Terwijl de wereld langzaam overschakelt naar windenergie en elektrische auto’s, neemt de vraag naar koper navenant toe vanwege de uitstekende geleidende eigenschappen. Maar het delven van koper zorgt voor veel milieuoverlast.
Corky Stewart is een gepensioneerde geoloog die met zijn vrouw op het platteland woont in Grant County in New Mexico, ongeveer anderhalve kilometer ten noorden van de uitgestrekte Tyrone-kopermijn. ‘We wonen hier nu drie jaar en we hebben vier keer een explosie gehoord,’ zegt Stewart over de mijn. Hij vindt dat niet zozeer onredelijk, aangezien het mijnbouwbedrijf eigenaar is van het terrein en het recht heeft om daar te doen wat het wil.
Maar toen hij het pand kocht, wist hij niet dat het bedrijf aanvraag zou doen voor een nieuwe groeve, de Emma B, op slechts 800 meter van de bronnen waarvan hij en zijn vrouw afhankelijk zijn voor drinkwater. ‘Als ze op de een of andere manier ook onze watertoevoer gaan gebruiken en daarmee onze watervoorziening zouden uitputten, dan worden onze huizen waardeloos,’ zegt Stewart.
‘We doen geen poging om te voorkomen dat die groeve wordt gerealiseerd,’ zegt hij. ‘Het enige wat we vragen, is een toezegging dat alles netjes wordt geregeld ten aanzien van onze watervoorziening.’ Maar de mijn, eigendom van het bedrijf Freeport-McMoRan, weigert volgens Stewart om hen die zekerheid te geven. Freeport-McMoRan heeft niet gereageerd op meerdere verzoeken van New Mexico In Depth en The Guardian om te reageren.
Stijgende vraag
De uitbreidingsplannen van het bedrijf hangen samen met de verwachting dat de VS gaan investeren in schonere energiebronnen dan fossiele brandstoffen, waardoor de wereldwijde vraag naar koper zal stijgen. Koper geleidt elektriciteit, buigt gemakkelijk en is recyclebaar, en daarmee is het een cruciaal materiaal voor de meeste vormen van hernieuwbare energie, van wind- en zonne-energie tot elektrische voertuigen. Maar als die ‘schone energie’ afhankelijk wordt van de winning van metalen zoals koper, kan de omgeving worden vervuild.
Freeport-McMoRan roemt de vele duurzame maatregelen die het bedrijf heeft genomen om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen, maar het lijdt geen twijfel dat koperwinning aanzienlijke risico’s inhoudt voor omliggende gemeenschappen en een bedreiging vormt voor allerlei zaken, uiteenlopend van de watervoorziening en de luchtkwaliteit tot belangrijke locaties voor inheemse culturen.
Mijnbedrijven graven enorme gaten in de grond, die tot onder de grondwaterspiegel reiken. Zware machines stuwen stof op waardoor de lucht vervuild raakt. Er worden chemicaliën gebruikt om het mineraal uit erts te logen en water dat daaraan wordt blootgesteld, is voor altijd verontreinigd. Sommige projecten, zoals de Tyrone-mijn van Freeport, zullen continu water moeten blijven pompen, zelfs als er geen koper meer te vinden is, om te zorgen dat verontreinigd water uit de mijn niet terugvloeit naar de grondwaterspiegel.
De vraag naar koper zal naar schatting met 350 procent groeien in 2050, indien de wereld overschakelt op schone energie
Volgens Chris Berry, een onafhankelijk analist die zich bezighoudt met energiemetalen, is het streven naar schone energie een belangrijke reden voor de toegenomen vraag naar koper, die naar schatting met 350 procent zal groeien in 2050, indien de wereld overschakelt op schone energie. Tussen 2019 tot 2020 is de prijs in de VS al bijna verdubbeld. Dat komt deels omdat de rol van koper in de transitie naar schone energie niet genoeg kan worden benadrukt. ‘We zullen het elektriciteitsnet echt opnieuw moeten gaan ontwerpen om het schoner, groener en efficiënter te maken. En dat vereist veel meer koper en kopermijnen.’
Deze realiteit stelt milieuactivisten zoals Allyson Siwik, directeur van het Gila Resources Information Project, een lokale milieuorganisatie in Grant County, voor problemen.
Lees ook:
‘We proberen natuurlijk over te stappen naar een economie met schone energie,’ stelt Siwik. ‘Daar zijn we uiteraard groot voorstander van.’ Ze voegt er echter aan toe: ‘De toename van de wereldwijde vraag naar deze metalen is wel zeer verontrustend voor mij. Het zijn de gemeenschappen in de frontlinie, zoals wij hier in Grant County, die de prijs betalen voor de toegenomen exploratie en uitbreiding van de mijnbouw.’
