Het land heeft een slechte reputatie wat mensenrechten betreft
Door het WK voetbal voor mannen van 2034 toe te wijzen aan Saoedi-Arabië heeft de FIFA het land ‘de grootste voetbalprijs van allemaal’ toegekend, merkt The New York Times op. Het land wordt regelmatig beschuldigd van sportswashing, het gebruik van sport om de aandacht af te leiden van zijn staat van dienst op het gebied van mensenrechten en de impact op het milieu.
Onder kroonprins Mohammed bin Salmane is Saoedi-Arabië de afgelopen jaren flink gaan investeren in de wereldsport. ‘Tennis, golf, Formule 1 en boksen op topniveau hebben allemaal geprofiteerd van de Saoedische vrijgevigheid, net als enkele van de meest prominente voetballers, waaronder Cristiano Ronaldo, die uit Europa zijn weggelokt om in Saoedi-Arabië te spelen. Maar het organiseren van het WK is een prestatie van een heel andere orde,’ merkt de Amerikaanse krant op.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Mensenrechtengroeperingen verzetten zich tegen de kandidatuur van Saoedi-Arabië, ‘met het argument dat de staat van dienst van het land op het gebied van mensenrechten risico’s inhoudt voor de duizenden gastarbeiders (…) die waarschijnlijk zullen worden ingezet om de infrastructuur te bouwen – stadions, luchthavens, wegen en hotels, zelfs een nieuwe stad – die nodig is om de wedstrijden te organiseren’. Bovendien hebben ‘andere critici, waaronder supportersgroepen, beweerd dat de FIFA (…) de stemming heeft gemanipuleerd ten gunste van de Saoedi’s door de regels over de kandidaatstelling te veranderen’, aldus het dagblad.
The Times meldt ook dat de bekendmaking van het winnende bod ‘plaatsvond zonder de bombarie waarmee eerdere bieders het evenement wonnen’. ‘Er waren weinig of geen media aanwezig op het hoofdkwartier van de FIFA en een handjevol Saoedische journalisten applaudisseerde toen de naam van Saoedi-Arabië uit de envelop werd gehaald.’
In Nieuw-Zeeland bevindt zich een voetbalveld op een wel heel bijzondere plek: aan de voet van de hoogste berg van het land. Het is aangelegd met het oog op het naderende WK voetbal voor vrouwen en zal daarna worden prijsgegeven aan de natuur.
Een nieuw aangelegd voetbalveld in de schaduw van Mount Cook, de hoogste berg van Nieuw-Zeeland, werd onlangs ingewijd door twee lokale meisjesteams. Het eindigde in een gelijkspel (1-1). Aanleiding was de komende FIFA Women’s World Cup, die vanaf 20 juli in Australië en Nieuw-Zeeland wordt gehouden. Daarna moet de natuur het weer terug kunnen veroveren. Dat was de voorwaarde.
Sepp Blatter, die zeventien jaar lang de leiding had over voetbalbond FIFA, heeft in een interview met de Zwiterse krant Tages Anzeiger toegegeven dat de toewijzing van het WK Voetbal aan Qatar een fout is geweest. Volgens de Zwitser wilde de FIFA het WK aan de Verenigde Staten geven, maar ging dat plan niet door na tussenkomst van toenmalig president van Frankrijk Nicolas Sarkozy.
In het interview onthult Blatter dat Sarkozy, na een lunch met de kroonprins van Saoedi-Arabië, de toenmalige baas van de Europese voetbalbond UEFA Michel Platini naar het presidentieel paleis riep. Hij zou hem daar hebben gevraagd ervoor te zorgen dat Qatar het WK toegewezen zou krijgen. Volgens Blatter waren de stemmen van Platini en enkele UEFA-collega’s vervolgens doorslaggevend in de toewijzing van het WK aan de oliestaat.
