Rechters blijven belangrijke rol spelen in Israëlische politiek
Maandag besloot het Israëlische Hooggerechtshof een belangrijke bepaling van Benjamin Netanyahu’s staatsrechthervorming ongeldig te verklaren die die rechters verhindert om overheidsbesluiten die zij ‘onredelijk’ achten nietig te verklaren, meldt Haaretz. Het besluit werd aangenomen met de kleinst mogelijke meerderheid: acht van de vijftien rechters stemden voor.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Daarnaast oordeelde een grote meerderheid van de rechters – twaalf van de vijftien – dat het Hooggerechtshof de bevoegdheid heeft om de basiswetten van Israël, die in het Israëlische staatsrecht een grondwettelijke status hebben, aan een rechterlijke toetsing te onderwerpen.
‘Dit is een klap voor Netanyahu en zijn hardlinerbondgenoten, die stellen dat de wetgevende macht, niet het Hooggerechtshof, het laatste woord moet hebben over de wettigheid van wetgeving en andere belangrijke beslissingen’, aldus Israel Hayom. De ‘historische’ beslissing van de rechtbank dreigt ‘de scheuren (…) weer te openen die voorafgingen aan de huidige oorlog van het land tegen Hamas’, waarschuwt het rechtse dagblad.
Milchan schonk het echtpaar Netanyahu van luxe cadeaus
De achtenzeventigjarige Arnon Milchan heeft als filmproducent een reeks grote hits op zijn naam staan, waaronder Once Upon a Time in America en Pretty Woman. De Israëlische zakenman is ook close met het echtpaar Netanyahu. Zo bevestigde hij tijdens het corruptieproces tegen de Israëlische premier op zondag dat hij ze voorzag van champagne, sigaren en juwelen.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
The Times of Israel beschrijft Milchan als ‘welwillend en joviaal’ tijdens een vijf uur durend videogesprek vanuit het Verenigd Koninkrijk. Volgens hem impliceerden deze geschenken echter geen wederdiensten. Zoals TOI echter opmerkt, wordt Benjamin Netanyahu ervan beschuldigd Milchan te hebben geholpen bij het verkrijgen van een visum in de Verenigde Staten en te hebben geprobeerd een wet door te voeren waardoor Milchan minder belasting zou hoeven betalen.
Tienduizenden protesteerden dinsdagavond in Tel Aviv
Israël lanceerde dinsdagavond de viering van zijn vijfenzeventigjarig bestaan met een officiële ceremonie in Jeruzalem. De premier, Benjamin Netanyahu, drong erop aan ‘de onrust even te stoppen en te kijken naar het grote wonder dat de staat Israël is’. Tegelijkertijd protesteerden tienduizenden prodemocratische demonstranten in Tel Aviv, merkt Haaretz op.
De demonstranten droegen Israëlische vlaggen en spraken zich uit tegen de door de regering gewenste hervorming van het rechtssysteem. Sprekers tijdens het protest benadrukten dat Israël een thuis moet zijn voor het Joodse volk, maar ook een land met volledige gelijkheid voor Arabieren, bericht het Israëlische dagblad. ‘Israëliërs worstelen met een ongekende politieke crisis die de samenleving verdeelt en een schaduw werpt over wat een uiting van nationale eenheid zou moeten zijn’, schrijft The Guardian.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
De minister sprak zich uit tegen de justitiële hervormingen
De Israëlische premier Benjamin Netanyahu, die in politieke problemen verkeert, heeft maandag zijn besluit om defensieminister Yoav Gallant te ontslaan teruggedraaid. Netanyahu verwijst daarbij naar de escalerende veiligheidscrisis in het land. De premier had in maart aangekondigd dat hij de minister zou ontslaan, maar dit besluit is nooit in werking getreden, schrijft Haaretz.
Twee weken geleden drong de minister van Defensie er bij de regering op aan haar controversiële justitiële hervormingsproject op te schorten, wat voor Netanyahu de aanleiding was om zijn ontslag aan te kondigen. Maandagavond beschuldigde de premier tegenstanders van de hervorming ervan verantwoordelijk te zijn voor de verslechtering van de veiligheidssituatie en de golf van terreur die Israël op dit moment overspoelt.
Reservisten hadden gedreigd niet in het leger te zullen dienen indien de hervormingen worden aangenomen
De premier richtte zich in het bijzonder tot de reservisten die hadden gedreigd niet in het leger te zullen dienen indien de justitiële hervorming wordt aangenomen. Hij zei dat hun besluit de vijanden van Israël ‘een kans bood’ om het land aan te vallen. Netanyahu hield zijn toespraak nadat peilingen hadden uitgewezen dat de conservatieve regeringscoalitie niet aan de macht zou kunnen blijven als er vandaag verkiezingen zouden worden gehouden, merkt Haaretz op.
Na de toespraak van gisteravond braken opnieuw protesten uit. Honderden mensen gingen de straat op om hun ongenoegen over Netanyahu’s verwijten te laten merken. Acht mensen werden gearresteerd nadat demonstranten een centraal gelegen knooppunt en een snelweg geblokkeerd hadden.
Benjamin Netanyahu is gegijzeld door de extreemrechtse ‘bendes’ waarmee hij zijn nieuwe regering heeft gevormd, schrijft de rechtse Israëlische krant Yediot Aharonot. Voor zowel Israël als voor de Westelijke Jordaanoever moet het ergste worden gevreesd.
Mohammed bin Salman, de feitelijke heerser van Saoedi-Arabië, werd ooit gevraagd waarom hij honderden miljoenen dollars uitgaf aan dingen die hij niet nodig had. ‘Omdat het kan,’ antwoordde hij. Ik kom later terug op de Saoedische kroonprins en de plaats die hij inneemt in Netanyahu’s dromen. Het is voor nu echter urgenter om te doorgronden waarom momentele bendes extremistische politici – die geen enkele feeling hebben met het werkelijke leven van de meerderheid van de Israëli’s – de agenda van de nieuwe regering dicteren. Het antwoord is simpel: omdat het kan.
De coalitieakkoorden van de regering-Netanyahu VI omvatten een reeks grensverleggende wetten, veranderingen in de staatsstructuur, afwijkende begrotingsbeloften en politieke doelstellingen die Israël en de Westelijke Jordaanoever op hun kop zullen zetten. De echte man van het jaar in Israël is duidelijk niet Benyamin Netanyahu, noch Itamar Ben-Gvir (leider van de partij Otzma Yehudit oftewel Joodse Kracht), noch Bezalel Smotrich (leider van de partij Hatzionut Hadatit oftewel Religieus Zionisme).