De enorme kopermijnen van Chino en Tyrone die eigendom zijn van Freeport-McMoRan, liggen verscholen in landelijke gebieden van Grant County in het zuidwesten van New Mexico en hebben daarom niet de aandacht van Santa Fe, de hoofdstad van de staat. New Mexico staat nationaal gezien op de derde plaats wat koperproductie betreft, en de mijnen bieden werk aan meer dan dertienhonderd mensen. Naarmate de vraag naar koper toeneemt, kan de lokale werkgelegenheid groeien. En daar gokt Freeport-McMoRan op.
Het winnen van metalen is nu winstgevender is dan ze te recyclen
In het jaarverslag van 2020 schat het bedrijf dat de vraag naar koper de komende vijf jaar zal verdubbelen als gevolg van de toename van elektrische voertuigen en hernieuwbare technologie.
‘Er is toenemende interesse om koper te ontginnen in zowel bestaande als nieuwe mijnen, om zo de energietransitie te ondersteunen,’ bevestigt Holland Shepherd. Hij is manager van het mijnbouwprogramma van het ministerie van Energie, Mineralen en Natuurlijke Hulpbronnen van de staat New Mexico. Zo wil mijnbouwbedrijf Themac Resources in Sierra County de Copper Flat-mijn opnieuw in gebruik nemen.
Die mijn was begin jaren tachtig kort in bedrijf, maar stopte omdat de prijzen daalden. Themac Resources heeft een mijnbouwvergunning voor twaalf jaar aangevraagd, waarvoor ook voldoende waterrechten moeten worden verworven om de regelgevende instanties van de staat tevreden te stellen. Daarover maken bewoners van het nabijgelegen dorp Hillsboro zich zorgen.
‘We zijn voor al ons water afhankelijk van bronnen hier in de stad,’ zegt Gary Gritzbaugh, die al vijfentwintig jaar in Hillsboro woont en voorzitter is van de Hillsboro Mutual Domestic Water Consumers Association. Deze kleine watervereniging bedient tachtig tot negentig klanten en bestaat al meer dan een halve eeuw. ‘Het is een goed systeem,’ zegt hij, maar hij is bezorgd dat de mijn hun bronnen zal uitputten of vervuilen, ook al proberen ingenieurs van het mijnbouwbedrijf de stad gerust te stellen dat verontreinigd water uit de mijn de watervoorziening van Hillsboro niet zal bereiken.
Voor milieuactivisten die achter vermindering van CO2-uitstoot staan, zijn er geen gemakkelijke oplossingen voor de bedreiging die de winning van koper en andere essentiële mineralen vormt voor gemeenschappen zoals Hillsboro of voor plattelandsbewoners zoals Stewart.
Recycling
Noah Long, regiodirecteur van het klimaat- en schone-energieprogramma bij de Natural Resources Defense Council, zegt dat als een energietransitie uitblijft de gevolgen desastreus zullen zijn, en dat sommige gevolgen al zichtbaar zijn. ‘We kunnen het ons niet veroorloven om te wachten,’ meent hij. Maar hij merkt ook op dat er behoefte is aan adequate regulering van mijnen, evenals aan het hergebruik en recyclen van batterijen van elektrische voertuigen.
Een markt voor het recyclen van dergelijke batterijen, die zo’n tien jaar mee kunnen, kan helpen de vraag naar koper te verminderen en de mijnbouwactiviteiten te beperken in gebieden als New Mexico, waar kopererts overvloedig aanwezig is.
‘We moeten overschakelen naar een beleid dat duidelijke prikkels creëert voor recycling,’ vindt ook Aimee Boulanger, directeur van het Initiative for Responsible Mining Assurance. Ze wijst erop dat het winnen van metalen nu winstgevender is dan ze te recyclen.
Het recyclen van batterijen voor elektrische voertuigen staat nog in de kinderschoenen
Vorig jaar werd in de VS naar schatting 35 procent van het koper gerecycled en aan ongeveer een derde van de totale wereldwijde vraag wordt voldaan met gerecycled koper. Maar het recyclen van batterijen voor elektrische voertuigen staat nog in de kinderschoenen. Die batterijen bevatten koper, nikkel, kobalt en lithium; hiervan zijn kobalt en nikkel meestal terug te winnen voor nieuwe batterijen, maar lithium en koper worden opgevangen voor gebruik in andere producten, of gaan verloren tijdens het proces.
Toen loodzuurbatterijen in 1859 in beeld kwamen, werden ze zelden gerecycled, maar nu kunnen ze gemakkelijk worden afgebroken voor hergebruik. Dat zou een blauwdruk kunnen zijn voor batterijen voor elektrische voertuigen. China heeft al voorlopige regelgeving die fabrikanten aanmoedigt om voorzieningen te treffen voor het inzamelen en recyclen van gebruikte batterijen. Ook de EU heeft een wet in de maak die is gericht op duurzaamheid van batterijen.
