360 kiest een door de buitenlandse pers beschreven sportevent, van voetbal tot Grieks-Romeins worstelen. Deze keer de Olympische Winterspelen met bergopwaarts skiën en een afwezige Keniaanse atleet.
Nieuwe olympische sport: zo snel mogelijk de berg op skiën
Tijdens de Olympische Winterspelen in februari in de Italiaanse Alpen zijn er voor het eerst medailles te behalen in het ski-mountaineering oftewel skimo. Deze nieuwe olympische sport is een combinatie van skiën en bergbeklimmen waarbij het accent niet zozeer ligt op de afdaling maar op de klim naar boven. Volgens ABC News werd het eerste WK Skimo in 2002 georganiseerd en is het ‘een van snelst groeiende sporten, met 55 aangesloten nationale bonden op vijf continenten’.
Victor Mather kijkt in The New York Times uit naar de strijd om de skimomedailles: ‘De klim op ski’s is al een enorme workout, maar denk niet dat je daarna vanzelf beneden komt. De afdaling gaat niet over een geprepareerde piste maar door diepe en ruige sneeuw. Dan moet je je eigen spoor trekken en slalommen langs de rotsen.’
Hoewel er ook internationale wedstrijden zijn van anderhalf uur met minstens twee uitputtende beklimmingen, staan er in Italië alleen drie sprintonderdelen op het programma: voor mannen en vrouwen individueel en een gemengde estafette. De opzet valt te vergelijken met die van de BMX-races: in drie heats van drie minuten komen telkens zes atleten tegen elkaar uit. De beste drie plus de drie tijdsnelsten gaan door naar de halve finales.
In een voorbeschouwing voor AP Newszegt de Amerikaanse skimo-atleet David Sinclair dat de sprintraces eigenlijk een andere tak van sport vormen: ‘Het epische van de lange afstand ontbreekt volledig. Maar al is het een compromis, de sprint is misschien de beste introductie voor het grote publiek. De 100 meter sprint is tenslotte niet voor niets het populairste onderdeel op de Zomerspelen.’
‘Waarom SkiMo is toegevoegd aan het olympische programma? Omdat Italianen de beste van de wereld zijn’, vermoedt NYT-journalist Mather, ‘hoewel ze aan Frankrijk en Zwitserland geduchte concurrenten hebben.’
Zo zou de Française Emily Harrop er weleens met het goud vandoor kunnen gaan. Ze is viervoudig wereldkampioen op de skimo-estafette. AP News beschouwt de 27-jarige Harrop als een van de pioniers in het skimo: ‘In de jeugd kwam ze bij het alpineskiën bij lange na niet in de buurt van het podium. Bergop bleek ze daarentegen razendsnel. Waarschijnlijk is ze daarom nauwelijks te verslaan.’
Ondanks kwalificatie zal Keniaanse skiester Simader niet te zien zijn bij de Spelen
Vanaf 6 februari schitteren ’s werelds beste wintersporters in Milaan en Cortina d’Ampezzo. Tussen de vlaggen van Oostenrijk, Zwitserland en Noorwegen had bij het alpineskiën ook die van Kenia kunnen wapperen. Maar Sabrina Wanjiku Simader, de skiester die haar land de afgelopen jaren een unieke plek gaf in de wintersport, komt ondanks kwalificatie niet in actie, schrijven verschillende internationale media.
Simader (27) groeide op in Kilifi, aan de Keniaanse kust, maar verhuisde op jonge leeftijd naar Oostenrijk. Daar leerde ze skiën, en al snel werd duidelijk dat ze talent had. ‘In 2018 schreef ze geschiedenis door als eerste Keniaanse alpineskiester deel te nemen aan de Olympische Winterspelen in PyeongChang’, schrijft The Kenya Times. Later was ze ook de eerste uit haar land die uitkwam op World Cup-niveau. Ze zorgde ervoor dat Kenia zichtbaarheid kreeg in een discipline die vrijwel volledig wordt gedomineerd door Europese landen.
‘Ik hoop meer Kenianen, en ook sporters uit andere landen zonder wintersporttraditie, te inspireren om de alpineskiën te ontdekken en zo moedig te zijn het te proberen’, vertelde Simader in een interview met de officiële website van de Winterspelen 2026.
De hoop was dat Simader dat verhaal in Italië een vervolg zou geven. Dat leek ook realistisch, want ze had zich geplaatst voor Milaan-Cortina 2026, meldt onder meer Ski Racing. Toch zal de Keniaanse niet te zien zijn; ze maakte bekend te zullen stoppen. De reden: een jarenlang gebrek aan structurele ondersteuning en financiering.
‘Ik draag de Keniaanse vlag met trots, maar soms voelt het alsof ik er alleen voor sta. Ik heb moeite gehad om financiële steun uit mijn land te krijgen, en ik denk dat het voor mij nu tijd is om te stoppen’, citeert The Kenya Times. ‘Een skiseizoen kost ongeveer 100.000 euro. Zonder steun van de nationale bond of het Keniaans Olympisch Comité is dat simpelweg niet vol te houden,’ aldus Simader in gesprek met Ski Racing.
Extra wrang is dat de Spelen plaatsvinden op een plek die haar nauw aan het hart ligt. ‘Cortina d’Ampezzo is mijn favoriete piste ter wereld. Dat ik daar niet kan skiën, breekt mijn hart,’ vertelt Simader. Volgens The Kenya Times blijft ze wel betrokken bij de sport, onder meer via initiatieven om skiën in Kenia zichtbaarder te maken. Maar op het olympisch toneel zal haar verhaal voorlopig geen vervolg krijgen.