De man van het jaar is niemand minder dan Meir Kahane, iets meer dan tweeëndertig jaar nadat hij werd vermoord op 5 november 1990 in Manhattan. Kahane is niet herrezen. De werkelijkheid is veel erger: de kahanisten hebben gewonnen en het kahanisme regeert nu over Israël. [Het kahanisme is een extremistische religieuze zionistische ideologie. Kahane was onder andere van mening dat de meeste Arabieren die in Israël wonen vijanden zijn van de joden en van Israël zelf, en dat er een joodse theocratische staat moest worden gecreëerd, waar niet-joden geen stemrecht hebben.]
Een arts heeft dan het recht om bezwaar te maken tegen het behandelen van patiënten vanwege hun seksuele geaardheid
Kijk bijvoorbeeld naar de bombastische minister van Nationale Missies Orit Strock (lid van Religieus Zionisme en de rechtse leider van de Joodse nederzetting in Hebron) en Simcha Rothman (van dezelfde partij en voorzitter van het Justitiële Comité). Zij leggen ons uit dat er een wet zal worden aangenomen en uitgevoerd die het mogelijk maakt om zorg aan patiënten te weigeren op grond van hun geloofsovertuiging.
Als ook de halacha, de oude joodse traditie van vóór de diaspora, die relaties tussen mensen van hetzelfde geslacht verbiedt, wordt nagevolgd, kan een lhbtq-persoon, zoals Likoed-voorzitter Amir Ohana in de Knesset, door een hotelmanager worden geweigerd. Een arts heeft dan het recht om bezwaar te maken tegen het behandelen van patiënten vanwege hun seksuele geaardheid. Laten we eerlijk zijn: in de praktijk zal het niet alleen om lhbtq-mensen gaan, maar ook om vrouwen en uiteraard om Israëlische Arabieren. Waarom? Omdat het kan.
Wat kan Benjamin Netanyahu tegen deze giftige stroming ondernemen? Hij heeft zichzelf ervan overtuigd dat, zodra hij het premierschap weer heeft hervat, de zon zal schijnen, alles zal kalmeren en zijn coalitiepartners zich aan zijn natuurlijk gezag zullen onderwerpen. De nieuwe minister van Justitie, Yariv Levin [van Likoed], zal de juridische kwestie regelen – de enige waarover in het rechtse blok een echte consensus bestaat, vanwege gemeenschappelijke belangen en gedeelde doelstellingen. [Dit gaat over het voorstel om de mogelijkheid te beperken wetten die in het parlement zijn aangenomen te herroepen, wat ook de slepende corruptiezaak tegen Netanyahu zal beïnvloeden.] Andere extremistische eisen zullen versnipperd raken. Aan sommige zal worden voldaan in de vorm van afgezwakte wetten. Andere wetten zullen worden ingeperkt, en weer andere zullen door het verzet van hoge ambtenaren en het Hooggerechtshof worden vermorzeld.
Bondgenoten
We kunnen een ongekende situatie verwachten. Netanyahu vertrouwt op de Amerikaanse regering, de Europese Unie en de Arabische oliemonarchieën in de Golf die vredesverdragen met Israël hebben ondertekend. Nu hij zich objectief gezien ter linkerzijde van zijn eigen regering bevindt, zit Netanyahu in een lastig parket.
Zozeer zelfs dat hij denkt dat de Verenigde Staten van Joe Biden en de Europese Unie hem in staat zullen stellen een soort linkervleugel vorm te geven. Althans, als we correct interpreteren wat hij onze internationale bondgenoten heeft voorgesteld. Zo’n nieuwe vleugel zal zijn coalitie weer wat meer in balans brengen.
Dit bizarre spel werkt echter maar tot op zekere hoogte
Dit bizarre spel werkt echter maar tot op zekere hoogte. De Amerikanen zullen Netanyahu vooral helpen door hem beleefd te bekritiseren en de klachten van zijn coalitiepartners en hemzelf stilletjes aan te horen. Maar dat is niet genoeg. Want in tegenstelling tot wat de meeste Israëli’s denken, is Israël niet langer het centrum van de Amerikaanse wereld.
De Amerikanen worstelen met dringender problemen: de economische recessie, de peperdure betrokkenheid bij de oorlog tussen Oekraïne en Rusland, het wereldwijde conflict met China, de coronacrisis, enzovoort. Het enige wat Washington van Netanyahu verwacht, is dat hij het Midden-Oosten niet in brand steekt, en Iran al helemaal niet.
Besmettelijk
Tot op zekere hoogte zal Mohammed bin Salman een rol spelen in de nieuwe ontwikkelingen. Dat zou ons zorgen moeten baren, want het regime dat de komende jaren in Israël kan worden gevestigd begint steeds meer te lijken op het Saoedische regime. Religieus en nationalistisch fanatisme werkt besmettelijk. Hetzelfde geldt voor corruptie van de overheid.
Netanyahu houdt zichzelf voor de gek als hij denkt dat hij zijn extreemrechtse ministers in bedwang kan houden. Misschien lukte hem dat met de Likoed van vroeger, maar niet met deze hordes die zich ‘religieuze zionisten’ of ‘Joodse kracht’ noemen. Hun karakter is anders, hun politieke belangen zijn anders.
Er staan ernstige dingen te gebeuren in Israël
Oké, dacht Netanyahu ongetwijfeld bij zichzelf; als ze erin volharden om wilden te blijven, dan schop ik ze eruit. Net zoals ik dat in het verleden met enkele van mijn ministers deed. Waarom? Omdat het kan. Het belangrijkste is dat ik, zelfs als overgangspremier, tot de volgende verkiezingen kan blijven zitten in Balfour Street (de ambtswoning van de premier). Of tot het einde der tijden. Omdat het kan.
Maar Benjamin Netanyahu bepaalt niet langer de gang van zaken. Er staan ernstige dingen te gebeuren in Israël. Er zullen schandalige en racistische wetten worden aangenomen en explosieve begrotingen worden goedgekeurd. Het Hooggerechtshof zal worden geneutraliseerd, onschuldige mensen zullen het leven verliezen. De betrekkingen tussen seculiere en ultraorthodoxe Joden en tussen Israëlische Joden en Arabieren zullen verder verslechteren. En buitenlandse en Israëlische investeerders zullen ervandoor gaan; dat dreigden ze al te doen toen werd ontdekt welke portefeuilles aan ultraorthodoxe geestelijken waren toevertrouwd.
De premier zegt de plannen voorlopig niet in stemming te brengen
De geplande juridische hervormingen in Israël gaan voorlopig niet door. Dat heeft de Israëlische premier Benjamin Netanyahu bekendgemaakt in een televisietoespraak aan het hele land, meldt Haaretz. De Knesset, het parlement in Israël, zal op zijn vroegst pas eind april naar het wetsvoorstel kijken. Volgens Netanyahu dreigt een burgeroorlog en moet Israël niet verder verscheurd worden.