Tegen zowel Blatter als Platini liepen corruptieonderzoeken, voorlopig zonder veroordeling. Een rechterhand van Blatter werd wel eerder veroordeeld voor corruptie rondom het WK 2022, omdat hij televisierechten aan een Qatarese groep verkocht had. Wellicht had het verzoek van Sarkozy ook met corruptie te maken: volgens Blatter kocht Qatar na het krijgen van het WK namelijk voor ruim 16 miljard dollar aan straaljagers van Frankrijk.
Op 20 november begint het WK voetbal in Qatar. ‘Het hele toernooi is een gigantische middelvinger naar de wereld,’ stelt Jonathan Liew. ‘Hoeveel menselijk bloed is er vergoten, hoeveel olie en gas is er verbrand, hoeveel dure lobbyisten zijn er ingehuurd?’
Klik hier om het artikel te beluisteren via Blendle.
Onlangs werd bekend dat de organisatoren van het Wereldkampioenschap voetbal in Qatar hebben besloten de reusachtige bewegende spin van het Glastonbury Festival te huren. Hiermee willen ze de 1,5 miljoen voetbalfans gaan vermaken die in november worden verwacht. De spin, die maar liefst 15 meter hoog is en vanuit zijn mechanische, spinachtige borst grote vuurpluimen de woestijnlucht in zal stoten, zal het middelpunt vormen van het ‘Arcadia Spectacular’-fanfestijn, een dancespektakel dat een maand duurt. Kaartjes kosten zo’n 85 euro per dag.
Ach ja, eerlijk gezegd, waarom ook niet? Nu de nieuwscyclus intenser wordt in aanloop naar de aftrap op 20 november, is een van de meer verwarrende aspecten van Qatar 2022 het gemak waarmee zowel het serieuze als het triviale worden vermeden tot aan het punt waarop het onmogelijk is om te zeggen wat nu precies wat is. Sterfgevallen onder gastarbeiders. Chaos vanwege aanpassingen in de Premier League. Een pint Budweiser voor ruim 17 euro. Speciale ‘ontnuchteringstenten’ voor beschonken fans om hun roes uit te slapen van die Budweiser van 17 euro. Wat doet er echt toe, en wat niet?
Zowel innerlijke monologen als gesprekken met andere journalisten die het toernooi zullen bijwonen, vervallen al snel in het absurde. Kunnen we daar drinken? Kunnen we vapen? Hoe zien de rijen voor de accreditatie eruit? Waar moeten we hardlopen in een land zonder trottoirs? Is dit eigenlijk nog wel bedoeld om leuk te zijn? Ben ik schandelijk bevoorrecht, omdat ik waag dat zelfs maar te vragen? Hoeveel menselijk bloed is er vergoten, hoeveel olie en gas is er verbrand, hoeveel dure lobbyisten zijn er ingehuurd, alleen maar zodat ik het voorrecht heb om met een duf plastic sleutelkoordje om naar Canada tegen Marokko te kijken?
Er is nog steeds geen duidelijkheid over de vraag of homoseksuele fans zullen worden gearresteerd als ze elkaars hand vasthouden
En dat terwijl we ons al met zoveel dingen op nieuw terrein bevinden: het eerste wereldkampioenschap in de winter, het eerste wereldkampioenschap dat in zo’n klein land wordt gehouden, het eerste gastland van het WK sinds 1934 die zich nooit voor een eerder toernooi wist te kwalificeren. Niemand weet in de verste verte wat er zal gebeuren als een land met 3 miljoen mensen in één keer nog eens 1,5 miljoen mensen moet absorberen. Het is gewoon nog nooit eerder gebeurd.
Wat interessant is, is de mate waarin Qatar ervoor gekozen heeft deze ambivalentie te omarmen, de chaos te aanvaarden en te doen alsof dit toernooi iets anders is dan volslagen absurd. Voor de organisatoren was de onzekerheid lange tijd een merkwaardige bron van kracht. Immers, als er geen regels zijn, kunnen conventies en verwachtingen – en prijskaartjes – gewoon worden verzonnen tijdens de voorbereidingen.
