360 kiest een aantal door de buitenlandse pers beschreven concerten, voorstellingen, boeken, films en exposities die naar Nederland of België komen, of online te vinden zijn.
Nu al de beste serie van 2023?
Fenomenaal acteerwerk in een verwoeste wereld
SERIE | ‘Eindelijk hebben we een waarlijk fantastische bewerking van een videospel,’ zegt Korey Coleman van Double Toasted over de film The Last of Us, die is gebaseerd op de gelijknamige videogame. De centrale vraag hierin luidt: wat als het geen griepachtig virus was dat het bestaan van de mensheid bedreigde, maar een parasitaire schimmel die profiteerde van stijgende temperaturen om te evolueren en van gastheer te veranderen, van mier naar mens? Het is de zoveelste apocalyptische hypothese in een televisielandschap dat, ‘om welbekende redenen, barst van de eindewereldscenario’s’, aldus The Guardian.
Het is een hele prestatie om zoveel gevoel erin te leggen zonder dat het sentimenteel wordt
Volgens de Britse krant maken de makers Craig Mazin en bedenker van het spel Neil Druckmann alle verwachtingen waar; recensent Rebecca Nicholson roept de serie nu al uit tot beste van 2023. ‘Ellie [Bella Ramsey, die ook in Game of Thrones speelt] is fenomenaal. Ze is grappig, levendig (…) en extreem geloofwaardig als ongemakkelijke tiener. Haar acteerwerk is zo authentiek en geloofwaardig dat je vergeet dat ze acteert. Het is buitengewoon ontroerend om de relatie tussen de twee personages [haar en de andere hoofdrolspeler, gespeeld door Pedro Pascal] te zien groeien en verdiepen. Het is een hele prestatie om zoveel gevoel erin te leggen zonder dat het sentimenteel wordt.’
Marc Burrows van New Statesman vindt de serie ondanks de hoeveelheid producties met hetzelfde thema onderscheidend vanwege wat hij typeert als menselijkheid. ‘Dit is niet de gebruikelijke postzombieuitbraak waarin iedereen voor zichzelf gaat. Dit is een verwoeste wereld, maar wel een herkenbare: in de nasleep van een ramp keert de mensheid zich tegen zichzelf.’ Ook andere recensenten, zoals Financial Times, prijzen de ‘mix tussen terror en menselijkheid’.
Kritiek op de serie klinkt er nauwelijks. Globe and Mail noemt hem te weinig vernieuwend, Slant Magazine spreekt van een slap aftreksel van het spel. Voor de overige critici lijkt het vooral spannend of 2023 nog iets beters te bieden heeft.
The Last of Us is te zien op HBO.
Door Laura Weeda
Broederstrijd als metafoor voor wereldwijde escalatie
Ruzie op een Iers eiland
SPEELFILM | De Britse regisseur Martin McDonagh kreeg in 2017 grote bekendheid met Three billboards outside Ebbing, Missouri die Frances McDormand (hoofdrol) en Sam Rockwell (bijrol) een Oscar opleverde. Zijn nieuwe film The Banshees of Inisherin speelt zich af in 1923, op een eiland voor de Ierse kust. Daar keren twee gezworen kameraden elkaar de rug toe. Zomaar, uit het niets. De een, Pádraic (Colin Farrell), zoekt nog wel toenadering, maar de ander, Colm (Brendon Gleeson), dreigt bij elke verzoeningspoging een vinger af te hakken. Geen geringe ingreep voor een violist.
Kyle Smith van The Wall Street Journal merkte meteen dat McDonagh het verhaal oorspronkelijk als toneelstuk schreef: ‘De film is gedisciplineerd opgezet, onberispelijk uitgewerkt en loopt over van de spanning.’ Smith vergelijkt het gegeven met Ierland dat al een eeuw wordt verscheurd door conflicten, maar net zo goed met de Brexit of opkomend populisme. ‘Deze film werkt als lachspiegel waarin we in de verwrongen beelden gemakkelijk onszelf herkennen. Er valt genoeg te lachen maar deze komedie heeft maar één kleur: zwart.’
Durft iemand het woord meesterwerk in de mond te nemen? Ik wel
Elmar Krekeler van Die Welt beschouwt de hoofdpersonages als ‘twee botsende herten in de bronsttijd.’ En dan is het maar een kleine stap om in die broederstrijd de ‘perfecte weerspiegeling van de wereldwijde politieke escalatie in Oost-Europa te zien.’
‘Hartverscheurend, donker en zonder opsmuk, schrijft Clarisse Loughrey in The Independent. Maar bij de film denkt ze niet meteen aan grootschaliger conflicten: ‘McDonagh benadrukt de existentiële last van het eilandbestaan. Draait het om geluk of zingeving?’
In The New Yorker noemt Anthony Lane het een ‘duistere film waarin naderend onheil een vast patroon wordt.’ Het valt Lane op dat geregeld het geluid van vuurgevechten in de burgeroorlog op het vasteland overwaait. ‘De verwarring die daardoor op het eiland ontstaat is geloofwaardig. Minder overtuigend zijn McDonaghs pogingen om persoonlijke vijandelijkheden als parabel voor het landelijke conflict op te voeren.’
