Nu het leger na de staatsgreep in Myanmar steeds gewelddadiger optreedt, zien sommige demonstranten geen andere optie dan de strijd aan te gaan.
‘In de jungle in het grensgebied van Myanmar doorliepen de soldaten al een basistraining. Zij leerden hoe ze een geweer moesten laden, de pin uit een handgranaat moesten trekken en een brandbom in elkaar moesten zetten.’ Zo begint The New York Times een reportage over een groep Myanmarese demonstranten.
‘Deze cadetten zijn geen leden van het leger van Myanmar, dat vorige maand de macht heeft gegrepen en de bevolking van het land snel een wreed militair regime heeft opgelegd’, vervolgt de krant. ‘In plaats daarvan vormen zij een bont gezelschap van studenten, activisten en gewone kantoorbedienden die geloven dat terugvechten de enige manier is om een van ’s werelds meest meedogenloze strijdkrachten te verslaan.’
Na weken van vreedzame protesten is de frontlinie van het Myanmarese verzet tegen de staatsgreep van 1 februari zich aan het mobiliseren tot een soort guerrillastrijdmacht. In de steden hebben demonstranten barricades gebouwd om buurten te beschermen tegen militaire invallen, en ze hebben zich met behulp van internet geleerd hoe ze rookbommen en andere huis-tuin-en-keukenwapens in elkaar zetten. In de bossen worden ze getraind in basale gevechtstechnieken en beramen ze plannen om de voorzieningen van het leger te saboteren.
‘De volgende keer dat we barricades op straat zien, zullen we deze hele woonwijk overhoopschieten’
Want het geweld van het leger is steeds meer voelbaar voor de gewone burger. Politie en militairen patrouilleren in de straten van Yangon – de economische hoofdstad – en Mandalay – de op een na grootste stad – en dreigen de huizen van buurtbewoners te beschieten tenzij ze de opgerichte barricades verplaatsen, zo meldde Myanmar Now vorige week.
Op sociale media circuleert een video waarop te zien is hoe de troepen van het regime bedreigingen uiten. ‘De volgende keer dat we barricades op straat zien, zullen we deze hele woonwijk overhoopschieten’, zegt een stem in de video.
Myanmar Now nam contact op met plaatselijke bewoners die bevestigden dergelijke bedreigingen te hebben gehoord. ‘We hebben de barricades niet verwijderd. We bouwden alleen barricades in onze eigen wijk. Als ze niet zouden schieten, zouden we de barricades niet nodig hebben’, zegt een van hen tegen de Myanmarese website.
Een vrouw die in het district Hlaing Tharyar woont, waar in het weekend van 13 en 14 maart het grootste bloedbad sinds de staatsgreep van 1 februari plaatsvond, verklaart dat de barricades werden verwijderd na dreigementen van soldaten om op huizen te schieten. Toen de barricades waren verwijderd, trokken de militaire konvooien het gebied binnen, aldus de website. De soldaten arresteerden mensen en dwongen hen zandzakken en barricades te verplaatsen op verschillende hoofdwegen in Yangon.
Oorlogsgebied
Volgens The Irrawaddy lijken de scènes die journalisten in de straten van Yangon verslaan steeds meer op oorlogstaferelen en doen ze denken aan de situatie in Syrië. In verschillende delen van Yangon is een staat van beleg afgekondigd. En het aantal berichten over veiligheidstroepen die huizen binnendringen en mensen belagen en arresteren, neemt toe.
‘In sommige gebieden is de sfeer drastisch veranderd ten opzichte van na de staatsgreep, schrijft de Myanmarese website. ‘Het centrum van Yangon, ooit gevuld met creatieve demonstranten die hun ongenoegen op een carnavaleske manier uitten, is nu verlaten. De lucht is zwaar van woede, angst en wanhoop wanneer de demonstranten uitkijken over de straten worden doorkruist door legertrucks met soldaten. Jongeren bereiden zich voor om zich met geïmproviseerde wapens te verdedigen, zoals molotovcocktails en katapulten.’
‘Myanmar stort de afgrond in’, besluit The Irrawaddy. ‘Een verslaggever in Yangon vergelijkt het leger met wilde dieren die in de stad op mensen jagen om ze te doden.’
Demonstranten verklaren dat hun oproepen voor serieuze internationale interventie aan dovemansoren zijn gericht en waarschuwen dat de strijd voor democratie een donkere fase is ingegaan, schrijft The Guardian, die ook enkele bewapende opstandelingen heeft gesproken. ‘Yangon lijkt op een oorlogsgebied, maar slechts één van de partijen heeft wapens’, zegt een van hen tegen de Britse krant. ‘Dat is waarom we een leger nodig hebben. We zullen moeten trainen en vechten tegelijkertijd; we hebben geen tijd meer.’
Terugslaan
‘We moeten terugslaan’, verklaart een vrouw uit Yangon tegenover The New York Times. ‘Dat klinkt agressief, maar ik vind dat we ons moeten verdedigen.’ De vrouw is al een week in het bos voor militaire training en wil haar naam om veiligheidsredenen niet prijsgeven. ‘Ik zie de militairen als wilde dieren die niet kunnen denken’, voegt ze eraan toe.
Dat de oppositie nu ook naar geweld grijpt is een defensieve reactie op het toenemende schrikbewind van de militairen, schrijft NYT. De Tatmadaw, zoals het leger bekendstaat, treedt hard op tegen zowel vreedzame demonstranten als ongewapende omstanders en heeft sinds de staatsgreep volgens een waarnemingsgroep ten minste 275 mensen gedood.
Maar andere vormen van verzet vinden in Myanmar ook nog steeds plaats. Een massale campagne van burgerlijke ongehoorzaamheid heeft de economie lamgelegd, met als hoogtepunt een landelijke staking afgelopen woensdag (24 maart). Als creatieve daad van verzet hebben demonstranten rijen knuffeldieren en origamikraanvogels opgesteld; stand-ins voor demonstranten die zouden kunnen worden neergeschoten, schrijft de krant uit New York.
Maar het besef groeit dat dergelijke inspanningen wellicht niet voldoende zijn, dat de Tatmadaw met gelijke munt moet worden bestreden. Vorige week zeiden vertegenwoordigers van het afgezette parlement, de CRPH, die zichzelf nog steeds als de wettige regering beschouwt, dat een ‘revolutie’ nodig was om het land te redden, aldus NYT. Zij hebben opgeroepen tot de vorming van een federaal leger dat de verschillende etnische groepen respecteert in plaats van alleen de Bamar-meerderheid.
Van ten minste twee etnische gewapende groepen in de grensgebieden van Myanmar is bekend dat zij onderdak bieden aan politici, activisten, journalisten en stakende ambtenaren die het regime zijn ontvlucht, schrijft The Guardian.
Etnische opstandelingen
De gewapende opstand kan alleen slagen als er steun is van de etnische opstandelingen die al lange tijd in oorlog zijn met de Tatmadaw, meent The New York Times. Vorige week lanceerde het Kachin Onafhankelijkheidsleger, dat de Kachin uit het noorden van Myanmar vertegenwoordigt, een verrassingsaanval op de Tatmadaw.
Op donderdag werden vijf Tatmadaw-soldaten gedood door het Karen Nationale Bevrijdingsleger. Vorig jaar kwamen honderden Tatmadaw-soldaten om bij gevechten tegen een andere etnische opstandelingengroep in het westen van de staat Rakhine.
Maar de opstandelingen zullen het moeten opnemen tegen een leger dat Myanmar al meer dan zestig jaar met geweld regeert en dat al tientallen opstanden heeft bevochten. ‘De bloeddorst van de Tatmadaw is berucht’, schrijft de NYT. De hoogste generaal, Min Aung Hlaing, die de staatsgreep leidde, heeft herhaaldelijk opdracht gegeven tot het uitroeien van hele dorpen. Het meest huiveringwekkend is de etnische zuivering van de Rohingya, een moslimminderheid.
‘Het zal niet gemakkelijk zijn de Tatmadaw te verslaan – deze organisatie telt naar schatting 406.000 soldaten en vele malen groter dan alle etnische rebellengroepen samen’, meent ook The Guardian.
Maar lijdzaam toekijken is voor veel Myanmarezen geen optie. ‘Het land is geschokt nu de Tatmadaw zijn oorlogsmachine naar de steden heeft gebracht, vorige maand de civiele leiders van Myanmar gevangen heeft gezet en een decennium van politieke en economische hervormingen heeft uitgewist’, aldus NYT.
Op dinsdag werd in de stad Mandalay een zevenjarig meisje doodgeschoten dat thuis bij haar vader op schoot zat
Sindsdien zijn tientallen jonge demonstranten gedood. Veiligheidstroepen hebben in het wilde weg op huizen geschoten, waardoor gezinnen in achterkamertjes ineenkrompen. Op dinsdag (23 maart) werd in de stad Mandalay een zevenjarig meisje doodgeschoten dat thuis bij haar vader op schoot zat, meldt The Guardianin een nieuwsbericht.
Op maandag kwam Ko Tun Tun Aung, veertien jaar, in Mandalay zijn huis uit om een pot water te halen. Een kogel doorboorde zijn borst en doodde hem onmiddellijk, verklaren zijn familieleden. Minstens zeven anderen werden die dag ook doodgeschoten in dezelfde buurt. Twee van hen waren reddingswerkers, bericht The New York Times.
Ondertussen lapt de Tatmadaw het oorlogsrecht aan zijn laars. Veiligheidstroepen hebben op ambulances geschoten en gevangenen gemarteld. Gezien de wreedheid van het regime verklaren leden van Myanmars democratische oppositie aan de NYT dat er geen andere keuze is dan de wapens op te nemen.
‘We hebben de hoop verloren dat de VN of welk leger dan ook ons zal komen helpen’
Ook Zaw (niet zijn echte naam), een 29-jarige verkoper wiens enige gevechtservaring bestaat uit het ontwijken van het gewelddadige optreden van het leger tijdens de protesten, zegt tegen The Guardian dat er geen andere optie is dan te vechten voor democratie. ‘We hebben de hoop verloren dat de VN of welk leger dan ook ons zal komen helpen’, aldus Zaw tegen de krant uit Londen.
