Tag: Kremlin

  • Gerecenseerd

    Gerecenseerd

    360 kiest een aantal door de buitenlandse pers beschreven concerten, voorstellingen, boeken, films en exposities die naar Nederland of België komen.


    BEELDENDE KUNST | Voyeuristisch griezelen in Rotterdam

    Hyperrealistische sculpturen in de Kunsthal

    Wie van uitdagende driedimensionale kunst houdt, kan zijn hart ophalen in Rotterdam. Daar is een selectie van hyperrealistische werken van de belangrijkste hedendaagse beeldend kunstenaars te zien. De argeloze museumbezoeker is gewaarschuwd.

    Zo omschrijft Kathleen Madden in Art in America het werk van de Vlaamse Berlinde de Bruyckere als ‘bijna levende organismen met een innerlijke energie die een morbide sensatie opwekken’. John McDonald schrijft in 
The Sydney Morning Herald dat de ‘siliconen beelden van Ron Mueck of Sam Jinks het publiek naar adem laten happen. Ze brengen de voyeur in 
elke bezoeker naar boven.’

    Volgens Elizabeth Finkel, hoofdredacteur van het Australische magazine* Cosmos,* nodigen kunstenaars als Patricia Piccinini uit om ‘stil te staan in het voortrazende leven en geconfronteerd met nieuwe werelden op zoek te gaan naar weerklank’.

    Kunsthal, Rotterdam: Hyperrealisme Sculptuur, tot 1 juli.

    manujoseph

    LITERATUUR | Goddelijke komedie over India

    Schrijver Manu Joseph neemt zijn vaderland op de hak

    Miss Laila, Armed and Dangerous, de nieuwe roman van 
de Indiase schrijver-journalist Manu Joseph, is niet wat het op de eerste pagina’s lijkt. Wat begint als thriller, ontpopt zich algauw tot een spiegel van het hedendaagse India.

    Zo heeft een beetje Indiase lezer onmiddellijk in de gaten dat politicus Damodarbhai uit het boek niemand anders kan zijn dan de huidige eerste minister Narendra Modi. Daarnaast verwijst een politieactie waarbij een jong koppel overhoop wordt geschoten, naar de verijdelde aanslag op diezelfde Modi in 2004. Om die reden spreekt recensent Jason Overdorf in India Today van ‘een boek vol provocaties, waarin onverbloemd de hypocrisie van onder meer de gevierde schrijfster Arundhati Roy of de gezaghebbende journalist Palagummi Sainath wordt gehekeld’.

    Volgens Zac O’Yeah in het Indiase dagblad The Hindu schiet het verhaal ‘een groeiend aantal 
raadselachtige richtingen uit. Als er al iets is dat lijkt op een plot, dan heeft het een mechanisch oogmerk, om de lezer een mentale selfie te laten maken.’

    Suktara Ghosh van de Indiase nieuwssite The Quint noemt Miss Laila ‘zonder twijfel een van de meest verpletterende sociale en politieke satires van deze tijd. Het is zelfs grappig wanneer het je duizelt van de horror, terwijl je ook in momenten van totale uitzichtloosheid hoop blijft koesteren. Een boek om nog lang over na te denken.’ Vrinda Nabar houdt het in de Hindustan Times op ‘een chiller; een goddelijke komedie over het hier en nu. Door ware gebeurtenissen en situaties als vertrekpunt te nemen ligt de nadruk op de werkelijkheid, maar het verhaal bevat genoeg twist voor een subtiele metamorfose naar fictie.’

    Miss Laila, gewapend & gevaarlijk van Manu Joseph verschijnt half mei bij uitgeverij Podium.


    FILM | Het Kremlin 
als lachspiegel

    Armando Iannucci verfilmt dood Stalin met sterrencast

    Na de dood van de Russische dictator Joseph Stalin in 1953, ontbrandde in het Kremlin een felle machtsstrijd. Voor Stalins vertrouwelingen draaide het uit op een kwestie van overleven.

