Ze krijgen tot eind september doorbetaald als ze opstappen
De regering-Trump heeft alle financiële overheidssteun voor geslachtsverandering voor mensen onder de 19 jaar geschrapt en Benjamin Netanyahu uitgenodigd om naar Washington te komen. Verder meldt Axios dat het Witte Huis dinsdag een e-mail heeft gestuurd aan ongeveer twee miljoen landelijke ambtenaren waarin ze het aanbod krijgen om tot 30 september doorbetaald te krijgen als ze hun ontslag indienen voor 6 februari. De regering verwacht 100 miljard dollar per jaar te besparen als, zoals ze hoopt, 5 tot 10 procent van de ambtenaren op dit aanbod ingaat.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
‘Dit is weer een nieuwe stap in een ongekende poging om professionele ambtenaren eruit te schoppen en, zeggen waarnemers, te vervangen door loyalisten,’ aldus Axios. Politico wijst er ook op dat de door de regering opgelegde bevriezing van de uitgaven heeft geleid tot ‘verwarring en frustratie’ die tienduizenden projecten in het ongewisse laat. Een rechter heeft de bevriezing ’s avonds tijdelijk geblokkeerd.
Hij is veroordeeld vanwege ernstige boekhoudfraude
Trump zal zijn straf moeten erkennen nu het Hooggerechtshof in New York zijn hoger beroep heeft verworpen. Het hoogste gerechtshof, dat een conservatieve meerderheid heeft, weigerde donderdag de veroordeling van de Republikein in de zaak-Stormy Daniels op te schorten. Zijn veroordeling zal daarom zoals gepland plaatsvinden op vrijdag, tien dagen voor zijn terugkeer naar het Witte Huis.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Trump werd op 30 mei veroordeeld in de zaak over betalingen van zwijggeld aan de pornoactrice Stormy Daniels vanwege ‘ernstige boekhoudfraude met als doel het verhullen van een samenzwering om de verkiezingen van 2016 te verstoren’. De veroordeling zal ‘zijn status als eerste crimineel die het Oval Office betrekt consolideren’, schrijft The New York Times.
De helft van de doden zouden huurlingen van Wagner zijn
De zware gevechten in en rond de Oekraïense stad Bachmoet hebben aan zeker twintigduizend Russische militairen het leven gekost. Dat meldt het Witte Huis, schrijft persbureau Reuters. Nog eens tachtigduizend Russische militairen zouden gewond zijn geraakt bij de gevechten. Een helft van de doden zouden onderdeel hebben uitgemaakt van de Russische Wagner-groep.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Om de stad Bachmoet wordt al enkele maanden hard gevochten en beide strijdende partijen lijden zware verliezen. Oekraïne weigert zich terug te trekken en probeert tijd te winnen voor het lente-offensief, dat op het punt van beginnen staat. Rusland hoopt met een inname van Bachmoet een symbolische overwinning te boeken.
Intussen gaan Russische aanvallen op andere doelen in Oekraïne onverminderd door. Zo werden op maandag diverse aanvallen uitgevoerd op de Oekraïense hoofdstad Kyiv. Meerdere raketten werden afgevuurd, grotendeels op militaire doelwitten. Het is voor het eerst in maanden dat Kyiv weer doelwit is van een grootscheepse aanval, wat kan duiden op een verandering in de strategie van Rusland.
De 80-jarige maakt volgende week zijn kandidatuur bekend
De Amerikaanse president Joe Biden maakt naar verwachting volgende week zijn kandidatuur voor het presidentschap van de Verenigde Staten bekend. Dat meldt de Washington Post. Zijn campagneteam zou bezig zijn de puntjes op de i te zetten rondom de aankondiging en hoogstwaarschijnlijk dinsdag met de mededeling komen.
Een van de belangrijkste redenen dat Biden zich herkiesbaar stelt is dat er binnen de Democratische Partij weinig andere kandidaten zijn. Daarnaast zou hij zijn programma nog niet volledig hebben kunnen uitvoeren en hoopt hij de meerderheid in het Huis van Afgevaardigden te heroveren om zo makkelijker wetten door het Congres te krijgen.
Biden, die momenteel tachtig jaar is, kan bij herverkiezing zijn eigen record van oudste president ooit van de VS aanscherpen. Wordt hij herkozen, dan is hij zesentachtig jaar bij het einde van zijn ambtstermijn. Tijdens de verkiezingen is er een kans dat hij het weer moet opnemen tegen Donald Trump, die hoopt kandidaat voor de Republikeinse Partij te worden.
De evacuatie van mensen uit Afghanistan door de Amerikanen verliep zeer chaotisch, mede door toedoen van oud-president Donald Trump. Dat staat in een onderzoeksrapport van het Witte Huis, meldt CNN. Ook zouden de Amerikaanse inlichtingendiensten gefaald hebben. Zij hadden niet zien aankomen dat de taliban het land zo snel zouden veroveren.