Militaire training
David Mathieson, een onafhankelijke analist die gespecialiseerd is in Myanmar, verklaart tegenover de Britse krant dat hij berichten heeft gehoord over mensen die naar grensgebieden zijn gevlucht waar veel gewapende groepen zitten, waar ze mogelijk militaire training krijgen. ‘Maar de milities hebben niet de middelen om de groeiende aantallen mensen die daar opduiken te bewapenen, te huisvesten of te voeden.’
Een succesvol gewapend verzet zal waarschijnlijk militaire overlopers vergen die hun wapens meenemen, voegt hij eraan toe.
Maar de demonstranten blijven volhouden en lijken steeds meer bereid om naar de wapens te grijpen. Zo ook een groep bij een sit-inprotest met zelfgemaakte schilden in een wijk in Yangon, waarmee The Guardian sprak. Een van hen zei de Britse krant dat ze alleen molotovcocktails en vuurwerk hadden om zich te verdedigen.
‘Hij bewoog onhandig in zijn plastic harnas, hielp een muur van zandzakken op te trekken voor de volgende aanval van soldaten, en zei: “Als de CRPH een leger zou vormen, zou ik me daarbij aansluiten”’, tekent The Guardian op.
Ook The New York Times volgde enkele demonstranten die naar de wapens grijpen: ‘De meeste dagen in de betonnen conflictgebieden van Yangon bereidt Ko Soe Win Naing, een 26-jarige zeeman, zich voor op een oorlog: een GoPro-camera op zijn helm, een bivakmuts over zijn hoofd, flesjes traangas in zijn vestzakken, een afgezaagd zwaard op zijn rug en een gasmasker in de aanslag. Zijn voorkeurswapen is een soort granaat gemaakt van vuurwerk.’
Nieuwe generatie
Onder de opstandelingen bevinden zich ook kinderen gehuld in pyjama’s om er ongevaarlijk uit te zien als ze zich tussen de barricades verplaatsen. ‘Ik ben niet bang’, zegt Ko Moe Min Latt, vijftien jaar en nauwelijks één meter vijftig lang, tegen de krant uit New York.
‘Voor de nieuwe generatie komt het besluit om te vechten voort uit de wens om te beschermen wat het land de afgelopen tien jaar heeft verworven. Myanmar was ooit een van de meest geïsoleerde landen ter wereld, toen een xenofobe en economisch onbekwame junta het van de internationale gemeenschap scheidde. Daarna kwamen er voorzichtige politieke hervormingen, een internetverbinding met de wereld en kansen op banen in de particuliere sector’, vat NYT samen.
Ko Thet Aung, een 23-jarige demonstrant, komt uit dezelfde wijk in Mandalay waar onder andere de veertienjarige Ko Tun Tun Aung is doodgeschoten. Drie weken lang heeft hij barricades bemand en kogels ontweken, schrijft de NYT.
‘Hoe harder ze optreden, hoe meer we gemotiveerd zijn om terug te vechten’, zegt hij tegen de krant. ‘Ik zal sterven om mijn land in de frontlinie te beschermen.’
Onafhankelijke journalisten in Myanmar belaagd door militairen
Sinds de militaire staatsgreep van 1 februari trotseren Myanmarese journalisten militair geweld om verslag te kunnen blijven uitbrengen van de opstand tegen het leger. De demonstraties worden live verslagen op sociale netwerken en lokale media. Een tour de force van vaak jonge, Myanmarese journalisten.
Maar voor veel journalisten en activisten is het te heet onder hun voeten geworden, ze zijn ondergedoken onder voortdurende dreiging van arrestatie door de veiligheidstroepen. De druk op hen is toegenomen door het besluit van het ministerie van Propaganda van 8 maart om de vergunningen in te trekken van 7Day News, Myanmar Now, Mizzima, DVB en Khit Thit Media.
Zoals de website The Irrawaddy uitlegt, heeft generaal Min Aung Hlaing, het hoofd van de junta die de macht heeft gegrepen, herhaaldelijk gezegd dat het bestempelen van de Raad voor het Staatsbestuur (een door de junta opgezette structuur) als ‘militair regime’ of ‘junta’ zou ‘resulteren in de annulering van publicatievergunningen’. Volgens de generaal heeft het leger de macht genomen op een grondwettelijke manier.
De website van DVB heeft het verbod van het ministerie veroordeeld, en is volgens The Irrawaddy vastbesloten om ‘de strijd voor democratie en mensenrechten voort te zetten, aan de zijde van het Myanmarese volk, door informatie te blijven publiceren, onder meer op haar website, Facebook en YouTube’.
‘Dit verbod respecteren zou betekenen dat men buigt voor de strategie van het regime. We zullen ons werk als journalisten voortzetten’
Sein Win, redacteur van Mizzima, waarvan de kantoren door de veiligheidstroepen werden aangevallen en waar op 9 maart apparatuur in beslag werd genomen, verklaarde: ‘Dit beroepsverbod respecteren zou betekenen dat men buigt voor de strategie van het regime. We zullen ons werk als journalisten voortzetten.’
Kamayut Media was op dezelfde dag ook het doelwit van een aanval. Een van de oprichters, Han Thar Nyein, en redacteur Nathan Maung werden gearresteerd. Haar website en Facebookpagina zijn ontoegankelijk geworden.
Een dag eerder was het online medium Myanmar Now het doelwit. ‘Computers, printers en databases werden in beslag genomen’, aldus Myanmar Now, dat eraan toevoegt dat ‘ten minste 35 journalisten door de politie en het leger zijn gearresteerd sinds de staatsgreep. Negentien zijn er vrijgelaten. Tien journalisten kunnen tot drie jaar gevangenisstraf krijgen.’
Sinds de staatsgreep, aldus de uitgever, ‘werken de meeste journalisten in het geheim’ in delen van het land die niet door de regering worden gecontroleerd, vooral ‘langs de grens met India en China, in een soort grijze zone’.
Thailand stelt lancering AstraZeneca uit na Deens sterfgeval
Thailand heeft besloten de start van zijn vaccinatiecampagne met het AstraZeneca-vaccin uit te stellen nadat verschillende Europese landen het gebruik van het vaccin hadden opgeschort wegens bijwerkingen bij sommige patiënten, schrijft Bangkok Post. Volgens de krant zouden de premier en andere leden van de regering vrijdagochtend worden gevaccineerd – sommigen zouden het AstraZeneca-vaccin krijgen en anderen het Chinese vaccin Sinovac – maar alle vaccinaties zijn opgeschort.
Denemarken is een van landen die het gebruik van het AstraZeneca-vaccin, voor veertien dagen, heeft opgeschort. Gisteren besloot de Deense Nationale Gezondheidsraad daartoe toen duidelijk werd dat een zestigjarige vrouw die dinsdag is overleden aan trombose, kort daarvoor was ingeënt met een vaccin van het betreffende bedrijf, bericht Politiken.
Vaccinfabrikant AstraZeneca ontkent in een verklaring dat het risico op bloedstolsels toeneemt als je wordt gevaccineerd met het coronavirusvaccin van het bedrijf, bericht Politikenin een artikel van vanochtend (12 maart).
Grondig onderzoek
Ook volgens de EMA is er tot dusver geen bewijs dat er onder gevaccineerde mensen meer bloedstolsels voorkomen dan onder de algemene bevolking, schrijft Politiken. Het Deense Geneesmiddelenbureau roept op tot kalmte. ‘We weten nog niet of de bloedstolsels en het sterfgeval in Denemarken het gevolg zijn van het vaccin. Maar het moet nu omwille van de veiligheid grondig worden onderzocht.’
Ook IJsland en Noorwegen hebben aangekondigd dat zij uit voorzorg de toediening van het Brits-Zweedse vaccin opschorten, meldt Newsweek. Deze schorsingen volgen op een ander voorval met het AstraZeneca-vaccin dat zich enkele dagen geleden heeft voorgedaan.
‘Op 7 maart hebben de Oostenrijkse autoriteiten vaccinatie met een specifieke partij van het vaccin van AstraZeneca (ABV5300) opgeschort, omdat een persoon was overleden en een ander ziek was geworden na een injectie met de doses. De dood was te wijten aan meervoudige trombose. De overleden man leed aan longembolie’, schrijft het Amerikaanse weekblad.
Ook Italië, Luxemburg en de Baltische staten hebben besloten de betreffende partij AstraZeneca-vaccins niet te gebruiken, bericht Corriere della Sera. Het Italiaanse Geneesmiddelenbureau heeft naar aanleiding van ernstige bijwerkingen en een sterfgeval ook ‘besloten het gebruik van vaccins uit partij ABV2856 te verbieden’. Het Milanese dagblad benadrukt dat het voorlopig om een voorzorgsmaatregel gaat.
Na het Oostenrijkse geval wees het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA) erop ‘het aantal tromboses onder de op 9 maart ingeënte personen 22 gevallen bedroeg op een totaal van 3 miljoen gevaccineerden in Europa’.
Bidens stimuleringspakket is het omvangrijkste ter wereld
The Washington Post vergeleek het stimuleringspakket van 1,9 biljoen dollar dat op 10 maart door het Amerikaanse Congres werd goedgekeurd met de pakketten van andere regeringen. Haar oordeel: in verhouding tot de omvang van de Amerikaanse economie is de interventie van Washington een van de grootste ter wereld.
The Washington Post spreekt van een pakket van ‘gigantische omvang’, maar niet uniek in zijn soort: de pandemie heeft wereldwijd ‘ernstige economische schade’ veroorzaakt, en veel regeringen hebben ‘spectaculaire’ uitgaven toegezegd.
In volgorde van grootte is het plan-Biden iets minder dan het bbp van Italië en meer dan het bbp van Brazilië. Dit is, volgens het Amerikaanse dagblad, des te ‘aanzienlijker’ omdat dit stimuleringsprogramma niet het eerste is in de Verenigde Staten. In december 2020 had het Amerikaanse Congres al een hulppakket van 900 miljard dollar goedgekeurd, dat een aanvulling vormde op een stimuleringspakket van 2,2 biljoen dollar dat tijdens het laatste ambtsjaar van Donald Trump was goedgekeurd.
