Tag: WN

  • Wereldnieuws: Nieuw wonderkind ontdekt & meer

    Wereldnieuws: Nieuw wonderkind ontdekt & meer

    Drie generaties in 235 jaar tijd

    Eind mei overleed op 96-jarige leeftijd Harrison Ruffin Tyler, de laatste kleinzoon van John Tyler (1790-1862), die van 1841-1845 de tiende president van de VS was. John kreeg acht kinderen bij zijn eerste vrouw Letitia, die in 1842 overleed aan een beroerte.

    ‘Als ik zeg dat mijn grootvader in de achttiende eeuw werd geboren, krijgen mensen kortsluiting’

    Twee jaar later trouwde hij met de dertig jaar jongere Julia Gardiner, bij wie hij in 1853 zoon Lyon kreeg. Deze Lyon hertrouwde na de dood van zijn eerste vrouw met de 35 jaar jongere Sue Ruffin, bij wie hij in 1928 zijn tweede zoon Harrison kreeg. Zo overspanden drie generaties Tyler maar liefst 235 jaar aan Amerikaanse geschiedenis, schrijft NPR. President Tyler werd slechts veertien jaar na de Amerikaanse Onafhankelijkheidsverklaring geboren.

    ‘Als ik zeg dat mijn grootvader in de achttiende eeuw werd geboren, krijgen mensen kortsluiting. Het is enigszins ongeloofwaardig vanwege de enorme tijdspanne,’ vertelde Harrison in 2012 aan een CBS-zender.

    john tyler

    Rokende bultrugwalvissen

    Bultrugwalvissen blijken ringvormige bellen te blazen wanneer ze in de nabijheid van mensen komen. Wetenschappers van het SETI Institute, een Amerikaans astrobiologisch onderzoeksinstituut, vermoeden dat dit gedrag bewust en communicatief is.

    Onderzoekers denken dat het een speels gebaar kan zijn

    De ringen lijken op kringels die je door het uitblazen van rook kunt maken. Walvissen doen dat door met precisie lucht uit hun spuitgat te blazen terwijl ze onder water zijn, vaak met een kleine draaiing of beweging van het lichaam of het hoofd. Dit zorgt ervoor dat de lucht in een stabiele, ronddraaiende vorm – een torus – omhoog beweegt door het water, legt Colossal uit. Onderzoekers denken dat het een speels gebaar kan zijn, vergelijkbaar met een hond die een bal brengt: een uitnodiging tot interactie.

    beeld Katrien

    Kind geboren uit hersendode vrouw

    Medio juni werd in de Amerikaanse staat Georgia een baby geboren. De moeder was Adriana Smith, een hersendode zwangere vrouw die vier maanden lang door beademingsapparatuur in leven werd gehouden, omdat abortus in Georgia verboden is. De baby, die Chance is genoemd, werd te vroeg geboren en kwam via een spoedkeizersnede ter wereld.

    Smith lag sinds februari in het ziekenhuis nadat ze eerst behandeling had gezocht voor ernstige hoofdpijn

    Smith lag sinds februari in het ziekenhuis nadat ze eerst behandeling had gezocht voor ernstige hoofdpijn, aldus NBC News. Ze werd met spoed naar een universitair ziekenhuis overgebracht, waar een CT-scan meerdere bloedstolsels in haar hersenen aantoonde. Kort daarop werd ze hersendood verklaard.

    In Georgia zijn abortussen na zes weken zwangerschap illegaal. Uitzonderingen zijn onder meer situaties waarin het leven en de gezondheid van vrouwen gevaar lopen, waarin afwijkingen bij de foetus worden geconstateerd en gevallen van verkrachting en incest die bij de politie zijn gemeld.


    Nieuw wonderkind ontdekt

    Een tweejarige Britse jongen is volgens Guinness World Records het jongste lid ooit geworden van Mensa, een exclusieve club die alleen mensen met een IQ van 132 of hoger toelaat. Joseph Harris-Birtill werd op de leeftijd van slechts twee jaar en 182 dagen toegelaten, dat meldt CBS News.

    ‘Hij zei zijn eerste woordje toen hij zeven maanden oud was’

    ‘Het werd al snel duidelijk dat hij een uitzonderlijk kind is,’ vertelt zijn moeder Rose. ‘Hij zei zijn eerste woordje toen hij zeven maanden oud was en las zijn eerste boek hardop van kaft tot kaft toen hij anderhalf jaar oud was. Joseph leert morsecode, kent het Griekse alfabet en is sinds kort geïnteresseerd in het periodiek systeem. Zijn interesses zijn breed en gevarieerd, hij wil altijd meer leren en houdt van uitdagingen.’