Rond de tweehonderd Kenianen zouden al zijn gerekruteerd
Kenia zegt dat het met Rusland in gesprek zal gaan over de toenemende stroom berichten dat Keniaanse burgers worden gerekruteerd om te vechten in de oorlog in Oekraïne. Minister van Buitenlandse Zaken Musalia Mudavadi noemde de praktijk in een interview met de BBC ‘onaanvaardbaar en clandestien’. Hij zei dat Kenia meer dan zeshonderd illegale wervingsbureaus heeft gesloten die Kenianen zouden misleiden met de belofte van een baan in het buitenland. Ook zal Kenia Moskou aansporen een overeenkomst te tekenen die de dienstplicht voor Keniaanse soldaten verbiedt.
De Keniaanse regering schat dat ongeveer tweehonderd Keniaanse staatsburgers zijn gerekruteerd om voor Rusland te vechten. Het exacte aantal is onduidelijk, aangezien Nairobi volhoudt dat de soldaten bij hun vertrek niet de officiële procedures hebben gevolgd. Tot nu toe zijn zevenentwintig Kenianen die in Rusland hebben gevochten gerepatrieerd. De autoriteiten bieden hun psychologische zorg om hun trauma te verwerken en hen te ‘deradicaliseren’.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Het is onduidelijk hoeveel Kenianen zijn omgekomen in de strijd voor de Russische troepen, en Rusland heeft zich nog niet formeel over deze berichten uitgelaten. Familieleden die de Russische ambassade in Nairobi om antwoorden hebben gevraagd, melden dat ze zijn afgewezen. Volgens schattingen van de Oekraïense inlichtingendienst zijn meer dan veertienhonderd mensen uit zesendertig Afrikaanse landen gerekruteerd om voor Rusland te vechten.
Oekraïne is eerder ook al bekritiseerd voor pogingen om buitenlandse staatsburgers te rekruteren om aan hun zijde te strijden. Oekraïense functionarissen hebben herhaaldelijk gewaarschuwd dat iedereen die voor Rusland vecht, als vijandelijke strijder zal worden behandeld en dat zich overgeven en behandeld worden als krijgsgevangene de enige veilige uitweg is.
Medio oktober overleed de Keniaanse politicus Raila Odinga. Hij was premier van 2008 tot 2013 en maar liefst vijfmaal presidentskandidaat.
De Keniaanse oppositieleider Raila Odinga overleed op 80-jarige leeftijd aan een hartaanval tijdens een medische behandeling in India. Toen zijn lichaam donderdag in Nairobi aankwam, bestormden rouwende aanhangers massaal het vliegveld met takken en Keniaanse vlaggen. Het afscheid mondde uit in chaos.
Hij was vijfmaal presidentskandidaat en premier van 2008 tot 2013
Met de dood van Odinga verdwijnt een echte ‘politieke strateeg’, wat ‘het einde van een tijdperk’ markeert, vat de Keniaanse krant The Standard samen. De politicus stierf woensdag op 80-jarige leeftijd in het zuiden van India na een hartaanval, wat een politieke aardbeving veroorzaakte in de aanloop naar de presidentsverkiezingen van 2027.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
In het hele land werden bijeenkomsten en rouwscènes gehouden om hulde te brengen aan de historische oppositieleider, die vijf keer zonder succes kandidaat was voor het presidentschap, onder meer in 2022.
‘Baba’ (‘papa’ in het Swahili, zijn bijnaam) was premier van 2008 tot 2013. Het overlijden van deze belangrijke figuur uit de Luo-gemeenschap, een van de grootste van het land, laat een grote leegte achter in de Keniaanse oppositie. President William Ruto heeft zeven dagen van nationale rouw afgekondigd.
De Veiligheidsraad van de Verenigde Naties heeft dinsdag ermee ingestemd dat de door Kenia geleide multinationale veiligheidsmissie (MMAS) wordt omgevormd tot een gewapende troepenmacht waar veel meer afschrikking van uitgaat. Deze troepenmacht wordt ‘zowel door een nieuw opgericht ondersteuningsbureau van de Verenigde Naties als door de Organisatie van Amerikaanse Staten (OAS) ondersteund’, schrijft de Miami Herald.
De legermacht, die bedoeld is om de bendes te bestrijden die Haïti teisteren, zal kunnen rekenen op maximaal 5500 man – politieagenten en militairen – en heeft van de Veiligheidsraad groen licht gekregen voor een initiële periode van twaalf maanden.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
‘Het besluit van de Veiligheidsraad vandaag betekent een echte ommekeer,’ aldus Ericq Pierre, vertegenwoordiger van Haïti bij de VN. ‘Door de missie een meer offensieve en operationele troepenmacht en mandaat te geven, geeft de Raad de internationale gemeenschap de middelen om op de ernst van de situatie [in Haïti] te reageren,’ voegde hij eraan toe.
De MMAS, die een duizendtal politieagenten heeft maar onvoldoende gefinancierd en uitgerust is, is er niet in geslaagd het armste land van Amerika uit de wurggreep van de bendes te bevrijden.
Het werk aan een project in het kader van de Nieuwe Zijderoute om Kenia en Oeganda met elkaar te verbinden, ligt al een hele tijd stil. Het duurste infrastructuurproject in Afrika is een casestudy geworden van hoe China armere landen met kolossale schulden opzadelt.
Sinds Chinese ingenieurs een spoorlijn van 4,7 miljard dollar door het Keniaanse dorp Emurutoto hebben aangelegd, hoeven inwoners niet meer te vrezen dat ze van de buitenwereld worden afgesneden door overstromingen. Of dat ze worden geraakt door een trein.
Boven hun vallei torent het spoor op enorme pijlers. Daarna stopt het abrupt in een maïsveld. Geiten grazen er tussen de betonnen dwarsliggers. De spoorbrug is een wandelpad ter waarde van vele miljoenen dollars geworden.
Emurutoto heeft aardig profijt getrokken van China’s investeringsproject, dat tot doel had de Keniaanse haven in Mombasa te verbinden met buurland Oeganda en ver daarbuiten.