    Of daar een film in zat? De Schotse regisseur Armando Iannucci wist het zeker. Hij ging met de geschiedenis aan de haal, liet er een paar gewiekste script- en tekstschrijvers op los en kreeg een internationale sterrencast tot zijn beschikking. Zo is Steve Buscemi te zien als Nikita Chroesjtsjov en duikt Michael Palin (Monty Python) op als minister Vjatsjeslav Molotov.

    Met The Death of Stalin heeft Iannucci een ‘heerlijke persiflage’ gemaakt, schrijft filmcriticus Tim Robey in de Britse krant The Telegraph. Vanwege de ‘politieke slachtpartijen’ lijkt het Robey ‘onwaarschijnlijk dat het de 
favoriete film van de ontslagen Trump-strateeg Steve Bannon zal zijn’.

    In de Chicago Tribune noteert Michael Phillips als minpuntje de uiterst gevarieerde casting: ‘Door zo veel acteurs in dezelfde setting neer te zetten en elk met hun eigen accent te laten spelen, ontstaat een ontwrichtend effect.’ Voor Kenneth Turan van LA Times was het door al die in Brits dialect uitgesproken oneliners of hij naar ‘een ongeregeld zootje voetbalhooligans zat te kijken, die op de een of andere manier kans zien een wereldrijk onder de duim te houden’.

    Toby Woollaston vraagt zich in The New Zealand Herald af of een humoristische film over een moorddadig regime niet wat al te gewaagd is. ‘Maar juist door de zure nasmaak van popcorn en net dat greintje schuldgevoel tijdens het gegniffel, raken we de kern van zwarte komedie.’ Volgens Peter Travers in Rolling Stone heeft Iannucci daar als ‘komisch denker’ een bedoeling mee en wil hij het machtsbeluste denken van politici blootleggen: ‘The Death of Stalin houdt ons een zwart-komische spiegel voor, waarin we zonder moeite ons huidige tijdsgewricht herkennen.’

    The* Death of Stalin* draait vanaf 4 mei in de bioscoop.


    MUZIEK | Bryan Ferry 
komt overal mee weg

    *Popveteraan oogst gemengde reacties *

    Ter gelegenheid van de vijfenveertigste verjaardag van het debuutalbum _Roxy Musi_c verscheen begin dit jaar een luxe vierdelige cd- en dvd-box met geremasterde hits, demo’s en radio-opnames van de gelijknamige band. Of de 72-jarige voormalige leadzanger Bryan Ferry die mijlpaal met een Europese tour wilde bekrachtigen? Daar draaide de podiumveteraan zijn hand niet voor om.

    Toch toont Jude Rogers, popjournalist van The Guardian, zich niet onverdeeld enthousiast over het openingsconcert in Cardiff. Volgens Rogers komt Ferry als ‘crooner’ bijna overal mee weg, en weet de zanger dat zelf maar al te goed. ‘Daarom kwam de show pas vijf liedjes voor het einde op stoom. Op het moment dat Ferry zich van zijn verleidelijkste kant liet zien: op de eerste saxtonen van “Love is the Drug”.’

    Claire Francis heeft er in het Schotse cultuurmagazine The Skinny daarentegen vijf sterren voor over: ‘Zijn stem is nog altijd even glad als kenmerkend. Zijn geluid is er wat zachter en daardoor kwetsbaarder op geworden. Maar hoe elegant zweeft Ferry door dat ongelooflijk rijke repertoire! Zo hartstochtelijk dat zelfs de allergrootste Ferry-fan niet om “More Than This” zou durven vragen. Maar die hit bracht hij wel ten gehore… Dames en heren, zo zet je dus een show neer.’

    Bryan Ferry on tour: 2 juni Parijs, 5 juni Amsterdam, 7 juni Antwerpen, 9 juni Emmen, 11 juni Bremen.

    Auteur: Diederik Samwell

  • Poetins 
jonge helpers

    Poetins 
jonge helpers

    Voor zijn vierde mandaat omringt Poetin zich met een nieuwe generatie ambitieuze bureaucraten. Zij moeten de economische successen uit de tijd van Stalin herhalen. En misschien wordt een van hen wel zijn opvolger.