Ondertussen werden de vele vragen die het organiseren van een mondiaal voetbaltoernooi in een conservatief moslimland oproept, constructief omzeild. Er is nog steeds geen duidelijkheid over de vraag of homoseksuele fans zullen worden gearresteerd als ze elkaars hand vasthouden, of het verbod op een ontbloot bovenlijf zal worden gehandhaafd in hete stadions, of slachtoffers van verkrachting zullen worden opgesloten of publiekelijk worden gegeseld omdat ‘buitenechtelijke seks’ een misdrijf is, zoals buitenlandse toeristen in het verleden hebben ervaren.
Gigantische middelvinger
Al die ambiguïteit is voor het grootste deel geheel opzettelijk: het gaat om bureaucratische ondoordringbaarheid die niet alleen is bedoeld om de pure machteloosheid van het individu tegenover de staat te onderstrepen, maar ook om ruimte te creëren waarbinnen het regime gewoon kan doen wat het wil, wanneer het wil, met wie het wil.
De hele gebeurtenis is een soort machtsvertoon, een gigantische middelvinger naar de wereld in het algemeen. Worstelt u met uw energierekening? Bent u bezorgd over de aflossing van uw hypotheek? We hebben zojuist zo’n 230 miljard euro uitgegeven aan een wegwerpfeestje – het is betaald van uw benzineverbruik. Een geschenk van ons, aan ons, via jullie. En voor de rest: go f*ck yourselves.
Het land heeft er geen enkel belang bij om mensen samen te brengen om de vreugde over voetbal te delen
Gezien alle paniekverhalen die voorafgaand aan elk WK altijd in overvloed de ronde doen, is dit in ieder geval iets nieuws en verkwikkends. Zelfs het Rusland van Poetin van vier jaar geleden hield op zijn minst de schijn op van openheid en verbondenheid en voedde het idee dat het spektakel op de een of andere manier nog steeds van iedereen was. Wat dat betreft is Qatar daarentegen heel duidelijk: dit is niet voor iedereen. Het land heeft er geen enkel belang bij om mensen samen te brengen om de vreugde over voetbal te delen. Het maakt niet uit wat je ervan denkt. Jouw beleving van het WK wordt grotendeels bepaald door jouw plek in hun wereldbeeld, door jouw vermogen om te betalen en verder je mond te houden.
Wat kunnen we tegen dit alles inbrengen? Praten over boycots of berekenende terechtwijzingen voelt zinloos. Voelde de triomf van Engeland op het WK van 1966 enigszins besmet omdat de meeste landen uit Afrika voorafgaand het toernooi boycotten? Natuurlijk niet; je wist het waarschijnlijk niet eens. Ondertussen is de ‘One Love’-armband die door de meeste Europese teams – waaronder Engeland – zal worden gedragen, onzinnig geworden door zijn eigen vaagheid: het is een protest zonder protest, het elastieke equivalent van een demonstratiebord met de tekst ‘Pas nu op, hoor’ of ‘Weg met dit soort dingen’.
Op een bepaalde manier zijn we ook niet echt boos op die kleine afgelegen enclave in de Golf, maar op onszelf. Op de manier waarop we hebben toegestaan dat deze kwaadaardige, kannibalistische tirannie kon binnendringen in onze instellingen, in onze steden en dorpen, in onze politiek en onze monarchie, in onze favoriete sport. Het is een gruwel dat dit toernooi plaatsvindt. Zijn bestaan is een beschuldiging aan het adres van iedereen die bij de opzet ervan betrokken was en van iedereen die het had kunnen tegenhouden. Daarop wijzen voelt goed, noodzakelijk en louterend. Maar het verandert niets. Ik zet mijn geld in op een finale tussen Spanje en Brazilië. Tot ziens in november. We spreken af onder de gigantische metalen spin.
De voormalige Deense topkeeper en voetbalanalist Peter Schmeichel verslaat de aanloop naar het WK voetbal voor de zender Russia Today, bekend als spreekbuis van het Kremlin. Dat levert hem veel kritiek op in zijn vaderland.