Trump had geen plan voor evacuatie uit Afghanistan laten opstellen
Door de chaotische evacuatie van circa 120.000 mensen ontstond er een machtsvacuüm in Kaboel, dat in de dagen erna werd gevuld door de taliban. De chaos verergerde nadat op 26 augustus, terwijl men volop bezig was met evacueren, een zelfmoordaanslag bij de luchthaven van Kaboel voor bijna tweehonderd doden zorgde.
Dat Donald Trump verantwoordelijkheid krijgt toegeschoven, komt doordat hij geen plan voor de evacuatie van mensen uit Afghanistan had laten opstellen, waardoor de terugtrekking moest worden geïmproviseerd. Inlichtingendiensten hadden ook overschat hoe sterk het Afghaanse leger was. Desondanks wordt benadrukt dat een vertrek uit Afghanistan een goed besluit was.
Het Witte Huis uitte donderdag ‘zeldzame kritiek’ op Israël, schrijft Middle East Eye. Volgens de VS creëert het besluit van Israël om negen nederzettingen op de bezette Westelijke Jordaanoever te legaliseren en er nieuwe woningen te bouwen een situatie ‘die de kansen op een vreedzame oplossing van het Israëlisch-Palestijnse conflict vermindert’.
‘We zijn zeer ontzet over de aankondiging van de Israëli’s,’ aldus de perswoordvoerder van het Witte Huis. ‘De Verenigde Staten zijn sterk gekant tegen deze unilaterale maatregelen die de spanningen verergeren, het vertrouwen tussen de partijen schaden en de geografische levensvatbaarheid van de tweestatenoplossing ondermijnen.’
Washington weigerde echter een ontwerpresolutie van de VN-Veiligheidsraad te steunen waarin wordt opgeroepen tot een ‘onmiddellijke stopzetting’ van Israëls nederzettingsactiviteiten in de Palestijnse gebieden. ‘Ons standpunt is dat de invoering van de resolutie weinig nut heeft voor de ondersteuning van de onderhandelingen over de tweestatenoplossing,’ aldus het ministerie van Buitenlandse Zaken.
Het is voor het eerst sinds de oorlog dat Zelensky zijn land verliet
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft woensdag een bliksembezoek aan de Verenigde Staten gebracht. Het is de eerste keer sinds het uitbreken van de oorlog dat Zelensky zijn land verliet. Naast een overleg met Biden gaf Zelensky een toespraak in het Congres, schrijft persbureau AP.
Zelensky was door Biden uitgenodigd om naar Washington te komen en hij werd met een Amerikaans legervliegtuig vanuit Polen naar de Amerikaanse hoofdstad gevlogen. Daar sprak hij met president Biden over nieuwe wapenleveringen ter waarde van 1,85 miljard dollar door de Amerikanen, waaronder een Patriot-luchtafweersysteem.
In het Congres, waar enkele Republikeinen in toenemende mate kritiek hebben op de niet-aflatende wapensteun aan Oekraïne, ging Zelensky in op de kritiek van sommige afgevaardigden. Hij zei dat hun geld niet naar goede doelen ging, maar moest worden gezien als een investering in globale veiligheid.
Saoedi-Arabië en Rusland, die optreden als leiders van het energiekartel OPEC+, hebben gisteren ingestemd met een productievermindering van twee miljoen vaten olie per dag. De organisatie van olie-exporterende landen doet dat om de prijzen te doen stijgen, in weerwil van pogingen van de VS en Europa om de enorme inkomsten die Moskou uit de verkoop van ruwe olie haalt, af te snijden, analyseert The New York Times. De vermindering vertegenwoordigt ongeveer 2 procent van de wereldwijde olieproductie en is de eerste in meer dan twee jaar.
De prijs van ruwe Brentolie steeg na de vergadering met 1,5 procent
Door de productie te verlagen, wilde OPEC+ ook een signaal afgeven aan de energie-importerende landen over de cohesie van de organisatie tijdens de oorlog in Oekraïne en haar bereidheid om snel te handelen om te hoge prijzen te voorkomen, aldus analisten. Het Witte Huis bekritiseerde het besluit en omschreef het in een verklaring als ‘kortzichtig’, gezien de toestand van de wereldeconomie, aldus het New Yorkse dagblad.
De prijs van ruwe Brentolie, de internationale benchmark, die tijdens de zomer was ingezakt, steeg na de vergadering met meer dan 1,5 procent, waarmee de prijsstijging van de afgelopen dagen werd doorgezet en de prijzen weer op het niveau van medio september kwamen.
‘Explosieve getuigenis’ van voormalig Witte Huis-medewerker
Tijdens een verrassingshoorzitting van de onderzoekscommissie over de bestorming van het Capitool op 6 januari 2021, gaf Cassidy Hutchinson, de voormalig assistent van Mark Meadows, stafchef van het Witte Huis, een gedetailleerd overzicht van het grillige optreden van de president op de dag van de opstand. Het verhaal van Hutchinson was ‘misschien wel de meest vernietigende getuigenis van de daden van een zittende president in de geschiedenis van de VS’, aldus Politico.
