Volgens de WHO zou het dodental kunnen verachtvoudigen
Het dodental in Turkije en Syrië blijft stijgen, meer dan vierentwintig uur na de verwoestende aardbeving. Volgens voorlopige cijfers van maandag 6 februari zijn meer dan 4300 mensen omgekomen door de aardbeving van 7,8 op de schaal van Richter die om 4:17 uur plaatselijke tijd bij de stad Gaziantep (Zuidoost-Turkije) plaatsvond, enkele uren later gevolgd door een sterke naschok.
In Turkije staat het dodental op 2921, volgens het staatsbureau voor rampenbestrijding (Afad). Het laatste dodental uit Syrië overstijgt de 1400 slachtoffers. De Wereldgezondheidsorganisatie verwacht dat het dodental kan verachtvoudigen, bericht de BBC.
‘Reddingswerkers zoeken bij ijzige temperaturen wanhopig in het puin naar overlevenden‘
‘In beide landen zijn duizenden gebouwen ingestort, en verschillende video’s tonen het moment waarop ze vielen, terwijl omstanders dekking zochten’, schrijft de BBC. ‘Gebouwen van wel twaalf verdiepingen hoog liggen nu plat, wegen zijn verwoest en er liggen enorme bergen puin zover het oog reikt.’
In Turkije en Syrië ‘zoeken reddingswerkers bij ijzige temperaturen wanhopig in het puin naar overlevenden‘, met ‘hoofdlampen en schijnwerpers om ’s nachts door te blijven werken’, aldus The New York Times.
De eerste reddingswerkers uit het buitenland zullen naar verwachting vandaag aankomen. Volgens de Turkse president Recep Tayyip Erdogan hebben vijfenveertig landen – naast de NAVO en de Europese Unie – hulp aangeboden, meldt de Turkse krant Hürriyet.
Vannacht werd Zuid-Turkije opgeschrikt door een aardbeving met een kracht van 7,8 op de schaal van Richter en een diepte van zo’n 17,9 km, bericht Al Jazeera. De beving vond plaats rond 1:15 Nederlandse tijd, op een punt vlakbij de Syrische grens. In Turkije zijn tot nu toe zo’n driehonderd mensen omgekomen, maar het dodenaantal zal hoogstwaarschijnlijk nog oplopen. De schokgolven van de aardbeving waren voelbaar in Noord-Syrië, Cyprus en Libanon.
De Turkse president Erdogan meldde op Twitter dat er ‘meteen opsporings- en reddingsteams gestuurd zijn’ naar het rampgebied. ‘We hopen dat we samen zo gauw mogelijk en met zo min mogelijk schade door deze ramp heen zullen komen’, zo schreef hij verder. De Turkse binnenlandminister, Süleyman Soylu, raadde mensen sterk af om beschadigde gebouwen binnen te gaan vanwege de risico’s, meldt de Turkse krant Hürriyet. ‘Onze prioriteit is mensen te bevrijden die vastzitten onder het puin van ingestorte gebouwen en ze in ziekenhuizen onder te brengen’, aldus de minister.
Het is de zwaarste aardbeving sinds die van 1999 in Noordwest-Turkije
In Syrië zijn volgens een gezondheidsfunctionaris van de regering al meer dan tweehonderd mensen omgekomen en ongeveer zeshonderd gewond geraak, bericht Al Jazeera. De meeste slachtoffers zijn gevallen in de provincies Hama, Aleppo en Latakia, waar talrijke gebouwen zijn ingestort.
De aardbeving kwam op een moment waarop het Midden-Oosten een sneeuwstorm meemaakt die naar verwachting tot dinsdag zal aanhouden. Turkije staat wat betreft het aantal grote breuklijnen wereldwijd op nummer één en wordt regelmatig opgeschud door een aardbeving. Het is de zwaarste aardbeving sinds die van 1999 in Noordwest-Turkije, waarbij zo’n achttienduizend mensen om het leven kwamen.