    0r061hk4 joseph harrisbirtill 625x300 27 May 25

    AI maakt het mogelijk om dieren te verstaan

    De komst van AI heeft de interpretatie van dierentalen een flinke impuls gegeven, aldus The Guardian. Grote taalmodellen kunnen miljoenen opgenomen dierengeluiden doorzoeken om hun grammatica te achterhalen. De meeste projecten richten zich op walvisachtigen, omdat die net als mensen leren door te imiteren en communiceren via complexe geluidscombinaties met een structuur en hiërarchie.

    Er zijn aanwijzingen dat de dieren om de beurt spreken en zelfs dialecten hebben

    Potvissen communiceren in coda’s, snelle reeksen klikken van elk slechts een duizendste van een seconde. Het internationale initiatief Project Ceti maakt gebruik van AI om coda’s te analyseren en zo de mysteries van de taal van potvissen te ontrafelen. Er zijn aanwijzingen dat de dieren om de beurt spreken, specifieke klikken gebruiken om naar elkaar te verwijzen en zelfs dialecten hebben. Er is al een klik ontdekt die mogelijk fungeert als een vorm van interpunctie. De onderzoekers hopen in 2026 walvissentaal te kunnen spreken.

    In mei bracht Google DolphinGemma uit, een programma om dolfijnentaal te vertalen, getraind met veertig jaar aan data. In 2013 ontdekten wetenschappers met behulp van een algoritme een nieuwe klik in de interactie tussen de dieren, die ze herkenden als het geluid dat ze de dolfijnen aanleerden als de klank voor ‘sargassumzeewier’. Het is het eerste vastgelegde geval van een woord dat van de ene soort naar het vocabulaire van een andere soort is overgegaan.


    Arrestatiegolf in Iran na Israëlische aanvallen

    Iran heeft sinds de aanvallen van Israël tientallen mensen gearresteerd op verdenking van spionage. Dat schrijft CNN. De Islamitische Republiek is bang dat er veel geheime agenten van de Mossad in het land rondlopen. Er is zelfs een man opgehangen op beschuldiging van spionage, als waarschuwing voor potentiële collaborateurs. Verder heeft het Iraanse regime tientallen mensen in het hele land aangehouden omdat ze online artikelen zouden hebben gedeeld ’ter ondersteuning van het zionistische regime’.

    De arrestatiegolf komt op een moment dat Teheran nog steeds aan het bijkomen is van de onthulling dat Mossad-agenten wapens Iran binnen hebben gesmokkeld en deze hebben gebruikt om het land van binnenuit aan te vallen. Irans achterdocht is sindsdien zo sterk toegenomen dat het ministerie van Inlichtingen het publiek heeft gevraagd om verdachte activiteiten te melden. Ook heeft het richtlijnen uitgevaardigd voor het herkennen van collaborateurs. Zo dient de bevolking te letten op vreemdelingen die maskers of veiligheidsbrillen dragen, in pickuptrucks rijden en grote tassen bij zich hebben of filmen in de buurt van militaire, industriële of woonwijken. Ook mensen die hoeden en zonnebrillen dragen en vaak pakketjes ontvangen worden in de gaten gehouden.

    Mensen die hoeden en zonnebrillen dragen en vaak pakketjes ontvangen worden in de gaten gehouden

    Verder moeten Iraniërs aangifte doen van ongebruikelijke geluiden in huizen, zoals geschreeuw, het geluid van metalen apparatuur, voortdurend gebonk en van huizen waarvan de gordijnen overdag dicht zijn. De staatsmedia hebben een poster verspreid die verhuurders die recent hun huis hebben verhuurd adviseert om onmiddellijk de politie te waarschuwen. Journalisten mogen geen foto’s maken op straat.

    De angst voor Israëlische infiltratie versterkt alleen maar de onrust onder de steeds geïsoleerder geraakte leiders van de Islamitische Republiek. In Iran werd de afgelopen jaren geprotesteerd tegen het regime naar aanleiding van het harde optreden van de zedenpolitie tegen vrouwen.

