: de Italiaanse regering heeft de rekening voldaan van vier Italiaanse toeristen die in Albanië waren vertrokken uit een restaurant zonder te betalen. Het gevalletje eten-en-wegwezen in de stad Berat haalde de pers in zowel Albanië als Italië. De berichtgeving leidde ertoe dat Edi Rama, premier van Albanië, het ter sprake bracht tijdens een bezoek van zijn Italiaanse collega Giorgia Meloni. Meloni reageerde door haar ambassadeur op te dragen ‘de rekening voor deze idioten te gaan betalen’. In een verklaring bevestigde de Italiaanse ambassade in Albanië dat de rekening, die naar verluidt ongeveer 80 euro bedroeg, was betaald, aldus de BBC. ‘Italianen respecteren de regels en betalen wat ze verschuldigd zijn en we hopen dat dit soort voorvallen zich niet meer zullen voordoen,’ aldus de ambassade.

    ‘Een paar oneerlijke individuen mogen een natie van fatsoenlijke mensen niet in verlegenheid brengen’

    Francesco Lollobrigida, de Italiaanse minister van Landbouw en zwager van Meloni, die ook aanwezig was bij het bezoek aan Albanië, vertelde persbureau Reuters dat het betalen van de rekening een kwestie van trots is. ‘Een paar oneerlijke individuen mogen een natie van fatsoenlijke mensen niet in verlegenheid brengen,’ zei hij.

    Het is niet duidelijk wanneer het incident precies plaatsvond, maar beveiligingsbeelden van de groep die het restaurant uitloopt en verdwijnt gingen viraal op sociale media. De restauranteigenaar zei tegen het Albanese Report TV dat het de eerste keer was dat klanten zijn zaak hadden verlaten zonder te betalen en dat de vier Italianen zelfs complimenteus waren over het eten.


    Miljoenen volgers van Musk op X lijken nep

    Elon Musk is veruit de meest gevolgde gebruiker op X, het vroegere Twitter, dat hij oktober vorig jaar overnam voor 44 miljard dollar. Zijn account @ElonMusk – dat meer dan 153 miljoen volgers telt – is een soort van micro-versie van het socialemediaplatform als geheel. Maar wie zijn die volgers? Hoe actief zijn ze? Hoe vaak posten ze? En: zijn ze echt? Nieuwssite Mashable bekeek nieuwe gegevens die werden verzameld door de Amerikaanse programmeur en onderzoeker Travis Brown. Welke volgers van Musk nep zijn werd daaruit niet duidelijk, maar uit de gegevens blijkt wel dat heel veel ervan inactief zijn: veel volgers van Musk hebben eigenschappen op basis waarvan je kunt vaststellen ‘dat ze de site niet daadwerkelijk gebruiken’.

    Van de 153.209.283 X-accounts die Musk half augustus volgden, wordt ongeveer 42 procent – oftewel meer dan 65,3 miljoen gebruikers – op hun eigen account door niemand gevolgd. Iets meer dan 72 procent – dat komt neer op bijna 112 miljoen gebruikers – heeft minder dan tien eigen volgers. 

    Overigens bevatten het uiterlijk of het gebruik van de accounts die hem volgen sterke aanwijzingen dat zo’n 40 procent nepaccounts of bots zijn

    Als het gaat om het creëren van content op het platform, blijkt dat meer dan 62,5 miljoen gebruikers die Musk volgen inactief zijn: ze hebben nul tweets gepost. Dat aantal omvat gebruikers die de afgelopen weken mogelijk hun tweets hadden verwijderd op het moment dat de gegevens werden verzameld, of het zijn accounts die nog nooit eerder hebben getweet. En dan zijn er nog eens ruim 100 miljoen volgers die minder dan tien tweets hebben gepost.

    Een ander interessant detail dat uit de gegevens naar voren komt is de datum waarop volgers hun account hebben aangemaakt. De overname van Twitter werd op 27 oktober 2022 voltooid. Van zijn huidige volgers maakte meer dan 25 procent, oftewel 38,9 miljoen gebruikers, een account aan op of na die datum. Overigens bevatten het uiterlijk of het gebruik van de accounts die hem volgen sterke aanwijzingen dat zo’n 40 procent – oftewel bijna 50 miljoen accounts – nepaccounts of bots zijn.

    Schermafbeelding 2023 08 31 om 13.41.19
    © Getty Images

  • Wereldnieuws: Massastaking UPS op komst & meer

    Wereldnieuws: Massastaking UPS op komst & meer

    Voorzitter Stanford stapt op

    Marc Tessier-Lavigne heeft zijn aftreden aangekondigd als voorzitter van de prestigieuze Stanford-universiteit in Californië, schrijft The New York Times. Een onafhankelijke evaluatie bracht grote gebreken aan het licht in studies die hij in het verleden heeft begeleid. Het onderzoek, uitgevoerd door een extern panel van wetenschappers, weerlegt weliswaar dat Tessier-Lavigne geprobeerd zou hebben te verdoezelen dat een belangrijk Alzheimer-onderzoek uit 2009 vervalste gegevens bevatte.

    Stanford staat bekend om de kwaliteit van zijn onderzoek en de beschuldigingen zijn slecht voor de integriteit van de universiteit

    Er is geen bewijs van vervalsing, noch heeft ­Tessier-Lavigne zich op andere manieren schuldig gemaakt aan fraude. Maar de evaluatie stelt ook dat dit onderzoek, uitgevoerd toen hij leidinggevende was bij biotechbedrijf Genentech, niet ‘de gebruikelijke normen van wetenschappelijke nauwkeurigheid en methode’ haalt. Stanford staat bekend om de kwaliteit van zijn onderzoek en de beschuldigingen zijn slecht voor de integriteit van de universiteit.