‘Het was een staatsgreep, en Trump was volledig van plan die uit te voeren’, kopt The Nation. Volgens Carl Hulse, correspondent Washington van The New York Times, was het meest schokkende moment van deze ‘directe, explosieve, filmische getuigenis’ toen de voormalig Witte Huis-medewerker ‘een uitzinnige president portretteerde’ die tegen zijn chauffeur van de geheime dienst schreeuwde: ‘Ik ben verdomme de president van de Verenigde Staten, breng me nu naar Capitol Hill!’
‘Trump wist dat zijn aanhangers gewapend waren en dat kon hem niets schelen’
De chauffeur had Trump zojuist uitgelegd dat het onmogelijk was om zijn veiligheid te garanderen te midden van een gewapende menigte. Geconfronteerd met deze weigering, heeft Trump vervolgens ‘geprobeerd het stuur over te nemen’, en hem zelfs de keel dicht geknepen, aldus de krant.
The Hill noemt nog vier andere ‘explosieve momenten’ die de zesentwintigjarige tijdens de verrassingshoorzitting naar voren bracht: ‘Trump wist dat zijn aanhangers gewapend waren en dat kon hem niets schelen’; hij vond dat zijn vicepresident Mike Pence ‘het verdiende om te worden opgehangen’; Mark Meadows en Rudy Giuliani ‘vroegen om een presidentieel pardon’ na 6 januari 2021; en tot slot had het staatshoofd vaak ‘woedeaanvallen’ waarbij hij soms ’zijn bord tegen een muur gooide’.
Deze onthullingen ‘kunnen uiterst problematische juridische gevolgen hebben’ voor Trump, aldus een strafrechtadvocaat die werd geïnterviewd door Fox News.
Karine Jean-Pierre vervangt vanaf 13 mei Jen Psaki
Het is voor het eerst dat er een zwarte en openlijk lesbische woordvoerder in het Witte Huis is. ‘Karine Jean-Pierre schrijft geschiedenis’, schrijft Jezebel enthousiast, erop wijzend dat dit een ongekend profiel is voor de positie. De Amerikaanse president heeft haar gekozen om Jen Psaki met ingang van 13 mei te vervangen.
Karine Jean-Pierre is geboren in Haïti en kwam op vijfjarige leeftijd naar New York. Ze werkte in 2008 mee aan de presidentiële campagne van Barack Obama en was actief in zijn eerste ambtstermijn in de regering. Ook was ze stafchef van de huidige vicepresident Kamala Harris. ‘Joe Biden heeft in ieder geval zijn belofte gehouden om van zijn regering een sterk voorbeeld te maken van diversiteit en om kansen te bieden aan hen die het verdienen’, aldus de feministische site. ‘We hebben nu een trots zwart lid van de lgbtqia-gemeenschap in het centrum van de perskamer van het Witte Huis. Zo’n vertoning hebben veel jongeren nog nooit in hun leven gezien.’
Voor een land dat zwemt in de olie en makkelijk zou kunnen overschakelen op zonne-energie, is een mega-investering in kerncentrales een vreemde stap. Het echte doel is dan ook een kernwapenprogramma, vrezen sceptici.
Saoedi-Arabië bezit de op een na grootste oliereserves ter wereld en hoeft zich dus weinig zorgen te maken om energie. Maar het koninkrijk wil nu toch een van de grootste investeringen in kernenergie aller tijden plegen: het steekt 80 miljard dollar in de bouw van zestien kernreactoren die de komende vijfentwintig jaar moeten verrijzen.
Uit deze krachtpatserij blijkt dat het ’s werelds meest iconische oliegigant ernst is met het terugdringen van zijn bijna totale afhankelijkheid van olie – maar kan het ook zijn dat het land op termijn een kernarsenaal nastreeft?
123-overeenkomst
Saoedi-Arabië stelt dat het zijn energieportefeuille wil uitbreiden. Elektriciteitsopwekking uit kernreactoren betekent dat de Golfstaat zelf minder olie hoeft te consumeren en er dus meer van kan exporteren. Meer export betekent meer overheidsinkomsten.
Volgens energiedeskundigen wil Saoedi-Arabië zo snel mogelijk munt slaan uit zijn oliereserves, omdat verwacht wordt dat de mondiale vraag op termijn zal afnemen vanwege de opkomst van hernieuwbare energie en de uiteindelijke dominantie van de elektrische auto. En dus is het zaak het accent in de Saoedische economie te verleggen van olie naar de tech- en entertainmentsector.
Momenteel is Riyad in gesprek met bedrijven uit meer dan tien landen over de aankoop van nucleaire technologie om de eerste twee reactoren te bouwen – en Amerikaanse gegadigden staan vooraan in de rij. Probleem is wel dat de regering-Trump voorafgaand aan elke Amerikaanse verkoop een overeenkomst voor nucleaire samenwerking met Saoedi-Arabië moet sluiten, een zogeheten ‘123-overeenkomst’ waarin landen beloven dat ze de krachtige nucleaire installaties die ze van de VS kopen niet op oneigenlijke wijze zullen gebruiken.