Ooit leefden de mensen er van kleinschalige landbouw en van werk in het nabijgelegen stadje Duka Moja (‘één winkel’ in het Swahili). Maar in 2016 arriveerden de Chinezen. Samuel Kiseentu, die destijds geitenhoeder was, werd aangenomen als arbeider. ‘Na een paar maanden had ik dit bij elkaar gespaard,’ zegt hij, terwijl hij op de motorfiets onder hem klopt.
Er kwamen honderden banen bij voor de lokale bevolking, er werd een nieuwe onverharde weg aangelegd en de waterleiding onderging verbetering. Boeren met land langs de route ontvingen 3 miljoen Keniaanse shilling [ruim 20.000 euro] per halve hectare in onteigeningsovereenkomsten.
‘Het leven werd hier beter,’ zegt de dertigjarige Isaac Shonke, die werd opgeleid als metaalbewerker en genoeg geld ging verdienden om zijn kinderen privéonderwijs te laten volgen.
Leenvoorwaarden
In 2017 was de eerste helft van de lijn Kenia-Oeganda in bedrijf, zij het verliesgevend. In april 2019 stopte het werk in de Grote Riftvallei. Toen er verontrustende berichten kwamen over de stijgende kosten van de lijn en over de geheimhouding rond de leenvoorwaarden tussen de banken van Beijing en andere Afrikaanse landen die problemen hadden om schulden af te lossen, weigerde China de laatste ruim 300 kilometer tussen Nairobi en de grens met Oeganda te financieren.
Het duurste infrastructuurproject in Afrika was een casestudy geworden van hoe China armere landen met kolossale schulden opzadelt. ‘De managers zeiden ons dat er geen geld meer was om het af te maken, en vertrokken,’ zegt Shonke.
Als er verslaggevers in het dorp verschijnen, worden ze omsingeld door een kleine, nieuwshongerige menigte: is al bekend wanneer het werk weer begint? Een bewaker die met zijn gezin in hutten van roestig blik woont, is daar maar gebleven na het vertrek van de Chinezen.
De opbrengsten van een drie jaar lange bouwgolf, die ten koste ging van investeringen in basisvoorzieningen, zijn teruggelopen.
De meeste dorpelingen zeggen dat ze nog nooit een trein hebben gezien, laat staan het enorme, ongebruikte station, bijna 25 kilometer verderop in Suswa, waar rollend materieel is beplakt met voorbarige, snoevende slogans: ‘Connecting Nations. Prospering People.’
De passagiers op de 80 kilometer lange reis terug naar Nairobi zijn in een feestelijke stemming. Het is de laatste dag van het schooljaar en lagereschoolkinderen, die op een uitstapje zijn, zitten opeengepakt op stoelen die 150 Keniaanse shilling (1 euro) kosten voor een kinderdagretour.
Een paar kilometer lang rijdt de trein evenwijdig aan de bijna honderddertig jaar oude spoorlijn die door de Britten werd aangelegd en bekendstond als de Lunatic Express vanwege de enorme kosten voor de regering van Westminster en de menselijke offers onder het bouwpersoneel, dat werd geplaagd door ziektes en leeuwen.
Jarenlang had Kenia getwijfeld tussen renovatie van het oude spoor of investeren in een nieuw spoor. In veel rapporten, waaronder een van de Wereldbank, werd modernisering van het bestaande spoor als beste oplossing aanbevolen. Toch viel de keuze op een nieuw spoor, met een bredere spoorbreedte. Het ontwerp en de bouw vielen China toe, zonder concurrerende aanbesteding. Een deel van de oude lijn wordt nu vrijgemaakt van bosschages om op ouder rollend materieel overgeladen vracht naar de grens met Oeganda te krijgen.
De Chinese Communistische Partij bezigt slogans als ‘win-winsamenwerking’ en ‘China ontmoet de wereld’
De Chinese trein verlaat de Grote Riftvallei via de Ngong-heuvels. De nieuwste en langste tunnel van Oost-Afrika biedt een verklaring voor de grote verliezen die de lijn lijdt. De donkere ramen wekken angstig gehuil en gebeden voordat de wagon aan de andere kant naar buiten komt en de inzittenden knipperend met hun ogen in gejuich uitbarsten. Hen wacht nog een ander bouwtechnisch hoogstandje: een 6 kilometer lange brug over Nairobi National Park waar de trein overheen raast en waar een giraffe met gemak onderdoor kan.
Als er één beleid is waarvoor het China van president Xi staat, dan is het wel het Belt and Road Initiative, ook wel Nieuwe Zijderoute genoemd. De Chinese Communistische Partij bezigt vertrouwde slogans als ‘win-winsamenwerking’ en ‘China ontmoet de wereld’, maar de onderliggende ideologie is echt die van Xi.
Met het initiatief werden enorme hoeveelheden van China’s overtollige buitenlandse valuta in potentiële handelspartners gepompt, de meeste gelegen in wat vroeger Derde Wereld heette en nu als het Globale Zuiden wordt aangeduid. Niet alleen overheden zouden deelnemen, ook particuliere ondernemingen. De markteconomie ging een rol spelen.
De ‘win-win’ was duidelijk. Landen die krap bij kas zaten kregen een investeringsinjectie, China verwierf sneller toegang tot natuurlijke hulpbronnen en tot grotere potentiële markten voor zijn industriële productie.
Grootmacht
Xi hoopte bovendien dat grootmacht China zich zou profileren als een alternatief voor de Verenigde Staten en zijn westerse bondgenoten – een dat geen vragen stelt over mensenrechten. China’s door de staat geleide economische model zou naar voren komen als een voor veel regeringen aantrekkelijker propositie dan de westerse nadruk op privatisering.
Belt and Road heeft zeker successen op zijn naam staan. Chinese bedrijven hebben havens gebouwd in Latijns-Amerika en spoorwegen in Indonesië. De handel floreert. Zo wordt driekwart van de Braziliaanse sojabonen nu geëxporteerd naar China, twee keer zo veel als acht jaar geleden.