    © Stanford News Service
    © Stanford News Service

    Overtreding van de Volksliedwet

    De eerste persoon die moest terechtstaan op grond van de zogenoemde ‘Volksliedwet’ in Hongkong heeft drie maanden gevangenisstraf gekregen, aldus South China Morning Post. Fotograaf Cheng Wing-chun gebruikte het lied ‘Glorie aan Hongkong’ – dat wordt beschouwd als een protestlied tegen de invloed van Beijing op de stadstaat – in een videoclip waarin schermer Edgar Cheung Ka-long tijdens de Olympische Spelen van Tokio in 2021 een gouden medaille in ontvangst neemt. Het filmpje van anderhalve minuut op YouTube doet volgens de rechtbank voorkomen alsof toeschouwers applaudisseren voor het protestlied als het wordt afgespeeld tijdens de medaille-uitreiking. 

    Het lied werd geschreven tijdens de protesten in 2019 en roept mensen op te vechten voor vrijheid en ‘Hongkong te bevrijden’ tijdens de ‘revolutie van onze tijd’. De autoriteiten vallen vooral over die laatste zinssnede, die zou oproepen tot afscheiding van het Chinese regime.


    Microkosmos

    Iets New Yorkser dan de metro van New York is er niet te vinden, volgens de Zwitserse fotograaf Willy Spiller, wiens boek en tentoonstelling Hell on Wheels deze maand worden gepresenteerd in de Hazenstraat in Amsterdam. Galerie Bildhalle geeft daar een overzicht van foto’s uit de periode 1977-1984, toen de metro’s nog onder de graffiti zaten en de stations niet waren aangeharkt. ­Spiller fotografeerde de microkosmos van New York gedurende acht jaar. Hij was er tijdens het spitsuur en zag tienermeisjes in hun witte schooluniform over de stoelen hangen. De mobiele telefoon die nu het beeld zou bepalen, bestond nog niet. 


    Rijke Chinezen trekken weg

    Australië was de eerste helft van dit jaar de belangrijkste overzeese bestemming voor Chinese vastgoedbeleggers, meer dan populaire plekken als Canada, het Verenigd Koninkrijk en de VS, zo blijkt uit de jaarlijkse ranglijst van vastgoedbedrijf Juwai IQI. Met vier plekken in de top 10 blijkt Zuidoost-Azië een hotspot voor vermogende Chinezen, meldt Sydney Morning Herald. Het streven van president Xi Jinping naar ‘gemeenschappelijke welvaart’ en de strenge coronamaatregelen hebben ertoe geleid dat rijke Chinezen massaal naar plekken als Singapore trekken. Ze parkeren hun geld in het buitenland, uit angst voor maatregelen in eigen land. Naar verwacht loopt de Chinese kapitaalvlucht dit jaar op tot 135 miljard euro. 

    Ruim 700.000 Chinezen zullen tussen 2023 en 2025 naar de VS, Canada en Australië migreren

    De komende jaren wordt een aanhoudende stroom van Chinese vastgoedinvesteringen in het buitenland verwacht. Ruim 700.000 Chinezen zullen tussen 2023 en 2025 naar de VS, Canada en Australië migreren.

    © Unsplash
    © Unsplash

    Moraalpolitie is terug

    Tien maanden na de dood van Mahsa Amini is de moraalpolitie van Iran weer op straat verschenen om vrouwen te dwingen te voldoen aan de strikte islamitische kledingvoorschriften. Dat zegt een woordvoerder van Faraja, de Iraanse instantie voor wetshandhaving. Agenten zullen vrouwen eerst waarschuwen als ze zich niet aan de regels houden; degenen die ‘de normen blijven overtreden’ kunnen rekenen op juridische stappen, aldus CNN.

    De moraalpolitie werd september vorig jaar het mikpunt van (inter)nationale verontwaardiging, toen de 22-jarige Amini, die was opgepakt omdat ze haar hoofddoek verkeerd zou hebben gedragen, naar een ‘heropvoedingscentrum’ werd gestuurd, waar ze drie dagen later stierf. Het leidde tot protesten die maandenlang aanhielden en een van de grootste binnenlandse bedreigingen in meer dan tien jaar vormden voor het heersende regime. Terwijl de autoriteiten met veel geweld reageerden, verdween de moraalpolitie nagenoeg uit de straten van Teheran. 

    Vorig jaar executeerde Iran zeker 582 mensen – een stijging van 75 procent ten opzichte van 2021

    De moraalpolitie – die onder sancties van de VS en de EU valt – is machtig en goed bewapend en controleert de gevangenissen en de heropvoedingscentra. Daar krijgen gedetineerden lessen over de islam en het belang van de hijab. Voordat ze worden vrijgelaten moeten ze een belofte ondertekenen dat ze zich zullen houden aan de kledingvoorschriften. 

    Vorig jaar executeerde Iran zeker 582 mensen – een stijging van 75 procent ten opzichte van 2021. Volgens mensenrechtenorganisaties toont die stijging aan dat Teheran demonstranten tegen het regime angst wil aanjagen.


    Massastaking UPS op komst

    De 340.000 chauffeurs en andere werknemers van UPS, de grootste bij een vakbond aangesloten werkgever in de Verenigde Staten, voeren momenteel onderhandelingen met het bedrijf, meldt Grist. Klimaatverandering en extreme hitte zijn daarbij enkele van de belangrijkste kwesties. Als er op 31 juli geen bevredigend contract ligt, beginnen de werknemers aan de grootste staking bij één werkgever in de Amerikaanse geschiedenis. 

    Deze zomer worden weer allerlei temperatuurrecords gebroken en de nood bij de medewerkers is hoog: op zomerse dagen kan de temperatuur achter in hun bestelwagen oplopen tot bijna 50 graden. Sinds 2015 meldde UPS zeker 143 hitte-gerelateerde incidenten bij de federale dienst voor veiligheid op de werkvloer.

    Vorig jaar stierf een van haar collega’s aan een hitte­beroerte in zijn bestelwagen

    ‘Als ik maar niet flauwval,’ denkt een bezorger in Los Angeles vaak als ze de laadruimte van haar vrachtwagen in gaat. ‘Wie weet dat ik achter in die truck zit? Ik ben als alleenstaande moeder als enige verantwoordelijk voor mijn zoon.’ Vorig jaar stierf een van haar collega’s aan een hitte­beroerte in zijn bestelwagen. 