    GettyImages 2219726677
  • Wereldnieuws: Frankrijk wil Vrijheidsbeeld terug & meer

    Wereldnieuws: Frankrijk wil Vrijheidsbeeld terug & meer

    Narwallen ‘spelen’ met hun slagtanden

    Onderzoek dat vorige maand werd gepubliceerd in het tijdschrift Frontiers in Marine Science lijkt te suggereren dat narwallen hun slagtanden niet alleen gebruiken om mee te pronken en te jagen, maar ook om mee te ‘spelen’. Zo is op video’s te zien dat ze meer dan eens een zalmforel achtervolgen zonder dat ze hem proberen te vangen. Ze remmen zelfs af wanneer dat nodig is om de vis net buiten het bereik van hun slagtanden te houden. Ze geven de vis zachte tikjes of duwtjes – een duidelijk verschil met het agressiever gebruik van hun slagtanden wanneer ze op vis jagen.

    Ze geven de vis zachte tikjes of duwtjes

    Van narwallen is bekend dat ze moeilijk te bestuderen zijn, omdat ze extreem schuw zijn. Dat maakt de bevindingen extra bijzonder, aldus The New York Times

    Нарвал в российской Арктике

    Black Lives Matter

    Vorige maand werd begonnen met de verwijdering van de grote gele letters die samen de woorden Black Lives Matter vormen in Washington (nu nog) D.C. De schildering besloeg twee stratenblokken op 16th Street, dicht bij het Witte Huis, en de omgeving werd omgedoopt tot Black Lives Matter Plaza toen de protesten tegen de moord op George Floyd door een politieagent de wereld rondgingen, schrijft My Modern Met.

    De huidige tekst ‘zou bepaalde federale fondsen in gevaar brengen’

    Burgemeester Muriel Bowser zei in 2021 dat BLM daar permanent zou blijven staan geschreven, totdat een wetsvoorstel van de Republikeinse afgevaardigde Andrew Clyde uit Georgia om het gebied ‘Liberty Plaza’ te noemen geratificeerd werd. De huidige tekst ‘zou bepaalde federale fondsen in gevaar brengen’ en diende van ‘elke website, document en ander materiaal dat onder de jurisdictie van het district Columbia valt’ verwijderd te worden. Bowser zwichtte voor het behoud van de transportfinanciering.


    Rusland gebruikt Oekraïense kinderen als terroristen

    Het verhaal gaat dat Rusland steeds vaker Oekraïense kinderen inschakelt bij terroristische aanslagen. Volgens de Oekraïense veiligheidsdienst zouden er alleen al sinds begin 2025 zeven gevallen zijn ontdekt van kinderen die werden gerekruteerd om terroristische aanslagen uit te voeren. Dat schrijft de Poolse krant Gazeta Wyborcza.

    Volgens onderzoekers ronselen de Russen deze kinderen met name via het sociale netwerk Telegram

    Zo zijn er de afgelopen weken twee kinderen gedood in de regio’s Ivano-Frankivsk en Charkiv. Ze hadden de opdracht een appartement te huren waar ze twee explosieven in elkaar moesten zetten en in thermosflessen moesten verstoppen. De Russische troepen, die hen met gps hadden gevolgd, lieten de lading die ze bij zich hadden exploderen.  

    Rusland zet de kinderen naar verluidt in om ongewenste getuigen weg te werken en om het beloofde geld niet te hoeven betalen. Volgens onderzoekers ronselen de Russen deze kinderen met name via het sociale netwerk Telegram, waar ze hen lokken met hoge salarissen en hen vaak in het Oekraïens benaderen om hun vertrouwen te winnen.


    Estland, het schoonste EU-land

    Estland is het enige EU-land waar het luchtvervuilingsniveau volgens de richtlijnen van de WHO als veilig kan worden beschouwd. Dat schrijft Politico en blijkt uit een nieuw rapport van het Zwitserse bedrijf voor luchtkwaliteitstechnologie IQAir. In meer dan de helft van de lidstaten worden de WHO-richtlijnen voor fijnstofdeeltjes met twee tot drie keer de toegestane hoeveelheid overschreden.

    IQAir wijst op de inspanningen van Estland om de uitstoot van de industrie te verminderen, met name door over te stappen op schonere, hernieuwbare energiebronnen. Tallinn, de hoofdstad van Estland, behoort tot de tien minst vervuilde hoofdsteden ter wereld. Het land heeft een lage bevolkingsdichtheid, wat betekent dat er over het algemeen minder vervuiling wordt veroorzaakt, en is zeer bosrijk.