De Chinese economie heeft echter een paar slechte jaren gehad. Vooral tijdens de covid-19-crisis kwamen er gebreken van Beijings staatsdirigisme bloot te liggen. Dat heeft ook zijn weerslag gehad op de Nieuwe Zijderoute. De financiële crisis in Kenia, die deels is toe te schrijven aan de schulden die zijn gemaakt in het kader van het initiatief, is een voorbeeld.
Chinezen zijn trots op veel zaken die Xi tot stand heeft gebracht, en dat geldt ook voor deze Zijderoute
Andere landen werden eveneens verrast door de kille benadering van hun Chinese partners. Aan leningen waren strenge voorwaarden verbonden, waarvan kiezers vaak geen weet hadden omdat de contracten geheim waren.
In Sri Lanka kon een met Chinees geld gebouwde haven de schuld niet terugbetalen. De oplossing was een lease aan een Chinees bedrijf. Toen Sri Lanka in een ernstige financiële crisis belandde, kreeg China de schuld, hoewel de leningen slechts een fractie van het totaal uitmaakten.
Nu Chinese banken zich afvragen hoeveel rendement projecten opleveren en regeringen steeds minder gediend zijn van de macht die China op hen uitoefent, begint de Nieuwe Zijderoute af te brokkelen. De aandacht wordt verlegd naar kleinere projecten.
Chinezen zijn trots op veel zaken die Xi tot stand heeft gebracht, en dat geldt ook voor deze Zijderoute, maar niet alleen de westerse critici van de Chinese Communistische Partij beginnen er nu scheuren in te ontwaren.
360 kiest een door de buitenlandse pers beschreven sportevenement, van voetbal tot Grieks-Romeins worstelen. Deze keer: de moord op de Oegandese atlete Rebecca Cheptegei en het dopingonderzoek rond tennisser Jannik Sinner.
Verontrustende trend
Geweld tegen vrouwen ook in Kenia groot probleem
Nog geen maand na haar deelname aan de olympische marathon in Parijs werd de Oegandese atlete Rebecca Cheptegei (33) op gruwelijke wijze vermoord door haar Keniaanse ex-partner, Dickson Ndiema. Na een ruzie stak hij Cheptegei in brand, nadat hij haar eerst met benzine had overgoten. Volgens de Keniaanse krant Nation zou Cheptegei ‘brandwonden op meer dan 75 procent van haar lichaam’ hebben gehad. Een paar dagen later overleed de atlete in het ziekenhuis. Ook Ndiema overleed aan de verwondingen die hij bij de moordaanslag had opgelopen.
De moord op Cheptegei staat niet op zichzelf, maar maakt deel uit van een bredere en verontrustende trend in Kenia, schrijven verschillende internationale media. Zo meldt The Standard dat Cheptegeis dood ‘de brute moorden op andere vrouwelijke atleten in Kenia van de afgelopen jaren weerspiegelt’.
Amnesty International meldt dat er in de periode 2016-2023 meer dan vijfhonderd vrouwen vermoord zijn in Kenia
CNN Sports schrijft dat Cheptegei de derde vrouwelijke topatlete is die in Kenia is vermoord sinds oktober 2021: ‘In 2021 werd de vijfentwintigjarige Keniaanse hardloper Agnes Jebet Tirop dood aangetroffen in haar huis in Iten, met steekwonden in haar nek.’ Haar man, Ibrahim Rotich, werd gearresteerd en wordt beschuldigd van de moord. Een paar maanden later werd Damaris Muthee Mutua, een andere Keniaanse atlete, gewurgd aangetroffen. Ook haar lichaam werd gevonden in de stad Iten, een bekend trainingscentrum voor atleten. Volgens de autoriteiten was haar vriend de hoofdverdachte. ‘Deze gevallen illustreren een bredere maatschappelijke crisis in Kenia, waar geweld tegen vrouwen – en femicide – nog steeds alarmerend vaak voorkomt,’ schrijft The Standard. Zo meldt Amnesty International dat er in de periode 2016-2023 meer dan vijfhonderd vrouwen vermoord zijn in Kenia. De meeste vrouwen zijn onder de 35 jaar en worden gedood door hun partner of door bekenden.
Cheptegei werd geboren in Oeganda, maar verhuisde naar Kenia om dichter bij de trainingscentra te zijn, schrijft Sportskeeda. Ze had al indrukwekkende prestaties op haar naam staan, waaronder een Oegandees nationaal record van 2:22:47 op de marathon en een gouden medaille op de wereldkampioenschappen berg- en trailrunning in 2021. Bij de olympische marathon in Parijs finishte ze als 44ste.
Hoewel tennisser Jannik Sinner (23) in januari de Australian Open en begin september de US Open op zijn naam schreef, zijn er twijfels over zijn integriteit. Half augustus kwam aan het licht dat de Italiaan, sinds juni de nummer 1 van de wereldranglijst, in maart dit jaar twee keer positief had getest bij dopingcontroles.
The Independentkomt met een gedetailleerd overzicht van de feiten. De krant meldt dat destijds het verboden middel clostebol, een anabole steroïde, werd aangetroffen in Sinners bloed. ‘Zijn advocaten verklaarden dat het afkomstig was van een spray op een snee in de vinger van Sinners fysiotherapeut. Als gevolg van een vorm van psoriasis waaraan de tennisser lijdt, heeft het bij Sinner “onbedoeld een besmetting” veroorzaakt.’ Omdat een van de positieve tests tijdens het toernooi in Indian Wells werd afgenomen, moest de Italiaan 325 duizend dollar aan prijzengeld en 400 punten voor de wereldranglijst inleveren.