    Hoewel de klimaatverandering de zomers heter en gevaarlijker maakt voor de bezorgers, rekent UPS op dezelfde ‘onrealistische’ productiviteitscijfers van zijn medewerkers. Chauffeurs en magazijnmedewerkers worden geacht zes dagen per week en meer dan twaalf uur per dag te werken in de hitte. Aangezien productiviteit wordt gemeten door middel van bewakingscamera’s en sensoren in de vrachtwagens, is het voor chauffeurs lastiger om pauzes te nemen. Daarom zijn de eisen van de UPS-werknemers inzake hitteveiligheid gekoppeld aan andere zaken zoals hogere lonen, meer voltijdbanen en een einde aan gedwongen overuren. 

    ‘Deze werknemers zijn overwegend vrouwen, mensen van kleur of immigranten. Ze kunnen het zich niet veroorloven om pauzes te nemen of tijd te verliezen door zich om hun gezondheid te bekommeren,’ aldus een expert arbeidsrecht. ‘Het is hoog tijd dat UPS de hitte voelt, zoals wij die de hele tijd ervaren,’ zegt een strijdvaardige chauffeur.

     © International Brotherhood of Teamsters
    © International Brotherhood of Teamsters
  • Wereldnieuws: diabetes wordt de bepalende ziekte van deze eeuw & meer

    Wereldnieuws: diabetes wordt de bepalende ziekte van deze eeuw & meer

    De meest gehate bedrijven van de VS

    De Trump Organization is het meest gehate bedrijf van de VS volgens de 2023 Axios Harris Poll, schrijft het Amerikaanse nieuwsnetwerk CNBC. Ook drie sociale­mediabedrijven – Twitter, Meta en TikTok – prijken in de top-zeven van deze lijst, die reputaties van bedrijven meet. Ruim 16.000 Amerikanen wijzen daarvoor honderd van de ‘zichtbaarste’ bedrijven aan, waaraan ze vervolgens scores toekennen. De top-zeven bestaat uit de Trump Organization, FTX, Fox Corporation, Twitter, Meta, Spirit Airlines en TikTok.

    Meta en Twitter scoren slecht op ‘cultuur’ en ‘ethiek’: beide kregen onlangs zware kritiek na het ontslag van duizenden werknemers per e-mail. Voor Twitter, dat nog slechts een derde waard is van de 44 miljard dollar die Elon Musk ervoor betaalde, was dat slechts één drama in een lange reeks. TikTok presteert ondermaats op ‘burgerschap’ en ‘karakter’. De Trump Organization scoorde vooral slecht op ‘karakter’, ‘vertrouwen’ en ‘ethiek’.

    annie spratt zCgEsdlLNnk unsplash
    © Unsplash

    De naam van de roos wordt een opera

    Nog een kleine twee jaar wachten en dan is het zover: in april 2025 gaat de opera De naam van de roos in première in het Teatro alla Scala in Milaan, zo laat de directie van het wereldberoemde theater weten. Het betreft een nieuwe opera gebaseerd op de historische roman uit 1980 van de Italiaanse schrijver en intellectueel Umberto Eco, die zeven jaar geleden overleed in Milaan.

    De opera, die wordt geschreven door de componist Francesco Filidei uit Pisa, is een gezamenlijk project van la Scala, de Opéra van Parijs en het Teatro Carlo Felice in Genua, en zal worden geregisseerd door Damiano Michieletto. ‘Dit is een heel belangrijk werk,’ aldus Dominique Meyer, de superintendent van het Teatro alla Scala. ‘En we willen er niet alleen een leuke avond van maken, maar een waar evenement,’ voegt hij eraan toe. Het project wordt onder meer gesteund door de Italiaanse Vereniging van auteurs en uitgevers, aldus de Italiaanse nieuwssite ANSA.


    Wolven op de weg

    De foto ‘Coyote Crossing’ van Corey Arnold heeft de BigPicture Natural World Photography-wedstrijd gewonnen, zo bericht My Modern Met. De coyote is slechts een van de ongeveer vierduizend dieren die in het grootstedelijk gebied van Chicago rondstruinen op zoek naar eten. In de Verenigde Staten sterven dagelijks talloze dieren door aanrijdingen met motorvoertuigen.

    In ‘Windy City’ worden coyotes niet veel ouder dan drie jaar, in het wild is dat gemiddeld tien jaar en in gevangenschap achttien jaar. Coyotes passen zich na verloop van tijd aan en vinden intuïtief manieren om mens en snelweg te omzeilen. Hun vasthoudendheid is opmerkelijk, na eeuwen van verdrukking blijven ze in de VS nog steeds opduiken.

    Wolven
    © Corey Arnold

    Diabetes wordt de bepalende ziekte van deze eeuw

    Het aantal mensen met diabetes zal in 2050 wereldwijd meer dan verdubbeld zijn, tot 1,3 miljard, aldus de website Statnews. De trend wordt versneld door de toenemende ongelijkheid tussen en binnen landen. Volgens een artikel in het wetenschappelijke tijdschrift The Lancet, onderdeel van een serie over wereldwijde ongelijkheid aangaande diabetes, blijkt uit nieuw onderzoek dat naar verwachting 1 op de 10 mensen tegen 2050 wereldwijd aan diabetes zal lijden.