19 september lijkt vervloekte datum voor Mexicanen
De aardbeving van gisteren in Mexico, met een kracht van 7,7 op de schaal van Richter, kostte aan minstens één persoon het leven. De beving werd gevoeld tot in de hoofdstad Mexico-Stad, waar de inwoners snel de straat op gingen om zichzelf in veiligheid te brengen. In de deelstaat Michoacán, dicht bij het epicentrum van de aardbeving, zijn twee ziekenhuizen beschadigd.
Dit is de derde keer in de geschiedenis van Mexico dat er op 19 september een aardbeving plaatsvindt. In 1985 kostte een krachtige aardbeving duizenden mensen het leven en richtte deze grote schade aan in Mexico-Stad, en in 2017 kwamen ongeveer driehonderdvijftig mensen om bij een andere verwoestende aardbeving. ‘Dit lijkt meer op een macabere grap dan op toeval’, merkt El Universal op. De twee vorige aardbevingen ’waren harde klappen voor het land, waarvan de wonden veelal nog niet geheeld zijn’, aldus het Mexicaanse dagblad.
Een aardbeving met een magnitude van 7 op de schaal van Richter heeft woensdag de Filippijnen getroffen, aldus het Amerikaans seismologisch instituut USGS, meldt CNN. De aardbeving trof het noorden van Luzon, het dichtstbevolkte eiland van het land, om 8.43 uur plaatselijke tijd. Het epicentrum lag ongeveer 13 kilometer ten zuidoosten van het stadje Dolores in de provincie Abra, met een diepte van 10 kilometer, aldus het USGS.
De impact van de aardbeving werd gevoeld in de hoofdstad Manilla, op meer dan 400 kilometer afstand, waar arbeiders en inwoners uit gebouwen evacueerden en zich op straat verzamelden. Het Filippijnse Instituut voor Vulkanologie en Seismologie (Phivolcs) zei dat burgers zich schrap moesten zetten voor eventuele naschokken, maar voegde eraan toe dat het geen tsunamiwaarschuwingen had afgegeven, omdat de aardbeving landinwaarts werd waargenomen.
Dodental van aardbeving in Haïti stijgt met storm op komst
Het dodental als gevolg van de krachtige aardbeving die Haïti zaterdag trof, is op maandag 16 augustus opgelopen tot 1419, volgens cijfers van de Haïtiaanse rampendienst. Daarnaast worden er ook meer dan 6900 gewonden en meer dan 37.000 vernielde huizen geregistreerd, meldt Radio Vision 2000. De Haïtiaanse premier Ariel Henry kondigde drie dagen van nationale rouw aan, die dinsdag beginnen.
‘De situatie zou kunnen verslechteren door de komst van de tropische storm Grace’
Maandag, ‘meer dan achtenveertig uur na de verwoestende aardbeving’, had de getroffen bevolking in het zuiden van het land nog steeds geen ‘hulp van de regering’ gekregen, aldus de radiozender, die verklaart dat er behoefte is aan ‘water, voedsel hygiënische producten, tenten en dekzeilen’. Zelfs met internationale hulp in aantocht, ‘zou de situatie voor de inwoners van het zuiden in de komende uren kunnen verslechteren door de doortocht van tropische storm Grace, die naar verwachting zware regenval en windstoten zal veroorzaken’, waarschuwt Radio Vision 2000. ‘Code oranje is afgekondigd in verschillende delen van het land.’
‘Het regime [van de Nicaraguaanse president] Daniel Ortega en [zijn echtgenote en vicepresident] Rosario Murillo heeft via het ministerie van Binnenlandse Zaken’ de intrekking bevolen van de vergunningen van zes buitenlandse niet-gouvernementele organisaties met hoofdkantoren in ‘de Verenigde Staten of Europa‘, schrijft de Nicaraguaanse krant Confidencial. De betrokken ngo’s zijn: National Democratic Institute For International Affairs, International Republican Institute, Helping Hands The Warren William Pagel Foundation, Oxfam Itermon, Oxfam Ibis en Diakonia.