Gesprekken tussen de VS en Saoedi-Arabië over een dergelijk akkoord zijn al gaande – de Amerikaanse minister van Energie Rick Perry besprak de zaak in maart in Londen met Saoedische functionarissen, en ook president Trump zal de kwestie hebben aangesneden tijdens zijn ontmoeting met de Saoedische kroonprins Mohammed bin Salman kort geleden.
Dekmantel
Experts op het gebied van nucleaire proliferatie en Amerikaanse Congresleden van beide partijen maken zich echter grote zorgen over de deal. Zij vrezen dat Riyad zal proberen de technologie te gebruiken om een kernwapenprogramma op te zetten. Dat zou een van de meest instabiele regio’s ter wereld nog instabieler maken. Sommige sceptici denken zelfs dat het energieverhaal van Riyad louter een dekmantel is voor militaire ambities.
Dit is meer dan een gissing. In een interview met de Amerikaanse omroep CBS op 18 maart gaf de Saoedische kroonprins, ook wel MBS genoemd, openlijk toe dat nucleaire bewapening een optie was: ‘Saoedi-Arabië wil geen kernwapens hebben, maar als Iran ze ontwikkelt, dan zullen wij zeker niet achterblijven.’
De regering-Trump kan proberen ervoor te zorgen dat dit nooit gebeurt. Met de ‘123-overeenkomst’ kan het de Saoedi’s dwingen tot een juridisch bindende toezegging dat ze geen uranium zullen verrijken of verbruikte splijtstof zullen opwerken – processen die nodig zijn om kernwapens te maken.
Naar verluidt overweegt Washington echter om Saoedi-Arabië toe te staan uranium te verrijken. Daarvoor zouden volgens deskundigen twee belangrijke redenen zijn. Ten eerste heeft Trump duidelijk een zwak voor Saoedi-Arabië: het was het eerste land dat hij op zijn eerste buitenlandse reis als president bezocht. Ook steunde hij een aantal van Riyads meest radicale politieke beslissingen, zoals de campagne van afgelopen zomer om buurland Qatar te isoleren en de vernietigende militaire interventie in Jemen.
Ten tweede zou Trump kunnen zwichten voor het aanlokkelijke vooruitzicht van miljardencontracten voor Amerikaanse nucleaire productiebedrijven die dolgraag zaken willen doen. De verleiding om een deal te accepteren die de weg naar een Saoedische kernbom effent is mogelijk te groot om te weerstaan.
Saoedi-Arabië blijft erbij dat het alleen kernenergie wil om de energieproductie te verhogen en niet om wapens te bouwen. ‘Wij voelen wij er niets voor nucleaire technologie aan te wenden voor militaire doeleinden en doen juist erg ons best om de verspreiding van kernwapens door anderen tegen te gaan,’ aldus de Saoedische minister van Energie Khalid al-Falih op een gezamenlijke persconferentie met minister Perry in december vorig jaar.
Het nucleaire akkoord dat Iran in 2015 met onder meer de VS tekende, beperkt de mogelijkheden van het land om materiaal te maken dat nodig is voor een atoombom aanzienlijk, maar rond 2030 verlopen cruciale onderdelen van de overeenkomst
Energiedeskundigen zeggen dat het zeker zin heeft voor Saoedi-Arabië om nieuwe vormen van energie te genereren, zodat het meer van zijn olie kan exporteren voordat de verwachte waardedaling van deze grondstof een feit is. Maar waarom gekozen voor nucleaire energie als alternatief, in plaats van hernieuwbare energie?
Joe Romm, een voormalig onderminister van Energie tijdens de Clinton-jaren, vertelde me dat Saoedi-Arabië een groot deel van het land van stroom zou kunnen voorzien met zonne-energie. De uitgestrekte woestijnen waar de zon vrijwel permanent zeer fel schijnt zijn daarvoor van nature geschikt.
Aangezien Saoedi-Arabië tegen extreem lage kosten zonne-energiecentrales zou kunnen bouwen om zonnestroom te produceren, is het, aldus Romm, ‘vanuit energie-oogpunt niet zo logisch dat de Saoedi’s zo’n sterke voorkeur aan de dag leggen voor de nucleaire optie, die notoir duur is’.
Leg de plannen van Saoedi-Arabië om te investeren in hernieuwbare energie naast de voorgenomen investeringen in kernenergie, en je ziet volgens Romm dat Riyad minstens drie keer zo veel elektriciteit uit kernreactoren zal proberen op te wekken als uit hernieuwbare energie.
Militaire ambities
Amerikaanse experts op het gebied van buitenlandse politiek en nucleaire non-proliferatie zijn het door de bank genomen eens dat de voorkeur voor het ene programma boven het andere maar één ding kan betekenen: militaire ambities.
‘Ik denk dat een belangrijke – zo niet de belangrijkste – drijfveer voor het nucleaire programma van Saoedi-Arabië de veiligheidscompetitie met Iran is,’ aldus Kingston Reif, een non-proliferatie-expert bij de Arms Control Association.