Lees ook: ‘Joe Biden behaalt zijn eerste grote overwinning’
Met 2,9 biljoen dollar aan uitgaven die over drie stimuleringsplannen zijn uitgesmeerd, komt Japan op de tweede plaats, aldus The Washington Post. Volgens het dagblad lijken de Verenigde Staten meer te hebben uitgegeven dan enig ander land, maar de Amerikaanse economie is dan ook de grootste ter wereld. En dus moet het land automatisch meer uitgeven om het te beschermen.
Met dit nieuwe plan van 1,9 biljoen dollar bedraagt het overheidsuitgaven van de VS meer dan 27 procent van het bbp
Om het belang van het Amerikaanse stimuleringspakket werkelijk te meten, is het dus interessant het te relateren aan de omvang van de Amerikaanse economie. The Washington Post heeft gekeken naar het werk van Ceyhun Elgin, een macro-econoom aan de Bosporus Universiteit van Turkije, die de coronaherstelpakketten als percentage van het bruto binnenlands product heeft bijgehouden.
Vóór het plan van Biden waren de overheidsuitgaven van de Verenigde Staten goed voor ongeveer 18,22 procent van hun bbp, wat de dertiende plaats oplevert van de 168 landen die door het team van Turkse economen werden gevolgd, aldus Elgin. Met dit nieuwe plan van 1,9 biljoen dollar bedragen de overheidsuitgaven van de VS meer dan 27 procent van het bbp, waarmee de VS op de tweede plaats komt na Japan (waar de uitgaven meer dan 30 procent van het BBP bedragen).
Het kan echter ‘lastig’ zijn om vergelijkingen te maken, aldus het dagblad. In sommige landen, met name in Europa, hebben de reeds bestaande stelsels van sociale zekerheid ‘massale uitgaven minder noodzakelijk gemaakt’.
‘Sexy duif’ brengt Britten hoofd op hol
‘Wat is dit voor een duif? Is-ie wel echt?’ schrijftThe Guardian, nadat een plaatje van een veelkleurige duif gisteren viraal is gegaan onder Britse twitteraars. De krant komt al snel met het antwoord: ‘Ja, hij is echt. En ja, hij is oogverblindend.’
De tweet van Shelby Lorman met een foto van een Maleise papegaaiduif was de aanleiding van massale bewondering voor de gevederde schoonheid op het platform, maar riep ook vragen op of zo’n felgekleurde vogel wel echt kan bestaan.
The Guardian zocht het uit en duikelde de volgende informatie op: ‘De sexy duif is een sociale, boombewonende vogel die ook kan worden aangetroffen in “mangroves, open kustbossen, parken, tuinen en aan de randen van plantages”. Hij komt voor in delen van Thailand en Vietnam, en ook in de Filippijnen, Maleisië, Singapore, Cambodja, Myanmar en Indonesië.’ Het exemplaar op de foto is een mannetje, die veel kleurrijker zijn dan vrouwelijke soortgenoten.
Golfsuperster Tiger Woods (45) heeft ‘meerdere verwondingen aan zijn benen’ opgelopen waarvoor hij op dinsdag (23 februari) is geopereerd. In de buurt van Los Angeles raakte zijn auto van de weg en sloeg hij verschillende keren over de kop, meldde de Los Angeles Times. Woods was de enige inzittende en bij het ongeluk waren geen andere betrokkenen.
Volgens The New York Times is Woods buiten levensgevaar. De golfer was bij bewustzijn en in staat om met de hulpsheriffs te praten toen ze arriveerden. Hij gaf zijn naam en leek ‘helder en kalm’, aldus hulpsheriff Carlos Gonzalez, de eerste agent ter plaatse.
Hij had ‘geluk dat hij nog leefde’, aldus sheriff Alex Villanueva van Los Angeles County. Villanueva voegde eraan toe dat Tiger Woods met een ‘hogere snelheid dan normaal’ reed.
Woods was al tijdelijk uit de running door een blessure. Hij was in Los Angeles om te herstellen van een rugoperatie, aldus LA Times. Het is de vraag of de 45-jarige golfer na dit zware ongeluk wéér een comeback kan maken.
Mohamed Bazoum wint presidentsverkiezingen in Niger
Mohamed Bazoum is zojuist met 55,75 procent verkozen tot president van de Republiek Niger, daarop wijzen de voorlopige resultaten van de onafhankelijke nationale verkiezingscommissie die dinsdag zijn bekendgemaakt, meldt de Nigerese website Niamey et les 2 jours. De voormalige minister van Binnenlandse en Buitenlandse Zaken heeft voormalig president Mahamane Ousmane, die 44,25 procent van de uitgebrachte stemmen kreeg, verslagen.
‘De nieuwe president (…) zal de zware taak hebben te voorzien in de behoeften van de Nigerezen op het gebied van veiligheid en sociale voorzieningen’, aldus de website.
De huidige president Mahamadou Issoufou treedt vrijwillig terug na twee ambtstermijnen van vijf jaar en maakt zo de weg vrij voor de eerste machtsoverdracht tussen verkozen leiders in Niger sinds de onafhankelijkheid van Frankrijk in 1960, schrijft Al Jazeera.
In de eerste verkiezingsronde, gehouden op 27 december, had Bazoum, de rechterhand van Issoufou, iets meer dan 39 procent van de stemmen behaald. Ousmane werd tweede, met bijna 17 procent.
Ousmane werd in 1993 de eerste democratisch verkozen president van het land, maar drie jaar later kam hij door een staatsgreep ten val. Dit was zijn vijfde poging om het presidentschap te bemachtigen sinds de coup.
Het campagneteam van Ousmane beweert dat er op grote schaal fraude is gepleegd, maar hiervoor is nog geen bewijs geleverd, aldus Al Jazeera.
75 doden bij gevangenisrellen in Ecuador
Bij rellen in gevangenissen in Ecuador zijn dinsdag op één dag 75 mensen omgekomen ‘als gevolg van geweld’ en ‘confrontaties tussen rivaliserende bendes’, aldus El Comercio, dat spreekt van een ‘nieuw recordaantal slachtoffers’.
De gevangenisautoriteit (SNAI), die eerder 62 doden had gemeld, maakte ’s avonds bekend dat er ‘nog eens 13 doden’ waren in de gevangenis in de haven van Guayaquil, de tweede stad en economische hoofdstad van het land aan de kust van de Stille Oceaan. ‘Er wordt nagegaan wat er in de gevangenissen is gebeurd (…)’ en ‘buiten bewaakt een militaire eenheid de veiligheid’, aldus de krant.
Intussen heeft president Lenín Moreno zich via zijn officiële account over de kwestie uitgesproken, meldt de Ecuadoraanse krant El Universo, en aangekondigd dat hij het ministerie van Defensie streng laat controleren wie de gevangenissen in en uit gaat om zo alle wapens te onderscheppen.
A consecuencia de los violentos amotinamientos suscitados el día de hoy entre bandas delincuenciales en tres cárceles del país, he dispuesto a @DefensaEc ejercer un estricto control de armas, municiones y explosivos en los perímetros exteriores de los centros penitenciarios.
Volgens de directeur van SNAI zijn de massale gewelddadige acties het gevolg van de moord op de leider van de bende Los Choneros, een van de grootste criminele organisaties van Ecuador, in december vorig jaar, schrijft El Universo.
Hoe moet het nu verder in Myanmar?
Drie weken na de militaire staatsgreep gaan de straatprotesten in Myanmar onverminderd door. Maandag (22 februari) vond de grootste tot nu toe plaats, met miljoenen mensen die de straat opgingen tijdens een algehele staking. Geconfronteerd met deze impasse presenteert het weekblad Frontier Myanmar de twee opties die de generaals hebben.
Volgens Frontier Myanmarhadden de Myanmarezen al geen hoge pet van het leger: ‘De vele jaren onder militair bewind [van 1962 tot 2011] waren zwaar voor het volk. Het economische wanbeleid van het leger is verwoestend geweest, en (…) het was niet in staat om de openbare voorzieningen – zoals onderwijs en gezondheidszorg – op het niveau te krijgen dat een land nodig heeft om te functioneren en op te bloeien.’
Deze afkeer voor de militairen had de Tatmadaw [het Myanmarese leger] onderschat, aldus Frontier Myanmar. ‘In ieder geval hadden de militairen deze reactie van het volk op de staatsgreep zeker niet verwacht’, aldus de analyse van het Myanmarese weekblad, die onder pseudoniem is geschreven.
‘De staatsgreep en alles wat daaruit zou voortvloeien zou hoe dan ook bedorven zijn, als een vergiftigde vrucht’
‘Miljoenen mensen in het hele land sloten zich aan bij de protesten, waaronder studenten, artsen, ambtenaren en zelfs een paar politieagenten die belast waren met het onderdrukken van de demonstranten’, gaat het artikel verder. Het brede verzet laat de generaals twee opties.
De eerste optie is een onveranderde harde koers. Maar daarvoor zou een hoge prijs betaald moeten worden, aangezien het leger ‘de repressie van zijn tegenstanders zou moeten opvoeren, zonder garantie op succes. De staatsgreep en alles wat daaruit zou voortvloeien zou hoe dan ook bedorven zijn, als een vergiftigde vrucht.’ Zowel de binnenlandse als buitenlandse druk zou dan toenemen, aldus het Myanmarese tijdschrift.
De tweede optie, schrijft Frontier Myanmar zou zijn dat het leger ‘zijn verplichtingen tegenover het Myanmarese volk nakomt door te streven naar een vreedzame oplossing met alle legitieme actoren, in het bijzonder het comité dat de Pyidaungsu Hluttaw [het Myanmarese Parlement] vertegenwoordigt’. In dit comité heeft, naast enkele partijen die minderheidsgroepen vertegenwoordigen, ook de Nationale Liga voor Democratie [de partij van voormalig regeringsleider Aung San Suu Kyi, die sinds de staatsgreep vastzit] zitting. De verwachting is dat meer partijen zich zullen aansluiten.
‘Hervormingen zijn ook nodig om te zorgen voor een betere vertegenwoordiging van etnische minderheden’
Deze oplossing zou betekenen dat de huidige grondwet radicaal moet worden veranderd: ‘Hervormingen zijn ook nodig om te zorgen voor een betere vertegenwoordiging van etnische minderheden. Alle gewapende organisaties, ook de Tatmadaw, zouden onder het gezag van gekozen burgers moeten staan’, stelt het weekblad.
