Met onder andere:
» Grootschalige sigarettensmokkel in Oekraïne
» Sociale kwestie moet weer kern politieke debat zijn
» ‘De chef-kok duwt me tegen de muur, zijn mes vlak bij mijn oog’
» Mizrachim-feministen schudden mensenrechtensituatie in Israël op
Het grote verhaal
Redactioneel
Wij mensen zijn de enige wezens die in staat zijn om verhalen te vertellen en daar bovendien in te geloven, schreef Yuval Noah Harari in zijn Homo sapiens. Dat we zowel het verzinnen als het geloven bovendien hard nodig hebben, bepleit de Russisch-Britse journalist Peter Pomerantsev in zijn essay met de prachtige titel ‘Memory in the age of impunity’ (Geheugen in tijden van straffeloosheid), dat hij schreef voor Coda Story en dat werd bekroond door 360-partner European Press Prize. De verhalen van nu dwingen nog maar moeizaam aandacht af, aldus Pomerantsev, laat staan consequenties. De reden is het gebrek aan een groter verhaal, dat gebeurtenissen wereldwijd overkoepelt, dat aantoont ‘waarom een kwestie in Manilla ook te maken heeft met Silicon Valley en Moskou en jou’. Net als in een film of boek ‘geloven’ we een verhaal blijkbaar pas als we ons er op de een of andere manier mee kunnen identificeren, zodat we het grotere belang inzien en onze aandacht erbij kunnen houden. Niet per se omdat we vinden dat de wereld om onszelf draait, maar omdat we niet al het onrecht tegelijk kunnen bestrijden en dus op zoek zijn naar samenhang.
Hij staat arm in arm met iemand die dreigde ‘de naald in zijn arm te steken’
Wat is het grotere verhaal van Guantánamo? Ik vroeg het Mohamedou Ould Slahi, die er veertien jaar vastzat en werd gemarteld, ook nadat hij onschuldig was bevonden. Bij zijn bezoek aan De Balie had ik het voorrecht hem te spreken. Waarom hier blijvende aandacht voor moet bestaan, zei Slahi, is dat Amerika staat voor hoop, vrijheid, democratie. Als daar al een plek bestaat waar totale rechteloosheid heerst, dan stort ook dat grotere verhaal ineen. In Slahi’s Guantanamo Diary, geschreven op de cel in gesmokkelde stukjes papier, vertelt Slahi in detail wat voor afschuwelijks hem overkomt, en komt hij tot het inzicht dat er voor hem maar één manier is om verder te gaan: zijn beulen vergeven. Hij laat me foto’s zien waarop hij arm in arm staat met iemand die zijn cel binnenkwam en dreigde ‘de naald in zijn arm te steken’. Die Zeit schreef er een indrukwekkende longread over, dat eveneens in de Press Prize-prijzen viel. Hoewel de beul in dit verhaal niet overtuigd is van Slahi’s onschuld, wil hij hem vertellen dat hij weet dat wat hij deed fout was. Ondanks zijn wantrouwen in Slahi wil hij zich aansluiten bij een groter verhaal, namelijk dat mensen elkaar zo niet behandelen mogen.
De ‘open gevangenis’ sluit beter aan op dat geloof in democratie en menswaardigheid. Dit zeldzame concept draait op vertrouwen: gevangenen mogen de instelling overdag verlaten en keren ’s avonds zelf weer terug. Je vindt ze onder meer in Finland en India – twee landen die je op het eerste gezicht niet snel met elkaar zou verbinden.
Laura Weeda
weeda@360international.nl