Iran is de aartsrivaal van Saoedi-Arabië in het Midden-Oosten en Saoedi-Arabië vreest dat Teheran zijn civiele nucleaire programma zal gebruiken om in de toekomst wapens te maken en de machtsverhoudingen in de regio daarmee in zijn voordeel te doen omslaan. Het nucleaire akkoord dat Iran in 2015 met onder meer de VS tekende, beperkt de mogelijkheden van het land om materiaal te maken dat nodig is voor een atoombom aanzienlijk, maar rond 2030 verlopen cruciale onderdelen van de overeenkomst.
Die beperkingen kunnen nog veel sneller tot het verleden behoren wanneer Trump zijn herhaalde dreigementen uitvoert om zich uit de deal terug te trekken. Iran kan in dat geval binnen enkele dagen de nodige stappen zetten in de richting van wapenproductie.
Aangezien MBS openlijk heeft toegegeven dat Saoedi-Arabië zich genoodzaakt zal voelen kernwapens na te streven als Iran hetzelfde doet, moet een Saoedisch civiel nucleair programma welhaast als een potentiële militaire troef worden beschouwd.
De regering-Trump is momenteel in onderhandeling met de Saoedi’s over een overeenkomst inzake nucleaire samenwerking. Waarschijnlijk kwam die ter sprake toen de kroonprins op 20 maart te gast was in het Witte Huis. (Noch Saoedi-Arabië, noch de VS vermeldde hier iets over naar aanleiding van de bijeenkomst, wel werd er gezinspeeld op ‘nieuwe handelsovereenkomsten’.)
Volgens recente berichten zal het Witte Huis Saoedi-Arabië mogelijk toestaan uranium te verrijken. Een land kan uranium verrijken om brandstof te produceren voor zijn kernreactoren, maar datzelfde proces kan ook dienen om een atoombom te maken – en dat heeft de bezorgdheid van Amerikaanse Congresleden van beide partijen gewekt.
‘Het interview met de kroonprins van vorige week zou reden genoeg moeten zijn voor de regering om de rem te zetten op de onderhandelingen en te benadrukken dat er geen 123-overeenkomst mogelijk is die verrijking en opwerking omvat,’ aldus het Republikeinse Congreslid Ileana Ros-Lehtinen, voorzitter van de Subcommissie Buitenlandse Zaken voor het Midden-Oosten en Noord-Afrika van het Huis van Afgevaardigden. ‘Maar helaas blijkt uit het weinige dat de regering loslaat dat ze deze deal louter in handelstermen beziet en dat de nationale veiligheid niet of nauwelijks een overweging is.’
Senator Bob Corker, voorzitter van de Senaatscommissie voor Buitenlandse Betrekkingen, heeft de regering laten weten dat er in het Congres vanuit beide partijen weerstand is tegen een 123-overeenkomst die uraniumverrijking toestaat.
Het Witte Huis moet de overeenkomst ter beoordeling aan het Congres voorleggen en Congresleden kunnen deze blokkeren met een gezamenlijke resolutie.
Maar dat kan een averechts effect hebben: de Saoedi’s kunnen zich dan tot Russische of Chinese bieders wenden. En volgens analisten zullen de Russen en Chinezen minder geneigd zijn de verrijkings- of opwerkingsambities van Saoedi-Arabië te beteugelen. Om die reden stellen sommige analisten dat Washington een compromis met Riyad moet overwegen.
‘Ik zie liever de Amerikaanse nucleaire industrie in Saoedi-Arabië dan die van Rusland of China, dus moeten we ons met de Saoedi’s zien te verstaan’
‘Ik zie liever de Amerikaanse nucleaire industrie in Saoedi-Arabië dan die van Rusland of China, dus moeten we ons met de Saoedi’s zien te verstaan. We moeten de best mogelijke beperkingsclausules voor verrijking en opwerking zien te bedingen, inclusief een verbod voor langere tijd, bijvoorbeeld twintig of vijfentwintig jaar,’ aldus Robert Einhorn, voormalig adviseur wapenbeheersing en ontwapening van het ministerie van Buitenlandse Zaken, tegen The Washington Post. ‘We moeten enige flexibiliteit tonen.’
Saoedi-Arabië beschouwt het vermogen om uranium te verrijken als een ‘soeverein’ recht, en kon geen 123-overeenkomst met de regering-Obama bereiken omdat president Obama weigerde dat recht te erkennen.
Alexandra Bell, een expert op het gebied van wapenbeheersing uit het Obama-tijdperk, vertelde me dat de Saoedi’s niet zullen toegeven ‘zonder druk uit de allerhoogste kringen van het Witte Huis’. Dat wil zeggen: aanhoudende druk van de president zelf of topfunctionarissen als minister van Energie Perry. Maar Trump ligt misschien helemaal niet wakker van de verrijkingskwestie. Hij bekijkt de kwestie door een andere bril dan zijn voorganger – voor de huidige president stijgen de belangen van het Amerikaanse bedrijfsleven ver uit boven het veiligheidsaspect. Vorig jaar, toen Trump zijn enorme wapendeal van 110 miljard dollar met de Saoedi’s beklonk, verkocht hij dit aan het publiek als een manier om ‘banen, banen en nog eens banen’ voor de VS te creëren.