Zij worden ervan beschuldigd niet te hebben voldaan aan ‘hun verplichtingen uit hoofde van de wetten die gelden voor organisaties zonder winstoogmerk op Nicaraguaans grondgebied’. Dit besluit zal ‘gevolgen hebben voor de begunstigde gemeenschappen en de lokale organisaties die door hen worden gefinancierd‘, waarschuwt La Prensa.
In de Duitse deelstaat Nedersaksen lopen duizenden mensen rond zonder bescherming tegen corona omdat ze een zoutoplossing hebben gekregen in plaats van een vaccin. Meer dan tweeduizend mensen willen zich opnieuw laten vaccineren, bericht ZDF.
Volgens het district zouden 8557 mensen getroffen zijn
Vorige week dinsdag (10 augustus) werd bekend dat duizenden mensen, meer dan aanvankelijk werd aangenomen, in het district Friesland in werkelijkheid geen vaccinatie tegen covid-19 hebben gekregen omdat een verpleegster in het voorjaar injecties zou hebben gegeven met een zoutoplossing. Ze zou dit hebben gedaan om te verdoezelen dat een ampul was gebroken. Volgens het district gaat het mogelijk om 8557 mensen die tussen 5 maart en 20 april werden gevaccineerd. Het is nog onduidelijk hoe groot de werkelijke omvang van de zaak is.
Het district heeft informatiebrieven en e-mails gestuurd naar mogelijk gedupeerden om de situatie toe te lichten. Daarnaast is er een aparte informatielijn opgezet. Op 10 augustus hadden ongeveer duizend mensen de informatielijn gebeld. De beschuldigde verpleegster ontkent.
Verhalen over dieren die aardbevingen, tsunami’s en vulkaanuitbarstingen voelen aankomen, doen al sinds de oudheid de ronde. Onderzoekers proberen er nu achter te komen hoe dit ‘zesde zintuig’ werkt.
Er was iets vreemds aan de hand met de padden, dat had Rachel Grant meteen gemerkt. In 2009 wilde de biologe van het Britse Hartpury University Centre onderzoek doen naar het paringsgedrag van de amfibieën in de Italiaanse provincie L’Aquila.
Maar midden in de voor het soortbehoud zo belangrijke paartijd raakten de diertjes plotseling de belangstelling voor elkaar kwijt en zochten een schuilplaats. Ruim een week heerste er een spookachtige stilte. Toen kwam de klap: een aardbeving met een kracht van 5,8 op de schaal van Richter deed de regio Abruzzen trillen, verwoestte duizenden gebouwen en eiste 308 levens. Een paar dagen later zetten de padden hun paringsrituelen voort, alsof er niets was gebeurd. Sindsdien is Grant ervan overtuigd dat padden een ‘zesde zintuig’ hebben. Ze lijken te voelen dat er een aardbeving in aantocht is, terwijl de mens er meestal door wordt overrompeld.
De Britse is meer bewijzen voor haar stelling aan het verzamelen. In 2011 volgde ze met cameravallen verscheidene diersoorten in het Parque Nacional Yanachaga in Peru. Ook hier liet zich in de week voor een zware aardbeving plotseling geen dier meer zien – een hoogst ongebruikelijke rust voor een soortenrijk tropisch bergwoud. Momenteel is Grant in een gebied met veel seismische activiteit op zoek naar aanwijzingen voor opvallend gedrag.
Alleen over de oorzaken – genoemd worden een verandering in de vochtigheid van de grond, ontsnappende gassen, zwakke microbevingen en zelfs een elektrische oplading van de lucht – kan ook de biologe tot nog toe alleen maar speculeren.