Als elektrische voertuigen het alternatief zijn voor olieslurpende auto’s, dan moet hun ecologische voetafdruk, van de winning van grondstoffen die nodig zijn voor de productie tot het beheer van afval van dat proces, in ogenschouw worden genomen, vindt Boulanger. ‘We moeten eraan werken om die impact te verminderen.’
Het is ook belangrijk om autofabrikanten en elektronicabedrijven aan te moedigen om samen te werken met leveranciers die op verantwoorde wijze mineralen winnen, zeggen milieuactivisten. Maar uiteindelijk zullen dergelijke mijnen nooit 100 procent veilig zijn volgens Siwik, die zich onlangs bij inheemse stammen en milieugroeperingen heeft aangesloten om de Amerikaanse regering op te roepen om mijnbouwregulering te herzien.
‘We moeten de maximale hoeveelheid milieubescherming eisen, met mijnen die zo veilig mogelijk zijn.’ Dat betekent het veilig opslaan van voorraden, voorkomen dat giftige stoffen het grondwater binnendringen, de gevolgen voor de luchtkwaliteit verminderen en ook ervoor zorgen dat mijnen land teruggeven zodra een bepaald mijngebied opgebruikt is. Daarnaast moeten autofabrikanten en elektronicabedrijven worden aangemoedigd om samen te werken met leveranciers die op een verantwoorde manier mineralen winnen.
Verantwoorde mijnbouw
Siwik wil dat voor het beoordelen van mijnbouwpraktijken de standaard wordt gebruikt die is opgesteld door het Initiative for Responsible Mining Assurance (IRMA). Het IRMA werd onafhankelijk opgesteld en wijkt af van de normen die worden gehanteerd door de mijnbouwindustrie. Het IRMA kijkt onder meer naar sociale en ecologische verantwoordelijkheid, zakelijke integriteit en ‘de langetermijnplannen voor een positief nalatenschap’ om de prestaties te meten. Resultaten, beoordeeld door een onafhankelijke auditor, bevatten details over mijnbouwactiviteiten, bezochte faciliteiten en interviews die de auditors hebben gehouden met bedrijfsvertegenwoordigers.
Deze openbare controle omvat ‘alles, van de bescherming van de rechten van inheemse volkeren, tot biodiversiteit en water en tot de gezondheid en veiligheid van werknemers’, aldus Boulanger. Het IRMA heeft al soortgelijke openbare audits uitgevoerd bij een platinamijn in Zimbabwe en een lood-zinkmijn in Mexico. Bedrijven als Tiffany’s, BMW en Ford hebben zich al gecommitteerd aan verantwoorde inkoop, dus als een mijn deel wil uitmaken van hun toeleveringsketens, zullen ze zich aan deze hoge standaard moeten houden, zegt Boulanger. Maar milieuactivisten vrezen dat de grote kopermijnen in New Mexico terughoudend zullen zijn om dergelijke normen te accepteren.
‘Zij zijn degenen die een expert betalen en als je wilt dat een expert iets zegt, kun je hem daarvoor gewoon betalen’
Vorig jaar liet Freeport-McMoRan weten een andere standaard, het Copper Mark Responsible Production Framework, te zullen hanteren. Dat is speciaal ontworpen voor de koperindustrie en is ontwikkeld door de International Copper Association, een invloedrijke handelsgroep. Copper Mark luistert niet naar getroffen gemeenschappen, arbeidsorganisaties, niet-gouvernementele organisaties of mensenrechtenorganisaties, zoals het IRMA dat wel doet. Maar Copper Mark brengt wel rapporten uit op basis van duurzaamheidsnormen. Volgens Holland Shepherd van de staat New Mexico is er niets mis met Copper Mark.
Gemeenschappen die worden getroffen door mijnactiviteiten staan juist sceptisch tegenover gegevens en rapporten die door de industrie zelf worden verstrekt.
Zo is plattelandsbewoner Corky Stewart uit Grant County niet overtuigd als het bedrijf hem verzekert dat vervuild water van de geplande Emma B-mijn zijn waterputten niet zal bereiken. ‘Het is de mijn die de gegevens levert, toch?’ zegt hij. ‘Zij zijn degenen die een expert betalen en als je wilt dat een expert iets zegt, kun je hem daarvoor gewoon betalen.’
Zodra vergunning wordt verleend voor de Emma B-mijn, is een rechtszaak de enige toevlucht die ingezetenen zoals Stewart nog hebben in het geval van waterverontreiniging. En dat vergt aanzienlijke financiële middelen, zegt hij. ‘Ik kan het me niet veroorloven om een eigen hydrologiebedrijf, advocaten, enzovoort in te huren.’
Lees ook:
