De zebravis, afkomstig uit de Himalaya, kan bijna al zijn organen vernieuwen. Indiase onderzoekers willen de eigenschappen van het visje toepassen op de mens.
De mens kan zijn beschadigde spieren niet zelf repareren, in tegenstelling tot zijn gewervelde neefje Danio rerio, beter bekend als de zebravis, dat bijna al zijn organen kan vernieuwen, inclusief het hart, de wervelkolom, de lever, de alvleesklier en de nieren. In India hebben vijftien laboratoria het dier als studieobject gekozen om te ontdekken of zijn celgedrag op andere organismen kan worden toegepast.
Het zoetwatervisje, afkomstig uit de zuidwestelijke regio van de Himalaya, leeft in bronnen, meren, vennen en rijstvelden. Zijn embryo ontwikkelt zich in het water, wat hem een ideaal studieobject voor onderzoekers maakt.
‘Het embryo ontwikkelt zich buiten het lichaam van de moeder en omdat het doorzichtig is kun je het heel makkelijk bestuderen door een microscoop’
‘Het embryo ontwikkelt zich buiten het lichaam van de moeder en omdat het doorzichtig is kun je het heel makkelijk bestuderen door een microscoop,’ zegt Rakesh Mishra, directeur van het Centrum voor cellulaire en moleculaire biologie (CCMB) in Hyderabad. Door die doorzichtigheid is het ook makkelijker genetische manipulatietechnieken te gebruiken. De zebravis kan in één keer wel tweehonderd embryo’s produceren, en dat zeer snel achter elkaar.
Het CCMB bestudeert de functie van de Hoxgenen, die verantwoordelijk zijn voor de vorming van de wervelkolom in het embryonale stadium. ‘Omdat de meeste lichaamsdelen van de zebravis zichzelf kunnen repareren, proberen we te kijken hoe deze genen functioneren in delen die al hersteld zijn,’ aldus Rakesh Mishra.
In het Instituut voor Fundamenteel Onderzoek Tata (TIFR) in Mumbai gebruiken de onderzoekers de zebravis om villositaire atrofie te bestuderen, een erfelijke ziekte die in potentie dodelijk is en vooral kinderen treft.
En in het onderzoeksinstituut Agharkar in Poona, dat twee jaar geleden een laboratorium heeft ingericht dat alleen onderzoek doet naar de zebravis, hebben de onderzoekers de moleculen ontdekt die het hart in staat stellen te regenereren. ‘Wij zijn vijf moleculen aan het bestuderen,’ legt Chinmoy Patra van de sectie ontwikkelingsbiologie uit, die zijn proefschrift over hart- en longonderzoek heeft geschreven op het Max Planck Instituut in Berlijn. En volgens de eerste gegevens zijn er twee moleculen die achter deze zelfreparatie zitten.
Volgens Surendra Ghaskadbi, die de sectie ontwikkelingsbiologie in Poona leidt, is het onderzoek naar de regeneratie van het hart van de zebravis het eerste in zijn soort in India. ‘We weten dat complexe organismen zoals de mens, die relatief kortgeleden zijn geëvolueerd, hun vermogen om hun meeste organen te repareren zijn kwijtgeraakt,’ zegt hij. ‘Als we erin slagen de geheimen van de hartregeneratie van de zebravis te doorgronden, kunnen we die misschien ook op mensen toepassen.’ Zo’n vijftig miljoen mensen in India kampen met hartproblemen.
Proefkonijnen
De onderzoekers van het TIFR in Mumbai hebben het verband blootgelegd tussen villositaire atrofie en de mutaties van een gen genaamd myosine Vb, dat zich ook manifesteert in het intestinale epitheel van de zebravis, dat de binnen- en buitenkant van de ingewanden met elkaar verbindt. Mahendra Sohawane en zijn collega’s Jaydeep Sidhaye, Clyde Pinto, Shweta Dharap, Tressa Jacob en Shobha Bhargava hebben ontdekt dat de mutaties van dit gen tot fouten in de ontwikkeling van het epitheel leiden.
En tot hun grote verbazing hebben ze ook ontdekt dat de intestinale problemen bij de zebravis vrijwel identiek zijn aan die van de mens. Daarom stellen de onderzoekers voor de zebravis als dierlijk model te gebruiken voor het bestuderen van villositaire atrofie bij de mens. ‘Van nu af aan kunnen we op zoek gaan naar medicijnen om deze ziekte te behandelen en voldoende proefkonijnen om ze op te testen,’ hoopt Mahendra Sonawane.
Auteur: Anuradha Mascarenhas
Vertaler: Peter Bergsma
The Indian Express
India | dagblad | oplage 550.000
Deze zelfbenoemde ‘enige krant van India’ is de grootste concurrent van de Indiase Times. Bekend om zijn strijdlust en journalistieke moed.