    ‘Diabetes wordt de bepalende ziekte van deze eeuw’, schrijft The Lancet in een redactioneel commentaar bij de serie. ‘Hoe gezondheidsdiensten de volgende twee decennia met diabetes omgaan, is bepalend voor de volksgezondheid en voor de levensverwachting in de komende tachtig jaar. De wereld heeft het sociale aspect van diabetes niet begrepen en de ware omvang en bedreiging van de ziekte onderschat.

    mykenzie johnson 5Hib8uDTm6g unsplash
    © Unsplash

    Ontwikkelingsgeld naar landbouwgiganten

    De grootste ontwikkelingsbanken ter wereld – zoals IDB Invest, onderdeel van de Inter-American Development Bank, en de International Finance Corporation, de financiële tak van de Wereldbank – kwamen ooit overeen dat ze steun zouden geven aan bedrijven die ernaar streven de uitstoot van broeikasgassen te verminderen. Maar onderzoek toont dat ze precies het tegenovergestelde doen. Op 21 juni verscheen een analyse waaruit blijkt dat de banken juist miljarden hebben gegeven aan grote vee- en graanbedrijven die bezig zijn met de uitbreiding van landbouwsystemen die zorgen voor meer uitstoot, schrijft Inside Climate News.

    Het rapport, onderdeel van de campagne Stop Financing Factory Farming, stelt vast dat ’s werelds grootste ontwikkelingsbanken, die particuliere projecten in ontwikkelingslanden ondersteunen, tussen 2010 en 2021 4,6 miljard dollar hebben geïnvesteerd in de landbouw. Een groot deel vloeide naar grote bedrijven, zoals Smithfield, Danone en graangigant Louis Dreyfus.

    De banken gaven 2,6 miljard dollar aan deze grote vlees- en zuivelproducenten; Louis Dreyfus ontving 200 miljoen dollar voor de productie van soja en maïs in de Cerrado, een regio met een grote biodiversiteit in Brazilië waar ongeveer de helft van de bossen al is gekapt voor de landbouw. Veel van die gewassen gaan als veevoer naar grote landbouwbedrijven in Europa. Dreyfus, dat onder meer actief is in de landbouw, de voedingsmiddelenindustrie, de internationale scheepvaart, financiën, hedgefondsen, telecommunicatie en vastgoed, heeft zijn hoofdvestiging in Rotterdam.


    Dubrovnik pakt lawaai aan

    Door wetswijzigingen kunnen lokale overheden in Kroatië sinds kort geluidsovertredingen reguleren en bestraffen. De stad Dubrovnik heeft daar snel gebruik van gemaakt: de burgemeester kondigde een reeks maatregelen aan, waaronder het verbod om koffers over de geplaveide straten van de historische oude wijk te rollen. Of ze nou zwaar zijn of niet, toeristen moeten hun koffers oppakken en dragen. Doen ze dat niet, dan riskeren ze een boete van 265 euro, zo meldt The Mayor, een site met nieuws uit de EU.

    Ook andere lawaaimakers krijgen beperkingen opgelegd. Zo moeten cafés en restaurants maatregelen treffen om hun buitenterrassen stil te houden en mogen ze maar een beperkt aantal tafels buiten zetten. Ook zij lopen het risico op boetes in geval van overtredingen, en bij herhaling kunnen hun buitenplekken voor een week, een maand of zelfs permanent worden gesloten. De autoriteiten hebben tevens besloten dat het geluidsniveau op straat niet boven een vastgestelde limiet mag komen; die is in de avonduren op 55 decibel gesteld. De limiet is gericht op straatmuzikanten, die hun geluidssystemen zachter moeten zetten; horecagelegenheden moeten hun luidsprekers buiten verwijderen.

    Ook het systeem voor leveranties aan de historische binnenstad wordt aangepast. Nu is bezorging nog toegestaan tussen 5.00 en 7.30 uur ’s ochtends en mogen er niet meer dan tien vrachtwagens tegelijk het centrum in. De stad is nu van plan om de bezorging over te nemen, door speciaal voor dit doel elektrische voertuigen aan te schaffen en personeel in te huren. Deze voertuigen en koeriers kunnen er ook voor zorgen dat de bagage van toeristen, die buiten de oude stad kan worden achtergelaten, naar hun accommodatie wordt gebracht. Het stadsbestuur laat daarmee zien niet alleen dingen te verbieden, maar ook bereid te zijn mee te helpen met veranderingen.
    Wanneer dit alles zijn beslag krijgt, is nog niet duidelijk. Het is niet waarschijnlijk dat de maatregelen deze zomer al worden ingevoerd.

    marko hankkila t Y1aKyTjus unsplash
    © Unsplash
  • Wereldnieuws: Klimaatverandering bedreigt twee miljard mensen & meer

    Wereldnieuws: Klimaatverandering bedreigt twee miljard mensen & meer

    Rechtenschendingen op theeplantages

    De wereldwijde thee-industrie worstelt niet alleen met de economische gevolgen van de oorlog in Oekraïne maar ook met een ander probleem: schendingen van mensenrechten op de plantages, aldus de New Yorkse nieuwswebsite Quartz. Volgens het Britse Business & Human Rights Resource Centre (BHRRC) zijn ongeveer 13 miljoen arbeiders op theeplantages in India, Sri Lanka, Bangladesh, Kenia, Oeganda en nog 43 andere landen het slachtoffer van rechtenschendingen. De beschuldigingen omvatten schending van de vrijheid van vereniging, van gezondheids- en veiligheidsvoorschriften, loonbetalingen en aantasting van de levensstandaard.

    De productiekosten van thee zijn de afgelopen jaren gestegen, maar de prijzen zijn min of meer gelijk gebleven. ‘Beheerders van plantages proberen kosten te besparen in een steeds minder winstgevende sector. Daardoor is er sprake van een groeiende trend om gebruik te maken van tijdelijke contracten, koppelbazen en andere onzekere arbeidsomstandigheden,’ aldus het BHRRC-rapport. ‘Werknemers zijn daardoor kwetsbaarder voor allerlei vormen van misbruik, waaronder seksuele uitbuiting en schendingen van gezondheid en veiligheid. Het is moeilijker voor werknemers om zich bij een vakbond aan te sluiten.’ Bedrijven als Starbucks, Unilever, Marks & Spencer, Twinings, en het in Nederland gevestigde Ekaterra betrekken hun thee van plantages waar 47 van de 70 gesignaleerde mensenrechtenschendingen hebben plaatsgevonden. Deze bedrijven tonen volgens het rapport ‘weinig betrokkenheid bij de leveranciers om de effecten voor werknemers te verzachten’.


    Crypto voor Fentanyl

    Fentanyl – een verslavende pijnstiller – werd in de crypto-economie dusdanig gevaarlijk geacht dat veel markten op het darkweb handel erin hebben verboden. Maar uit onderzoek van Elliptic en Chainalysis, die cryptocurrency traceren, blijkt dat Chinese chemische producenten ingrediënten voor fentanyl verkopen aan drugslabs overal ter wereld.

    Meer dan negentig Chinese chemische bedrijven verkopen de ingrediënten openlijk online en 90 procent zegt betaling in cryptocurrency’s te accepteren. Elliptic en Chainalysis traceerden transacties ter waarde van tientallen miljoenen dollars in de afgelopen vijf jaar. Volgens de bedrijven is dat slechts het topje van de ijsberg, schrijft maandblad Wired.

    Drogen Spritze Pulver fentanyl opiods
    Unsplash

    Levende nachtmerrie

    Het echtpaar dat op een dag verrast werd door een enorme Banksy-muurschildering op de zijkant van hun huis in Lowestoft, vertelde aan de Engelse boulevardkrant The Sun hoe zij in een ‘levende nachtmerrie’ terechtkwamen.

    Banksy schilderde een enorme zeemeeuw op de muur die naar beneden duikt om bouwafval uit een (echte) container te pikken. Realiseert de kunstenaar wel waar hij mensen onbedoeld mee opscheept? zei het echtpaar, dat 40.000 pond per jaar zou moeten gaan betalen voor onderhoud en bescherming tegen diefstal. In plaats daarvan besloot het de meeuw met muur en al te laten weghalen; het werk ligt opgeslagen in afwachting van de verkoop.

    ANP 435372890
    © ANP – JUSTIN TALLIS

    New York zinkt

    Op de 777 vierkante kilometer die New York beslaat, drukt 762 miljoen ton beton, glas en staal, aldus de United States Geological Survey (USGS). Dat enorme gewicht betreft de bouwmaterialen, maar niet de inrichting en het meubilair in alle gebouwen, noch de vervoersinfrastructuur en de 8,5 miljoen inwoners. Door de druk van de bovenliggende stad zakt de New Yorkse bodem met een à twee millimeter per jaar. En dat is zorgelijk, vooral als de bodemdaling wordt opgeteld bij de stijging van de zeespiegel. Die wordt geschat op drie tot vier millimeter per jaar, schrijft BBC Future.

    Over een paar jaar gaat dat problemen opleveren en niet alleen voor New York maar ook voor andere kuststeden met een groeiende bevolking, in de VS en elders in de wereld. Zo daalt Jakarta jaarlijks zelfs met twee tot vijf centimeter. Vermindering van het grondwatergebruik en andere manieren van vestigen, zoals in drijvende steden, zou voor oplossingen kunnen zorgen.


    Nieuws als rap

    Om jongeren te trekken verpakt het Zweedse dagblad Aftonbladet het nieuws in rapsongs: AI zorgt ervoor dat verhalen in rap-vorm op muziek worden gezet. Deze vorm is een van de resultaten van overleg met jongeren over meer prikkelende manieren om het nieuws te brengen, aldus adjunct-hoofdredacteur Martin Schori in zijn column. Aftonbladet testte het resultaat begin mei op duizend geselecteerde jonge gebruikers. De reacties waren positief, schrijft Schori, zowel van de proefpersonen als van de jongeren die met het oorspronkelijke idee kwamen. Verreweg het populairst bleek een rap te zijn over het bezoek van Beyonce aan Stockholm in het kader van haar wereldtournee.

    ‘We moeten oude conventies uitdagen en luisteren naar de nieuwsconsumenten van de toekomst,’ aldus Schori. ‘Behalve nieuws als rap gebruiken we AI inmiddels om video’s te ondertitelen en interviews te transcriberen, en meer tools zijn in ontwikkeling.’

    iStock 1217805754
    © Lorado – iStock

    Klimaatverandering bedreigt twee miljard mensen

    Wetenschappers waarschuwen dat meer dan een vijfde van de mensheid tegen het einde van deze eeuw zal worden blootgesteld aan gevaarlijk hoge temperaturen, aldus de Franse nieuwszender Euronews. Volgens een nieuwe studie van de Universiteit van Exeter in het Verenigd Koninkrijk zijn we met het huidige klimaatbeleid op weg naar een opwarming van 2,7°C. De Intergouvernementele Werkgroep inzake Klimaatverandering (IPCC) van de Verenigde Naties waarschuwt dat daarmee de limiet van 1,5°C – die nodig is om een klimaatramp te voorkomen – wordt overschreden. Als de opwarming van de aarde op deze schaal doorgaat, zullen tegen 2100 twee miljard mensen – dat is ongeveer 20 procent van de verwachte wereldbevolking – worden blootgesteld aan levensbedreigende hitte en extreem weer. De gemiddelde wereldtemperatuur bedraagt dan ruim 29°C en valt buiten de ‘menselijke klimaatniche’, oftewel de omstandigheden waarin mensen goed kunnen gedijen. De optimale temperatuur voor de mens ligt tussen 13 en 25°C.

    De Universiteit van Exeter onderzocht niet de financiële maar de menselijke kosten van de opwarming van de aarde. Extreme hitte beïnvloedt het vermogen om te werken, te denken en te leren, heeft een verwoestend effect op gewassen en vergroot de kans op conflicten, infectieziekten en zwangerschapscomplicaties. Naarmate de gevolgen groter worden, zullen meer mensen uit hun huizen worden verdreven en zich gedwongen zien om naar koelere klimaten te migreren.

    India, waar nu al mensen sterven door de hitte, zal een van de zwaarst getroffen landen blijven, gevolgd door Nigeria, Indonesië, de Filipijnen en Pakistan. Ook plekken die aan de koelere kant van de voorspelde opwarming blijven, krijgen te maken met meer hittegolven en droogtes.

    Door de wereldwijde temperatuurstijging te beperken tot 1,5 °C, de richtlijn van het klimaatakkoord van Parijs, zal het aantal mensen dat aan extreme hitte wordt blootgesteld, verminderen tot 400 miljoen, zo blijkt uit het onderzoek dat werd gepubliceerd in Nature Sustainability.

    gettyimages 1253520314 594x594 1
    © Getty Images NurPhoto / Contributor
  • Wereldnieuws: Fietsstad Parijs, elektrische busjes voor Nigeria & meer

    Wereldnieuws: Fietsstad Parijs, elektrische busjes voor Nigeria & meer

    Rechtsradicaal niet uitgeleverd

    Attila Hildmann, een kok die in Berlijn werd geboren uit Turkse ouders, maar opgroeide bij Duitse adoptieouders, is sinds eind 2020 op de vlucht en houdt zich schuil in Turkije. Tegen deze extreemrechtse complotdenker loopt een internationaal arrestatiebevel. De Turkse ambassade heeft laten weten dat Hildmann de Turkse nationaliteit heeft, waardoor hij niet uitgeleverd kan worden, schrijft Freie Presse.

    Het Openbaar Ministerie in Berlijn is al langere tijd bezig met Hildmann, die zichzelf omschrijft als ‘ultrarechts’ en als een complotverspreider. Tegen hem lopen aanklachten wegens opruiing, verdenking van aansporing tot het plegen van een misdrijf en verzet tegen ordehandhavers. De voormalige auteur van veganistische kookboeken trok sinds het begin van de pandemie in toenemende mate de aandacht met steeds flagrantere antisemitische berichten op Telegram.

    dpaphotosfour556444
    © ANP

    Australisch paspoort voor Nieuw-Zeelanders

    Nieuw-Zeelanders die vier jaar in Australië hebben gewoond en een Special Category Visa (SCV) hebben – het visum dat de meeste Nieuw-Zeelandse burgers bij aankomst krijgen – kunnen vanaf 1 juli rechtstreeks het Australische staatsburgerschap aanvragen. Het is de laatste stap in de toenadering van de Australische premier Anthony Albanese tot Nieuw-Zeeland; eerder dit jaar werden de regels voor deportatie van veroordeelde Nieuw-Zeelanders al versoepeld. ‘We weten dat hier veel Nieuw-Zeelanders zijn met een SCV die een gezin grootbrengen, werken en een leven opbouwen. Ik ben er trots op hun de voordelen van het Australische staatsburgerschap aan te kunnen bieden,’ citeert de Sydney Morning Herald.

    Dit jaar is het 50 jaar geleden dat een regeling in werking trad die Australiërs en Nieuw-Zeelanders de vrijheid bood om zonder beperkingen een van beide landen te bezoeken, er te wonen en te werken. In Australië wonen ongeveer 350.000 Nieuw-Zeelanders.


    Sir David immersief

    In Londen is vorige maand The BBC Earth Eperience geopend, ingesproken door de grootste troefkaart die de omroep heeft: Sir David Attenborough. De nieuwste attractie in de hoofdstad is een grote immersieve tentoonstelling, waarin bezoekers door alle zeven continenten van de wereld kunnen wandelen, door dichte regenwouden, langs wilde dieren, reptielen en insecten, maar altijd met de kalme en veilige stem van Sir David in het oor. Haarscherp geluid en verschillende camerastandpunten schijnen tot een overrompelend spektakel te leiden in het immense Daikin Centre in Earls Court.

    macaws edit
    © BBC Earth Experience

    Balkon Julia duurder

    De inflatie heeft inmiddels ook de prijs voor het beloven van de eeuwige liefde bereikt. Althans, als je van plan bent dat te doen vanaf een gewilde romantische plek in de Italiaanse stad Verona. Het bedrag om aldaar gebruik te mogen maken van het balkon van Julia (van Romeo), wordt verdubbeld van 50 naar 100 euro. Daarvoor mag je – net als jaarlijks duizenden andere geliefden – tien minuten vertoeven op het balkon. Dat zou voldoende moeten zijn om ringen uit te wisselen en elkaar de eeuwige liefde te beloven, aldus Corriere della Sera.

    Verder biedt de stad van Romeo en Julia al sinds jaar en dag de mogelijkheid om een burgerlijk huwelijk te sluiten op enkele fraaie locaties: in Palazzo Barbieri bijvoorbeeld, het neoklassieke stadhuis, of in het Museo degli Affreschi, dicht bij ‘het graf’ van Julia, of in ‘het huis van Julia’ zelf. Alles tussen aanhalingstekens uiteraard, want de scheidslijn tussen feit en fictie is er dun.

    klemens kopfle hPcGCMN4S k unsplash
    © Unsplash

    Elektrische busjes voor Nigeria

    Ook al is Nigeria de grootste olieproducent van Afrika, de wachtrijen bij benzinepompen zijn er lang en de tarieven voor openbaar vervoer onberekenbaar vanwege de onbetrouwbare toevoer van brandstof. Daarom is Mustapha Gajibo (30) in Maiduguri begonnen met Phoenix Renewables, een start-up voor elektrische voertuigen, schrijft MIT Technology Review. Ondanks de scepsis over de beperkte oplaadmogelijkheden begon hij met het elektrisch maken van bestaande minibusjes en kekes, gemotoriseerde driewielers.

    ‘Veel mensen geloven niet dat elektrische mobiliteit mogelijk en commercieel levensvatbaar is,’ zegt Gajibo. Maar langzaamaan wint hij terrein. Zijn bedrijf onderhoudt nu een tiental elektrische minibussen die met een volle accu 150 kilometer kunnen afleggen; volledig opladen kost ongeveer 1,30 euro. Gajibo en mede- oprichter Sadiq Abubakar Issa hebben een zelfontworpen oplaadstation op zonne-energie van 60 kilowattuur in hun stad neergezet en mikken op meer stations.