JA
Peter Schmeichel werd tot twee keer toe verkozen tot keeper van het jaar, won met Denemarken het EK van 1992 en vierde triomfen met zijn club Manchester United. Zijn vizier staat nu echter minder scherp dan in zijn tijd als keeper. Dat kunnen we tenminste opmaken uit zijn recente werkzaamheden voor de Russische televisiezender Russia Today (RT). Een zender die niet alleen gefinancierd wordt door de Russische staat, maar ook als journalistieke spreekbuis van het Kremlin fungeert.
Natuurlijk heeft Schmeichel het recht om zijn geld te verdienen zoals het hem goeddunkt. Wat hij doet is, zoals zijn vroegere teamgenoot Stig Tøfting het verwoordde, ‘in ieder geval niet verboden’. Maar is het ook slim? Of ook maar verdedigbaar? Rusland is, na een korte flirt met de democratie, uitgegroeid tot schurkenstaat. Poetins opponenten zijn onschadelijk gemaakt, potentieel gevaarlijke tegenstanders worden uitgesloten van deelname aan de verkiezingen, sommigen van hen zelfs vermoord of ze verongelukken onder verdachte omstandigheden. De president vertrekt hierbij geen spier. De Krim is ingelijfd, de Baltische staten voelen zich bedreigd en in het oosten van Oekraïne woedt een oorlog, waarbij een Maleisisch lijnvliegtuig werd neergehaald met luchtafweerraketten van Russische makelij. De Russische ambassadeur in Kopenhagen dreigt zelfs eventueel kernwapens in te zetten tegen Deense oorlogsschepen, indien het land zich aansluit bij het westerse antiraketschild. Het Deense ministerie van Defensie en de grote wapenfabrikant Maersk hebben te lijden onder cyberaanvallen. En dat is nog maar het begin van een lange, lange lijst.
De oud-keeper is niet bepaald een onderzoeksjournalist. Dat is hij nooit geweest, waarom zou hij het nu dan opeens worden?
Schmeichel heeft echter vrolijk besloten zich in dienst te stellen van dit regime. Hij benadrukt dat hij geheel zelfstandig de thema’s en inhoud van zijn programma’s mag kiezen, en dat hij niemand verantwoording schuldig is. Dat is fijn voor Schmeichel en helemaal voor RT, want de oud-keeper is niet bepaald een onderzoeksjournalist. Dat is hij nooit geweest, waarom zou hij het nu dan opeens worden?
Op zich kan het medialandschap het best zonder een kritische Schmeichel stellen. Rusland komt de laatste tijd sowieso bijna uitsluitend negatief in het nieuws. Stemmingmakerij tegen het land is dus onnodig, die verzorgt het zelf al. Het meest recente voorbeeld was de poging tot moord in Salisbury.
Schmeichel heeft een onverstandige keuze gemaakt, misschien zonder er goed over na te denken. Hij zou op zijn beslissing terug moeten komen. Sportief als hij is, ziet hij dat hopelijk zelf ook in.
Redactioneel – Jyllands-Posten
Denemarken | dagblad | oplage 84.000 Liberaal-conservatieve ochtendkrant.Jyllands-Posten kwam in 2005 internationaal in het nieuws toen het satirische politieke spotprenten publiceerde waarin de profeet Mohammed werd gebruikt.
1. Jyllands-Posten; 2. Christian Jensen (van Politiken).
NEE
Peter Schmeichel wordt voorgesteld als een clown met een rode neus in een Russisch staatscircus, met Vladimir Poetin als directeur met de hoge hoed. Anderen zien in Schmeichel een naïeve topvoetballer die voor presentator speelt zonder te beseffen dat hij in werkelijkheid een 1.91 meter lange reclamezuil is voor het beleid van Poetin. En weer anderen vinden hem een slimme zakenman die gewoon zijn Peter Schmeichelshow verkoopt aan de hoogste bieder.
Zonder twijfel wordt Peter Schmeichel voor zijn werk als presentator bij de Russische televisiezender Russia Today vorstelijk betaald – zelfs naar Russische maatstaven. Ook staat buiten kijf dat RT Poetins propagandakanaal is. En ten slotte is evident dat Schmeichel, door als gastheer voor het gastland van het wk voetbal op te treden, smakeloze televisie maakt.