    Boekarest, Warschau en Praag behoren tot de meest vervuilde hoofdsteden in de EU

    Boekarest, Warschau en Praag behoren tot de meest vervuilde hoofdsteden in de EU, hoewel ze niet in de buurt komen van Bagdad, Hanoi en topscorer New Delhi. Binnen de EU scoort Roemenië qua luchtkwaliteit het slechtst, deels door de uitstoot van fabrieken en de hoge emissies van voertuigen, vooral in grote steden als Boekarest. Maar er is reden voor optimisme. Zo heeft Roemenië een langzame maar gestage vooruitgang laten zien en de concentratie fijnstofdeeltjes in 2024 was ‘de laagste in de geschiedenis van dit rapport’, aldus IQAir. Dat past in een breder patroon: EU-landen boeken vooruitgang op het gebied van luchtkwaliteit; vele daarvan behoren al tot de minst vervuilde landen ter wereld, deels dankzij strengere emissieregels en een verschuiving naar hernieuwbare energiebronnen. Vijf van de tien meest vervuilde landen en negen van de tien meest vervuilde steden wereldwijd liggen in Centraal- en Zuid-Azië. De VS, waar onder president Trump veel milieubeleid wordt teruggedraaid, presteren qua luchtkwaliteit beter dan 22 van de 27 EU-lidstaten, hoewel het land nog steeds boven de WHO-aanbevelingen ligt. 

    pexels konpasu de blog 851030875 19542665

    Frankrijk wil Vrijheidsbeeld terug

    De Franse Europarlementariër Raphaël Glucksmann deed onlangs een symbolische oproep aan de VS om het Vrijheidsbeeld aan Frankrijk terug te geven. Volgens hem hebben de VS onder Trump hun reputatie als symbool van de vrije wereld verspeeld. ‘Als jullie regering niet langer geïnteresseerd is in de vrije wereld, dan zullen wij hier in Europa de fakkel overnemen,’ schreef hij op X, geciteerd door Le Figaro.

    ‘Amerika was de vijand van het fascisme, niet de vriend van Poetin’

    ‘Ik zou hier simpelweg niet zijn geweest als honderdduizenden jonge Amerikanen niet op onze stranden in Normandië waren geland,’ begon Glucksmann zijn tweet lovend. ‘Maar het Amerika van die helden vocht tégen tirannen, niet vóór hen. Het was de vijand van het fascisme, niet de vriend van Poetin.’  Karoline Leavitt, de woordvoerder van het Witte Huis, zei in een reactie dat het ‘aan de VS te danken is dat de Fransen nu geen Duits spreken (…) Ze zouden ons geweldige land heel erkentelijk moeten zijn.’ 

    dennis maliepaard c9ccYkbzMZ0 unsplash
    © Dennis Maliepaard / Unsplash

    Het Imane Khelif-effect

    De Algerijnse bokser Imane Khelif won afgelopen zomer de finale in de klasse onder 66 kilo op de Olympische Spelen in Parijs. De controverse over haar geslacht wierp een schaduw over haar triomf, maar de Algerijnen steunen hun kampioen door dik en dun, aldus Le Monde. Sinds haar medaillewinst zien boksclubs in heel Algerije een toestroom van jonge meisjes die deze door mannen gedomineerde sport willen gaan beoefenen.

    Volgens scheidsrechter Nacim Touami hebben de prestaties van Imane Khelif onder meisjes ‘een soort obsessie voor boksen’ gecreëerd. ‘In het verleden was er een zekere terughoudendheid bij ouders om meisjes boksles te laten volgen. Maar sinds de triomf van Imane Khelif zien we een ware rage.’ Ook oud-bokser Lina Debbou is positief: ‘Khelif heeft een enorme bijdrage geleverd aan het vrouwenboksen en dankzij haar succes zijn er veel meisjes bijgekomen.’

    ‘Sinds de overwinning van Imane Khelif is het taboe dat vrouwen niet boksen doorbroken’

    Hayat Berouali, 14 jaar, is minder dan een maand geleden begonnen met boksen en droomt ervan om kampioen te worden. ‘Ik ben van boksen gaan houden door naar de gevechten tijdens de Olympische Spelen te kijken, vooral naar die van Imane Khelif, en mijn ouders moedigden me aan om ook te gaan boksen,’ zegt ze lachend.

    ‘Sinds de overwinning van Imane Khelif is de vrouwensportbeweging nieuw leven ingeblazen en is het taboe dat vrouwen niet boksen doorbroken,’ aldus Mohamed Benyacoub, technisch directeur bij een boksclub. 