    ‘Rusland heeft nu ambitieuzere doelstellingen nodig, een snellere groei’, zei Poetin al in 2002. Onlangs herhaalde hij zijn idee in een toespraak voor de Doema, waarbij hij meermaals de woorden ‘doorbraak’ en ‘opleving’ gebruikte. Om die groei te bereiken, en om zich voor te bereiden op de machtsoverdracht in 2024, heeft de president sterke, vastberaden en betrouwbare medewerkers nodig, die hem eventueel ook kunnen opvolgen.

    Het is absoluut niet zeker dat de namen die nu genoemd worden in 2024 nog altijd op het bord zullen staan. Zes jaar is lang genoeg om pionnen naar voren te schuiven die nu nog volstrekt onbekend zijn.

    De technocratische tendens in het landsbestuur is de afgelopen twee jaar duidelijk geworden. Eerst was er de benoeming van Anton Vajno tot hoofd van de presidentiële administratie [in augustus 2016]. Vrij snel daarna volgde een ontslaggolf onder de gouverneurs ten gunste van technocraten. Geleidelijk vertrekken de oude makkers, de ‘vrienden’ van Poetin. De leden van zijn entourage gaan met pensioen, of komen in sommige gevallen achter de tralies terecht. De president geeft de voorkeur aan mensen met een jonger profiel, die naar verondersteld mag worden minder rijk en corrupt zijn, loyaal, en geen duidelijke ideologie aanhangen – ‘specialisten’ in zekere zin.

    Loyaliteit

    Wat Poetins precieze motieven ook zijn, het is duidelijk dat hij, zonder te raken aan de pijlers van het politieke stelsel, op zoek is naar mensen die ervoor kunnen zorgen dat hij beter presteert, vooral op het vlak van economie en management. Of dat beleid ook succesvol zal zijn is de vraag, maar dit is Poetins idee van een doelmatige aanpak.

    De president maakt het voor zijn jonge aanhangers veel gemakkelijker om carrière te maken dan de afgelopen jaren het geval was in de uiterst gepolitiseerde en in diskrediet gebrachte jongerenorganisaties. Hij verzekert zich op die manier van de loyaliteit van een nieuwe bureaucratie, die zonder al te veel turbulentie minstens tot 2024 zal moeten standhouden. Deze rekruten mogen het staatshoofd niet tutoyeren en zijn hem veel verschuldigd voor elke sport die ze op de carrièreladder stijgen. Dit maakt ze loyaal. Met deze stoottroepen kan de machtsoverdracht plaatsvinden. In die zin heeft de Bulgaarse politicoloog Ivan Krastev gelijk wanneer hij zegt dat Poetin niet wordt opgevolgd door één man, maar door een generatie. Een generatie ambitieuze bureaucraten.

    Politieke partijen zijn in Rusland niet langer springplanken voor de opkomst van nieuwe kaderleden. De komende zes jaar zal het nieuwe talent van buiten de politiek komen. Om te slagen in zijn transitie heeft Poetin hetzelfde soort technocraten nodig dat floreerde in de jaren dertig van de vorige eeuw. Wat de president wil is het kunststukje van de industrialisatie uit die tijd herhalen, maar dan in een ander economisch systeem.

    De transitie van de jaren 1930 en 1940 was het tijdperk van de bliksemcarrières, vooral voor ingenieurs en administratieve kaderleden. Aleksej Kosygin werd op zijn 35e volkscommissaris van Textielindustrie. Nikolaj Bajbakov op zijn 33e volkscommissaris van Olie-industrie. Ivan Tevosjan werd volkscommissaris toen hij 37 was, en vervolgens heel snel minister. Dmitri Oestinov, toekomstig lid van de ‘clan’ van Breznjev die alle belangrijke besluiten in de jaren 1970 en 1980 zou nemen, werd volkscommissaris van Bewapening toen hij 32 was.