    Inmiddels zijn ze overgestapt van het ombouwen van benzinemotoren naar nieuwgebouwde elektrische voertuigen. De eerste is een bus met twaalf zitplaatsen, gemaakt van lokaal geproduceerde materialen, met een actieradius van 200 kilometer, die met zonne-energie in 35 minuten kan worden opgeladen via een geïntegreerd systeem. Tijdens een testmaand in Maiduguri vervoerden zijn busjes 35.000 passagiers. Een nieuwe minibus met verbrandingsmotor kost ruim 9000 euro; zoals de busjes op zonne-energie van Gajibo. Het uiteindelijke doel is om te concurreren met Tesla.


    Fietsstad Parijs

    Een fietsschool in het 20e arrondissement van Parijs heeft een maandenlange wachttijd voor fietslessen die op zaterdagochtend worden gegeven à 50 euro per trimester. Niet zo gek, want burgemeester Anne Hidalgo maakt haast met het fietsvriendelijker maken van Parijs. Overal verschijnen fietspaden en de auto is op zijn retour. In de jaren negentig telde Parijs zo weinig fietsers dat ze elkaar kenden en in de stad lag amper 5 kilometer aan fietspaden. Nu ligt er al 250 kilometer. In oktober 2020 werd het aantal van 400.000 fietsritten per dag overschreden – dat komt neer op een fietsrit per vijf inwoners. Sindsdien is het verkeer op de drukste fietspaden in de stad met ruim twintig procent gestegen, schrijft het New Yorkse digitale magazine Slate.

    Volgens het Atelier Parisien d’Urbanisme, de gemeenteafdeling voor planning, daalde het aantal autoritten binnen Parijs tussen 2001 en 2018 met bijna 60 procent; autoritten tussen de stad en haar voorsteden daalden met 35 procent. Het aantal auto-ongelukken nam af met 30 procent en ook de vervuiling is verminderd. Door een enorme investering in het openbaar vervoer – in buscorridors, trams en metro’s – is het gebruik van het openbaar vervoer in diezelfde periode met bijna 40 procent gestegen. Maar de stad is nog niet klaar en zal nog enkele radicale stappen zetten.

    Vanaf volgende zomer worden nog uitsluitend voertuigen met beperkte uitstoot toegelaten en na 2030 gaan auto’s op fossiele brandstoffen helemaal in de ban. Er komt een verbod op doorgaand verkeer in het stadscentrum en mogelijkheden tot parkeren op straat worden gehalveerd. De Champs-Elysées wordt voetgangersvriendelijk gemaakt en de ringweg gaat op de schop. Voorstanders juichen omdat Parijs een schonere, groenere, koelere en stillere stad zal worden. Tegenstanders vinden dat de hoofdstad een speelgoedstad wordt, die vijandig staat tegenover mensen die een auto voor hun werk nodig hebben en die steeds ontoegankelijker wordt voor mensen van buiten.

    francois xavier chamoulaud MD3OGnAB4AA unsplash
    Rue de Rivoli barst van de fietsers op ‘no car day’ in Parijs. – © Unsplash
  • Wereldnieuws: Mexicanen wantrouwen hervorming kieswet & meer

    Wereldnieuws: Mexicanen wantrouwen hervorming kieswet & meer

    Eredoctoraat voor Massimo Troisi

    Een van de geliefdste acteurs van Italië en een favoriete zoon van Napels, acteur en filmregisseur Massimo Troisi, kreeg op 20 februari postuum een eredoctoraat van de Napolitaanse Federico II-universiteit, meldt ANSA. Troisi zou een dag voor de uitreiking 70 jaar geworden zijn. Hij overleed in 1994 op 41-jarige leeftijd aan een hartafwijking, één dag na het afronden van zijn laatste film Il postino

    Zijn hoofdrol als postbode tegenover Philippe Noiret als de Chileense dichter Pablo Neruda maakte hem postuum internationaal beroemd. Hij kreeg twee Oscarnominaties voor Il postino – een als acteur en een als scenarist. De Napolitaanse filmregisseur Mario Martone, die Troisi bij de uitreiking van het eredoctoraat ‘een Napolitaanse Chaplin’ noemde, bracht eind februari de persoonlijke documentaire Laggiù qualcuno mi ama [Ergens is er iemand die van me houdt] over Troisi uit.

    Troisi
    © Wikimedia

    Het Suezkanaal wordt niet verkocht

    Niks van waar, zei de Egyptische president Abdel Fattah Al-Sisi op 26 februari. Het gerucht ging dat Egypte het Suezkanaal zou willen verkopen voor een biljoen dollar. ‘Ik weet dat het de Egyptenaren bezighoudt. Maar los van het bedrag: het is dus niet waar,’ aldus Sisi op een bijeenkomst over de ontwikkeling van de Sinaï, schrijft Middle East Monitor. Het gerucht komt niet helemaal uit de lucht vallen want de Egyptische economie staat er belabberd voor.

    Eerder deze maand werd aangekondigd dat 32 bedrijven zullen worden geprivatiseerd om aan de eisen van het IMF te voldoen

    In mei vorig jaar begon premier Madbouly over plannen om bepaalde staatsactiva te privatiseren en de rol van de particuliere sector in de economie te vergroten – wellicht komen de verhalen over de verkoop van het Suezkanaal daarvandaan. Eerder deze maand werd aangekondigd dat 32 bedrijven zullen worden geprivatiseerd om aan de eisen van het IMF te voldoen en om een acute economische crisis te voorkomen. Het doel van de privatisering is om de druk te verminderen die de overheidsschuld legt op de verdere ontwikkeling van Egypte.


    Hockney immersief

    De tachtigjarige Britse kunstenaar David Hockney gebruikt al tientallen jaren technologie en werkt met een iPad sinds deze in 2010 op de markt kwam. Nu is er Bigger & Closer (not smaller & further away), een vijftig minuten durende lichtshow die zijn zes decennia durende carrière omspant, met een soundtrack van de Amerikaanse componist Nico Muhly en commentaar van de kunstenaar zelf. Critici lopen nog niet echt warm voor de immersieve ervaring, aldus Art News. Het zou entertainment zijn en geen kunst. Je voelt en ruikt de verf niet, en zijn werk verliest intimiteit als het wordt opgeblazen in pixels. Maar Hockney heeft altijd goed geweten hoe hij techniek kan inzetten. Hij krijgt old-schoolers op een gegeven moment vast wel mee.