Experts van een onafhankelijk tribunaal kwamen tot de conclusie dat ‘Sinner niet nalatig was geweest en onschuldig was’
Naar aanleiding van de positieve tests stelde de International Tennis Integrity Agency (ITIA) een diepgaand onderzoek in, inclusief hoorzittingen van alle betrokkenen. Vervolgens kwamen experts van een onafhankelijk tribunaal op 20 augustus tot de conclusie dat ‘Sinner niet nalatig was geweest, onschuldig was en dat de verklaringen van zijn team plausibel waren’.
Op 10 september berichten zowel Il Gazzettino als Corriere dello Sport dat de zaak definitief was gesloten: ‘De termijn van 21 dagen om in beroep te gaan tegen de uitspraak van de ITIA is verstreken; de Zuid-Tiroler kan nu in alle rust van zijn succes gaan genieten.’ Beide redacties beroepen zich op verklaringen van het Wereld Anti-Doping Agentschap (WADA).
Andere media, waaronder Essentially Sports en de Australische sportsite Nine, meldden op dezelfde dag dat er nog 21 dagen resteerden om in beroep te gaan tegen Sinners vrijspraak. De zaak moest dan worden ingediend bij het internationale sporttribunaal CAS in Genève.
AssociatedPress verklaart deze tegenstrijdige berichtgeving als volgt: ‘WADA en Nado Italia, het Italiaanse antidopingagentschap, zijn de enige twee instanties die de beslissing van het ITIA-tribunaal op 20 augustus kunnen aanvechten. Terwijl in de dopingregels staat dat elke andere partij met het recht om in beroep te gaan – zoals Nado Italia – 21 dagen de tijd heeft om dit te doen, krijgt WADA daar nog eens 21 dagen bovenop, voordat het eigen venster sluit.’
Op donderdag overleed de Oegandese atlete Rebecca Cheptegei in het ziekenhuis in Kenia nadat ze zondag met benzine was overgoten en in brand was gestoken door haar ex-partner. De familie van de 33-jarige marathonlooptster, die onlangs had deelgenomen aan de Olympische Spelen in Parijs, zei tegen Daily Nation dat de jonge vrouw zich al maanden zorgen maakte over haar veiligheid en dat familieleden de politie hadden gewaarschuwd dat ze in gevaar was.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Volgens de vader van Rebecca Cheptegei kwam de moord voort uit een geschil over een stuk land dat zijn dochter had gekocht om haar huis op te bouwen. De Keniaanse krant meldt dat de familie van de marathonloopster de politie bekritiseerde voor het ‘niet snel genoeg ingrijpen’ om haar te redden: ‘De politie heeft ons in de steek gelaten.’
De dood Rebecca Cheptegei leidde tot verontwaardiging en afschuw bij vrouwenrechtenorganisaties, die al lange tijd alarm slaan over een verontrustende toename van het aantal moorden op vrouwen in Kenia en andere Afrikaanse landen, bericht The New York Times. Ten minste 500 vrouwen in Kenia zijn tussen 2016 en 2023 het slachtoffer geworden van femicide – een term die wordt gebruikt voor het doden van vrouwen en meisjes – volgens een rapport van Africa Data Hub, een groep die gevallen uit Keniaanse media verzamelt.
Cheptegei is niet de enige atlete die het slachtoffer is geworden van femicide. In 2021 werd Agnes Jebet Tirop, een Keniaanse topsportster die een wereldrecordhoudster was op de 10 kilometer, doodgestoken in haar huis en werd haar man beschuldigd van moord. Een jaar later werd Damaris Muthee Mutua, een in Kenia geboren atlete die uitkwam voor Bahrein, gewurgd gevonden in Iten.
Elke week pluist de redactie van 360 een actuele gebeurtenis voor je uit aan de hand van de internationale pers. Deze week kijken we naar Kenia, waar al wekenlang protesten plaatsvinden tegen de regering. Wat willen de demonstranten? En hoe heeft het politiegeweld bij de protesten zo uit de hand kunnen lopen?
Buiten de grenzen is exclusief voor abonnees. Heb je deze nieuwsbrief doorgestuurd gekregen en wil je blijven lezen? Neem dan een (proef)abonnement – tijdelijk al vanaf € 1,50 per maand – op 360 Magazine.
Wat was de aanleiding van de protesten?
‘De protesten zijn teruggekeerd in de straten van Kenia, nu het land de laatste fase bereikt van de slowmotionrevolutie die in Kenia al meer dan veertig jaar plaatsvindt. Uit woede over de arrogantie van de staat, corruptie en jarenlange verwaarlozing van hun behoeften, zoals nu blijkt uit de belastingvoorstellen, is een nieuwe generatie de strijd aangegaan’, schrijft de Keniaanse journalist Patrick Gathara op de website van Al Jazeera over de protesten die Kenia al wekenlang in hun greep houden.
De directe aanleiding voor de massale demonstraties was een reeks belastingverhogingen die de hoge staatsschuld van het Afrikaanse land omlaag moest brengen. ‘Kenia loopt volgens het Internationaal Monetair Fonds groot risico om in de schuldencrisis te raken, meer dan een derde van de inkomsten gaat op aan rentebetalingen’, schrijft The Guardian. Er werden heffingen voorgesteld op basisproducten zoals brood en suiker, belastingverhogingen op luiers, maandverband en mobiel betaalverkeer, en een belasting op auto’s. Veel jonge Kenianen, die al moeite hadden om rond te komen, spraken zich online uit tegen de wet.
Het verzet mondde op 18 juni uit in straatprotesten, die op sociale media werden georganiseerd onder de hashtag #RejectFinanceBill2024. Sindsdien zijn minstens 41 demonstranten gedood door de politie. Op 25 juni bestormden demonstranten zelfs het parlementsgebouw in Nairobi, waarbij ze ramen ingooiden en brandstichtten. President William Ruto kondigde op 26 juni tot ieders verrassing aan dat hij het wetsvoorstel niet zou ondertekenen. Een overwinning voor de demonstranten, maar de protesten gingen door en velen eisten zijn aftreden. Om de gemoederen tot bedaren te brengen, ontsloeg Ruto op 11 juli zijn volledige ministersploeg. Alleen buitenlandminister Musalia Mudavadi mocht aanblijven, bericht The New York Times. Maar het blijft onrustig in het Oost-Afrikaanse land.
‘De recente protesten in Kenia zijn een waarschuwing dat het Internationaal Monetair Fonds (IMF) faalt’, duidt het Keniaanse dagblad The Star. Tijdens de protesten hielden demonstranten borden omhoog waarop stond: ‘Kenia is niet de laboratoriumrat van het IMF’, meldt The Voice of America. Kenia heeft een binnenlandse en buitenlandse schuld van 80 miljard dollar. De schuld bedraagt 68 procent van het bbp, ruim boven het door de Wereldbank en het IMF aanbevolen maximum van 55 procent. De belastingverhogingen in Ruto’s impopulaire wetsvoorstel waren bedoeld om wanbetaling te voorkomen en kwamen na een akkoord tussen Kenia en het IMF over een uitgebreid hervormingspakket.
Andere oorzaken zijn het falen van de regerende klasse om de corruptie aan te pakken, de overheidsfinanciën op verantwoorde wijze te besteden en een economie te beheren die banen produceert en de levensstandaard van de jonge Keniaanse bevolking verbetert, aldus de Amerikaanse nieuwswebsite.
Maar om de protesten in Kenia echt te doorgronden moeten we volgens Patrick Gathara teruggaan in het verleden. Ondanks mooie beloften van democratische hervormingen door de politici uit de generatie van de ouders van de huidige demonstranten en uit de generatie van de onafhankelijkheid van Kenia in 1963, ontbreekt het de huidige generatie aan economische zekerheid en zeggenschap. ‘Hun ogen zijn strak op de toekomst gericht, niet op het verleden, en hun horizon is noodzakelijkerwijs veel breder’, schrijft Gathara op Al Jazeera.
‘De protesten gaan erom dat we nog steeds willen leven, dromen, bouwen en hopen als Kenianen’, schrijft journalist Kevin Mwachiro op The Elephant, verwijzend naar de vele jonge mensen in Kenia die niet naar het buitenland willen te hoeven emigreren – mochten ze daar de middelen en de mogelijkheden voor hebben – voor een kans op een betere toekomst. ‘Ze willen een betere toekomst en ze weten dat dit hun moment is.’
Wat is de omvang van het politiegeweld tijdens de protesten?
‘Eén activist werd meegenomen terwijl hij een bijeenkomst organiseerde waarop bloed werd gedoneerd voor gewonde demonstranten. Een ander vertelde dat hij werd meegenomen toen hij na middernacht thuis aan het werk was, terwijl zijn vrouw en drie kinderen sliepen. Een derde zei dat hij was geslagen en geblinddoekt voordat hij in de kofferbak van een auto werd gegooid.’ Zo opent The New York Timeseen artikel over het politiegeweld tijdens de protesten, waarbij 41 Kenianen werden gedood. ‘Ze zeiden allemaal dat ze de afgelopen twee weken in Kenia waren opgepakt door veiligheidstroepen van de overheid, nadat ze zich hadden uitgesproken tegen een omstreden wetsvoorstel om de belastingen in het door geldnood geplaagde Oost-Afrikaanse land te verhogen.’
Ten minste 32 mensen, waaronder activisten en gezondheidswerkers, zijn ontvoerd of willekeurig vastgehouden, volgens interviews van The New York Times met mensenrechtenwaarnemers en tientallen activisten, waaronder vijf die vertelden dat ze gevangen waren genomen. Sommigen spraken op voorwaarde van anonimiteit omdat ze vergelding vreesden. ‘Voor veel Kenianen doen de recente ontvoeringen denken aan het autoritaire bewind van Daniel arap Moi, wiens 24 jaar aan de macht, van 1978 tot 2002, werden getekend door corruptie, ontvoering van tegenstanders, marteling en buitengerechtelijke executies.’
President William Ruto lijkt vierkant achter het optreden van de politie te staan. Zo noemt hij de demonstranten ‘gevaarlijke criminelen’ en ‘verraders’. Hij heeft zelf het leger ingezet om de protesten neer te slaan. Over de verdwijningen zegt Ruto dat alle vermisten ‘in hechtenis zijn en dat de arrestanten die al verhoord zijn weer zijn vrijgelaten’. Toch zijn er nog steeds Kenianen die deelnamen aan de protesten vermist. Bij protesten vorig jaar zouden veiligheidsdiensten al verantwoordelijk zijn voor 136 buitengerechtelijke executies in Kenia. Velen van de slachtoffers stierven in politiehechtenis, schrijft de Amnesty International in een rapport.
‘Voor veel jonge Kenianen is de prijs van protesteren hoog’, schrijft The New York Times. Ten minste één activist, met wie de Amerikaanse krantsprak, vertelde dat ze seksueel misbruikt werd. ‘Anderen kregen te horen dat hen en hun familie iets zou worden aangedaan als ze zich publiekelijk zouden uitspreken over wat er was gebeurd. Ze werden allemaal ondervraagd over wie hun leider was en wie de antiregeringsprotesten financierde.’
Een andere activist met wie de Amerikaanse krant sprak, vertelde dat hij de opdracht kreeg om de namen van andere activisten te delen. Zijn ondervrager zou hebben gezegd: ‘Als je je wilt blijven uitspreken over dit wetsvoorstel en de regering, kun je het beste in het buitenland asiel aanvragen.’
Hoe komt Kenia aan zo’n grote staatsschuld?
‘Ondanks Kenia’s democratische instellingen, transparante verkiezingen, onafhankelijke rechtspraak, vrijheid van meningsuiting en een levendig maatschappelijk middenveld, ondermijnen de gekozen regeringen systematisch de sociale en economische eisen van de Keniaanse bevolking – niet zozeer omdat die regeringen het mandaat dat ze van de kiezers hebben gekregen willen negeren, maar omdat ze te maken hebben met financiële druk vanuit het buitenland die hen dwingt om prioriteit te geven aan de buitenlandse schuldendienst en de financiële behoeften van schuldeisers en buitenlandse investeerders’, schrijft econoom Fadhel Kaboub in The Guardian.