‘Door dieren te observeren kunnen niet alleen aardbevingen, maar ook vulkaanuitbarstingen worden voorspeld’
Verhalen over dieren die zich voorafgaand aan natuurrampen merkwaardig gedroegen deden al in de oudheid de ronde, maar zijn nooit systematisch onderzocht. Uitgerekend nu, in het tijdperk van uitgekiende meettechnieken en gevoelige waarschuwingssystemen, staat het levende wezen als voorspeller van natuurrampen opnieuw in de belangstelling. Het complexe gedrag van dieren heeft de potentie puur technische waarschuwingssystemen te overvleugelen, dat is de stellige overtuiging van Martin Wikelski, directeur van het Max-Planck-Institut für Ornithologie in Radolfzell aan de Bodensee. ‘Door dieren te observeren kunnen niet alleen aardbevingen, maar ook vulkaanuitbarstingen worden voorspeld,’ zegt hij. Op beide bijten geofysici tot op heden hun tanden stuk, ondanks sensoren, supercomputers en satelliettechnieken. Anekdotes zijn er te over. Zo volgden de bewoners van het Indonesische eiland Simeulue in december 2004 hun opgeschrikte vee de nabijgelegen heuvels in. Een uur later kwam de eerste vloedgolf van de verwoestende tsunami aan land, die in de kustgebieden rond de Indische Oceaan 230.000 slachtoffers maakte. Na de ramp vertelden deze mensen dat ze het aan de dieren te danken hadden dat ze nog leefden. Ook uit Sri Lanka zijn er ooggetuigenverslagen: daar waren het nerveuze olifanten die de bewoners ertoe wisten te bewegen het binnenland in te vluchten.
Zendertjes
Gestaafde verklaringen voor het waarschuwende gedrag van dieren zijn er tot dusverre niet. Veel theorieën daarover staan nog ter discussie. Zo kunnen olifanten heel laagfrequente infrageluidsgolven opvangen; overeenkomstige trillingen in de grond zouden ze via hun zolen waarnemen. Koeien, schapen en geiten registreren lichte bevingen mogelijk dankzij een uiterst gevoelige tastzin in de hoeven. Weer andere dieren hebben een buitengewoon ontwikkeld reukvermogen dat al op enkele moleculen van een gas reageert of kunnen elektromagnetische velden detecteren. Al deze gaven zouden aanwijzingen kunnen geven voor een dreigend onheil, die de mens ontgaan. Om de ernstige lacunes in de kennis op te vullen, voorziet Wikelski dieren systematisch van zendertjes. Hij behoort tot de weinige voortrekkers die de legenden over waarschuwend gedrag van dieren het aureool van geheimzinnigheid en onverklaarbaarheid willen ontnemen. Gps-modules en bewegingssensoren moeten grote hoeveelheden gegevens gaan leveren die als basis kunnen dienen voor een zuivere, wetenschappelijke bewijsvoering.
Vijf jaar geleden al voorzagen Wikelski en zijn collega’s een tiental schapen en geiten bij de Italiaanse vulkaan Etna van een elektronische halsband. Met de computer analyseerden ze hun bewegingspatronen, met als resultaat: bij alle grotere activiteit van de vulkaan werden de dieren tot zes uur eerder onrustig en vluchtten ze naar de dichtstbijzijnde schuilplaats. Wikelski vroeg vervolgens patent aan op zijn waarschuwingsmethode met behulp van dieren.
Momenteel analyseert het team nieuwe gegevens uit een Italiaans aardbevingsgebied. Na de eerste trillingen in het afgelopen najaar waren de onderzoekers snel ter plaatse en vonden een boerderij waar ze het vee van sensoren mochten voorzien. ‘Dieren in stallen zijn uitermate geschikt,’ zegt Wikelski, ‘want daar staan ze nauwelijks bloot aan andere invloeden van buiten.’