De hervormingen kunnen al maanden op grote protesten rekenen. Ook in aanloop naar de toespraak van Netanyahu stonden tachtigduizend betogers voor het Israëlische parlement. Eerder op de dag werd er al gestaakt, onder meer op universiteiten, ambassades in het buitenland en op luchthavens. Grote vakbonden hadden ook stakingen aangekondigd, die na de aankondiging van Netanyahu zijn uitgesteld.
Oppositiepartijen hebben tevreden gereageerd op de toespraak van Netanyahu. Volgens oppositiepoliticus Lapid kan het uitstel goed nieuws zijn voor zowel de regering als Israël, zeker als er meer rechtvaardige plannen komen waar iedereen bij betrokken is. Binnen de regering is er wel onenigheid over. Zo zou de ultrarechtse politicus Ben Gvir alleen akkoord zijn gegaan omdat hij dan een nieuwe politiemacht mag vormen in het land.
Biden spreekt zijn zorgen uit in telefoongesprek met Netanyahu
‘Democratische waarden moeten een pijler blijven van de relatie tussen de VS en Israël,’ aldus president Biden zondag tijdens een telefoongesprek met de Israëlische premier Benjamin Netanyahu. Er klinkt een verhulde waarschuwing aan Netanyahu in door vanwege zijn controversiële plan om het rechtssysteem van Israël te herzien, schrijft The Washington Post.
Tijdens het telefoongesprek uitte Biden ‘zijn bezorgdheid’ over Netanyahu’s plan. De Amerikaanse president ‘onderstreepte zijn overtuiging dat democratische waarden altijd een kenmerk van de Amerikaans-Israëlische relatie zijn geweest en moeten blijven, dat democratische samenlevingen worden versterkt door de scheiding der machten en dat fundamentele veranderingen alleen moeten worden nagestreefd wanneer een zo breed mogelijk deel van de bevolking erachter staat’, aldus het Witte Huis in een persbericht.
Tegenstanders waarschuwen dat de wetswijzigingen het democratische systeem van Israël zullen ondermijnen
Met de voorgestelde wijzigingen wil Netanyahu de Knesset, het Israëlische parlement, controle geven over de benoeming van rechters. Ook wil hij de rechterlijke toetsing van wetgeving afschaffen en het parlement in staat stellen beslissingen van het Hooggerechtshof weg te stemmen.
De voorstellen hebben geleid tot massale demonstraties. Tegenstanders waarschuwen dat de wetswijzigingen het democratische systeem van Israël zullen ondermijnen, omdat de rechterlijke macht dan niet langer beschermd zal zijn tegen de grillen van het politieke systeem.
Biden, die gedurende zijn ruim vijftig jaar lange politieke carrière een trouwe supporter van Israël is geweest en een langdurige relatie met Netanyahu heeft, heeft de Israëlische premier opgeroepen tot een ‘compromis over de voorgestelde justitiële hervormingen dat in overeenstemming is met de genoemde democratische beginselen’, meldt het Witte Huis.
Al wekenlang demonstreren Israëliërs tegen de plannen van de rechtse regering om het Hooggerechtshof buitenspel te zetten. Historicus Yuval Noah Harari is een van hen. ‘De regering is bezig met een antidemocratische staatsgreep.’
We bevinden ons midden in een historische orkaan. Deze orkaan wekt geen woede of haat op, maar angst. We slapen ’s nachts niet, we zijn gewoon doodsbang. En dat is prima. Er zijn momenten in de geschiedenis dat angst de verstandigste reactie is. Er zijn momenten in de geschiedenis dat angst nodig is om aan te zetten tot actie.
We hebben nu een uitstekende reden om bang te zijn en we hebben een uitstekende reden om te handelen. Laat niemand u voor de gek houden: wat deze regering uitvoert is geen hervorming van het rechtssysteem, maar een antidemocratische staatsgreep. Dit is precies hoe een staatsgreep eruitziet.
Coups worden niet altijd uitgevoerd met tanks in de straten. Veel staatsgrepen in de geschiedenis werden achter gesloten deuren uitgevoerd met pen en papier, en tegen de tijd dat de mensen begrepen wat er op die papieren stond was het te laat voor verzet.
‘Vertrouw ons’
In de geschiedenis waren er talloze dictaturen van mensen die aanvankelijk met legale middelen aan de macht kwamen. Het is een oude truc: eerst gebruik je de wet om macht te verkrijgen, dan gebruik je je macht om de wet aan te passen. Als je de wetten die deze regering nu aan het opstellen is in hun geheel bekijkt, hebben ze één simpele betekenis (en je hoeft geen doctor in de rechten te zijn om dat te begrijpen): als ze worden aangenomen, zal de regering de macht hebben om onze vrijheid volledig te vernietigen.
Dan kunnen eenenzestig leden van de Knesset [het Israëlische parlement, met honderdtwintig leden] elke racistische, onderdrukkende en antidemocratische wet aannemen die zij bedenken; eenenzestig leden van de Knesset kunnen het kiesstelsel zo veranderen dat we het regime niet meer kunnen vervangen. Wanneer wij de leiders van deze staatsgreep vragen wie de regering dan in toom houdt en fundamentele mensenrechten beschermt, dan hebben zij slechts één antwoord: ‘Vertrouw ons’.
Premier Netanyahu, minister van Justitie Levin, parlementslid Rothman, voorzitter van de grondwetcommissie, wij vertrouwen jullie niet! Jullie verscheuren het contract dat onze samenleving vijfenzeventig jaar lang op de een of andere manier bij elkaar heeft gehouden, en jullie verwachten vertrouwen van ons?
We vertrouwen jullie niet, omdat we heel goed weten wat jullie willen. Jullie willen onbeperkte macht. Jullie willen ons de mond snoeren en ons vertellen hoe te leven, wat te eten, wat te dragen, wat te denken en zelfs van wie te houden.
Wij Israëliërs zijn koppig, we zijn vrijgevochten en niemand is er ooit in geslaagd ons de mond te snoeren
Maar jullie begrijpen niet met wie jullie te maken hebben. Van Israëliërs kan je geen goede slaven maken [de slavernij van de oude Hebreeërs is een kernonderdeel van de Joodse heilige teksten dat vooral op het feest van Pesach wordt herdacht]. Wij Israëliërs zijn koppig, we zijn vrijgevochten en niemand is er ooit in geslaagd ons de mond te snoeren. Wij zullen niet toestaan dat jullie van Israël een dictatuur maken.
Dus wat gaat er de komende weken gebeuren?
De regering zal blijven proberen haar dictatoriale wetten door te voeren. Ze zal ons ook ‘anarchisten’ en ‘verraders’ blijven noemen, en extreme gebeurtenissen uitbuiten of zelfs initiëren om verzet te onderdrukken. Aan onze kant zullen wij blijven protesteren. En we zullen ervoor zorgen dat de rechters van het hooggerechtshof zowel de steun als de vastberadenheid van de bevolking hebben om deze dictatoriale wetten te schrappen.