In 2019 gebruikte Kenia 19 procent van zijn exportinkomsten om de buitenlandse schuld af te lossen; nu is dat cijfer opgelopen tot bijna 50 procent, aldus Kaboub. Maar hoe komt het Oost-Afrikaanse land aan zo’n grote staatsschuld?
Volgens politiek analist Nanjala Nyabola is de Keniaanse staatsschuld de pan uitgerezen doordat de vorige regering, waar de huidige president deel van uitmaakte, tien jaar lang veel te veel geld had uitgegeven aan ‘onverstandige infrastructuurprojecten die veel meer kostten dan begroot, slecht werden uitgevoerd en achterliepen op schema’. Ook heeft Ruto zijn ministersploeg uitgebreid met vijftig zogenoemde chief administrative secretaries, een soort staatssecretarissen, en kregen zijn vrouw, de vrouw van de vicepresident en de vrouw van de kabinetssecretaris elk een eigen secretariaat met een budget, een kantoor en personeel.
‘Veel Keniaanse politici pronken regelmatig met hun rijkdom op sociale media, delen video’s op TikTok van dure auto’s en huizen, of geven obsceen grote donaties aan religieuze organisaties en goede doelen. Keniaanse wetgevers zijn de op een na best betaalde ter wereld in verhouding tot het bbp en zouden vanwege hun status vrijgesteld zijn van veel van de nieuwe belastingen. De begrotingswet werd omschreven als een bezuinigingsmaatregel, maar dit zijn geen bezuinigingen: dit is een greep uit het geld van de armen om de levensstijl van de rijken te ondersteunen’, schrijft Nyabola in The Guardian.
Econoom Kaboub wijst eerder naar het koloniale verleden om te de schuldenberg van Kenia te verklaren. ‘In feite is de buitenlandse schuldencrisis van Kenia het symptoom van neokoloniale structurele valkuilen, waaronder tekorten op het gebied van voedsel, energie en productie. Ten eerste zijn Kenia’s belangrijkste landbouwproducten voor de export thee, snijbloemen en koffie (koloniale cash crops), terwijl de import bestaat uit kerngewassen zoals tarwe, rijst en maïs. Ten tweede importeert Kenia vooral geraffineerde olieproducten. En ten derde vereist het soort productie dat Kenia mocht hebben dat de machines, de brandstof om de fabrieken van energie te voorzien, de tussenliggende onderdelen die door goedkope arbeidskrachten worden geassembleerd en zelfs de verpakking worden geïmporteerd. Als gevolg daarvan heeft de Keniaanse export een lage toegevoegde waarde, terwijl de import een hoge toegevoegde waarde heeft. Daarom zit Kenia vast aan de onderkant van de mondiale waardeketen, net als de rest van het Zuiden.’
Kaboub stelt dan ook: ‘Het is tijd om een einde te maken aan de schuldenhoudgreep en de Keniaanse economie te dekoloniseren.’ Maar in plaats daarvan, schrijft Kaboub, probeert Ruto aan de eisen van het IMF te voldoen om de rentetarieven omlaag te krijgen. ‘Ruto heeft ervoor gekozen om te luisteren naar beleidsadvies van instellingen uit het mondiale Noorden in plaats van Keniaanse en pan-Afrikaanse onafhankelijke experts, denktanks en maatschappelijke organisaties.’
Dertien lichamen gevonden op vuilstortplaats in Kware
‘Shock en woede’, schrijft The Standard na de ontdekking van nog eens vijf dode lichamen op een open stortplaats in Kware. De krant schat het totaal nu op dertien lichamen, waarvan de meeste vrouwen. ‘De bloederige beelden (…) wijzen op een geplande executie van mensen van wie de families nog steeds verbijsterd zijn’, aldus de Keniaanse krant.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Geruchten over betrokkenheid van de politie hebben de chaos vergroot. Tientallen mensen werden gedood tijdens de recente rellen die volgden op een zeer omstreden belastingwet die sindsdien is ingetrokken. Zaterdag moest de politie traangas gebruiken om de menigte rond de stortplaats uiteen te drijven, meldt het dagblad.
Volgens vrouwenrechtenorganisatie Federation of Women Lawyers in Kenya (FIDA) is het politiegeweld vooral gericht tegen vrouwen; de vele vrouwelijke lichamen die zijn aangetroffen op de stortplaats zijn daar een voorbeeld van. ‘De ontdekking van deze lichamen is geen geïsoleerd incident, maar maakt deel uit van een verontrustend patroon van geweld tegen vrouwen dat in ons land is geëscaleerd,’ zei FIDA-voorzitter Christine Kungu tegen The Standard.
Ruto probeert geweld te stoppen na landelijke onrust over belastingverhogingen
De Keniaanse president William Ruto heeft zijn volledige kabinet ontslagen, met uitzondering van de minister van Buitenlandse Zaken, als reactie op de intense druk na weken van landelijke protesten. Deze protesten, die werden aangewakkerd door voorgestelde belastingverhogingen, escaleerden in gewelddadige confrontaties waarbij vorige maand minstens 39 doden vielen, meldt The Guardian.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
De door jongeren geleide demonstraties begonnen vreedzaam, maar liepen uit de hand toen enkele demonstranten het parlement bestormden, wat Ruto ertoe bracht de nieuwe belastingvoorstellen in te trekken.
De ingrijpende kabinetswijzigingen van donderdag waren precies wat de Kenianen wilden, aldus de ervaren anticorruptieactivist John Githongo. ‘Laten we zien wat er nu gebeurt als de nieuwe ministers grote kwesties zoals corruptie aanpakken,’ zei hij. ‘Hopelijk kalmeert dit de situatie tijdelijk.’