Het onderzoekersgeluk was met hem: op de eerste bevingen volgde een tweede, krachtigere serie. Zo konden voor en tijdens de aardschokken betrouwbare gegevens worden verzameld. Wikelski mag nog niet zeggen of het gedrag van de dieren echt zo opvallend was als gehoopt, want de resultaten van het onderzoek zullen op korte termijn in een gerenommeerd vakblad worden gepubliceerd – ook na commentaar van tot nog toe sceptische onderzoekers van aardbevingen. Wikelski is niet de enige die met behulp van dieren betrouwbare voorspellingen over aardbevingen en vulkaanuitbarstingen wil doen. Geoloog Ulrich Schreiber van de Duisburg-Essen-universiteit ontdekte mieren als waarschuwingssysteem. Honderden nesten in de Eifel, het Zwarte Woud en het Beierse Woud heeft hij in kaart gebracht. De kolonies hadden een duidelijke voorkeur voor scheuren in de aardkorst – hotspots voor aardbevingen. ‘De nesten bevonden zich altijd langs de tektonisch actieve zones,’ zegt Schreiber. Een mogelijke verklaring is dat de insecten worden aangetrokken door de ongeveer een tiende graad hogere temperatuur, wat wordt veroorzaakt door koolstofdioxide die uit diepere en warmere aardlagen naar boven stroomt.
Ruim drie jaar lang, van 2009 tot en met 2011, observeerde Schreiber twee mierenhopen in de Eifel met hogeresolutiecamera’s die dag en nacht opnamen maakten. De krachtigste beving die zich in die tijd voordeed had een magnitude van 3,2 op de schaal van Richter. Enkele uren voor de aardschokken gingen de diertjes – die er verder een strikt ritme op na hielden – inderdaad abnormaal gedrag vertonen: ’s nachts waren ze actiever, overdag juist rustiger dan anders. Pas de volgende dag vervielen ze weer tot de dagelijkse sleur. Een mogelijke verklaring daarvoor zijn gassen die voor de aardbeving uit de scheuren ontsnapten – een voorbode van geologische activiteit.
Of het nu gaat om geiten, padden, mieren of olifanten, alle tot nog toe uitgevoerde studies zijn gebaseerd op een gering aantal observaties, leveren een beperkte hoeveelheid gegevens en doen daarom veel deskundigen twijfelen aan het ‘waarschuwingssysteem dier’. Maar daarin moet het project ICARUS dit jaar verandering gaan brengen. Half februari 2018 is vanuit het Russische ruimtestation Bajkonoer een speciale antenne naar het internationale ruimte- station ISS geschoten, die astronauten vóór mei 2018 tijdens een ruimtewandeling zullen installeren.
Uiterlijk vanaf juni 2018 moet de antenne dan voor het eerst zendergegevens van duizenden dieren gaan verzamelen en naar een databank op aarde sturen. Vanaf dat moment zijn bijvoorbeeld de routes van trekvogels van moment tot moment en van continent tot continent te volgen. De deelnemende onderzoekers uit verscheidene landen verwachten een enorme hoeveelheid gegevens die de resultaten van alle bestaande metingen zullen overtreffen, omdat telemetrieprojecten – waarbij met antennes op land de sensoren uitgelezen kunnen worden – meestal beperkt blijven tot slechts enkele tientallen getagde dieren en enkele vierkante kilometers.
Biologen en gedragsonderzoekers staan met tal van ICARUS-projecten in de startblokken. Zoogdieren, trekvogels, zeeschildpadden en in de toekomst zelfs sprinkhanen zullen worden uitgerust met gps-modules, versnellingsmeters en detectoren voor temperatuur en magnetische velden. De onderzoekers richten zich vooral op de verrassende capaciteiten van groepen dieren. ‘Die zouden wel eens een soort supersensor kunnen worden,’ zegt Iain Cuzin, expert in de groepsintelligentie van dieren aan het Max-Planck-Institut in Radolfzell. Uit veel waarnemingen is al gebleken dat groepen dieren veel gevoeliger zijn voor prikkels uit hun omgeving en betere en snellere beslissingen nemen dan individuele dieren. De redenen daarvoor zijn nog in nevelen gehuld. ICARUS moet eraan bijdragen om dat raadsel op te lossen.