En wat als de regering weigert de uitspraak van het hooggerechtshof te accepteren? Dan belanden we in een constitutionele crisis, op onbekend terrein, zonder duidelijke regels en wetten. Van wie zal de politie orders aannemen – van de regering of van het hof? Van wie krijgen de Shin Bet en de Mossad bevelen? Aan wie zullen de Israel Defence Forces [IDF, de Israëlische strijdkrachten] gehoorzamen? En de allerbelangrijkste vraag: wat zullen de burgers doen?
De opiniepeilingen zijn duidelijk: een grote meerderheid van de Israëli’s steunt de acties van de regering niet. Maar peilingen houden dictaturen niet tegen. De geschiedenis leert ons dat jullie, de burgers, de laatste en belangrijkste verdedigingslinie zijn in elke democratie.
Geen tweede kans
Een democratie is een overeenkomst, die voorschrijft dat burgers de besluiten van de regering moeten respecteren, op voorwaarde dat de regering de fundamentele vrijheden van burgers respecteert. Als de ene partij de afspraak verbreekt, hoeft de andere partij haar deel niet na te komen. Wanneer een regering probeert een dictatuur in te stellen, mogen burgers zich verzetten.
Dit is een historische test voor de burgers van Israël, en als we falen, krijgen we geen tweede kans. We moeten ons nu oprichten – of de rest van ons leven ons hoofd naar beneden houden. We moeten nu onze stem verheffen – of de rest van ons leven onze mond houden. Dit is het moment om te protesteren, te schreeuwen én om stil te staan.
Als universitair docent hoop ik bijvoorbeeld dat, zolang deze antidemocratische staatsgreep voortduurt, alle academische instellingen in Israël gaan staken. We moeten natuurlijk onze studenten blijven steunen in deze onrustige tijden, maar dit is het moment om alle reguliere cursussen stop te zetten, en alleen les te geven over democratie, mensenrechten en vrijheid.
Hebben sommigen van ons moeite met een officiële staking? Ik ben ervan overtuigd dat wij Israëli’s creatieve manieren zullen vinden om te vertragen en bevelen te negeren. Ieder van ons kan een kleine spaak in het wiel van deze antidemocratische staatsgreep steken.
Het is waar dat jullie vierenzestig vingers in de Knesset hebben, maar dat betekent niet dat jullie die vingers overal in mogen steken
Aangezien ik de microfoon heb gekregen, wil ik, als typische Israëli, van de gelegenheid gebruik maken om enkele persoonlijke boodschappen over te brengen. Aan Esther Hayut, opperrechter van het hooggerechtshof en aan Gali Baharav-Miara, de procureur-generaal: aan u is een van de moeilijkste en belangrijkste missies in de geschiedenis van Israël toevertrouwd. Dit is een grote verantwoordelijkheid, maar ook een groot voorrecht. Dit is uw moment om geschiedenis te schrijven. Aarzel niet en deins niet terug: bescherm onze vrijheid.
Aan president Herzog en de leiders van de oppositiepartijen: bescherm onze vrijheid en sluit geen compromissen. Als een tijger ons komt verslinden, kunnen we niet onderhandelen over een compromis waarbij de tijger slechts de helft van ons lichaam opeet. Aan reserve IDF-soldaten die overwegen iets te doen – dien geen dictators! Jullie hebben een contract met de Israëlische democratie, niet met degenen die haar willen begraven.
Aan de IDF, de Shin Bet, de Mossad en de Israëlische politie – als het moment van de waarheid komt, maak dan de juiste keuze. Ga de geschiedenis in als beschermers van burgers en niet als dienaren van despoten.
Tegen alle demonstranten die hier vanavond zijn gekomen en tegen degenen bij de tientallen andere protesten in heel Israël wil ik alleen maar zeggen dat ik van jullie hou.
En last but not least wil ik een duidelijke boodschap van ons allen overbrengen aan Netanyahu, Levin, Rothman en hun collega’s – het is waar dat jullie vierenzestig vingers in de Knesset hebben, maar dat betekent niet dat jullie die vingers overal in mogen steken. Blijf met je handen van onze vrijheid af.
Stop de staatsgreep – of wij stoppen het land.
Yuval Noah Harari is historicus en auteur van Sapiens, Homo Deus en Unstoppable Us.
Deze tekst sprak Yuval Noah Harari uit tijdens een prodemocratische demonstratie in Tel Aviv op 4 maart.
‘De nieuwe extreemrechtse regering van Israël onder Benjamin Netanyahu wil het systeem herzien dat de politieke stabiliteit in het land in stand hield. Onder protest van de oppositie en tienduizenden demonstranten buiten, is het parlement begonnen met hervorming van de wetgeving. Het belangrijkste punt is de ‘inmengingclausule’, die het parlement in staat stelt rechterlijke beslissingen te vetoën. Dat zou het gerechtelijk apparaat ondergeschikt maken aan de uitvoerende macht en aan de leider daarvan, Netanyahu.’
Neve Gordon – hoogleraar internationaal recht, Queen Mary University in Londen
‘In het mondiale noorden is het dominante verhaal dat Israël “de enige democratie in het Midden-Oosten” is. Zeker, er is democratie in Israël – maar die lijkt meer op de democratie tijdens de apartheid in Zuid-Afrika dan die in het VK of Frankrijk. Het Israëlische Hooggerechtshof is inderdaad een principiële verdediger van democratische rechten – maar alleen voor Joden. De rechtbank speelde een cruciale rol bij het faciliteren van het Israëlische koloniale project en legitimatie van geweld tegen Palestijnen.’
‘Wat er gebeurt met de poging tot herziening van het Hooggerechtshof door de Israëlische regering, is geen hervorming van het gerechtelijk apparaat, maar lijkt op een antidemocratische staatsgreep. Deze extreemrechtse coalitie vaardigt een reeks uiterst controversiële wetten uit, die samen één heel simpel ding betekenen: de regering krijgt de macht om elke wet aan te nemen die ze wil, en om bestaande wetten te interpreteren zoals ze wil, zonder controle op haar macht en zonder dat de rechten van minderheden worden beschermd.’
‘Voor de creatie van een echt apartheidsregime is onderdrukking van de Palestijnen en uitsluiting van Arabische Israëli’s niet voldoende. Ook de Hoge Raad, de media, maatschappelijke organisaties, de academische en de culturele wereld moeten eraan geloven. Een regering die illegale buitenposten toestaat, de bouw van nederzettingen aankondigt en annexatie faciliteert – met als gevolg diplomatiek, economisch, en internationaal isolement –, is een ondemocratische regering.’