  • Wereldnieuws: Russische oorlogsmusea als propagandamiddel & meer

    Wereldnieuws: Russische oorlogsmusea als propagandamiddel & meer

    Inflatie Argentinië op laagste niveau sinds corona 

    De inflatie in Argentinië was in januari 2,2 procent, het laagste niveau sinds het aantreden van Javier Milei in december 2023, schrijft Clarín. Voor een lager maandelijks inflatiecijfer (1,9 procent) moet je teruggaan tot juli 2020, toen de economie vertraging opliep door de coronapandemie. Na twaalf maanden Milei staat het inflatiecijfer op 84,5 procent, een sterke daling ten opzichte van eind 2023 (211,4 procent) en 2024 (117,8 procent). 

    De post met de grootste stijgingen in januari was de horeca

    De post met de grootste stijgingen in januari was de horeca (5,3 procent), als gevolg van stijgingen in verband met de vakantieperiode. De posten die de kleinste veranderingen vertoonden in januari 2025 waren onderwijs, kleding en schoeisel. De twee laatstgenoemde posten waren de enige die deflatie vertoonden met een daling van 0,7 procent.

    Argentine peso notes 1

    Enorme methaanuitstoot ontdekt onder Antarctica 

    Een team van Spaanse wetenschappers heeft enorme emissies van methaan gedetecteerd in de Antarctische zeebodem, aldus El País. Methaan is als broeikasgas ongeveer dertig keer zo sterk als koolstofdioxide. De onderzoekers hebben methaanpluimen in de oceaan waargenomen die tot wel 700 meter lang en 70 meter breed zijn. Deze tot nu toe onbekende emissies zouden een enorme aanjager kunnen zijn van de klimaatopwarming.

    Het Antarctisch Schiereiland is een van de regio’s op aarde die het zwaarst getroffen zijn door de opwarming van de aarde. In slechts een halve eeuw is de temperatuur daar met meer dan 3 graden gestegen. Ze schatten dat er in dit gebied ongeveer 24 gigaton koolstof zit opgeslagen in methaanhydraat, oftewel methaanijs. Dat is evenveel als de totale uitstoot van de mensheid in twee jaar.

    De voorlopige onderzoeksresultaten suggereren dat er methaangas uit de ondergrond langs breuklijnen omhoogborrelt

    Het vaste, bevroren methaan is bezig over te gaan in gasvorm, iets wat al was vastgesteld in het Noordpoolgebied. Voor het eerst is het fenomeen nu ook in Antarctica waargenomen. De voorlopige onderzoeksresultaten suggereren dat er methaangas uit de ondergrond langs breuklijnen omhoogborrelt.

    De instabiliteit van sedimenten op de zeebodem kan enorme aardverschuivingen op de continentale helling veroorzaken, mogelijk zelfs met tsunami’s tot gevolg. Wanneer methaanhydraten in gas overgaan, nemen ze een 160 keer zo groot volume in. Het is dus zaak dat het gas snel verdwijnt.


    Archeologen ontdekken graf van farao Thoetmosis II

    Egyptische en Britse archeologen hebben nabij de Egyptische stad Luxor het bijna 3500 jaar oude graf van Thoetmosis II blootgelegd. In tegenstelling tot zijn beroemde voorvader Toetanchamon, wiens graf in 1922 werd ontdekt, troffen de archeologen in zijn tombe geen mummie of kostbaarheden aan. Uit archeologisch onderzoek bleek dat het graf herhaaldelijk onder water is gelopen. Daarom was de inhoud van de tombe uit voorzorg al in de oudheid elders ondergebracht, legt The Guardian uit.

    ‘Het is verbijsterend te bedenken dat er mogelijk een tweede, hoogstwaarschijnlijk intacte graftombe van Thoetmosis II bestaat’

    De ingang naar de tombe werd al in 2022 ontdekt in een vallei ten westen van de oude koningsstad Thebe (nu Luxor), maar experts dachten aanvankelijk dat deze leidde naar het graf van een prinses. ‘Het is verbijsterend te bedenken dat er mogelijk een tweede, hoogstwaarschijnlijk intacte graftombe van Thoetmosis II bestaat,’ aldus Mohsen Kamel, assistent van de onderzoeksleider.

    532px Stone block with relief at Karnak Temple

    Denen ondertekenen petitie om Californië te kopen 

    Sinds Donald Trump in januari aantrad als president, heeft hij onder andere geprobeerd Groenland van Denemarken te kopen. Onder Denen gaat nu een satirische petitie rond om Californië van de VS over te kopen, aldus The Guardian. Meer dan 200.000 Denen hebben de petitie al ondertekend. 

