In Denemarken is het even makkelijk om een baan te verliezen als om een nieuwe te vinden. Dat is de reden waarom de Denen wat werk betreft de meest optimistische Europeanen zijn.
Per Mortensen heeft nog de smoor in, want voor het achtste achtereenvolgende jaar kon hij niet weg tijdens de schoolvakantie omdat zijn chef die periode al voor zichzelf had opgeëist. ‘Terwijl hij niet eens kinderen heeft die op school zitten,’ zegt Mortensen verontwaardigd.
Hoewel hij dus geen vakantie had en het risico liep ontslagen te worden wegens werkverzuim en insubordinatie, vertrok hij naar Thailand met zijn vriendin en hun schoolgaande kinderen. ‘Ik heb genoten van mijn vakantie en we hebben niet veel aan mijn situatie gedacht. Ik wist zeker dat ik werk zou kunnen vinden dat gelijkwaardig was aan de baan die ik achterliet,’ zegt deze voormalige huismeester.
Hij is niet de enige die het zo luchtig opvat. Als het gaat om de kansen op een nieuwe baan na een eventueel ontslag, zijn de Denen de meest optimistische Europeanen. Ze gaan er zelfs van uit dat ze in hun nieuwe baan hetzelfde zullen blijven verdienen. Dat blijkt uit een analyse van het in Dublin gevestigde Eurofound, de Europese stichting tot verbetering van de levens- en arbeidsomstandigheden.
‘De Deense werknemers weten dat er kansen op werk bestaan, omdat er voortdurend nieuwe banen worden gecreëerd. Dat was ook zo tijdens de crisis’
Eurofound heeft 43.000 Europeanen gevraagd of ze het eens waren met de volgende stelling: ‘Als ik mijn huidige baan zou verliezen, zou het me geen moeite kosten om een baan met een gelijkwaardig salaris te vinden.’ Daarmee was 53 procent van de Denen het eens. Na de Denen waren de Zweden en Britten het meest optimistisch, gevolgd door onder anderen de Nederlanders, de Finnen en de Ieren.
Michael Svarer, hoogleraar Economie aan de Universiteit van Aarhus en toekomstig voorzitter van de Deense Economische Raad, kijkt hier nauwelijks van op. ‘De huidige economische situatie in Zweden en Groot-Brittannië is goed, en in Denemarken worden op dit moment veel nieuwe banen geschapen. Dat heeft natuurlijk gevolgen voor de manier waarop mensen hun kansen inschatten om een nieuwe baan te vinden wanneer dat nodig zou zijn,’ bevestigt hij.
In oktober 2015 waren er volgens het Deense Bureau voor de Statistiek 3100 betaalde banen meer dan in september. Vergeleken bij het hoogtepunt van de werkloosheid, in het voorjaar van 2013, is het aantal betaalde banen in het land met 78.800 toegenomen. In oktober 2015 waren er 120.400 werklozen, met inbegrip van degenen die deelnamen aan herintredingsprogramma’s. Dat komt neer op 4,5 procent van de beroepsbevolking.
Ook de toekomstige voorzitter van de Deense Economische Raad, die tweemaal per jaar een onafhankelijk oordeel velt over de gezondheid van de economie, onderstreept het Deense optimisme over de werkgelegenheid. ‘De werkgevers kunnen gemakkelijk mensen ontslaan. Het ontslagrisico is in Denemarken dus relatief hoog. Maar tegelijkertijd is er grote kans op het vinden van een nieuwe baan. Werkgevers zijn niet bang om mensen aan te nemen, omdat ze weten dat ze hen gemakkelijk weer kunnen ontslaan als dat nodig is,’ legt Svarer uit.
In Denemarken, met een beroepsbevolking van nauwelijks 2,9 miljoen mensen, veranderen jaarlijks tussen de 700.000 en 800.000 mensen van baan. ‘De Deense werknemers weten dat er kansen op werk bestaan, omdat er voortdurend nieuwe banen worden gecreëerd. Dat was zelfs het geval tijdens de crisis, al waren er toen natuurlijk meer werkzoekenden,’ aldus Svarer.
Mogelijkheden
Volgens cijfers van het Deense ministerie van Economische Zaken vinden vier op de tien Denen binnen drie maanden nadat ze zich als werkloze hebben ingeschreven een nieuwe baan. De 58-jarige Per Mortensen past bijna binnen die statistieken. Toen hij eind juli terugkwam uit Thailand, zat hij ook zonder werk. ‘Ik wist zeker dat ik een nieuwe baan zou kunnen vinden, anders had ik niet met vakantie durven gaan,’ zegt hij. Na zijn terugkeer heeft hij zijn cv ingeleverd bij de uitzendbureaus Jobindex en Stepstone en zijn netwerk van kennissen en familieleden aangeboord.
‘Ik ben al heel wat jaren actief bij een sportclub, waar ik veel mensen ken. Er zijn heel vaak vacatures voor conciërges of schoonmakers, dus kansen genoeg,’ legt hij uit. Eind oktober had hij dankzij een relatie van zijn broer een gesprek met een bedrijf dat enkele duizenden panden beheert, en daar kreeg hij een baan.
‘Ik had nog een paar andere mogelijkheden, maar die heb ik niet eens geprobeerd,’ zegt Mortensen, die sinds november weer aan het werk is. Hij heeft nu de zorg voor een aantal panden in het centrum van Kopenhagen. Zijn salaris is vrijwel gelijk aan dat in zijn vorige baan. Wel is hij zijn toeslag voor werk in de weekeinden en avonduren kwijt, want dat is bij deze baan niet aan de orde.
‘Ik verdien dit jaar minder omdat ik een paar maanden werkloos ben geweest, en ik krijg minder betaald omdat ik geen overuren meer maak, maar ik ben tevreden met mijn nieuwe baan,’ besluit hij, terwijl hij peuken en ander klein afval verzamelt in een voetgangerspassage. ‘Dit moet ik twee keer per dag doen,’ legt hij uit. In de panden waarvoor hij verantwoordelijk is zijn grote advocatenkantoren, reclamebureaus en internationale ondernemingen gevestigd.
Het enige wat Per Mortensen verbaasde, was dat hij tot november moest wachten voordat hij weer aan de slag kon. Ondanks zijn leeftijd had hij gedacht eerder werk te vinden.
Auteur: Thomas Flensburg
Vertaler: Peter Bergsma
Politiken
Denemarken, dagblad, oplage 108.000
Een van de grootste kranten van Denemarken, met zijn sociaal-liberale karakter vooral gelezen door de hogere middenklasse in Kopenhagen.