Elke week pluist de redactie van 360 een nieuwsgebeurtenis uit de internationale pers voor je uit. Deze week gaan we dieper in op de demonstraties in Israël tegen de uiterst rechtse regering van Benjamin Netanyahu en haar hervormingen van het rechtssysteem. Critici vrezen voor het einde van de scheiding der machten.
Dit artikel verscheen woensdag in de tweede editie van de nieuwsbrief Buiten de grenzen, exclusief voor abonnees. Wil je elke week op de hoogte blijven? Neem dan een (proef)abonnement – al vanaf €4 per maand – op 360 Magazine en abonneer je op de nieuwsbrieven.
Wat is er aan de hand?
Zaterdagavond verzamelden, ondanks de regen, ongeveer tachtigduizend mensen zich op het Habimaplein in Tel Aviv om te demonstreren tegen het controversiële wetsontwerp dat door de regering-Netanyahu is ingediend. Een van de demonstranten was Ayala Procaccia, een voormalig rechter van het Hooggerechtshof. ‘Een land waar rechters de straat op gaan om te demonstreren is een land waar alle grenzen zijn overschreden’, zei hij tegen de Israëlische krant Haaretz.
Na drie weken in het zadel werkt de Israëlische regering, de meest rechtse in de geschiedenis van het land, aan wetgeving waarvan critici vrezen dat deze de Israëlische democratie zal uithollen. Benjamin Netanyahu is terug als premier en leidt ditmaal een coalitie van conservatieve, extreemrechtse en ultraorthodoxe partijen.
‘Het Israëlische politieke debat, dat zelden rustig verloopt, is deze week in vuur en vlam geraakt door de agenda van de nieuwe extreemrechtse regering van het land – en niets heeft die agenda meer aangewakkerd dan het vlaggenschipbeleid van de regering: justitiële verandering’, schrijft The New York Times.
De leider van de oppositie, Yair Lapid, zei dat hij vreesde dat het plan van de regering zou kunnen leiden tot de ineenstorting van Israëls democratie. Voormalig minister van Defensie Benny Gantz waarschuwde voor een burgeroorlog. Een voormalig legergeneraal, Yair Golan, riep op tot grootschalige burgerlijke ongehoorzaamheid. Als antwoord riep een parlementslid uit de regeringscoalitie, Zvika Fogel, op om alle drie te arresteren wegens ‘verraad’.
Wat staat er precies in de controversiële wet?
Volgens een gedetailleerd plan dat de nieuwe minister van Justitie, Yariv Levin, woensdag bekendmaakte, wil de regering de mogelijkheden van het Hooggerechtshof om wetten die in het parlement zijn aangenomen te herroepen, beperken. Als het voorstel in de komende maanden door het parlement wordt aangenomen, krijgt de regering ook meer invloed op wie rechter wordt.
Analisten hebben gewaarschuwd dat dit het parlement in staat zou kunnen stellen de corruptiezaak tegen Netanyahu te beïnvloeden. In een open brief die donderdag werd gepubliceerd door elf voormalige aanklagers wordt gezegd dat de hervormingen de Israëlische rechterlijke macht dreigen te vernietigen, bericht Middle East Eye.
Wat is de nieuwe regering-Netanyahu nog meer van plan?
‘Voor de Palestijnen is de regering van Netanyahu de meest ondubbelzinnige Israëlische oppositie tegen een Palestijnse staat sinds de onderhandelingen over de beëindiging van het Israëlisch-Palestijnse conflict in de jaren negentig op gang kwamen’, oordeelt The New York Times in een ander artikel.
De financiering van de Palestijnse Autoriteit is verminderd, en de nieuwe minister van Nationale Veiligheid, Itamar Ben-Gvir, heeft de Palestijnen en veel Arabische landen boos gemaakt door een bezoek te brengen aan een gevoelige religieuze plaats en de politie het bevel te geven Palestijnse vlaggen neer te halen, vat NYT samen. Ben-Gvir is in het verleden strafrechtelijk veroordeeld wegens het aanzetten tot racisme tegen Arabieren en steun aan een Joodse terreurgroep.
Ook maakte de nieuwe regering een einde aan de Palestijnse hoop op teruggave van grondgebied op de bezette Westelijke Jordaanoever. Een lijst van de leidende beginselen van de coalitie begon met een duidelijke bevestiging van het ‘exclusieve en onbetwistbare recht van het Joodse volk op alle gebieden van het Land Israël’, een Bijbelse term die zowel Israël als de bezette Westelijke Jordaanoever omvat, en beloofde ‘nederzettingen te ontwikkelen in alle delen van het Land Israël’.
Een afzonderlijke nevenovereenkomst tussen de partij van Netanyahu, Likoed, en een andere partij in haar coalitie, het Religieus Zionisme, belooft ook dat Netanyahu de inspanningen zal leiden om de Westelijke Jordaanoever formeel te annexeren – zij het op een door hem te bepalen tijdstip, aldus NYT.
Op het internationale podium heeft minister van Buitenlandse Zaken Eli Cohen laten weten dat het land Rusland niet meer zal bekritiseren voor haar wrede optreden in Oekraïne, schrijft Haaretz. Rusland trekt namelijk op met Israël in de nog steeds woedende burgeroorlog in Syrië.
‘Netanyahu en zijn coalitiepartners zijn uit ideologie, eigenbelang en pure strijdlustige woede onomwonden bezig om van Israël een Joodse versie van het Hongarije van Viktor Orbán te maken. Als zij daarin slagen, zullen de voordelen die zij denken te behalen op den duur betaald worden in de donkere, chaotische wereld die zij hebben helpen inluiden’, aldus Yehudah Mirsky in Haaretz.
Likoed-partij van oud-premier is favoriet bij verkiezingen
In Israël vinden vandaag verkiezingen plaats en de kans is groot dat Benjamin Netanyahu zijn politieke comeback voltooit. De Likoed-partij van de oud-premier van Israël is de absolute favoriet. Volgens Deutsche Welle wordt vooral de rol van extreemrechtse partijen in de totstandkoming van de nieuwe regering interessant, aangezien Netanyahu deze partijen hard nodig kan hebben bij het vormen van een coalitie.
De partijen Religieus Zionisme en Joodse Kracht, beiden zeer conservatief, staan er zeer goed voor in de peilingen. Mede dankzij het aanhoudende geweld tussen Israël en de Palestijnse gebieden hebben deze partijen hun aanhang weten te vergroten door campagne te voeren met een boodschap gericht op veiligheid en nationale identiteit.
De grote tegenstander van Netanyahu, die momenteel verwikkeld is enkele corruptiezaken, is de huidige premier Yair Lapid. Toch lijkt het vast te staan dat de partij van Netanyahu na dinsdag weer de grootste is in Israël. De verwachting is dat de verdeeldheid die de Israëlische politiek de afgelopen jaren kenmerkte, zal blijven bestaan, ook na dinsdag.