    ‘We brengen hygge naar Hollywood, fietspaden naar Beverly Hills en biologische smørrebrød naar elke straathoek’

    Bovenaan de website van de petitie staat de slogan Måke Califørnia Great Ægain. Er zijn zelfs Denen die voorstellen om Californië om te dopen tot New Denmark. ‘We brengen hygge naar Hollywood, fietspaden naar Beverly Hills en biologische smørrebrød naar elke straathoek’, zo staat te lezen in de petitie. 

    De Deense petitie om Californië te kopen mag dan wel een grap zijn, het Amerikaanse bod om Groenland te kopen lijkt bloedserieus. Buddy Carter, een Republikeinse vertegenwoordiger van Georgia, maakte onlangs bekend dat hij een wetsvoorstel had ingediend om de aankoop van Groenland mogelijk te maken en het eiland om te dopen tot ‘Red, White and Blueland’.


    Russische oorlogsmusea als propagandamiddel 

    De drie jaar durende oorlog in Oekraïne heeft grote gevolgen gehad voor de Russische scholen. Zo zijn er patriottische en militaire lessen aan het lesprogramma toegevoegd en gedenkplaten op gevels aangebracht ter ere van gesneuvelde leerlingen. 

    Het afgelopen jaar zijn er zelfs complete musea over de ‘speciale militaire operatie’ van het Kremlin opgericht in scholen door heel Rusland. Op die manier probeert de staat alle generaties te indoctrineren met zijn narratief over de oorlog. Ondertussen zijn in Oekraïne honderden scholen beschadigd of verwoest in de oorlog met Rusland.

    ‘Eerder [aan het begin van de invasie] waren [deze musea] een lokaal initiatief; iemand drong erop aan, iemand nam Poetins toespraak te letterlijk. Maar nu zien we een bredere trend,’ vertelt onderwijzer Dima Zitzer aan The Moscow Times.

    ‘Tot de leeftijd van zeven jaar gelooft een kind onvoorwaardelijk wat volwassenen zeggen’

    Er worden oorlogsmusea op scholen geopend in de hoofdstad Moskou en in de regio’s die het meest getroffen zijn door de mobilisatie. In Oelan-Oede, de hoofdstad van de Oost-Siberische republiek Boerjatië, werd een tentoonstelling over de oorlog in Oekraïne geopend in een kunstschool voor kinderen. ‘Dankzij musea als deze zullen we de waarheid, de echte waarheid, kunnen doorgeven aan de volgende generaties,’ zei de burgemeester van Oelan-Oede tijdens de openingsceremonie. In een museum in een school in de republiek Basjkirostan is een aparte tentoonstelling gewijd aan de Tweede Wereldoorlog die het propagandaverhaal versterkt dat Rusland vandaag de dag dezelfde oorlog tegen het fascisme voert als destijds tegen nazi-Duitsland.

    Zitzer vreest dat hoe langer de oorlog in Oekraïne duurt, hoe meer kinderen geïndoctrineerd zullen worden met deze staatspropaganda. ‘Tot de leeftijd van zeven jaar gelooft een kind onvoorwaardelijk wat volwassenen zeggen. En als de oorlog tien jaar duurt, zal er geen tiener zijn die niet op jonge leeftijd met indoctrinatie in aanraking is gekomen,’ aldus Zitzer.

    ANP 475762443

    Paint me a road out of here 

    Een documentaire van Catherine Gund volgt de strijd van Faith Ringgold om de controle over de muurschildering terug te krijgen die zij in opdracht van de stad New York maakte voor de vrouwengevangenis op Rikers Island. Geïnspireerd door de vraag van een gevangene die haar vroeg ‘een weg naar buiten’ af te beelden, schilderde Ringgold vrouwen in beroepen die destijds voor hen onbereikbaar waren.