Een nucleaire deal met de Saoedi’s betekent een stimulans voor de in zwaar weer verkerende Amerikaanse nucleaire bouwbedrijven. Westinghouse, de meest prominente Amerikaanse bieder, zit momenteel in een faillissementsprocedure, wat nu al duizenden banen heeft gekost.
In hun onderhandelingen met Washington zullen de Saoedi’s Trumps gevoeligheid voor het werkgelegenheidsaspect waarschijnlijk als dankbaar drukmiddel gebruiken om hun zin te krijgen.
in 2014 opgerichte nieuws- en opiniesite die onderdeel is van Vox Media. Dit technologiebedrijf beheert ook de sportwebsite SB Nation, de technologiesite The Verge en gamingsite Polygon.Vox heeft als missie om ‘het nieuws uit te leggen‘ en richt zich op een jong en welvarend publiek.
Deze week verscheen de Nederlandse vertaling van Fire and Fury, de onverbiddelijke bestseller over Donald Trump. Het Duitse weekblad Die Zeit sprak met auteur Michael Wolff over zijn toegang tot het Witte Huis, de kritiek op zijn boek en de wraakzucht van Trump.
U beschrijft in uw boek de eerste maanden van Donald Trump in het Witte Huis, en u beweert dat hij mentaal niet in staat is om zijn werk te doen. U zet daarmee fundamentele vraagtekens bij het presidentschap van Donald Trump. Was dat uw opzet?
‘Het was niet mijn bedoeling Trump te beschadigen. Ik had met plezier een ander boek geschreven, over Trump als succesvol president. Eigenlijk had ik dat zelfs heel graag gedaan, want dat zou pas een bijzonder boek zijn geweest. Maar ik heb daar geen enkele aanwijzing voor gevonden.’
Klopt het dat president Trump na het verschijnen van uw boek informatie heeft ingewonnen over uw afspraken met de pers? Houdt hij u in de gaten?
(lacht) ‘Ja, blijkbaar wel. Als hij dat serieus meent, dan zal hij de afgelopen tijd veel tijd voor de televisie hebben doorgebracht.’
Uw boek heeft enorme gevolgen. Trump heeft zijn voormalige chef-adviseur Steve Bannon zo goed als buitenspel gezet en probeert via Twitter te bewijzen dat hij mentaal stabiel is. Wat mogen we allemaal nog meer verwachten?
‘Dat weet ik eerlijk gezegd ook niet. Ik had dit allemaal totaal niet verwacht. Het gaat tenslotte maar over een boek. En veel van wat ik schrijf is absoluut niet nieuw.’
U geeft heel wat voorbeelden die erop wijzen dat Trump geestelijk gestoord zou zijn. U schrijft dat hij oude vrienden van zijn golfclub niet meer herkent, dat hij voortdurend en steeds vaker hetzelfde zegt. Lijdt de president aan dementie?
‘Dat kan ik niet zeggen, ik ben geen arts. Maar als je een gesprek voert met iemand die voortdurend alles herhaalt, dan vind ik dat toch alarmerend.’
‘Toen ik zei dat ik een boek wilde schrijven, zei hij: ‘Een boe-oek?’ En verloor onmiddellijk zijn interesse’
Kunt u iets meer vertellen over een van de keren dat u Trump in het Witte Huis hebt ontmoet?
‘Nee.’
Waarom niet?
‘Omdat die ontmoetingen niet on the record waren, ze waren niet voor publicatie bedoeld. Hij begon telkens weer over de media. Als ik hem in de wandelgangen tegenkwam, begon hij bijvoorbeeld te klagen over de latenightshows… ik zei dus net dat ik niet over deze ontmoetingen zou praten en nu doe ik het toch, maar goed. Er was een grappig voorval toen hij eens begon te klagen over de uitzendingen van Saturday Night Live. Hij zei: “Die zijn slecht, die zijn zeer, zeer slecht.” En ik antwoordde: “Ach, dat is toch gewoon wat de mensen van dit programma verwachten.” Waarop hij antwoordde: “Maar ze zijn zeer, zeer slecht.” En ik zei: “Trekt u zich dat toch niet zo aan. Negeert u dat toch gewoon.” En hij keek me aan en zei: “Maar Michael, ze zijn zeer, zeer, zeer slecht.” En ik dacht: Okééé…’
Hoe vaak hebt u hem ontmoet?
‘Niet zo vaak. Maar dat hoefde ook niet, want het boek gaat over wat mensen die elke dag met hem samenwerken over hem denken.’
U kon de eerste maanden van zijn presidentschap bijna ongehinderd het Witte Huis binnenlopen. Hoe heeft u het voor elkaar gekregen om Trump van uw boekproject te overtuigen?