‘Toegegeven, deze optie lijkt moeilijk uitvoerbaar. Maar het zou het land een kans geven om een betere toekomst op te bouwen’.
‘Het is tijd om aan de onderhandelingstafel te gaan zitten’, dringt het blad aan. ‘Hoe kunnen de leiders deze periode in de geschiedenis anders rechtvaardigen – voor zichzelf, voor hun gezinnen, en voor hun eigen gelederen?’
‘5-2’ moest in Myanmar geluk brengen voor demonstranten
In Myanmar heeft de regerende junta op zondag 21 februari aangekondigd ‘niet terug te schrikken voor dodelijk geweld als demonstranten de confrontatie met de veiligheidstroepen aangaan’, aldus CNN. Dit was een reactie op de oproep aan Myanmarezen om maandag massaal te protesteren tegen de militaire coup. Ook hebben veel lokale bedrijven en internationale ketens in het hele land hun deuren gesloten uit protest, meldt de Bangkok Post.
Enorme menigten van demonstranten stroomden naar verschillende steden in het land, meldt The Guardian. Ondanks wegversperringen rond de Amerikaanse ambassade in Yangon (de grootste stad van het land), verzamelden meer dan duizend demonstranten zich voor de instelling, terwijl twintig militaire vrachtwagens in de buurt van de locatie post vatten.
Twee demonstranten werden zaterdag in Mandalay gedood nadat de politie het vuur opende om de menigte uiteen te drijven, en zondag werd er een begrafenis gehouden voor de jonge demonstrant die bezweek aan haar verwondingen nadat ze op 9 februari in het hoofd was geschoten.
‘In een land waar data worden geïnterpreteerd als gunstige tekens, heeft 22-2-2021 voor demonstranten een speciale betekenis’
Toch schrokken demonstranten hier niet voor terug. Bij de massale opkomst speelde ook mee dat velen in de datum gisteren een krachtig symbool zagen: ‘In een land waar data worden geïnterpreteerd als gunstige tekens, heeft 22-2-2021 voor demonstranten een speciale betekenis, zoals 8 augustus 1988 dat eveneens had; de dag waarop eerdere antimilitaire demonstraties bloedig werden onderdrukt’, schrijft de Bangkok Post. Het evenement wordt al ‘5-2’ genoemd.
Die staking werd gelanceerd door een groep genaamd Civil Disobedience Movement, die streeft naar een ‘Lenterevolutie’. ‘Het is niet precies bekend wie er achter deze staking zit, maar de oproep komt slechts twee dagen na de vorming van het Algemeen Stakingscomité, bestaande uit militante groeperingen die tot dusver in de voorhoede van de protesten hebben gestaan, waaronder studentenvakbonden, beroepsgroepen en politieke partijen, schrijft Frontier Myanmar. De Algemene stakingscommissie wil ‘de afschaffing van de grondwet van 2008’ en ‘het einde van de dictatuur’, aldus de Myanmarese krant.
Al Jazeera publiceerde vandaag op haar site een tijdslijn van gebeurtenissen in Myanmar sinds 1 februari, de dag van de coup.
Politie zou medeplichtig zijn aan moord op Malcolm X
De dochters van Malcolm X eisen heropening van het onderzoek naar zijn moord.‘Drie mannen werden schuldig bevonden in deze zaak, maar een neef van een undercoveragent genaamd Ray Wood presenteerde zaterdag nieuw bewijs’, aldus de politie van New York en de FBI volgens NBC News. In een handgeschreven brief beschuldigt de inmiddels overleden agent de politie van medeplichtigheid aan moord.
Ray Wood, die wilde dat zijn getuigenis pas na zijn dood openbaar zou worden, beweert ook dat de politie van New York en de FBI bepaalde aspecten van de zaak geheim hielden.
In februari 2020, na de uitzending van een documentaire op Netflix (Who Killed Malcolm X?), vroeg de aanklager van Manhattan, Cyrus Vance, zijn teams de zaak te herzien om te bepalen of het onderzoek al dan niet moest worden heropend.
Fathi Bachagha overleeft opnieuw vermeende moordaanslag
Een gepantserd voertuig opende zondag het vuur op het konvooi van Libische minister van Binnenlandse Zaken Fathi Bachagha’s toen hij terugkeerde naar zijn woonplaats in Janzour, ongeveer tien kilometer van Tripoli. Zijn bodyguards reageerden door terug te schieten. Een van zijn bewakers raakte gewond terwijl de anderen de aanvallers achtervolgden, een van hen doodden en twee anderen arresteerden.
Veiligheidstroepen beweren echter dat het konvooi niet werd aangevallen, maar dat er sprake was van een ongeluk, schrijft Libya Observer. Volgens hen is de processie in botsing gekomen met een veiligheidswagen van het ‘stabiliteitsondersteuningsorgaan’; een veiligheidsapparaat dat in januari is opgericht door de regering van nationale eenheid, waarna bewakers van de minister het vuur zouden hebben geopend.
Als zwaargewicht in de lokale politiek heeft Fathi Bachagha zich toegelegd op de strijd tegen corruptie. De verwachting was dat hij interim-premier van het land zou worden, maar die post ging op 5 februari opnieuw naar Abdel Hamid Dbeibah, schrijft La Presse. Op 16 december 2019 raakte hij gewond nadat hij was beschoten tijdens een moordaanslag door onbekende schutters.
Vleesloos menu op basisscholen zou belediging zijn voor de slager
Het besluit van het ecologische stadhuis van Lyon om na de wintervakantie, op maandag 22 februari, vleesloze menu’s aan te bieden aan basisscholen, veroorzaakte onmiddellijk controverse, aangewakkerd door verschillende leden van de regering.
De Franse minister van Binnenlandse Zaken, Gerald Darmanin, noemde het besluit in een Tweet ‘Schandalige ideologie’ en een ‘onaanvaardbare belediging voor Franse boeren en slagers’. Hij beschuldigt milieuactivisten van een ‘moralistisch en elitair beleid’, aangezien, zo zegt hij, ‘veel kinderen alleen in de kantine vlees kunnen eten’.
Zonder vlees maar met eieren en vis, dat is een ‘evenwichtig’ menu dat ‘geen enkel kind uitsluit’
De ecologische burgemeester van Lyon, Grégory Doucet, verdedigde zijn keuze, die volgens hem rekening houdt met gezondheidafwegigen. Zonder vlees maar met eieren en vis, dat is een ‘evenwichtig’ menu dat ‘geen enkel kind uitsluit’.
‘Volgens voedingsdeskundigen is het vegetarische dieet niet gevaarlijk voor de gezondheid van kinderen, zolang het menu maar voldoende eiwitten, ijzer en mineralen bevat’, schrijft ook de BBC.
‘De teer die de afgelopen dagen aan de Israëlische kust aanspoelde, is de ergste maritieme vervuiling in het land in decennia’, schrijft Haaretz. Het dagblad spreekt van tonnen stookolie die zichtbaar zijn over een lengte van 170 kilometer, oftewel 40 procent van de Israëlische kustlijn.
Yediot Aharonot spreekt zelfs van de ergste ecologische ramp die het land ooit heeft gekend. De krant maakt zich zorgen over het zeeleven en in het bijzonder over schildpadden, krabben en zeesterren. ‘In sommige gevallen zal de schade onherstelbaar zijn, in andere zal het jaren duren’, aldus het Israëlische dagblad.
Onder de eerste slachtoffers lijkt een kalf te zijn wiens lichaam op 18 februari op het strand van Nitzanim in het zuiden van Israël aanspoelde. The Times of Israel meldt dat de autopsie op de 10 meter lange walvisachtige uitwees dat deze aanzienlijke hoeveelheden stookolie had binnengekregen.
‘Alarmsignaal’
Haaretzbeschuldigt overheidsinstanties die verantwoordelijk zijn voor milieubescherming van een gebrek aan voorbereiding, en hoopt dat deze olieramp zal dienen als een ‘alarmsignaal’ voor mogelijke toekomstige rampen.
‘Het strand dat je de komende zomer bezoekt zal ik niks lijken op het strand dat je kent’
Autoriteiten proberen ondertussen de oorsprong van de olieramp te herleiden. Op zaterdag 20 februari zei minister van Milieubescherming Gila Gamliel, op basis van informatie van het Europees Agentschap voor maritieme veiligheid, dat de bron van de olieramp 50 kilometer uit de Israëlische kust lag. ‘We hebben tien schepen geïdentificeerd die door dit gebied zijn gevaren en een of meer van hen zouden hiervoor verantwoordelijk kunnen zijn’, zei ze, geciteerd door Haaretz in weer een ander artikel.
Het opruimen van de kust zal jaren duren. Yediot Aharonot waarschuwt haar lezers: ‘Het strand dat je de komende zomer bezoekt zal in niks lijken op het strand dat je kent.’
Voor $1,1 miljard, circa €910 miljoen, koopt Uber de Amerikaanse alcoholbezorgdienst Drizly. Daarmee breidt Uber de tak voedsel- en andere bezorgdiensten verder uit, schrijft The Verge.
Drizly bemiddelt online voor lokale slijterijen. Het bedrijf schakelt bezorgers in om voor lokale verkopers bezorging af te handelen, vergelijkbaar met Uber Eats. Drizly is nu in ruim 1400 Amerikaanse steden actief.
Suzuki stopt in Myanmar
De Japanse autofabrikant Suzuki heeft de productie in zijn twee autofabrieken in Myanmar stopgezet om de veiligheid van zijn werknemers te kunnen waarborgen na de militaire staatsgreep in het land, een dag eerder. Andere grote Japanse bedrijven in Myanmar, zoals auto-onderdelenfabrikant Denso en Aeon, de grootste retailer in Azië, beraden zich nog.
In de Suzuki-fabrieken in Yangon werken 400 mensen. Het bedrijf levert 60 procent van de auto’s in Myanmar. In 2019 werden er 13.200 verkocht, volgens Japan Times.