    Paint me a road out of here vertelt het verhaal van de bijna verloren gegane muurschildering

    Toen Rikers Island in 1998 veranderde in een mannengevangenis werd het werk overgeschilderd en verborgen onder een dikke laag witte verf. Paint me a road out of here vertelt het verhaal van de bijna verloren gegane muurschildering – ze werd in 2022 verplaatst –, maar gaat ook over de verbinding die kunst teweeg kan brengen, vooral op plaatsen waar wanhoop en verloedering aan de orde van de dag zijn, schrijft It’s Colossal.

    paint 3
  • Wereldnieuws: Duitse Ministerie van Buitenlandse Zaken verlaat X & meer

    Wereldnieuws: Duitse Ministerie van Buitenlandse Zaken verlaat X & meer

    Belangrijke rol voor vrouwen in het neolithicum 

    In de ijzertijd waren er in Groot-Brittannië samenlevingen die rond vrouwen waren georganiseerd, zo is gebleken uit de analyse van tweeduizend jaar oud DNA. Onderzoek op een reeks begraafplaatsen in Zuid-Engeland wees uit dat de meeste personen die daar begraven liggen aan elkaar verwant waren via de moederlijn. Die lijn ging terug op één enkele vrouw die een paar eeuwen eerder had geleefd.

    Echtgenoten sloten zich na het huwelijk aan bij de gemeenschap van hun vrouw,

    Aan de andere kant waren er bijna geen relaties via de vaderlijke lijn, schrijft Nature. Daaruit blijkt dat echtgenoten zich na het huwelijk aansloten bij de gemeenschap van hun vrouw, waarbij land mogelijk werd doorgegeven via de vrouwelijke lijn. In de etnografie is dit maatschappelijke model zeldzaam; het is nooit eerder gedocumenteerd in het Europa van het neolithicum, de bronstijd en de ijzertijd. 

    Vrouw neolithium

    James Turrells ‘thingness of light’ in de Saoedische woestijn 

    De Amerikaanse lichtkunstenaar James Turrell heeft op het AlUla Arts Festival in Saoedi-Arabië ambitieuze plannen onthuld voor een grootschalige installatie in Wadi AlFann, de ‘Vallei der kunsten’, aldus Artnet. Turrell bouwt hierbij voort op wat hij eerder in Roden Crater in Arizona neerzette: een stelsel van tunnels en kapelachtige ruimtes, met de omvang van Azteekse tempel, gebouwd met slechts één doel, de ervaring van licht en lucht. Turrell noemt zijn werk een onderzoek naar de ‘materie van licht’; hij is al decennia bezig met licht ‘in de context van de menselijke perceptie’. In Wadi AlFann verbindt hij ruimten op de bodem van een groot, door erosie die uitgesleten rivierdal door middel van tunnels en trappen met elkaar. Bezoekers kunnen er ‘the thingness of light’ ervaren, zoals de kunstenaar het zelf omschrijft.

    render wadi alfann james turrell 1024x603 1

    Homohuwelijk nu ook in Zuidoost-Azië

    Thailand is op 23 januari begonnen met het uitgeven van huwelijksvergunningen aan lhbtq-paren, schrijft Nikkei Asia. Daarmee is het het eerste land in Zuidoost-Azië dat verbintenissen tussen mensen van hetzelfde geslacht erkent. Voor deze doorbraak hebben activisten bijna twintig jaar lang campagne moeten voeren. In juni keurde de Senaat een wetsvoorstel over het homohuwelijk goed dat in maart door het Huis van Afgevaardigden was aangenomen. Het voorstel werd in september een officiële wet en trad eind januari in werking. 

    De wet houdt in dat genderspecifieke woorden zoals ‘man’ en ‘vrouw’ in het wetboek worden veranderd in ‘echtgenoot’ en ‘individu’

    De wet houdt in dat genderspecifieke woorden zoals ‘man’ en ‘vrouw’ in het wetboek worden veranderd in ‘echtgenoot’ en ‘individu’. Op grond van de wet hebben nu alle gehuwden, ongeacht hun geslacht, recht op sociale uitkeringen, overheidspensioenen en belastingvoordelen. Religies zoals het christendom en de islam krijgen een vrijstelling en hoeven daarom geen huwelijksrituelen uit te voeren voor koppels van hetzelfde geslacht. 


    Ministerie van Buitenlandse Zaken verlaat X

    Sinds miljardair Elon Musk het sociale medium X in handen heeft, is de kritiek op het platform steeds luider geworden. Het Duitse ministerie van Defensie is het eerste federale ministerie van het land dat heeft besloten het gebruik van het kanaal tot nader order ‘op te schorten’. Dat houdt in dat het ministerie zijn account niet verwijdert, maar er ook geen actief gebruik meer van maakt. 

    ‘We hebben besloten deze stap te nemen omdat een objectieve uitwisseling hier steeds moeilijker wordt,’ aldus het ministerie in een recente post volgens Tagesschau. In de toekomst zal het een WhatsApp-kanaal als alternatief gebruiken om informatie te verstrekken over relevante beslissingen van de minister en nieuws van het ministerie. Dat behoudt zich echter het recht voor om in uitzonderlijke gevallen, bijvoorbeeld wanneer er sprake is van een desinformatiecampagne, te reageren op X.