    Zo zijn er tal van voorbeelden. Stalin lanceerde heel jonge ‘sterren’ door zich te verzekeren van hun loyaliteit en door een maximaal rendement van hen te eisen. Ouderen konden een dergelijk fysieke en psychologische belasting eenvoudigweg niet aan. Degenen die niet werden gefusilleerd en niet stierven, hadden geen enkele carrièremogelijkheid meer. Bajbakov, Kosygin en Oestinov werden mettertijd zelf het symbool van immobilisme.

    Uiteraard leven wij niet in stalinistische tijden en de nieuwe pupillen van 2018-2024 moeten nog een hele weg afleggen voordat ze de status van lid van het “Politburo” verwerven

    Uiteraard leven wij niet in stalinistische tijden en de nieuwe pupillen van 2018-2024 moeten nog een hele weg afleggen voordat ze de status van lid van het ‘Politburo’ verwerven. Het zou niet opportuun zijn het team dat de overwinning in 2018 heeft mogelijk gemaakt in de politieke calculaties buiten beschouwing te laten. Ook dit team neemt deel aan de wedstrijd van de beste kandidaten voor de machtsoverdracht.

    Auteur: Andrej Kolesnikov
    Vertaler: Dirk Zijlstra

    Openingsbeeld: Vladimir Poetin begeleidt een groepje jonge Russen tijdens een tour door het Kremlin. – © Alexei Druzhinin / HH

    Gazeta.ru
    Rusland | gazeta.ru

    De Russische nieuwssite met een liberaal profiel onderscheidt zich door
    zijn snelle reactievermogen ten opzichte van de actualiteiten en zijn brede verslaggeving van zowel Russisch als internationaal nieuws. Met regelmaat publiceert het blad ook bijdragen van bekende opinieleiders. Heldere, moderne vormgeving.

  • ‘In Navalny herken ik Lenin’

    ‘In Navalny herken ik Lenin’

    De onlangs overleden Russische oppositieleider Aleksej Navalny kreeg op 12 juni 2017 tienduizenden Russen op de been. Daarin deed hij denken aan een beroemde voorganger, aldus de krant Moskovski Komsomolets destijds.

    Aleksej Navalny speelt een kat-en-muisspelletje met het Russische bewind. Dat doet hij zonder zich zorgen te maken over het lot van de muizen die hij verleidt en die het risico lopen tijdens het spel te worden verslonden. De betoging van 12 juni 2017 was natuurlijk maar een eenmalige gebeurtenis, het zoveelste gevecht in de lange en slopende oorlog die Navalny tegen het Kremlin voert. Maar op deze dag heeft hij ook definitief laten zien een echte politicus te zijn. Hij heeft zijn talenten laten schitteren, maar ook jammerlijk blijk gegeven van zijn gebreken.

    Keuze uit het archief

    Vrijdag werd bekend dat Aleksej Navalny op 47-jarige leeftijd in de gevangenis is overleden. Het wordt algemeen aangenomen dat zijn dood een politieke moord was die kan worden toegeschreven aan Vladimir Poetin. Navalny toonde zich een fel criticus van de Russische president en was vanwege zijn activisme veroordeeld tot negentien jaar gevangenisstraf.

    De demonstratie van 12 juni 2017, waarbij tienduizenden Russen in verschillende steden protesteerden tegen corruptie en het regime van Poetin, was een van de grootste wapenfeiten van Navalny. Hij werd daarbij opgepakt, maar vergaarde ook grote bekendheid en populariteit. Moskovski Komsomolets benadrukte toen al het gevaarlijke spel dat de oppositieleider speelde. Volgens de Russische krant had Navalny veel weg van Lenin ‘vanwege zijn vastberadenheid, zijn vermogen om grote mensenmassa’s te motiveren en het systeem met een minimum aan middelen op zijn gevoeligste plek te raken’.

    In 2020 werd hij tijdens een reis naar Duitsland ernstig ziek en verschillende landen stelden later vast dat hij was vergiftigd met novitsjok, een zenuwgas uit het Sovjettijdperk dat minstens één keer eerder was gebruikt bij een aanval op een vijand van het Kremlin.

    Politiek is een spel dat een niet onbelangrijke dosis lef en elan vereist: je moet bereid zijn alles op het spel te zetten, onverwachte klappen uit te delen, je tegenstanders te misleiden. Aan de vooravond van 12 juni toonde Aleksej Navalny definitief aan dat hij over deze kwaliteiten beschikt. Het heeft Vladimir Poetin nooit aan vijanden en opponenten ontbroken. Maar zo’n steeds sterker wordende, zich voortdurend aanpassende tegenstander als Navalny in de zomer van 2017 is nieuw voor hem.

    Het Kremlin van Poetin voelt zich thuis in zijn rol van kat die zijn slachtoffer in een hoek drijft, hem steeds minder bewegingsvrijheid gunt voordat hij ten slotte vernietigend uithaalt met zijn poot. Maar bij de snelle, wendbare Navalny lukt dat niet. Het bewind had bijna een op maat gemaakte politieke muizenval voor hem gezet. Maar het slachtoffer was al elders en maakte zich vrolijk over de manier waarop hij het mechanisme van de val onklaar had gemaakt.

    Fascinerend

    Ik weet nog steeds niet wat ik moet geloven van het verhaal dat er een verbod was om een voldoende sterke geluidsinstallatie op de Sacharov Avenue te plaatsen (wat door Navalny als excuus werd aangegrepen om de route van de betoging te verleggen). Maar dat doet er ook niet toe. Feit blijft dat Navalny erin is geslaagd zijn voordeel met de nieuwe situatie te doen en die tegen het bewind te gebruiken. Zijn vermogen om met geheel onverwachte ideeën te komen, zoals het verplaatsen van de betoging naar de Tverskaja Avenue in het centrum van de hoofdstad, om het strijdtoneel behendig naar zijn hand te zetten, is fascinerend. Ook al koester ik voor de man zelf geen enkele sympathie, toch kan ik een gevoel van bewondering niet onderdrukken.

    Heel anders denk ik over zijn absolute onverschilligheid ten aanzien van de risico’s die hij zichzelf en anderen (vooral anderen) daarbij laat lopen. Het is waarschijnlijk overdreven te stellen dat Navalny met het verplaatsen van de betoging bewust een bloedbad heeft willen uitlokken. Maar als intelligente man, die zich als geen ander verschillende scenario’s kan voorstellen, had hij zijn ogen niet mogen sluiten voor het feit dat de gekozen optie het bewind er hoogstwaarschijnlijk toe zou dwingen geweld te gebruiken.

    De gedachte dat men zoiets zomaar zou laten passeren, en daarmee de ‘legitimiteit’ van zijn idee zou erkennen, getuigt van een naïviteit die niet bij hem past. Hij weet heel goed dat het bewind zich geen gezichtsverlies kan permitteren, niet kan toestaan dat de situatie in de straten en op de pleinen uit de hand loopt. En los van de intriges van het Kremlin had Navalny moeten voorzien dat het organiseren van een massale protestbetoging op een verkeersader die al was opgetuigd voor het vieren van een nationale feestdag, onaanvaardbare veiligheidsrisico’s met zich mee zou brengen.

    1. Met Garry Kasparov bij een demonstratie tegen Poetin; 2. met zijn vrouw Yasha voor een rechtszitting in Moskou n.a.v. de massademonstratie op 12 juni; 3. Bij een betoging in Moskou, waar hij wordt afgevoerd. – © Jeremy Nicholl, Pavel Golovkin / HH
    1. Met Garry Kasparov bij een demonstratie tegen Poetin; 2. met zijn vrouw Yasha voor een rechtszitting in Moskou n.a.v. de massademonstratie op 12 juni; 3. Bij een betoging in Moskou, waar hij wordt afgevoerd. – © Jeremy Nicholl, Pavel Golovkin / HH