Afgelopen maandag nam het leger van Myanmar de macht over van de democratisch gekozen regering van Aung San Suu Kyi. Nadat de partij van Suu Kyi in 2015 met grote overmacht de verkiezingen won en de eerste burgerregering in een halve eeuw aantrad, vestigden steeds meer Japanse bedrijven zich in het land, een groei die ook doorging ten tijde van de vervolging van de Rohingya-moslimminderheid.
Aangetrokken door een potentiële markt van meer dan 50 miljoen mensen telt Myanmar momenteel zo’n 400 Japanse bedrijven.
Twitteraars in India geblokkeerd
In India zijn afgelopen maandag honderden Twitteraccounts, waaronder die van nieuwswebsites, activisten en acteurs, voor meer dan twaalf uur bevroren op verzoek van de regering. Die beschuldigt de gebruikers ervan inhoud te publiceren die aanzet tot geweld.
Het verzoek van de regering aan Twitter kwam na wekenlange protesten van Indiase boeren tegen een nieuwe landbouwwet, aldus The Guardian. De protesten werden vorige week gewelddadig afgebroken toen de oproerpolitie werd ingezet. Een demonstrant werd gedood en honderden mensen raakten gewond, waaronder politieagenten.
Opschorting
Volgens een Indiase regeringswoordvoerder heeft het ministerie van Binnenlandse Zaken om opschorting gevraagd van ‘bijna 250 Twitter-accounts’. ‘Het bevel werd uitgevaardigd tegen accounts die de hashtag #modiplanningfarmersgenocide [‘Modi plant genocide op boeren’] gebruikten sinds 30 januari’, aldus de overheidsbron.
Onder de geblokkeerde accounts bevinden zich die van de onderzoekssite Caravan India, politiek commentator Sanjukta Basu, activist Hansraj Meena, acteur Sushant Singh en Shashi Shekhar Vempati, de CEO van staatsomroep Prasar Bharti.
Australische gamesector wil steun
Door gebrek aan steun van de federale overheid loopt Australië ver achter bij de ontwikkelingen op het gebied van computergames. Buitenlandse investeerders blijven weg omdat Australië slechts goed is voor een extreem klein deel van een wereldmarkt, die nu zo’n €158 miljard bedraagt. Dit zegt Ron Curry, CEO van de Interactive Games & Entertainment Association in Australië, in Sydney Morning Herald.
‘Elke andere ontwikkelde natie in de wereld heeft stimuleringspakketten van de overheid voor game-ontwikkelaars. Behalve Australië’, aldus Curry.
‘Onze regering houdt van film, van tv, van theater. Maar niet van computergames’
In 2016 pleitte een Senaatscommissie voor belastingvoordelen en directe steun voor de game-industrie, vergelijkbaar met steun die aan andere media wordt gegeven. Belangenorganisaties deden soortgelijke aanbevelingen, maar er is volgens Curry niets van terechtgekomen.
‘Onze regering houdt van film, van tv, van theater. Maar niet van computergames.’ En dat terwijl de lokale industrie binnen tien jaar miljarden dollars waard zou kunnen zijn, als Australië hetzelfde niveau van ondersteuning zou kennen als andere ontwikkelde landen.
Duizenden verlaten Hongkong
Volgens de Amerikaanse nieuwszender ABC News hebben duizenden Hongkongers inmiddels besloten om naar Groot-Brittannië te verhuizen, sinds Beijing afgelopen zomer een strikte nationale veiligheidswet oplegde. Hun aantal zal naar verwachting toenemen tot honderdduizenden.
Sommigen vertrekken uit angst gestraft te worden voor steun aan de prodemocratische protesten die de voormalige Britse kolonie in 2019 overspoelden. Anderen menen dat China’s inbreuk op hun levenswijze en burgerlijke vrijheden ondraaglijk is geworden, en willen in het buitenland op zoek naar een betere toekomst voor hun kinderen. De meesten zeggen dat ze niet van plan zijn ooit terug te gaan.
Het proces zal naar verwachting versnellen nu 5 miljoen Hongkongers in aanmerking komen voor een visum voor Groot-Brittannië, waardoor ze daar kunnen wonen, werken en studeren en uiteindelijk aanspraak kunnen maken op Brits staatsburgerschap. Sinds zondag kunnen aanvragen officieel worden ingediend bij British National Overseas.
Banenverlies in Spanje
De derde coronagolf eist zijn tol op de Spaanse arbeidsmarkt, bericht El País. In januari gingen 218.953 banen verloren en raakten 76.216 mensen hun werk kwijt, zo blijkt uit cijfers die deze week werden gepubliceerd door de ministeries van Werkgelegenheid en Sociale Zaken.
De cijfers suggereren dat de Spaanse economie nog lang zal blijven lijden onder de gevolgen van de pandemie. Bij Spaanse sociale diensten staan nu 3,9 miljoen mensen geregistreerd als werkloos. Daarnaast zijn nog eens 738.969 werkenden met verlof gestuurd. In Andalusië steeg het aantal werklozen in januari het sterkst, met 18.249 geregistreerden, gevolgd door Catalonië (10.470) en Valencia (10.094).
Uruguay gunstige uitzondering
Transparency International heeft de corruptie-index voor 2020 gepubliceerd en die is niet bijster positief over Latijns-Amerika. Uruguay is de grote uitzondering en volgt Canada als beste van Noord- en Zuid-Amerikaanse landen, schrijft MercoPress. Uruguay staat op plaats 21 van de lijst met 180 landen, met een score van 71 van de 100. De eerstvolgende Latijns-Amerikaanse landen zijn Argentinië op plaats 78 en Brazilië (94).
De kop van de ranglijst laat weinig veranderingen zien vergeleken met de vorige index. Nieuw-Zeeland is koploper, gevolgd door Denemarken, Finland, Zwitserland, Singapore, Zweden, Noorwegen, Nederland, Luxemburg, Duitsland, Canada, het VK en Australië.
Twee Reuters-journalisten uit Myanmar onderzoeken een geheime tip over een tienvoudige moord op Rohingya’s. Het resultaat is baanbrekende onderzoeksjournalistiek, maar door hun eigen volk werden ze als verraders gezien.
Dit artikel werd geselecteerd voor The Investigative Reporting Award van European Press Prize, en verscheen eerder in onze Reader #18.
Over de auteurs
Wa Lone werkt sinds 2016 voor Reuters en schreef een reeks diepgaande verhalen in Myanmar, inclusief landroof door het machtige leger en de moord op de prominente politicus Ko Ni, evenals het blootleggen van bewijs van moordpartijen door soldaten in het noordoosten. Zijn rapportage over de crisis die uitbrak in de noordwestelijke staat Rakhine in oktober 2016, bezorgde hem een gezamenlijke eervolle vermelding van de Society of Publishers in Azië in zijn jaarlijkse prijzen. Eerder werkte hij voor Myanmar Times.
Kyaw Soe Oo, zelf boeddhistisch en afkomstig uit Rakhine, werkt sinds september 2017 samen met Reuters uit Myanmar. Hij heeft de impact van de aanslagen van 25 augustus op politie- en legerplaatsen in de noordelijke Rakhine besproken en gerapporteerd vanuit het centrale deel van de staat waar lokale boeddhisten segregatie hebben afgedwongen tussen Rohingya en Rakhine gemeenschappen. Hij werkte eerder voor Root Investigation Agency, een lokaal nieuwscentrum gericht op Rakhine-kwesties. Kyaw Soe Oo begon zijn rapporteringscarrière met het online Rakhine Development News.
Laat in de middag van 12 december 2017 gaat de mobiele telefoon van Wa Lone. Het is een zekere Naing Lin, vicekorporaal bij het 8ste bataljon van de veiligheidspolitie van Myanmar.
De politieman wil Wa Lone op korte termijn persoonlijk ontmoeten en met hem afspreken bij de bataljonskazerne in een buitenwijk van Yangon. In de voormalige hoofdstad begint de avond al te vallen over de gouden pagodespitsen. ‘Hij zei dat als ik niet meteen kwam,’ zou Wa Lone naderhand vertellen in de rechtszaal, ‘ik hem misschien niet meer zou kunnen spreken omdat hij binnenkort werd overgeplaatst naar een andere regio.’
Wa Lone – rond gezicht met een grote bril – heeft wekenlang onderzoek gedaan naar het 8ste bataljon. Hij werkt aan een artikel over de moord op tien leden van de islamitische Rohingya-minderheid tijdens een militaire operatie in de westelijke deelstaat Rakhine. Hij heeft de hand weten te leggen op explosief materiaal: foto’s van de tien mannen voordat en nadat ze zijn vermoord.
Op één foto zijn de lijken van de mannen te zien, doodgestoken en doodgeschoten, in een ondiep graf. Op een andere foto, genomen toen ze nog in leven waren, zitten ze op hun knieën. Op de achtergrond veel leden van het 8ste bataljon met automatische geweren.
Voordat hij naar zijn afspraak met de vicekorporaal gaat, neemt hij contact op met de bureauchef van Reuters, Antoni Slodkowski, die zegt dat hij nog een journalist mee moet nemen. Deze journalist, Kyaw Soe Oo (27), komt uit Rakhine en werkt nog maar kort voor het nieuwsagentschap.
Onbereikbare wereld
De twee mannen vertrekken om 18.00 uur in de witte Nissan-SUV van de zaak. Ze rijden over een viaduct vanwaar je uitzicht hebt op het Inyameer, waaromheen de villa’s van de elite van Myanmar liggen, zoals de woning van de feitelijke leider van het land, Nobelprijswinnares Aung San Suu Kyi. Het is een onbereikbare wereld voor Wa Lone, zoon van een rijstboer uit een dorpje van een paar honderd inwoners.
Halverwege de route naar de kazerne komt de SUV vast te zitten in het verkeer. Wa Lone voelt zich ongemakkelijk: waarom heeft de politieman er zo op aangedrongen dat hij meteen naar hem toe kwam? De journalisten overleggen of ze zullen omkeren, maar ze besluiten door te rijden.
Om ongeveer 20.00 uur komen ze aan bij de ingang van de kazerne. Nadat ze hebben kennisgemaakt met Naing Lin en nog een politieman, gaan ze met de agenten mee naar een biertuin verderop in de straat. De mannen bestellen bier en viscrackers. Ze spreken over Rakhine, verklaart Naing Lin later voor de rechter. Hij vertelt de journalisten dat op 25 augustus 2017 Rohingya-rebellen een aantal politiebureaus hebben aangevallen.