Israël overweegt twee extreemrechtse anti-Arabische groeperingen op zijn lijst van terroristische organisaties te plaatsen. De dag nadat een parade in de hoofdstad ter ere van Jeruzalemdag werd ontsierd door gewelddadig gedrag tegen de Arabische minderheid, zei minister van Defensie Benny Gantz op maandag dat het tijd was ‘om de mogelijkheid te onderzoeken dat groepen zoals La Familia en Lehava’ worden gedefinieerd als ‘terroristen’, bericht The Times of Israel.
La Familia is een groep supporters van de Jeruzalemse voetbalclub Beitar die bekendstaat om zijn gewelddadige en anti-Arabische retoriek, terwijl Lehava een organisatie is tegen ‘rassenvermenging’, die zich laat inspireren door de leer van Meir Kanaha, de stichter van de anti-Arabische Kach-partij. Volgens The Times of Israel werd het geweld van zondag uitvoerig besproken en veroordeeld door de leiders van verschillende Israëlische politieke partijen, maar volledig genegeerd door anderen, met inbegrip van de rechtse Likoed-partij van oud-premier Benjamin Netanyahu.
Spyware is gebruikt om oppositieleden te bespioneren
Volgens de toonaangevende Poolse krant GazetaWyborcza heeft Polen Pegasus-spyware gekocht van het Israëlische bedrijf NSO, kort nadat de Poolse premier Mateusz Morawiecki en premier Orbán van Hongarije een ontmoeting hadden met de toenmalige Israëlische premier Benjamin Netanyahu in 2017. Met de spyware werden vervolgens prominente oppositieleden afgeluisterd in aanloop naar de Poolse parlementsverkiezingen.
De afluisterpraktijken betroffen onder meer een advocaat die leden van de Poolse oppositie vertegenwoordigde, een Poolse openbare aanklager die de pogingen aanvocht van de populistische rechtse regering om de rechterlijke macht te zuiveren, en de Poolse senator Krzysztof Brejza, schrijft het Israëlische dagblad Haaretz. De mobiele telefoon van Brejza werd circa drieëndertig keer gehackt met de geavanceerde Pegasus-spyware op het moment dat hij de campagne leidde van de oppositie tegen de regerende PiS-partij. Sms-berichten die van Brejza’s telefoon waren gestolen, werden gebruikt in een lastercampagne die breed werd uitgemeten op door de staat gecontroleerde tv-zenders in de periode voor de verkiezingen, die de zittende PiS-partij nipt won.
Goedgekeurde begroting onderstreept stabiliteit in coalitie
De regeringscoalitie in Israël heeft donderdag een belangrijke overwinning behaald toen zij erin slaagde haar begroting door de Knesset, het Israëlische parlement, te loodsen. De stemming ‘versterkt de stabiliteit aanzienlijk’ van de regering Bennett-Lapid, aldus Haaretz.
Ook wordt het spookbeeld van vervroegde verkiezingen weggenomen en worden ‘de opties voor een terugkeer geneutraliseerd’ van Benjamin Netanyahu, die uit de macht werd verdreven door de huidige coalitie, een ongekende alliantie van rechts, het centrum, links en een Arabische partij.
De Knesset, het Israëlische parlement, stemde afgelopen zondag voor een nieuwe coalitieregering, geleid door de radicaal-rechtse leider Naftali Bennett, waarmee een einde komt aan twaalf jaar ononderbroken macht van Benjamin Netanyahu. Het valt nog te bezien of deze bonte alliantie stand zal houden, aldus de Israëlische pers.
‘Het tijdperk van Netanyahu is voorbij’, schrijft Maariv. Als premier van Israël gedurende twaalf jaar, werd de onverwoestbare Likoed-leider zondag officieel uit de macht gezet na een stemming van de Knesset die vertrouwen geeft aan een bonte coalitie onder leiding van zijn voormalige bondgenoot en ex-minister Naftali Bennett. Zestig parlementsleden stemden voor de nieuwe coalitie, die uitwaaiert van rechts naar links, inclusief steun van een Arabische partij. Negenenvijftig andere parlementariërs, voornamelijk van Likoed, extreemrechtse en ultraorthodoxe partijen, stemden tegen.
De sfeer in de Knesset was gespannen. Volgens The Times of Israelnamen aanhangers van Netanyahu vooral Naftali Bennett onder vuur. De afgezette premier schudde met gesloten ogen de hand van zijn opvolger. Maar toen Bennett zijn hand later een tweede keer uitstak, negeerde Netanyahu hem, zo merkte The Jerusalem Postop. In ieder geval heeft Netanyahu ‘niet de Knesset bestormd en zijn aanhangers daartoe ook geen opdracht gegeven’, zoals ‘zijn vriend de Amerikaanse president Donald Trump op 6 januari’, zo stelt de rechtse krant vast. ‘De grootste critici van Netanyahu, die een bloedige transitie voorspelden, hadden het daarom bij het verkeerde eind’, concludeert The Jerusalem Post.
Nadat het resultaat van de stemming in de Knesset bekend werd gemaakt, vierde een grote menigte Israëli’s het vertrek van Netanyahu in Jeruzalem en op het Rabin-plein in Tel Aviv.
‘Netanyahu werd niet uit zijn functie gezet wegens gebrek aan vaardigheid of succes. Ook niet omdat zijn rivalen meer stemmen kregen’
Deze regeringswisseling is ‘een cruciale herbevestiging van het Israëlische democratische proces, ondanks het klimaat van demonisering dat door Netanyahu werd gepropageerd, ondanks de beschuldigingen van verraad tegen sommige leden van de nieuwe coalitie en ondanks de dreigementen met geweld’, schrijft David Horovitz, hoofdredacteur van Times of Israel in een commentaar. ‘Netanyahu en zijn aanhangers hebben zijn afzetting onwettig genoemd’, maar ‘de verandering van regering is natuurlijk niet frauduleus of onwettig. Integendeel, hij toont aan dat een krappe parlementaire meerderheid zich verenigd heeft in de overtuiging dat het beëindigen van Netanyahu’s greep op de macht de meest urgente politieke behoefte van Israël is.’
Bij de laatste parlementsverkiezingen in maart eindigde Likoed aan kop, maar Netanyahu slaagde er niet in de meerderheid van 61 parlementsleden te verkrijgen die nodig is om een regering te kunnen vormen. President Reuven Rivlin vertrouwde de taak vervolgens toe aan de leider van de oppositie, de centristische Yaïr Lapid. Deze ex-minister van Netanyahu slaagde er begin juni op de valreep in om een meerderheid te krijgen, door een coalitie te vormen van twee centrumpartijen, twee linkse en drie rechtse partijen, waaronder de Yamina-partij van Naftali Bennett, en, een zeldzaamheid, de Arabische partij Ra’am van Mansour Abbas.