Volgens Eric Neuhoff van Le Figaro kent Banshees of Inisherin geen equivalent in de hedendaagse cinema: ‘Omdat zo’n bizar verhaal eenvoudig niet bestaat. Op de kaart zul je vergeefs zoeken naar het plaatsje Inisherin. Toch zal de film voortaan onze dromen en herinneringen beheersen en slapeloosheid veroorzaken. Durft iemand het woord meesterwerk in de mond te nemen? Ik wel.’
The Banshees of Inisherin van regisseur Martin McDonagh draait vanaf 27 januari in de bioscoop
Door Diederik Samwel
De zon die zichzelf ontrafelt
Ontroerend werk dat tot nadenken stemt
KUNST | Sunshine State, het nieuwste werk van de Oscarwinnende filmmaker en Turner Prize-winnende kunstenaar Steve McQueen, is een videoproject bestaande uit twee schermen naast elkaar. Op de een is een brandende zon te zien die zich ontrafelt, daarnaast verschijnen beelden uit het muzikale drama The Jazz Singer (1927), met de beroemde zanger Al Jolson in de hoofdrol. Deze film staat bekend als de eerste ‘talkie’ in de filmgeschiedenis, wat wil zeggen dat er ook geluid aan was gekoppeld.
‘Het is grappig hoe kunstwerken tot stand komen’, zegt de kunstenaar er zelf over tegen Wallpaper. ‘Twintig jaar geleden bedacht ik die film te willen gebruiken, en kreeg ik het idee dat Jolson zichzelf zou uitwissen terwijl hij make-up aanbracht.’ Dat beeld moest refereren aan het uitwissen van een mythe… zoals de zon.
Met zijn radicale kijk op de mensheid en oog voor haar drama’s en kwetsbaarheid, vestigt McQueen aandacht op belangrijke vragen over urgente kwesties, meent Sugar and Cream. De architectuursite noemt zijn werk ontroerend en tot nadenken stemmend en omschrijft het videoproject uit 2019 als een meeslepende ervaring en een van de belangrijkste werken in McQueens carrière.
Sunshine State is van 26/01/2023 tot 12/02/2023 te zien in Boijmans van Beuningen, Rotterdam.
Door Laura Weeda
Onderschatte poppionier
Reis door muzikale verleden zonder nostalgie
POPMUZIEK | De verschijning van zijn 17de soloalbum Mercy vormt voor Neil McCormick aanleiding om in The Telegraph de carrière van John Cale in perspectief te plaatsen. De recensent vindt dat de bijna 81-jarige muzikant uit Wales steevast wordt onderschat: ‘Er wordt meer over hem geschreven dan naar hem geluisterd. Ten onrechte staat hij in de schaduw van Lou Reed zodra hun voormalige band The Velvet Underground ter sprake komt. Terwijl hij een ware muziekpionier is die minimalisme, dissonanten, ambient en elektro een plek binnen de rockmuziek heeft bezorgd.’
McCormick wijst op Cales rijke oeuvre, grootheden als David Bowie, Patti Smith en Brian Eno met wie hij samenwerkte en de vele filmscores die hij maakte. Over Mercy is hij lovend: ‘Geen gemakkelijke muziek maar de songs zijn desondanks inspirerend. Cale weigert te zwelgen in nostalgie en blijft dapper zijn eigen pad volgen.’
Mede door zijn lage, sonore stem schemert er als vanouds iets duisters en griezeligs doorheen
Siobhán Kane ontdekt op het nieuwe album tal van verwijzingen naar Cales muzikale verleden, schrijft ze in The Irish Times: ‘Van synthesizers en een eerbetoon aan Bowie tot industriële dancehall trip-hop en melodramatische zang. Mede door zijn lage, sonore stem schemert er als vanouds iets duisters en griezeligs doorheen.’
Collega Kitty Empire van The Guardian is minder enthousiast over Mercy. Ze hoort duidelijk dat Cale nog altijd is geobsedeerd door ‘vervreemdende geluidseffecten’ maar vindt dat hij is blijven steken in de avant-garde van de vorige eeuw: ‘Het aantal muzikanten en het vele jonge talent dat heeft meegewerkt is indrukwekkend, maar deze plaat schreeuwt om een strakke producer.’
Daar denkt Karl Bruckmaier van de Frankfurter Allgemeine bepaald anders over: ‘Cale heeft met een extreem uitgebreide artiestenschare een homogene muur van geluid opgetrokken waarin muziek en taal elkaar versterken.’ De strekking van de songteksten over klimaatverandering en smeltende poolkappen mag volgens Bruckmaier ‘dystopisch’ overkomen maar met Mercy is de wereld toch een beetje mooier geworden.’
Mercy van John Cale verscheen op 20 januari bij het Engelse Domino-label
Door Diederik Samwel