Als kijker kun je moeilijk Schmeichels enthousiasme delen wanneer hij een stadion in de stad Nizjni Novgorod binnenwandelt, schilderijen van Kandinsky bekijkt, langlauft of Russische matroesjkapoppetjes beschildert.
Heeft Schmeichel iets van een gids in een van Poetins nationalistische potemkindorpen? Iets wel, ja. Helpt hij met zijn optredens mee om Rusland in een gunstig daglicht te zetten? Absoluut.
Deze politici vinden het niet kunnen dat Schmeichel dit WK verslaat, maar zelf staan zij ons nationale team toe om er te spelen en sturen ze officiële vertegenwoordigers
Om allerlei redenen was het onverstandig van Schmeichel om zich door RT te laten inlijven. Toch is het wel zo fair om hem naar de concrete inhoud van zijn programma’s te beoordelen. Goed beschouwd was zijn optreden daarin tot dusver eerder pijnlijk dan werkelijk laakbaar.
Schmeichel kreeg kritiek omdat hij, in een interview over de veiligheidssituatie tijdens het WK, naliet om door te vragen. Die kritiek was terecht, maar hij ondervroeg de president van [wereldvoetbalbond] FIFA, de Zwitser Gianni Infantino. Niet de Russische autoriteiten. Niet Poetins woordvoerder.
En zelfs al is de inhoud van deze televisieprogramma’s misschien soms discutabel, dan nog kunnen bepaalde Deense politici de ex-voetballer moeilijk bekritiseren zonder hypocriet over te komen. Deze politici vinden het niet kunnen dat Schmeichel dit WK verslaat, maar zelf staan zij ons nationale team toe om er te spelen en sturen ze officiële vertegenwoordigers. Onze deelname aan het evenement legitimeert Poetin net zo goed.
Als Denemarken, net als andere landen, van plan is om zijn volkslied op Poetins WK te laten klinken, dan is dat vanuit de overtuiging dat voetbal landen moet verenigen en niet verdelen. Wij zijn ervan overtuigd dat het beter is om contact te blijven houden en een dialoog te voeren, dan om het Russische volk de rug toe te keren. En wij denken dat het mogelijk is Poetins beleid scherp te veroordelen en tegelijkertijd toch in zijn stadions te spelen.
Daar kun je het mee oneens zijn. Maar in dat geval moet je ook de consequenties aanvaarden. Je kunt niet tegelijkertijd meedoen met het WK en diegenen bekritiseren die het evenement verslaan. Politici die dat doen, zijn hypocriet.
Auteur: Christian Jensen
Christian Jensen (1972) is hoofdredacteur van Politiken. Hij werkte eerder voor Dagbladet Information en, als onderzoeksjournalist, voor het dagblad Berlingske.
Politiken
Denemarken | dagblad | oplage 88.000
Een van de grootste kranten van Denemarken. Met zijn sociaal-liberale karakter vooral gelezen door de hogere middenklasse in Kopenhagen. De vormgeving van Politiken wordt wereldwijd geprezen.
Vertaler: Valentijn van Dijk
Deze website gebruikt cookies. Door de site te gebruiken gaan we er vanuit dat je ze accepteert. OK
Manage consent
Over onze cookies
Deze website gebruiks cookies die de gebruikservaring verbeteren. De cookies die we als noodzakelijk categoriseren worden opgeslagen door je browser en zijn essentiëel voor een goede werking van de basisfuncties van deze website. We gebruiken ook third-party cookies die ons helpen te analyseren hoe deze website gebruikt wordt. Deze cookies kunnen ook voor marketingdoeleinden worden gebruikt. Ze worden alleen door je browser opgeslagen als je daar toestemming voor geeft.
Onze noodzakelijke cookies zijn essentiëel voor het goed functioneren van deze website. De basisfuncties en beveiliging van deze website zijn hiervan afhankelijk. Deze cookies slaan geen persoonlijke informatie op.