    Begin januari kondigden ruim zestig Duitse en Oostenrijkse wetenschappelijke organisaties aan het platform te verlaten

    De van oorsprong Zuid-Afrikaanse Musk, sinds kort adviseur van de Amerikaanse president Donald Trump, heeft als eigenaar van X de afgelopen weken herhaaldelijk leden van de Duitse regering beledigd op zijn netwerk. Ook riep hij mensen op om op de AfD te stemmen. 

    X wordt er al lang van beschuldigd dat het niet doortastend genoeg optreedt tegen desinformatie en haatberichten. Begin januari kondigden ruim zestig Duitse en Oostenrijkse wetenschappelijke organisaties aan het platform te verlaten. Volgens hen was ‘de huidige koers van X onverenigbaar met de fundamentele waarden van de regering: openheid, wetenschappelijke integriteit, transparantie en een democratisch discours’.

    Niet veel later riep de federale commissaris voor discriminatiebestrijding, Ferda Ataman, de Duitse regering op om X te verlaten. Ze noemde het platform ‘een instrument waarmee de rijkste man ter wereld politieke invloed uitoefent’. Volgens Ataman zouden bondskanselier Olaf Scholz, ministers en ministeries door hun aanwezigheid op X het platform alleen maar versterken. 

    ANP 518309600
    © ANP

    Tijd om stereotypen te doorbreken

    In april 2022 trokken de Russische troepen zich terug uit de regio Tsjernihiv in Noord-Oekraïne, maar lieten daar wel duizenden verwoeste huizen en levens achter. Toen ze zich realiseerden dat hun poging om het gebied in te nemen was mislukt, probeerden ze het met de grond gelijk te maken door woonwijken vanaf Russisch grondgebied te beschieten en te bombarderen.

    Dat was voor een aantal Oekraïners het moment om het initiatief Repair Together op te zetten. Vandaag de dag telt de beweging meer dan vierduizend vrijwilligers die helpen met het opruimen van het puin en het herbouwen van huizen van de getroffenen in Tsjernihiv, aldus Reasons to be Cheerful.

    ‘Ze zeiden dat vrouwen op een bouwplaats overbodig zijn of grapten dat ze in de keuken thuishoren’

    Wat veel vrouwelijke vrijwilligers echter verbaasde, was dat sommige mensen hen nog steeds beoordeelden op basis van verouderde stereotypen.  ‘Ze zeiden dat vrouwen op een bouwplaats overbodig zijn of grapten dat ze in de keuken thuishoren. Vrouwen werden vaak weggehouden van taken die “te gevaarlijk” of “te moeilijk” zouden zijn,’ aldus Daria Kosiakova, medeoprichter van het initiatief.

    Kosiakova en een andere initiatiefnemer besloten daarop dat het tijd was om de stereotypen te doorbreken en te bewijzen dat ook vrouwen een plaats hebben op de bouwplaats. Uit dit idee ontstond het project Velyke Divnytstvo, met een volledig vrouwelijk team dat zelfstandig huizen bouwt. Het project is bedoeld als een veilige ruimte waar vrouwen desgewenst bouwvaardigheden ­kunnen leren en ontwikkelen. 


    Gratis hondenoppas voor museumbezoekers

    Italiaanse musea bieden sinds kort een gratis hondenoppas aan om het aantal bezoekers te verhogen, aldus The Times. Bij een museum­bezoek kunnen mensen hun hond achterlaten in de handen van getrainde hondengeleiders, die de viervoeters bij de ingang ophalen, ze te eten en drinken geven en uitlaten. 

    Deskundigen zeggen dat het een manier is om mensen aan te moedigen om culturele instellingen te bezoeken

    Musea in Rome waren de eerste die met de oppasservice begonnen. In de komende vijftien maanden willen de Galleria degli Uffizi in Florence en het Nationaal Archeologisch Museum in Napels dezelfde service gaan aanbieden.

    Deskundigen verwelkomen het initiatief. Ze zeggen dat het een manier is om mensen aan te moedigen om culturele instellingen te bezoeken. Volgens ­gegevens van het Italiaanse bureau van statistiek over 2023 bezoekt in Italië ongeveer een derde van de bevolking weleens een museum of tentoon­stelling. 

    methode times prod web bin c34d26b0 0a85 4d94 958f 5424152b7779 1