De begroting maakte veel woede los bij duizenden Kenianen
Na de dodelijke rellen van de afgelopen dagen heeft de president van Kenia William Ruto besloten om de begrotingswet, die de bron was van de woede van de demonstranten, in te trekken. Hij ‘boog voor de druk van het volk’, aldus het Keniaanse dagblad The Standard. ‘Ik regeer, maar ik leid ook. De stem van het volk is gehoord’, verklaarde de president.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Zijn oorspronkelijke begroting voorzag in de invoering van nieuwe belastingen om de staatsschuld af te betalen. Een beslissing die werd afgewezen door duizenden Kenianen, die de afgelopen dagen lucht gaven aan hun onvrede door het parlement aan te vallen en geweld te gebruiken. Als gevolg van het hardhandige politieoptreden dat daarop volgde zijn minstens tien demonstranten om het leven gekomen.
In Kenia braken protesten uit naar aanleiding van belastingverhogingen
De Keniaanse president William Ruto heeft beloofd hard op te zullen treden tegen de ‘anarchie’ die losbarstte na de dodelijke protesten die gisteren uitbraken, meldt The Star. Mensen gingen de straat op om te demonstreren tegen de verhoging van de belasting op producten als brandstof en kookolie, maar Ruto ging niet mee in hun kritiek. Er zijn bij het politieoptreden al minstens tien mensen om het leven gekomen.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Dinsdag gaf de president ‘een strenge waarschuwing af aan de vermoedelijke aanstichters van de chaos’ die eerder op de dag te zien waren tijdens demonstraties tegen de ontwerpbegroting voor 2024-2025 en de nieuwe belastingen, meldt het Keniaanse dagblad. In een toespraak beloofde hij streng te zullen optreden tegen ‘geweld en wetteloosheid’.
In een ander artikel meldde de krant dat er minstens drie lichamen waren gevonden in de buurt van het parlementsgebouw in de hoofdstad Nairobi. De regering kondigde ‘s avonds aan dat ze het leger had opgeroepen om de situatie aan te pakken. De onlusten braken uit in een week waarin een commando van vierhonderd politieagenten naar Haïti zal gaan in een poging de orde in dat land te herstellen.
Een Keniaans commando zal deze week naar Haïti gaan om te proberen de vrede te herstellen. Het land in de Caribische Zee wordt al jarenlang geteisterd door bendegeweld, met vele doden en verwoestingen tot gevolg. De Keniaanse president William Ruto hield maandag een ceremonie om ‘veel geluk’ te wensen aan de eerste vierhonderd politieagenten die later deze week naar Haïti worden gestuurd in het kader van een door de VN gesteunde maar ‘controversiële’ missie.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Al-Jazeera wijst erop dat ‘Haïti een lange geschiedenis kent van rampzalige buitenlandse interventies, wat de vrees aanwakkert dat het initiatief de instabiliteit alleen maar zal vergroten’. Een VN-functionaris zei in maart dat er minstens vijfduizend buitenlandse politieagenten nodig zouden zijn om te helpen bij de bestrijding van bendegeweld, dat de controle heeft overgenomen over uitgestrekte gebieden en het leven van burgers heeft gedestabiliseerd. Dat is ‘veel meer dan de in totaal duizend Keniaanse politieagenten die zouden moeten worden ingezet’, aldus het Qatarese medium.
Meerdere politici zijn betrokken bij schietincidenten
In Kenia maken de media zich zorgen over een vreemd fenomeen die parlementariërs in zijn greep lijkt te hebben. ‘When MPs go trigger-happy’, kopt Daily Nation, omdat het aantal gevallen waarbij parlementsleden in het openbaar een vuurwapen trekken de afgelopen jaren is toegenomen.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Het laatste incident kostte op 17 mei het leven aan een taxichauffeur. De tragedie werd veroorzaakt door een ruzie tussen verschillende parlementsleden op een markt in Thika, een uur rijden van hoofdstad Nairobi. De schutter, parlementslid Gabriel Kagombe, staat terecht voor moord.
Net als hij werden twee andere parlementsleden verdacht van moord, in 2020 en 2022, voordat ze werden vrijgesproken. In juli 2023 deed een video op sociale media de ronde van een parlementslid die met een wapen zwaaide om demonstranten bang te maken. Een paar jaar eerder, in 2017, was het een voormalig senator die in een video het vuur opende op mannen die apparatuur van zijn benzinestation in beslag kwamen nemen.
‘Politieke rivaliteit is de belangrijkste reden voor deze schietpartijen’, aldus Daily Nation. Voor veiligheidsexpert George Musamali, geïnterviewd door de krant, zijn deze incidenten ‘een teken van een land in crisis’. De expert zet ook vraagtekens bij de naleving van wetten omtrent vuurwapenbezit. ‘Er is mogelijk een corruptieprobleem, omdat mensen die geen vuurwapens zouden mogen bezitten, er toch in slagen om ze te krijgen’, zegt hij.
Deze website gebruikt cookies. Door de site te gebruiken gaan we er vanuit dat je ze accepteert. OK
Manage consent
Over onze cookies
Deze website gebruiks cookies die de gebruikservaring verbeteren. De cookies die we als noodzakelijk categoriseren worden opgeslagen door je browser en zijn essentiëel voor een goede werking van de basisfuncties van deze website. We gebruiken ook third-party cookies die ons helpen te analyseren hoe deze website gebruikt wordt. Deze cookies kunnen ook voor marketingdoeleinden worden gebruikt. Ze worden alleen door je browser opgeslagen als je daar toestemming voor geeft.
Onze noodzakelijke cookies zijn essentiëel voor het goed functioneren van deze website. De basisfuncties en beveiliging van deze website zijn hiervan afhankelijk. Deze cookies slaan geen persoonlijke informatie op.