Wa Lone en Kyaw Soe Oo.
Als het tijd is om te gaan, aldus Wa Lone, geeft Naing Lin hem een exemplaar van de Myanmar Alin, een door de staat gerunde krant, waarin enkele documenten zitten opgerold. Als de journalisten het restaurant verlaten, worden ze omsingeld door mannen in burger. ‘Dat zijn geheime documenten!’ roept een van hen. Wa Lone krijgt handboeien om, net als Kyaw Soe Oo. Ze worden in twee geparkeerde auto’s geduwd.
Naing Lin herinnert zich die ontmoeting anders. Hij verklaart later voor de rechter dat Wa Lone hem op 12 december heeft opgebeld om een afspraak te maken, en dat hij tijdens zijn ontmoeting alleen met de twee journalisten in de biertuin was. Ook ontkent hij dat hij Wa Lone documenten heeft gegeven.
Met hun arrestatie kwamen de twee journalisten terecht in het schemergebied tussen militair bestuur en burgerbestuur in dit etnisch verscheurde land met vijftig miljoen inwoners. Voor leiders in westerse hoofdsteden, van paus Franciscus tot de voormalige president van de VS Bill Clinton, zou hun opsluiting een test worden voor de persvrijheid in Myanmar en zou hun procesgang ook laten zien in hoeverre het land al op weg was een opener samenleving te worden. Op 9 juli 2018 bepaalde een rechter dat ze de Wet op de Staatsgeheimen hadden overtreden, en daarop staat een maximumstraf van veertien jaar.
Hoop op vrijheid
Rond 2010 gloorde er in Myanmar hoop voor het democratische proces in Zuidoost-Azië, een regio die al lange tijd werd gekenmerkt door regimes van autocratische leiders. In 2010 werd Aung San Suu Kyi vrijgelaten na vijftien jaar huisarrest onder militair bewind. In 2015 won haar partij met grote overmacht de verkiezingen.
Voor de jongeren van Myanmar, zoals Wa Lone, zorgde die ommekeer na tientallen jaren meedogenloos militair bewind voor een plotselinge en historisch gezien nogal onwaarschijnlijke hoop op vrijheid. Maar het leger heeft de macht nooit helemaal losgelaten: in 2008 werd een grondwet van kracht waarin voor de militairen veel macht en de controle over enkele sleutelministeries was vastgelegd.
Maar er kwam geen vrede in Myanmar. Dodelijke etnische conflicten, verborgen voor de rest van de wereld, maar zeer wreed aanwezig in het eigen land, woekeren nog altijd voort.
Velen van de boeddhistische meerderheid minachten de Rohingya, ze zien ze als buitenlandse indringers uit Zuid-Azië
In 2017 gaf de wijdverbreide haat jegens de bekendste minderheid van het land, de islamitische Rohingya, aanleiding tot een meedogenloze militaire campagne waardoor zo’n zevenhonderdduizend mensen moesten vluchten naar Bangladesh. Nu wordt Myanmar door de VN beschuldigd van veel moordpartijen, verkrachtingen en etnische zuiveringen. Ondanks deze beschuldigingen heeft Suu Kyi geen openlijke kritiek geuit op de militairen.
Een woordvoerder van Aung San Suu Kyi, Zaw Htay, en een legerwoordvoerder reageerden niet op verzoeken om commentaar op deze reportage. Volgens Zaw Htay zijn de rechters in Myanmar onafhankelijk en krijgen de journalisten een eerlijk proces. De militairen hebben ontkend dat hun troepen in 2017 hebben deelgenomen aan etnische zuiveringen in de deelstaat Rakhine.
Het verslag van Wa Lone en Kyaw Soe Oo over de moord op tien Rohingya-mannen werd in februari 2018 door Reuters gepubliceerd. Het artikel wekte misnoegen op bij de boeddhistische meerderheid waartoe de journalisten, Aung San Suu Kyi en de hoogste militaire leiders behoren. Velen van die meerderheid minachten de Rohingya, ze zien ze als buitenlandse indringers uit Zuid-Azië.
Het was baanbrekende onderzoeksjournalistiek in Myanmar. Maar voor hun eigen volk was de zoektocht naar de waarheid van de journalisten een vorm van verraad. De dag na hun arrestatie werd de politie door de toenmalige president opgedragen de twee journalisten in staat van beschuldiging te stellen. Vervolgens verdwenen Wa Lone en Kyaw Soe Oo twee weken compleet van de radar.
De twee kregen gevangenisstraf en zaten voornamelijk in de Insein-gevangenis in Yangon, een kolossaal, negentiende-eeuws gebouw uit de Engelse koloniale tijd waar duizenden politieke gevangenen opgesloten hebben gezeten, onder wie Aung San Suu Kyi voor een korte periode. Sinds januari 2017 hebben de twee journalisten al meer dan dertig keer voor de rechter moeten verschijnen.
Het verhaal van de twee mannen en hun rol in het experiment met de persvrijheid in Myanmar is gereconstrueerd uit hun verklaringen en die van de politie in de rechtbank. Het is ook gebaseerd op andere verslagen van Wa Lone en Kyaw Soe Oo en op interviews met collega’s, familieleden en vrienden van de twee.
Over deze reeks: ‘Myanmar Burning‘
Deze intro maakt onderdeel uit van de reeks ‘Myanmar Burning’ van Reuters International, over de massamoorden op Rohingya in Myanmar en de gevangenname van de twee journalisten die hierover geschreven. De serie bestaat uit tien verhalen die steeds een ander aspect van deze zaak belichten. Wij publiceren in deze Reader het artikel Hatebook. De andere artikelen leest u hier. (in het Engels).
Voor deze reeks won Reuters de Pulitzer Prize, vanwege de ‘scherpe weergave van de militaire eenheden en boeddhistische dorpsbewoners die verantwoordelijk zijn voor de systematische uitwijzing en moorden op Rohingya-moslims, uit Myanmar en de moedige verslaggeving die de verslaggevers in de gevangenis deed belanden’.
Hondervijfentachtig lesbische, homoseksuele, biseksuele, queer, non-binaire en trans acteurs komen in SZ-Magazine uit voor hun seksuele oriëntatie of genderidentiteit, ‘en eisen meer erkenning en diversiteit in theater, film en televisie’.
‘Tot nu toe konden we niet open zijn over ons privéleven zonder te vrezen voor professionele gevolgen’, schrijven de acteurs in het manifest #ActOut. Enkele bekende namen zijn Ulrich Matthes (Der Untergang), Godehard Giese (Transit) en Mark Waschke (Dark).
185 Schauspieler*innen outen sich im neuen SZ-Magazin als lesbisch, schwul, bi, queer, nicht-binär, trans*. Was sie mit #actout erreichen wollen – am Freitag im neuen Heft in der @SZ und jetzt digital unter https://t.co/GYWsgfjudBpic.twitter.com/Ej84a9W8EQ
‘Mij is altijd verteld dat ik niet publiekelijk uit de kast moet komen,’ zegt Tatort-actrice Karin Hanczewski tegen SZ-Magazin. ‘Er zijn bijvoorbeeld castingdirectors die zeggen: als je uit de kast komt, kan ik je geen rollen meer geven.’
Ook heerst er volgens Hanczewski angst onder lesbische actrices om overgeslagen te worden voor rollen waarbij ze een begeerlijke vrouw moeten spelen. ‘Dat is precies de grote angst voor lesbische actrices: dat ze niet meer als sexy gezien worden en daarom niet zullen worden gecast.’
De groep ageert hier nu tegen in hun manifest: ‘Alsof we bepaalde personages en relaties niet zouden kunnen spelen als we uitkomen voor onze seksuele oriëntatie en genderidentiteit. (…) Wij zijn acteurs. Wij hoeven niet samen te vallen met de personages die we spelen. We doen alsof – dat is de essentie van ons werk.’
De ondertekenaars van het manifest roepen de Duitse film-, televisie- en theaterwereld op eindelijk meer diversiteit te omarmen. ‘De [Duitse] maatschappij is er allang klaar voor. De kijkers zijn er klaar voor.’ Nu de industrie nog.
Bekentenis in Spaans corruptieschandaal raakt oud-premier Rajoy
Spanje is opgeschrikt door een nieuwe ontwikkeling in de al jaren voortslepende corruptiezaak rondom de rechtse Partido Popular. Volgens een bekentenis van de voormalig penningmeester van de PP, Luis Bárcenas, heeft toenmalig partijleider en oud-minister president Mariano Rajoy bewijs van illegale financiering van de partij vernietigd en was Rajoy op de hoogte van een zwarte boekhouding, bericht El País.
Bárcenas staat op 8 februari voor de rechter in een zaak over de illegale financiering van de partij van oud-premiers José María Aznar en Rajoy, die plaatsvond van 1990 tot 2009. In de verklaring die de oud-penningmeester naar de rechtbank heeft gestuurd, belooft hij met justitie samen te werken in de nog lopende onderzoeken, aldus El País.
Mogelijk leidt dit tot verdere aanklachten tegen de partijtop van de PP, waarvan al meerderen, waaronder Bárcenas zelf, veroordeeld zijn in corrupties- en fraudeschandalen met publieke aanbestedingen.
‘Dit is de erfenis van Rajoy. Bij hem moet jullie zijn’
Het Spaanse Openbaar Ministerie twijfelt alleen aan de woorden van Bárcenas, meldt het Spaanse dagblad El Mundo. Het OM is van mening dat zijn bekentenis rijkelijk laat is en eist bewijzen die zijn beweringen ondersteunen. De bekentenis van Bárcenas is ‘weinig geloofwaardig’ gezien hij al meerdere keren zijn verhaal heeft gewijzigd, aldus het OM.
Bárcenas stelt dat hij bandopnames heeft waarop een andere voormalig penningmeester, Álvaro Lapuerta, vertelt dat hij zwarte betalingen in contant geld deed aan PP-kopstukken, waaronder Rajoy, aldus El Mundo in een ander artikel.