Om de reusachtige hoeveelheid gegevens te kunnen opslaan en beoordelen, werken zogeheten bio-loggingexperts samen met wiskundigen, natuurkundigen en IT-specialisten. Hun gemeenschappelijke doel is om met big data en onweerlegbare, statistische significantie het gedrag van de meest uiteenlopende dieren te begrijpen en hun waarschuwingspotentieel voor rampen nauwkeurig te documenteren. De toepassingen reiken veel verder dan aardbevingen en vulkaanuitbarstingen, want de sensoren onthullen niet alleen onbekende gedragspatronen. Alleen al het volgen van trekvogels heeft een groot potentieel, zoals een eerdere signalering van epidemieën als vogelgriep of ebola. ‘Gegevens over vliegroutes en overwinteringslocaties van trekvogels zijn noodzakelijk voor de voorspelling van een infectieverspreiding als vogelgriep,’ zegt ICARUS-onderzoeker Grigori Tertitski van de Russische Academie van Wetenschappen in Moskou. Uit voorstudies is gebleken dat ganzen en eenden uit China en Europa dezelfde broedplaatsen gebruiken tijdens hun trek en daar gevaarlijke virussen kunnen doorgeven aan zwermen vogels uit elk ander continent. Temperatuursensoren bieden de mogelijkheid een aandoening van vogels over grote afstand te diagnosticeren. Mocht er weer eens een griepgolf uit het Verre Oosten aankomen, dan kan Europa zich daar veel eerder op voorbereiden.
Als de zendertjes bovendien weergegevens over onder andere de luchtdruk, temperatuur, neerslag en windsnelheid verzamelen, dan kunnen zelfs de gevolgen van de klimaatverandering in de gaten worden gehouden. ‘Met dieren als levende meetapparatuur zouden we extreem weer en langdurige veranderingen van het klimaat kunnen onderkennen, wat met andere methoden vrijwel niet mogelijk is,’ zegt Gil Bohrer van de Ohio State University, die eveneens deelneemt aan ICARUS. Niet alleen waarschuwt de dierenwereld de mens voor natuurrampen, ze is ook behulpzaam bij een betere bescherming van de natuur zelf.
Vanwege hun fijne neus staan honden hoog aangeschreven als levende sensoren. Op luchthavens en bij grensovergangen sporen ze de kleinste hoeveelheden drugs en springstof op. Fijnproevers schakelen de dieren in om op vochtige bosgrond truffels te lokaliseren; de hond heeft het varken allang de loef afgestoken. Speciale hulphonden waarschuwen diabetespatiënten voor een te lage bloedsuikerspiegel en epileptici voor een komende aanval. Kennelijk registreren ze een dalende zuurstofsaturatie van het bloed. Zelfs voor een vroege diagnose van kanker zouden honden geschikt zijn. Volgens enkele kleine studies kunnen ze borst-, nier- en longkanker herkennen aan de geur van de adem of de urine van een patiënt. Onduidelijk is echter welke stoffen de honden hierbij ruiken. Een systematische studie met verscheidene hondenrassen – onder andere labradors, riesenschnauzers en herdershonden – heeft de hoop op een vroege diagnose van kanker echter getemperd. Na een training van enkele maanden – analoog aan die van drugshonden – was 45 tot 74 procent van de diagnoses juist, een veel te laag percentage om betrouwbare uitspraken over de aanwezigheid van de ziekte te doen.
Deze website gebruikt cookies. Door de site te gebruiken gaan we er vanuit dat je ze accepteert. OK
Manage consent
Over onze cookies
Deze website gebruiks cookies die de gebruikservaring verbeteren. De cookies die we als noodzakelijk categoriseren worden opgeslagen door je browser en zijn essentiëel voor een goede werking van de basisfuncties van deze website. We gebruiken ook third-party cookies die ons helpen te analyseren hoe deze website gebruikt wordt. Deze cookies kunnen ook voor marketingdoeleinden worden gebruikt. Ze worden alleen door je browser opgeslagen als je daar toestemming voor geeft.
Onze noodzakelijke cookies zijn essentiëel voor het goed functioneren van deze website. De basisfuncties en beveiliging van deze website zijn hiervan afhankelijk. Deze cookies slaan geen persoonlijke informatie op.