‘Ik heb hem na de verkiezingen gevraagd of ik een boek mocht schrijven over zijn eerste honderd dagen als president. Hij dacht eerst dat ik op zoek was naar werk. Maar toen ik zei, nee, nee, ik zoek geen baan, ik wil een boek schrijven, zei hij – ik herinner me dat nog heel goed: “Een boe-oek?” Toen verloor hij onmiddellijk zijn interesse. Daarna zei ik nog dat ik heel graag een boek wilde schrijven, en hij zei alleen nog: “Ach, ach, ja natuurlijk.” Ik heb Kellyanne Conway [een van Trumps belangrijkste adviseurs] daarvan op de hoogte gebracht en vervolgens dook ik op geregelde tijdstippen op in het Witte Huis.’
Hoe moeten we ons dat precies voorstellen?
‘Ik liet gewoon afspraken maken voor mezelf. Ik zei dat ik met goedkeuring van de president aan een boek bezig was, en omdat niemand precies wist hoe de vork in de steel zat, kon ik daar bij momenten hele middagen gewoon gaan zitten en kijken hoe het er toegaat. Hoe vaker ze me zagen zitten, hoe meer ze me als een deel van het meubilair gingen beschouwen. Soms kwam iemand me zomaar iets vertellen en soms hing ik gewoon wat rond in de West Wing.’
Kan dat zomaar? Is die niet streng beveiligd?
(lacht) ‘Je kunt daar inderdaad zomaar rondlopen.’
Wat deed u anders dan de andere journalisten in het Witte Huis?
‘Om heel eerlijk te zijn, stelde ik niet eens vragen. Ik zat daar op een bank in de hal te wachten op mijn afspraak en ik hield mijn ogen en oren open. Ik was als een spons die alles opzoog.’
Waar was u het bangst voor?
‘Dat Rupert Murdoch, de grote mediabaas, lucht zou krijgen van mijn boek en Trump zou vertellen dat hij me eruit moest gooien. Ik vreesde dat Murdoch mijn achilleshiel was.’
*Murdoch heeft u ooit lange tijd uitgebreid toegelaten tot zijn inner circle, waarna u een heel kritisch boek over hem hebt geschreven. *
‘Ja, en toch heeft hij Trump vreemd genoeg nooit voor mij gewaarschuwd. Hoewel ze regelmatig met elkaar telefoneren.’
Afgezien van Trump zelf is het bijna onvoorstelbaar dat zoveel medewerkers openlijk met u over de president hebben gepraat.
‘Ik had het gevoel dat niemand wakker lag van een boek dat pas over een jaar of zo zou verschijnen. Soms hadden we een gesprek off the record, waarna ik vroeg om bepaalde uitspraken te mogen gebruiken voor het boek. Toen ze vroegen wanneer het zou verschijnen en hoorden dat dat pas over een jaar zou zijn, leek dat zo ver weg dat ze het allemaal prima vonden.’
U schrijft dat de medewerkers van Trump heel anders over hem zijn gaan denken in de zes maanden dat u daar was. Hoezo?
‘In het begin vond iedereen het leuk om die eigenaardige, maar door het volk verkozen president bij te staan. De meesten kenden hem helemaal niet. Bij andere regeringen hadden de medewerkers al twee of drie jaar samengewerkt met de presidentskandidaat, voor hij het Witte Huis introk, maar Trump had niet zo’n ingewerkt team. Tijdens mijn laatste weken in het Witte Huis, toen Trumps medewerkers hem bij het dagelijkse werk hadden leren kennen, waren ze allemaal compleet gedesillusioneerd door zijn woedeaanvallen, zijn koppigheid en door het feit dat zijn kinderen uiteindelijk meer gezag hadden dan zijn ervaren medewerkers.’
U schrijft dat alle medewerkers er inmiddels van overtuigd zijn dat er aan hun baas iets schort en dat hij niet voldoet aan de hoge eisen van het presidentschap. Waarom houden de meesten er dan niet mee op?
‘Aan de ene kant gaat het om hun carrière. Maar ik denk dat ze gewoon ook het ergste willen voorkomen. Ze zijn er om hem zoveel mogelijk op het goede spoor houden. Zijn medewerkers proberen Trump onder controle te houden, hoewel ze weten dat hij niet onder controle te houden is. Het zijn geen mensen die bewondering hebben voor de man voor wie ze werken. Ze zien het min of meer als hun taak het land voor Trump te beschermen.’
Een van uw belangrijkste gesprekspartners in het Witte Huis was Steve Bannon, die u beschrijft als een briljant strateeg. Bannon moet toch precies geweten hebben met wie hij zo openlijk over Trump in gesprek ging en wat de risico’s daarvan waren.
‘Bannon raakte steeds gefrustreerder over Trump en hij zag hem in toenemende mate als een probleem voor zijn nationalistische project. Bannon was ervan overtuigd dat zijn kandidaat Roy Moore bij de tussentijdse verkiezingen voor de senaat in Alabama zou winnen en dat hij daarna afstand zou kunnen nemen van Trump. Want Moore had Bannon in zijn functie van kingmaker bevestigd. En Bannon zou mijn boek hebben gebruikt om zich te distantiëren van Trump, die hij steeds meer als een idioot begon te zien.’