    Waarom heeft hij, hoewel hij dat allemaal wist, toch dat risico genomen? Naar mijn mening had hij alles van tevoren uitgedacht, waarschijnlijk ook dat hij preventief in hechtenis zou worden genomen. Het enige gevaar dat hij in zijn eigen ogen liep was het mislukken van zijn betoging door een gebrek aan deelnemers. Alle andere scenario’s bleven voor hem binnen de grenzen van het aanvaardbare. Stel dat de machthebbers de aftocht zouden moeten blazen voor een ontketende menigte? Dat zou voor Aleksej Navalny het gedroomde scenario zijn geweest, waardoor hij het idool zou zijn geworden van een klein deel van de bevolking, iemand die een serieuze gooi naar macht en invloed deed. Stel dat de machthebbers geweld zouden gebruiken en zich lieten verleiden tot het verrichten van talloze arrestaties en het toebrengen van lichamelijk letsel? Daarvoor had Navalny vermoedelijk het volgende voorzien: alle verantwoordelijkheid afwijzen en de schuld leggen bij ‘machthebbers die een legitieme en vreedzame protestbeweging de kop indrukken’.

    Nogmaals, ik verdenk hem niet van gewelddadige bedoelingen. Maar ik bespeur wel dat hij er vast van overtuigd is dat regels niet voor hem gelden. Het enige wat hij te allen tijde najaagt is het vervullen van zijn politieke wensen. Hij staat in zijn recht. Zijn wil is wet. En die absolutistische houding doet me denken aan een andere politicus uit onze geschiedenis, die zich in 1917 eveneens ‘openbaarde’: Vladimir Lenin.

    We hebben al een Lenin gehad. Eén is wel genoeg

    Natuurlijk gaat die vergelijking mank. Lenin had een plan om de maatschappij vanaf de grond opnieuw op te bouwen. Lenin had grote kennis van politiek en economie. Lenin zou nooit hebben geprobeerd om op een simpele feitelijke vraag van televisie-interviewer Xenia Sobtsjak zijn oppervlakkige kennis van het onderwerp te verhullen met retorische kunstgrepen. Navalny onderscheidt zich van Lenin door zijn gebrek aan serieuze ideologische bagage en het feit dat hij volstaat met het idee dat hij zelf aan de macht wil komen en de corruptie wil bestrijden, een idee dat in de huidige Russische situatie vooral neerkomt op de slogan: ‘Vóór het goede, tegen het kwaad!’

    Toch zijn Navalny’s politieke talenten tot op zekere hoogte te vergelijken met die van Lenin, vanwege zijn vastberadenheid, zijn vermogen om grote mensenmassa’s te motiveren en het systeem met een minimum aan middelen op zijn gevoeligste plek te raken. Dat klinkt tegelijkertijd als een plichtmatig compliment en een waarschuwing aan het adres van de Russische politici. Binnen de grenzen van de redelijkheid zou de invloed van Aleksej Navalny een gunstig effect kunnen hebben op de politiek in ons land. Hij zou onze elite ertoe kunnen dwingen zich gedisciplineerder te gedragen en op het rechte spoor te blijven. Maar als hij op een dag ‘aan de knoppen’ zou komen te zitten en zich de bestuurlijke en politieke mechanismen zou toe-eigenen, dan zou hij de Russen moeten laten zien, net als Lenin in 1917, uit welk hout hij is gesneden. Ik geloof dat het maar beter niet zover kan komen. We hebben al een Lenin gehad. Eén is wel genoeg.

    Openingsbeeld: Navalny neemt een selfie met aanhangers nadat iemand een agressieve groene vloeistof in zijn gezicht heeft gegooid, in maart dit jaar. – © Jeremy Nicholl, Pavel Golovkin / HH

  • 3. Facebook: wie checkt de factcheckers?

    3. Facebook: wie checkt de factcheckers?

    Facebook heeft een aantal maatregelen aangekondigd om nepnieuws te bestrijden. Maar de Russische site Vzglyad, die dicht bij het Kremlin staat, ziet meer na- dan voordelen.