De huidige partijleiding van de PP verklaart tegen El Mundoin een derde artikel, dat zij niets meer te maken hebben met de illegale praktijken uit het verleden. ‘Bárcenas heeft geen enkel lid van de huidige partijleiding genoemd omdat hij dat niet kan. We kennen hem niet, we weten niet wie die meneer is en we hebben niets met hem te maken. Dit is de erfenis van Rajoy. Bij hem moet jullie zijn.’
Myanmarezen protesteren online en offline tegen staatsgreep
Donderdag werden de Myanmarezen wakker zonder toegang tot Facebook. De nieuwe regering die na de staatsgreep van 1 februari door het leger is geïnstalleerd, had ’s nachts de belangrijkste internetproviders gevraagd het sociale netwerk te blokkeren. Facebook was een belangrijk kanaal voor verzet tegen de door het leger gepleegde coup, die weigerde de uitslag te erkennen van de verkiezingen die Aung San Suu Kyi in november 2020 een verpletterende overwinning opleverden, schrijft Courrier International.
Sinds maandag kleuren veel Myanmarezen hun Facebookprofielfoto zwart en rood als steunbetuiging aan de Nationale Liga voor Democratie (NLD) en haar gearresteerde leider.
Het protest tegen de militaire coup werd gecoördineerd via internet. Campagnes die opriepen tot burgerlijke ongehoorzaamheid, aanvankelijk gelanceerd door gezondheidswerkers, hebben zich als een lopend vuurtje via sociale media verspreid, meldt Frontier Myanmar.
Democratiekliniek
‘Werknemers van honderd ziekenhuizen kwamen woensdag niet opdagen op het werk,’ aldus het nieuws- en zakenblad. Studenten geneeskunde in Yangon en Mandalay volgenden hun voorbeeld. Een Facebook-pagina die was gelanceerd om hun campagne te steunen, verzamelde in de loop van de dag meer dan 170.000 volgers.
‘Om de continuïteit van de zorg te waarborgen, hebben de gezondheidswerkers een “democratiekliniek” opgezet waar online consulten worden gegeven’, aldus Frontier.
Ook professoren, studenten en ingenieurs die voor de aan het leger gelieerde mobiele operator Mytel werken, weigerden woensdag naar hun werk te gaan. Donderdag circuleerden op Twitter beelden van ambtenaren van het ministerie van Landbouw die zich bij de beweging aansloten.
Het sluiten van Facebook betekent dat de militairen niet de duizenden video’s en beelden hoeven te zien van de lawaaiprotesten die de Myanmarezen sinds dinsdag elke avond om acht uur organiseren. Op balkons en voor hun huizen komen families en buren samen, terwijl ze op potten en pannen slaan. Een gezamenlijk gebaar om nee te zeggen tegen een terugkeer naar de dictatuur, aldus CI.
De inwoners van Myanmar staan bekend om hun buitengewone solidariteit. Maar er is ook een donkere keerzijde. In de staat Rakhine, het epicentrum van de crisis in 2017, hielden inwoners humanitaire hulp aan Rohingya tegen.
Dit artikel verscheen eerder in #138
Militaire coup
Het leger van Myanmar heeft op 1 februari door middel van een staatsgreep de macht gegrepen en de noodtoestand afgekondigd, nadat het Aung San Suu Kyi en andere hooggeplaatste leden van de regeringspartij in hechtenis had genomen, bericht The Guardian.
Telefoon- en mobiele internetdiensten in de stad Yangon waren maandagochtend afgesloten en militaire vrachtwagens, waarvan één met prikkeldraadversperringen, stonden geparkeerd voor het stadhuis. Het door de staat gerunde MRTV-netwerk zei dat het niet in staat was geweest om uit te zenden. Banken waren in het hele land gesloten.
Het militaire televisiestation verklaarde dat het leger voor een jaar de controle over het land had overgenomen en de macht had overgedragen aan de opperbevelhebber, generaal Min Aung Hlaing. Het leger zou hoge regeringsleiders hebben aangehouden als reactie op de ‘fraude’ tijdens de algemene verkiezingen van vorig jaar, aldus het Britse dagblad.
De eerste buurt in Yangon waar ik woonde had al vrijwel geen charme toen ik er aankwam. Vlak daarna raakten we het enige wat er nog leuk aan was kwijt toen de gemeenteraad de bomen langs de straat liet kappen om de weg tot zes banen te verbreden. In één klap werd de tot dan toe verwaarloosde straat een drukke verbindingsweg tussen de flats in het centrum en de buitenwijken van de stad in het oosten.
Op een avond zag ik een auto de hoek om slingeren en een man aanrijden die langs de kant van de weg liep. In minder dan een minuut hadden vele tientallen mensen zich rond de plek van het ongeluk verzameld. Twee van hen verzorgden de gewonde man terwijl tien of vijftien anderen het verkeer gingen regelen. Omdat de politie nergens te bekennen was, haakten weer anderen de handen in elkaar om een versperring te vormen en te voorkomen dat de man achter het stuur, die duidelijk dronken was, ervandoor zou gaan. Algauw kwam er een plaatselijke ambulance, bemand door een groep vrijwilligers, die de gewonde man op een brancard van bamboe afvoerden naar het dichtstbijzijnde ziekenhuis.
Zes cijfers
Ik dacht na over die avond tijdens een recent bezoek aan Phandeeyar, een technologisch centrum in Yangon dat de drijvende kracht is achter Myanmars opkomende, digitale industrie. De afgelopen twee jaar heeft Phandeeyars ‘Accelerator’-programma met succes jonge ontwikkelaars begeleid die op apps gebaseerde bedrijven willen opzetten. In twee van de eerste start-ups worden al investeringen gedaan die tot in de zes cijfers lopen.
Wat vooral opvallend is aan het programma is de maatschappelijke betrokkenheid van de mensen die eraan meedoen. Eén start-up werkt aan de digitalisering van medische dossiers, wat een steunpilaar kan zijn voor de gezondheidszorg in Myanmar, die onder chronische financiële tekorten lijdt. Een ander werkt aan de start van een nationaal recyclingsysteem, dat van de grond af moet worden opgebouwd. De initiatiefnemers ontlenen hun motivatie aan de treurige aanblik van al het vuil waarmee afvoeren en rivieren door het hele land verstopt raken. De oprichters van RecyGlo werken intussen samen met kantoren en privéscholen om het vuilnis in Yangon op te halen – papier wordt verkocht aan plaatselijke bedrijven terwijl andere recyclebare producten in grote hoeveelheden naar China worden verscheept.
‘Dit hoort eigenlijk door de staat te worden gedaan,’ zei RecyGlo’s medeoprichter Yamin Oo. ‘Maar in een ontwikkelingsland kan de staat niet zo veel doen. Daar is een ondersteunend systeem voor nodig.’
Myanmar staat bekend als een van de meest liefdadige landen ter wereld als het om giften en vrijwilligerswerk gaat. Maar het is misschien juister om te zeggen dat de mensen hier gewend zijn geraakt een handje te helpen als de staat daar de middelen niet voor heeft. Nadat ongekende overstromingen in 2015 meer dan honderdduizend dorpelingen uit hun huis verdreven, vormden zich rondom Yangon spontaan liefdadigheidsgroepen die geld vroegen aan automobilisten om voorraden te kopen die ze later zelf naar de opvangkampen reden. Vorig jaar, na wanordelijk verlopen onderhoudswerkzaamheden aan een aantal drukke buslijnen, boden vrijwilligers gestrande reizigers een rit in hun auto aan.
Maar dit verantwoordelijkheidsgevoel jegens de gemeenschap, dat zo vaak een voorbeeld is van Myanmar op zijn best, heeft ook een donkere keerzijde. Het afgelopen jaar heeft het land zich ingegraven als reactie op het massale geweld tegen de Rohingya-minderheid, die nog steeds buiten de grenzen van die collectieve solidariteit valt. Onlineactivisten die Aung San Suu Kyi steunen – de feitelijke leider van het land, wier regering verantwoordelijk is voor de chaotische reactie op de vluchtelingenexodus – hebben geprobeerd om buitenlandse media in diskrediet te brengen en de wereldwijde verontwaardiging over Myanmar af te doen als een samenzwering.
In de staat Rakhine, het epicentrum van de crisis in het afgelopen jaar, hielden inwoners humanitaire hulp aan Rohingya tegen. In één stad beschuldigden inwoners een boeddhistische winkeleigenares ervan dat ze zaken deed met moslims, waarna ze haar kaalschoren en lieten rondlopen met een bord waarop ‘verrader’ stond.
Tot nu toe heeft de regering weinig gedaan om haar burgers in het gareel te houden of om de destructievere instincten een halt toe te roepen. Maatschappelijke organisaties zeggen dat ze worden tegengewerkt. Kundige technocraten die geen banden hebben met de partij van Suu Kyi worden wantrouwig bekeken. Mensen die antimoslimagitatie veroordelen worden bedreigd en kunnen niet rekenen op hulp van de politie of steun van de staat. Of, erger nog, ze worden het doelwit van hinderlijke aanklachten.
Een groot deel van Myanmars recente geschiedenis is een aaneenschakeling van gemiste kansen. Het is moeilijk om het gevoel af te schudden dat we weer zo’n gemiste kans voorbij zien komen.
Slechts 24 uur na de militaire coup in Myanmar reageerde de Amerikaanse president Joe Biden maandag door te dreigen met herinvoering van sancties die de afgelopen tien jaar waren opgeheven. De nieuwe president riep op tot een gecoördineerde internationale reactie om de militaire junta te dwingen de macht af te staan.
Volgens o.a. The Washington Post is de Birmese crisis de eerste grote test voor de regering-Biden aangezien de Democraat tijdens zijn campagne heeft beloofd in internationale kwesties meer met bondgenoten te zullen samenwerken. De krant noemt de crisis in Myanmar ‘voor Biden een kans om zijn woord te houden’. Ook noemt de Post ‘het eventuele herstel van een dictatuur [in Myanmar] rampzalig voor de vrijheid in Zuidoost-Azië en een zegen voor China’.