Bannon heeft intussen een van zijn uitspraken over Trumps oudste zoon, Donald Trump Junior, teruggenomen…
‘Nee, hij neemt die uitspraak niet terug, dat klopt niet. Hij zegt alleen dat zijn beschuldiging van landverraad niet tegen Donald Junior gericht was, maar tegen Paul Manafort [een andere Trump-adviseur]. Wat absurd is.’
‘Zijn medewerkers zien het als hun taak het land voor Trump te beschermen’
Zou u Bannon die uitspraak op tape terug kunnen laten horen?
‘Hij weet dat ik dat opgenomen heb. En daarom heeft hij ook zijn andere uitspraken over Donald Trump Junior niet teruggenomen, bijvoorbeeld dat hij meteen zou breken bij een ondervraging door speciaal aanklager Robert Mueller. Bannon wil de schade beperken, maar hij kan zijn uitspraken niet terugnemen.’
Veel journalisten hebben gepoogd Trump politiek te verklaren. Uw boek gaat bijzonder weinig over politiek…
‘Dat is puur en alleen omdat ik denk dat politiek Trump niet interesseert. Volgens mij moet je Trump niet proberen te verklaren door te beschrijven hoe hij de hervorming van het zorgstelsel aanpakt. Dat is niet het verhaal. De journalisten in Washington wisten van meet af aan niet hoe ze over Donald Trump moesten schrijven. Ik ontdekte hoe het moet. En het lijkt de lezers te overtuigen.’
Volgens critici hebt u succes met uw boek omdat u Trumps tegenstanders bevestigt in hun afkeer.
‘Welnee, mijn boek bevestigt niets, het is Harry Potter!’
‘Hij is de eerste president in de geschiedenis van de Verenigde Staten die een klacht indient wegens smaad en schending van de morele levenssfeer’
Eigenlijk komt uw argumentatie erop neer dat een man die zich gek en dom gedraagt, misschien gewoon gek en dom ís. Dat is gevaarlijk. The New York Times verwijt u dat uw kritiek niet gefundeerd is.
‘Ik denk dat The New York Times even verrast was door mijn boek als Trump zelf. De krant dacht dat het verhaal van Trump haar toebehoorde. En toen kwam ik op de proppen, een onafhankelijke journalist, een buitenstaander die niet tot de journalistieke en politieke kringen in Washington behoort. En nu zijn ze verontwaardigd dat ik er met de scoop van de eeuw vandoor ben gegaan.’
Trump staat erom bekend dat hij erg wraakzuchtig kan zijn. Bent u niet bang voor bijvoorbeeld een onverwachte belastingcontrole?
(lacht) ‘Ja, hij is echt heel wraakzuchtig. Hij heeft al een klacht tegen me ingediend! Hij is de eerste president in de geschiedenis van de Verenigde Staten die een klacht indient wegens smaad en schending van de morele levenssfeer. Naar mijn mening is dat een contradictie, als je president bent van de Verenigde Staten. Dus ja, hij is wraakzuchtig. Maar hij is ook incompetent, en daarom maak ik me niet echt zorgen.’
En hoe zit het met extremistische Trump-aanhangers? Het huis van de vrouw die Roy Moore in Alabama ten val heeft gebracht door hem ervan te beschuldigen dat hij haar als kind heeft aangerand, is onlangs in vlammen opgegaan.
‘Die arme vrouw woont in Alabama, ik woon in Greenwich Village in New York. Ik woon niet te midden van de Trump-aanhangers. Ik denk dat een Trump-fanaat op West 9th Street nogal zou opvallen.’
Oprah Winfrey heeft laten weten dat ze er ‘serieus over nadenkt’ in 2020 op te komen als presidentskandidaat voor de Democraten. Hebt u haar al een nieuw boekproject voorgesteld?
De krant van de Duitse intelligentsia is tolerant en liberaal en biedt iedere donderdag grote politieke analyses. Bij controversiële thema’s worden verschillende meningen en auteurs tegenover elkaar gezet. Voormalig bondskanselier Helmut Schmidt levert regelmatig bijdragen.
Deze website gebruikt cookies. Door de site te gebruiken gaan we er vanuit dat je ze accepteert. OK
Manage consent
Over onze cookies
Deze website gebruiks cookies die de gebruikservaring verbeteren. De cookies die we als noodzakelijk categoriseren worden opgeslagen door je browser en zijn essentiëel voor een goede werking van de basisfuncties van deze website. We gebruiken ook third-party cookies die ons helpen te analyseren hoe deze website gebruikt wordt. Deze cookies kunnen ook voor marketingdoeleinden worden gebruikt. Ze worden alleen door je browser opgeslagen als je daar toestemming voor geeft.
Onze noodzakelijke cookies zijn essentiëel voor het goed functioneren van deze website. De basisfuncties en beveiliging van deze website zijn hiervan afhankelijk. Deze cookies slaan geen persoonlijke informatie op.