    8. David Hockney at Lightroom photographer Justin Sutcliffe 682x1024 1

    Mexicanen wantrouwen hervorming kieswet

    In Mexico-Stad zijn meer dan 100.000 mensen de straat op gegaan om te protesteren tegen de bezuinigingen die president López Obrador wil doorvoeren in het Electoraal Instituut (INE). Het instituut geeft kiezerspassen uit en houdt toezicht op het stemproces in afgelegen en vaak gevaarlijke uithoeken van het land, schrijft The Hill.

    De demonstratie werd georganiseerd door de partijen PRI en PAN, die eerder aan de macht waren en beweren dat als de voorstellen van López Obrador van kracht worden, de democratie gevaar loopt. De Mexicaanse president ontkent dat de hervormingen een bedreiging vormen voor de democratie maar zegt dat het INE te groot is en te veel geld uitgeeft. (Er blijft overigens nog 700 miljoen euro over.) Verkiezingen in Mexico zijn naar internationale maatstaven duur, deels omdat bijna alle legale campagnefinanciering door de regering wordt verstrekt.

    LENIN MORENO SE REUNE CON EL LIDER MEXICANO LOPEZ OBRADOR 36186836092
    © Wikimedia

    Afkicken voor de ultrarijken

    Wereldwijd groeide het aantal ultra-rijken – mensen met een vermogen van minimaal 50 miljoen dollar (47 miljoen euro) – van 174.800 in 2019 naar 264.000 in 2021, schrijft The Guardian. Uit The Spear’s 500, een catalogus met exclusieve diensten voor de rijken, blijkt dat er allerlei nieuwe ondernemingen ontstaan die deze groep bedienen, uiteenlopend van adviesbureaus voor het aanschaffen van een wijngaard tot reputatiebeheer. 

    Een aparte, bloeiende tak betreft zeer exclusieve geestelijke gezondheidszorg. Want mensen in deze vermogensklasse zijn weliswaar financieel gewapend tegen allerlei problemen, maar hebben drie tot vijf keer meer kans dan gemiddeld op een psychische aandoening of een drugsprobleem. Voor behandelingen tegen verslavingen en psychische nood is er bijvoorbeeld Paracelsus Recovery, een luxe revalidatiekliniek in Zürich. Anders dan in andere bekende afkickklinieken – The Meadows in Arizona, Betty Ford in Californië, Priory in het Verenigd Koninkrijk – zullen cliënten van Paracelsus nooit een andere cliënt zien. Er is geen groepstherapie en geen gemeenschappelijke ruimte.

    Cliënten verblijven in een eigen villa of appartement en hebben een eigen chauffeur, huishoudster, kok en inwonende therapeut,

    Cliënten verblijven in een eigen villa of appartement en hebben een eigen chauffeur, huishoudster, kok en inwonende therapeut, evenals dagelijkse een-op-eensessies met een team van tussen de vijftien à twintig psychiaters, artsen, verpleegkundigen, yogaleraren, masseuses, voedingsdeskundigen, hypnotherapeuten en traumatherapeuten die elkaar na elke afspraak informeren over de toestand en de vooruitgang van de cliënt. Er verblijven tegelijkertijd drie of vier cliënten in verschillende onderkomens van de kliniek, maar hun roosters zijn zo samengesteld dat het lijkt alsof zij de enige in de faciliteit zijn. Met deze vorm, die single-client rehab wordt genoemd, weet behalve het personeel niemand dat ze er zijn. Paracelsus accepteert slechts 30 tot 40 cliënten per jaar, maar verdient op die manier kennelijk genoeg om de kliniek draaiende te houden. Niet zo gek misschien, gezien de kostprijs van 95.000 tot 120.000 Zwitserse frank (95.500 tot 120.640 euro) per week voor een verblijf dat doorgaans zes tot acht weken duurt.


    Afghaanse vrouwen proberen digitaal te studeren

    Sinds de taliban in augustus 2021 de macht grepen, mogen vrouwen er niet reizen zonder mannelijk gezelschap en hebben weinig mogelijkheden om te werken. De meeste meisjes mogen sinds de machtsovername niet meer naar de middelbare school. Volgens een recent onderzoek van Gallup voelt minder dan 12 procent van de Afghaanse vrouwen zich met respect en waardigheid behandeld, meldt NPR. Vrouwen die hun mening uiten tegen de taliban worden geconfronteerd met gewelddadige onderdrukking van hun protesten, detentie, intimidatie en zelfs marteling. Velen zagen zich gedwongen het land te ontvluchten.

    Naar schatting 90.000 vrouwen zijn getroffen door het studieverbod op universitair onderwijs

    Naar schatting 90.000 vrouwen zijn getroffen door het studieverbod op universitair onderwijs. Velen van hen proberen het daarom digitaal – bijvoorbeeld via University of the People, een particuliere online-universiteit in het Amerikaanse Pasadena. Dat is allesbehalve ideaal vanwege slechte internetverbindingen. Bovendien is er geen vooruitzicht op werk, want banen voor vrouwen zijn er amper. Ook onderwijsinstellingen als FutureLearn, Herat School en Education Bridge for Afghanistan springen in op de gestegen vraag naar digitaal onderwijs door cursussen te ontwerpen en beurzen beschikbaar te stellen voor Afghaanse studenten. ‘Hun toekomstperspectieven zijn inderdaad somber, maar dat betekent niet dat ze hun onderwijs zouden moeten staken,’ aldus Shai Reshef, voorzitter van University of the People. Hij zegt dat zijn universiteit meer dan 6000 aanvragen kreeg sinds de aankondiging van het verbod in december. Het gehele jaar ervoor waren dat er 10.000.