Het aan boord krijgen van Bennett, leider van radicaal rechts en voormalig bondgenoot van Netanyahu, was essentieel om een meerderheid te behalen. Om zijn steun te verkrijgen stelde Lapid voor dat Bennett eerst premier gedurende twee jaar zou worden, waarna Lapid hem zal opvolgen in augustus 2023.
‘Netanyahu werd niet uit zijn functie gezet wegens gebrek aan vaardigheid of succes. Ook niet omdat zijn rivalen meer stemmen kregen’, analyseert Haaretz-journalist Anshel Pfeffer. Hij werd volgens Pfeffer ‘gedwongen om te vertrekken omdat hij loog, te veel bondgenoten en politieke supporters intimideerde en te veel toezeggingen deed.’
Of deze bonte coalitie stand zal houden, valt nog te bezien. Deze ‘uiterst onwaarschijnlijke alliantie wordt door sommige analisten nu al beschouwd als van onvermijdelijk korte duur’, schrijft David Horovitz in The Times of Israel. Maar volgens hem kan Netanyahu ‘de lijm zijn die zorgt voor de samenhang van de nieuwe coalitie’. Hoe vastbeslotener Netanyahu is om de macht terug te veroveren, ‘hoe meer hij het risico loopt deze onwaarschijnlijke coalitie van zijn tegenstanders te verenigen’.
Éric Zemmour, de controversiële figuur die Marine Le Pen rechts inhaalt
Of hij nu wel of geen kandidaat is voor de presidentsverkiezingen van 2022, de Franse stercolumnist Éric Zemmour heeft een invloed verworven waarmee hij in ieder geval invloed kan uitoefenen op de verkiezingscampagne, schrijft Politico in een analyse. Volgens Marine Le Pen is ze naast Zemmour het toonbeeld van redelijkheid.
Éric Zemmour, een columnist en een journalist die in Frankrijk een beroemdheid is geworden, ontketent zo’n beetje wekelijks een controverse over immigratie, seksisme, de islam of genderkwesties. De vraag die in Parijse kringen rondwaart is of hij zijn bekendheid zal gebruiken als springplank naar het Élysée.
Opruiend
Hij is al meerdere keren veroordeeld voor het aanzetten tot haat. Volgens sommigen is hij degene die een seksistisch en racistisch discours naar het grote publiek brengt. Maar zelfs zijn politieke tegenstanders geven toe dat zijn snelle opkomst op televisie aantoont dat hij de sombere stemming in Frankrijk weet uit te buiten.
Zijn tirades worden zo opruiend geacht dat zijn dagelijkse shows vooraf worden opgenomen en geverifieerd voordat ze worden uitgezonden. Zo vergeleek Zemmour begin juni behandelingen voor transkinderen met medische experimenten van de nazi’s. Beschuldigingen van aanranding tegen hem dragen bij aan het verhitte debat over zijn invloed.
Marine Le Pen neemt de dreiging van Zemmours mogelijke kandidatuur zo serieus dat ze haar vader Jean-Marie, die ze eerder uit de partij had gezet, om hulp heeft gevraagd. Zemmour ‘zou kunnen voorkomen dat haar partij Rassemblement National (RN) een tweede ronde haalt’, zei ze in een privégesprek, verwijzend naar het Franse kiessysteem waarin de twee hoogst scorende kandidaten na een eerste stemming het tegen elkaar opnemen in een tweede ronde.
Le Pen bereidt zich voor om in 2022 voor de derde keer deel te nemen aan de presidentsverkiezingen en de peilingen wijzen op een nek-aan-nek-race met Emmanuel Macron. Nu ze een aantal van haar meer radicale standpunten heeft opgegeven, loopt ze het risico rechts te worden ingehaald door Zemmour, een droge, magere man die verschillende boeken heeft geschreven over de Franse politiek en geschiedenis.
Bestsellers
Hij lijkt op het eerste gezicht een onwaarschijnlijke extreemrechtse vaandeldrager. Toch is hij al jarenlang het baken van de beweging van de nieuwe reactionairen, een groep schrijvers die de ‘overheersing van links’ aan de kaak stelt. Zijn talrijke boeken betogen dat Frankrijk sinds 1968 in verval is en zich heeft overgegeven aan een laat-maar-waaien-mentaliteit, ongecontroleerde immigratie en de islam.
Zemmour, joods en van Algerijnse afkomst, heeft het concept van ‘The Great Replacement’ gepopulariseerd, dat stelt dat Europeanen geleidelijk worden ‘vervangen’ door immigranten, een samenzweringstheorie die populair is in kringen van witte supremacisten. Met de omstreden Jordan Peterson deelt hij het idee dat westerse samenlevingen lijden aan een masculiene crisis.
Zijn boeken zijn inmiddels bestsellers. Van zijn Le Suicide français uit 2014, een polemiek met een apocalyptische ondertoon over nationaal verval, werden meer dan 400.000 exemplaren verkocht. Velen beschuldigen Zemmour en de zijnen er dan ook van dat ze xenofoob extreemrechts een filosofische ruggengraat geven.
Het was zijn komst op televisie die hem tot dé controversiële figuur van de Franse politieke klasse maakte: mensen haten hem of houden van hem. Zijn programma Face à l’info gaf een tweede leven aan de 24-uurs nieuwszender CNews, die nu in opkomst is als een platform voor extreemrechtse ideeën, vergelijkbaar met het Amerikaanse Fox News.
‘We houden de mogelijkheid open om de stekker eruit te trekken, mocht dat nodig zijn’
De kracht van Zemmour is dat hij een denker is die kan praten over De Gaulle, de Franse Revolutie en Karel Martel, maar die ook vernietigende teksten uitkraamt die op Twitter rondgepompt worden. De oproep om zijn publiek om te vormen tot een politieke kracht wordt steeds luider.
Hij moet nog een beslissing nemen, volgens degenen die achter de schermen werken aan zijn mogelijke campagne. ‘Hij is momenteel geen kandidaat’, zegt Jacques Bompard, de burgemeester van Orange, die een lijst van ‘vrienden van Eric Zemmour’ steunt voor de regionale verkiezingen van 20 en 27 juni.
Er zijn echter tekenen dat de voorbereidingen voor een campagne in volle gang zijn. ‘We hebben de structuur’, zegt iemand die werkt voor de beweging “Ik teken voor Zemmour”. ‘Maar we houden de mogelijkheid open om de stekker eruit te trekken, mocht dat nodig zijn.’ De regionale verkiezingen zullen cruciaal zijn, voegt hij eraan toe. Een slechte score van de RN zou Zemmour op de voorgrond kunnen plaatsen.
Zijn electoraat bestaat uit televisiekijkers, rijke 50-plussers, maar ook ‘zelfstandigen en eigenaren van kleine bedrijven’.