    Volgens een persbericht van Facebook zal informatie die door een bepaald aantal gebruikers als onjuist wordt bestempeld, ter verificatie aan onafhankelijke instellingen worden doorgestuurd. Voor deze taak worden genoemd televisiezender ABC News, persbureau Associated Press en verder de websites FactCheck.org, PolitiFact en Snopes. En die lijst wordt naar alle waarschijnlijkheid langer. Toch zal er geen censuur plaatsvinden en zullen posts niet worden verwijderd: nepnieuws zal het label ‘twijfelachtig’ krijgen en een lagere plek in de feeds krijgen. Gebruikers kunnen dan nog wel gewoon op deze links klikken voor meer informatie en als zij ze willen delen dan kan dat, al komt er wel een waarschuwing bij te staan.

    Er heeft altijd misinformatie op Facebook gestaan, net zoals er altijd nepnieuws verschenen is in de traditionele pers. De hysterie rondom het nepnieuws begon na de nederlaag van Hillary Clinton bij de Amerikaanse presidentsverkiezingen. De Democraten lijken vrijwel iedereen voor hun nederlaag verantwoordelijk te willen stellen, behalve uiteraard de kandidate zelf en haar team. De meest gehoorde versie is die van de Russische hackers, maar men gaat zelfs zover Vladimir Poetin ervan te betichten deze ‘speciale operatie’ hoogstpersoonlijk te hebben geleid.

    Al met al is het enige positieve aspect aan de plannen dat Facebook dit type informatie dus niet wegfiltert

    Toen Oekraïense Facebookgebruikers schreven dat Vladimir Poetin zich als politieman verkleed had en persoonlijk het neerslaan van de Maidan-manifestaties had geleid, grinnikten de Russen dat alleen hun buren zoiets idioot konden bedenken. De Amerikaanse media doen er echter niet voor onder. Ook Amerikaanse journalisten moeten, wanneer ze schrijven over door Poetin aangevoerde hackerlegers, het waarheidsgehalte van de informatie waarop ze zich baseren, verifiëren.

    Al met al is het enige positieve aspect aan de plannen dat Facebook dit type informatie dus niet wegfiltert. Russische internetgebruikers weten maar al te goed hoe accounts onder schimmige voorwendsels kunnen worden verwijderd. Wie alleen maar het woord khokhol gebruikt [dat naast de letterlijke betekenis ‘kuif’ ook de achternaam is die Russen aan Oekraïners geven, verwijzend naar het traditionele kozakkenkapsel], loopt het gevaar een maand te worden verbannen vanwege belediging van het Oekraïense volk. Een citaat uit de klassieke Russische literatuur kan zelfs leiden tot definitieve afsluiting van een account.

    Behalve dit ene positieve punt is er weinig reden voor opgetogenheid. Dit type informatieanalyse kan in de toekomst immers ook gebruikt worden tegen politieke tegenstanders. Het valt te verwachten dat gebruikers informatie als foutief zullen bestempelen als ze het niet met de inhoud ervan eens zijn. Na de venijnige Amerikaanse verkiezingscampagne is het moeilijk voorstelbaar dat ABC News, Associated Press en consorten zich onpartijdig op zullen stellen. Wie er precies de taak krijgt om voor het Russische gedeelte van Facebook de inhoud te checken, blijft de vraag. Als de officiële media het op zich nemen, zal er geroepen worden dat het Kremlin via deze weg propaganda bedrijft. Doen daarentegen de oppositiemedia het, dan zal elk stukje positief nieuws over Rusland meteen als misinformatie aangemerkt worden.

    Geheel natuurlijk

    De traditionele media zijn juist ooit in het leven geroepen om nepnieuws te beperken. Redacteuren worden duur betaald om hun bronnen te controleren, onafhankelijke bevestiging te zoeken van beweringen en zorgvuldig te overwegen of een nieuwsfeit publicatie verdient. Nieuwsorganen die in de race om de muisklikken te veel rommel publiceren, verliezen onherroepelijk het vertrouwen van hun lezers. Maar voor mensen die internetnieuwtjes blindelings geloven, zonder zich af te vragen wat de bron ervan is, heeft geen enkele filter zin, zelfs al hielden alle journalisten van de wereld zich alleen maar bezig met het checken van Facebookberichten. Want wie geloof hecht aan het eerste het beste bericht op een willekeurige website, gelooft ook een anonieme sms, een graffiti-uiting of ongesigneerd pamflet.

    De beschuldigingen van Clinton-aanhangers dat Trump dankzij misinformatie op Facebook gewonnen zou hebben zijn ongefundeerd, net als die gericht tegen Poetin, hackers, marsmannetjes of het aardmagnetisch veld. Het enige wat Facebook wel zou kunnen doen om de verspreiding van nepnieuws tegen te gaan, is bij elk gedeeld item een waarschuwing te zetten: ‘Kent u deze website (en gebruiker) al lang? Weet u zeker dat de hier verspreide informatie betrouwbaar is?’ Al zal dit waarschijnlijk ook niet het gewenste effect hebben, omdat mensen nu eenmaal geloven wat ze willen geloven.

    Ik wil trouwens wel benadrukken dat op Facebook en op VKontakte [het belangrijkste Russische socialemediaplatform] berichten als ‘een hondenkennel heeft dringend behoefte aan bloed van bloedgroep S’, waar 99 procent van de fakeoproepen uit bestaat, niet meer massaal gedeeld worden. Dat ging geheel natuurlijk, zonder ingrijpen van journalisten of beheerders. Gebruikers begrijpen gewoon dat ze een domme, zielige indruk maken als ze zoiets gedachteloos herposten. En dat is ook wat er met valse berichtgeving zal gebeuren, al zullen de liefhebbers van massamanipulatie zonder twijfel wel weer met nieuwe trucs komen.

    Auteur: Anton Krilov
    Vertaler: Valentijn van Dijk

    Vzglyad
    Rusland | vzglyad.ru

    De site onderscheidt zich door razendsnelle reactie op de actualiteit. Zonder twijfel de sleutel tot hun succes. Nieuws en analyses door talentvolle schrijvers.

    © StopFake.org
    © StopFake.org

    CONTEXT: Het mea culpa van Zuckerberg

    Mark Zuckerberg kondigde op 11 januari het Facebook Journalism Project aan ‘om de waarde van de journalistiek te onderstrepen, terwijl Facebook een antwoord zal moeten geven op de kritiek voor zijn rol in de verspreiding van valse berichten [tijdens de campagne voor het Amerikaanse presidentschap]’, schrijft Financial Times. De onderneming van Zuckerberg wordt ervan beschuldigd dat het onzinnige berichten heeft laten rondgaan over kandidaten voor het Witte Huis, die een deel van de kiezers kunnen hebben beïnvloed.

    Zuckerberg erkende eind december al dat zijn netwerk een rol speelt in de wijze waarop berichten worden verspreid. Met zijn Facebook Journalism Project wil hij nauwer gaan samenwerken met redactionele partners als Bild, BuzzFeed, El País en The Washington Post en de gebruikers van Facebook ‘gevoeliger maken voor de analyse van het nieuws’. Bovendien wil hij journalisten instrumenten aanbieden, zoals instant articles, die rechtstreeks op de site kunnen worden gepubliceerd. Ook wil hij gaan samenwerken met groepen en bedrijven die van fact checking hun dagelijks werk maken.

    Dat laatste zal als eerste worden getest in Duitsland, waar Facebook gaat samenwerken met het onderzoekscentrum Correctiv in Berlijn. Deze instelling zal volgens de Süddeutsche Zeitung tot taak krijgen ‘inhoud van berichten die door gebruikers van Facebook worden gesignaleerd, op waarheid te controleren en zo nodig te voorzien van het stempel “twijfelachtig”’.

    De mogelijkheid dat de Duitse verkiezingen dit jaar ook door ‘fake news’ zullen worden beïnvloed, houdt Berlijn sterk bezig.