In de afgelopen twee maanden hebben zijn aanhangers groepen opgericht op Telegram, Twitter en elders, die hem oproepen om zich in 2022 verkiesbaar te stellen. Zemmour is ook op zoek naar een campagneleider, zo meldt ‘Playbook Paris’, een rubriek van Politico: Patrick Stefanini, die verschillende rechtse campagnes heeft geleid, waaronder die van oud-premier François Fillon in 2017, is benaderd.
‘Hij heeft me verteld over zijn project en ik luisterde met belangstelling’, zegt Stefanini. ‘Hij is enorm getalenteerd, zijn project is interessant, maar is zijn talent met woorden ook een politieke kracht? Heeft hij de capaciteit om een echt team op te bouwen?’
Rechts ingehaald
Het kamp van Marine Le Pen neemt Zemmours mogelijke presidentiële kandidatuur ondertussen zeer serieus. ‘Naast hem zie ik er redelijk uit. Hij ziet een botsing der beschavingen, terwijl ik zeg: ja, de islam is verenigbaar met de republiek’, zei ze in een privégesprek over haar potentiële rivaal. ‘Hij duwt me naar centrumrechts’, voegde ze eraan toe.
Door deze ‘normalisering’ lijkt RN grotere aantrekkingskracht te krijgen, maar de strategie dreigt ook ruimte te creëren voor een nog rechtsere kandidaat. Marine Le Pen slikte haar trots in en vroeg haar vader, die ze eerder deze maand uit de partij had gezet, om haar te helpen in de strijd tegen Zemmour, aldus een artikel in Le Point dat door verschillende partijfunctionarissen werd bevestigd.
De beslissing om op te gaan voor het presidentschap is riskant voor Zemmour: als hij aan dit hachelijke electorale avontuur begint, loopt hij het risico zijn verdiensten als journalist bij CNews en bij het conservatieve dagblad Le Figaro te verliezen. Volgens een peiling zou 13 procent van de Fransen op hem stemmen, maar slechts 4 procent zegt zeker op hem te zullen stemmen.
Aanranding
En dan zijn er zijn relaties met vrouwen. Verschillende vrouwen hebben hem de afgelopen twee maanden beschuldigd van aanranding. Er zijn nog geen klachten ingediend, maar deze beschuldigingen zetten Zemmour en de zijnen onder druk. En met een grotere publieke bekendheid zal er ook meer publieke controle komen.
De campagne van Macron in 2017 overtuigde velen ervan dat het mogelijk is om president te worden zonder partij en zonder ervaring. Zemmour is zich er echter ongetwijfeld van bewust dat Macron niet zomaar naar het Elysée kwam, maar dat hij ministeriële assistentie, geld en steun van politieke zwaargewichten had.
‘Zemmour is geen man om zijn comfortabele leven op te offeren. Hij is in staat tot intellectuele transgressie, maar niet tot daadwerkelijke’, denkt een prominente rechtse politiek adviseur. ‘Zijn vrienden en anderen die hem heel goed kennen, weten dat hij niet tot de bodem zal gaan. Het is een kleine voorstelling die hij opvoert’, voegt hij eraan toe. Er is ook de angst dat Zemmour de kansen van Marine Le Pen zou torpederen, en dat zouden zijn fans hem nooit vergeven.
De speculaties over zijn mogelijke kandidatuur zijn echter secundair naast een potentieel krachtiger fenomeen. Naast zijn media-optredens bouwt Zemmour een netwerk op dat als hefboom kan dienen in een tijd waarin immigratie en veiligheid belangrijke kwesties zijn voor kiezers.
Zijn online supporters, van wie sommigen afkomstig zijn uit de gaming-wereld, kunnen een belangrijke kracht zijn, zegt iemand die voor zijn beweging werkt. ‘Er zijn er niet veel voor nodig, misschien honderdvijftig, tweehonderd. Als ze allemaal online hetzelfde onderwerp gaan pushen, wordt het trending.’ Die kracht zou kunnen worden gebruikt om Le Pen te promoten, te beschadigen of ter verantwoording te roepen.
Inmiddels merken aanhangers van Zemmour dat er nu ook ministers naar zijn uitzendingen beginnen te komen. Het is een teken dat zelfs Macron luistert.
Zalm krijgt een lift
Californië gaat zalm per tankwagen naar de oceaan vervoeren. De maatregel is bedoeld om de overlevingskansen van de vissen te vergroten, schrijft The Guardian.
In de staat aan de Amerikaanse Westkust waar een ‘historische’ droogte heerst, zullen dit jaar bijna zeventien miljoen stuks zalm ‘een helpende hand krijgen’ om de oceaan te kunnen bereiken. Babychinookzalm uit Central Valley in Californië moet een lange tocht stroomafwaarts maken naar de oceaan, maar om dit jaar te kunnen overleven is een vloot vrachtwagens nodig die de vissen naar zee transporteert. ‘Dit is niet de eerste keer dat natuurbeheerders zalm stroomafwaarts vervoeren, maar dit jaar drogen de rivieren sneller op dan normaal en zijn ze te heet voor zalm om te kunnen overleven’, aldus de krant. In totaal worden 16,8 miljoen vissen vervoerd met 146 ladingen, in vrachtwagens met temperatuurregeling.
Californië beleeft het op drie na droogste jaar in de geschiedenis van de staat. De meeste waterreservoirs zijn met minder dan 50 procent van de totale capaciteit gevuld en sommige rivieren stromen dit voorjaar met slechts 30 procent van hun gemiddelde snelheid. De hoge temperaturen betekenen ook dat regen eerder verdampt voordat de grond wordt bereikt waardoor de bodem sneller uitdroogt.
De zalm, die zowel commercieel als recreatief wordt gevangen, genereert jaarlijks meer dan 900 miljoen dollar aan inkomsten voor Californië. De kosten om de zeventien miljoen vissen een lift te geven naar de oceaan zullen meer dan 800.000 dollar bedragen, maar de inspanning zal veel van de 23.000 banen in de visserijsector kunnen redden.
Deze website gebruikt cookies. Door de site te gebruiken gaan we er vanuit dat je ze accepteert. OK
Manage consent
Over onze cookies
Deze website gebruiks cookies die de gebruikservaring verbeteren. De cookies die we als noodzakelijk categoriseren worden opgeslagen door je browser en zijn essentiëel voor een goede werking van de basisfuncties van deze website. We gebruiken ook third-party cookies die ons helpen te analyseren hoe deze website gebruikt wordt. Deze cookies kunnen ook voor marketingdoeleinden worden gebruikt. Ze worden alleen door je browser opgeslagen als je daar toestemming voor geeft.
Onze noodzakelijke cookies zijn essentiëel voor het goed functioneren van deze website. De basisfuncties en beveiliging van deze website zijn hiervan afhankelijk. Deze cookies slaan geen persoonlijke informatie op.