In een analyse op de site van Foreign Policy vraagt Azeem Ibrahim, directeur van de Amerikaanse denktank Center for Global Policy, zich af of Beijing de staatsgreep heeft gesteund, nadat de hoge Chinese diplomaat Wang Yi vorige maand generaal Min Aung Hlaing van Myanmar ontmoette, die nu optreedt als interim. Als dit inderdaad het geval blijkt te zijn, is dit een teken van ‘een nieuwe ideologische verharding van de democratie door Beijing’, aldus Ibrahim. Ook hij noemt de gebeurtenissen eveneens ‘een kans voor de Verenigde Staten om hun rol als leider van de vrije wereld op te pakken, iets wat ze hard nodig hebben na vier jaar Trump’.
‘Welkom in het nieuwe normaal’
In Myanmar is de situatie ondertussen te vergelijken met die van 23 maart vorig jaar, toen de regering een lockdown afkondigde. Mensen verdringen zich voor de winkels om rijst, noedels, eieren, schoonmaakspullen en meer te kopen. Aanvankelijk was er geen telefoon- en internetsignaal, meldt The Myanmar Times, maar inmiddels is dat in vrijwel alle regio’s hersteld, behalve in Rakhine. ‘Omdat we geen idee hebben wat ons te wachten staat, moeten we zo veel mogelijk inslaan. Dat is het enige wat op dit moment telt,’ zegt een geïnterviewde.
Door de straten rijden auto’s waarvan de inzittenden met vlaggen zwaaien om te vieren dat het leger de macht weer heeft. ‘Welkom in het nieuwe normaal’, aldus het Myanmarese dagblad.
De Veiligheidsraad van de VN komt vanochtend (2 februari) in een spoedvergadering bijeen vanwege de ontwikkelingen in Myanmar. De Verenigde Naties vrezen in het bijzonder dat de staatsgreep door het leger de situatie van de 600.000 leden van de Rohingya-moslimgemeenschap die nog in het land aanwezig zijn, zal verergeren, aldus een woordvoerder van de VN.
Gewaarschuwd
Door het militaire optreden tegen deze minderheid in 2017 zijn meer dan 700.000 mensen naar Bangladesh gevlucht, waar ze in vluchtelingenkampen zijn gestrand. De VN en de westerse mogendheden beschuldigden het Myanmarese leger van etnische zuivering, maar het leger verwierp de beschuldigingen.
‘De vervolging van de Rohingya was al een teken van een mislukking van de grondwet’, merkt onderzoeker Rudabeh Sahid op in een analyse die op de NBC News-site is gepubliceerd. Deze stelde ‘het leger in staat een deel van hun macht te behouden en hun invloed uit te breiden’, zegt hij. ‘De internationale gemeenschap had dit moeten zien als een waarschuwing dat ze moest optreden als ze wilde dat Myanmar een democratie bleef.’
Grootste sneeuwstorm sinds maart 1888
Van Washington tot Boston, van Pennsylvania tot Maine werden gisteren (1 februari) tientallen miljoenen inwoners ingesloten in verband met een sneeuwstorm met windstoten tot 80 km/u. Reizen mag alleen als het hoogstnoodzakelijk is, luchthavens, scholen en anticovid-vaccinatiecentra zijn gesloten.
Volgens CNN lag in New York nog voordat de storm was gaan liggen een pak sneeuw van minstens 60 centimeter. Burgemeester Bill de Blasio riep de lokale noodtoestand uit om het werk van de sneeuwruimmachines, die door de hoofdstraten rijden, te vergemakkelijken.
Er wordt wel gesproken over de ‘grootste sneeuwstorm’ sinds maart 1888, toen de stad, die in het vroege voorjaar door het noodweer werd overvallen, tientallen doden en aanzienlijke materiële schade te betreuren had.
Demonstranten in Turkije gearresteerd na aanval Erdogan op LGBT-beweging
De Turkse autoriteiten hebben maandagavond (1 februari) demonstranten gearresteerd die het ontslag eisen van de door de regering aangestelde rector van de Boğaziçi Universiteit (Bosporusuniversiteit), Melih Bulu, en de vrijlating van andere studenten die deze week zijn gearresteerd nadat ze ervan werden beschuldigd in hun universiteit een schilderij te hebben opgehangen van een heilige plaats van de islam, versierd met LGBT-regenboogvlaggen.
De incidenten kwamen uren na een krachtige aanval van Erdogan op de LGBT-beweging, die hij beschuldigde van ‘vandalisme’. ‘De Bosporusuniversiteit is al lange tijd het doelwit van de president en zijn conservatieve aanhangers. Ze betreuren haar prestige en liberale neigingen’, schrijft de New York Times-correspondent in Turkije.
Verkiezingen Brazilië pakken gunstig uit voor Bolsonaro
De Braziliaanse parlementariër Rodrigo Pacheco (DEM, midden rechts) heeft de verkiezingen maandag 1 februari gewonnen met de steun van de Braziliaanse president. Jair Bolsonaro slaagde er ook in om nog een van ‘zijn’ kandidaten, Arthur Lira, naar voren te schuiven voor de Kamer van Afgevaardigden, wat de tweede helft van zijn mandaat en zijn mogelijke herverkiezing in 2022 zal vergemakkelijken.
‘Het Congres heeft de donkere kant van de politiek gekozen’
In Brazilië bepalen de voorzitters van de Kamer van Afgevaardigden en de Senaat de wetgevingsagenda. Daarnaast is het aan het hoofd van het Lagerhuis om te beslissen over de ontvankelijkheid van klachten over afzetting.
De Kamer van Afgevaardigden heeft 66 verzoeken tot afzetting van Jair Bolsonaro ontvangen, aangezien zijn beleid rondom de coronaepidemie rampzalig wordt geacht. Met ongeveer 225.000 doden is Brazilië het op meest getroffen land na de Verenigde Staten. ‘Het Congres heeft de donkere kant van de politiek gekozen’, concludeert de Braziliaanse krant O Globo.
Aung San Suu Kyi ligt onder vuur vanwege de Rohingyacrisis in Myanmar. Volgens critici laat ze na het geweld te veroordelen en het leger ter verantwoording te roepen. Amnesty heeft haar hoogste onderscheiding al ingetrokken. De roep zwelt aan om haar ook de Nobelprijs voor de Vrede te ontnemen.
JA
De enige verklaring dat een vrouw van zulke goede komaf zo hard van haar voetstuk is gevallen, is dat zij altijd iedereen voor de gek heeft gehouden. Zij is de facto de leider van Myanmar, een land dat tienduizenden onschuldige Rohingya vermoordde, hun huizen platbrandde zodat ze in hun slaap omkwamen, hen door mijnenvelden liet lopen om ze bruut en efficiënt neer te maaien. Figuren als Pol Pot, Stalin en Hitler zouden goedkeurend hebben geknikt.
Volgens de Verenigde Naties waren de acties van Suu Kyi’s regering, die onder één hoedje speelde met het leger en boevenbendes die het op de Rohingya-bevolking gemunt hadden puur en alleen omdat zij moslims waren, een schoolvoorbeeld van etnische zuivering. Naar schatting zijn er in een paar dagen tijd honderdduizend mensen vermoord.
Toch geniet Suu Kyi nog steeds de grote eer een Nobelprijslaureaat te zijn. De vraag is waarom het Nobelprijscomité haar die prijs niet heeft ontnomen. Iemand die in de nabije toekomst waarschijnlijk aangeklaagd gaat worden voor genocide, verdient die eer niet. Amnesty International had gelukkig wel de moed om haar het hoogste eerbewijs te ontnemen dat deze organisatie verleent: de Ambassador of Consciousness Award.
Suu Kyi’s vader werd in juli 1947 vermoord, toen Myanmar bezig was zich aan de Britse overheersing te ontworstelen. Een halfjaar later was het land onafhankelijk; zij was toen twee jaar oud. In 1960 ging zij naar India met haar moeder Daw Khin Kyi, die in New Delhi ambassadeur van Myanmar werd. Vier jaar later vertrok Suu Kyi naar Oxford om filosofie, politicologie en economie te studeren. Toen zij in 1988 terugkwam om voor haar ernstig zieke moeder te zorgen, heerste er grote politieke onrust in Myanmar.
Figuren als Pol Pot, Stalin en Hitler zouden goedkeurend hebben geknikt
Het leger sloeg de demonstraties met geweld neer en pleegde op 18 december 1988 een coup. Eén jaar later werd Suu Kyi onder huisarrest geplaatst. De nieuwe militaire regering organiseerde in mei 1990 verkiezingen, die overtuigend werden gewonnen door Suu Kyi’s partij. De junta weigerde echter de controle uit handen te geven en Suu Kyi bleef onder huisarrest staan. In 1995 werd ze vrijgelaten, maar in 2000 werd ze opnieuw onder huisarrest geplaatst.
Dat bleef ze met tussenpozen tot november 2010, toen ze werd vrijgelaten en haar zoon Kim Aris haar voor het eerst in tien jaar weer mocht opzoeken. Terwijl de nieuwe regering een proces van hervormingen begon, wonnen Suu Kyi en haar partij aan macht, wat in 2015 resulteerde in een eclatante meerderheid bij de eerste vrije verkiezingen sinds lange tijd.
Jammer alleen dat deze overwinning betekent dat het ene brute regime door het andere is vervangen.
Auteur: Mick O’Reilly
Mick O’Reilly is senior associate editor bij Gulf News en verslaat buitenlands nieuws vanuit Dubai.
Gulf News | Verenigde Arabische Emiraten | dagblad | oplage 91.000
Meest vooraanstaande Engelstalige krant van de Verenigde Arabische Emiraten, met veel ruimte voor economische onderwerpen en financieel nieuws.
1. Mick O’Reilly; 2. Abhijt Dutta
NEE
Het belasteren van Aung San Suu Kyi gaat onverminderd door. Of het nu Amnesty International is of de Amerikaanse vicepresident Mike Pence, niemand kan het laten om de eigen deugdzaamheid te bewijzen door haar reputatie te besmeuren. De ernstigste beschuldiging aan haar adres is dat zij zich niet uitspreekt tegen de gewelddadigheden van het leger van Myanmar. Wat een lage verwachtingen heeft men van haar. Toen Suu Kyi onder huisarrest stond, deed zij niet anders dan zich uitspreken.
Maar nu staat haar iets te doen: een land heropbouwen dat de afgelopen vijftig jaar zijn instellingen systematisch heeft uitgehold, en ervoor zorgen dat de democratische transitie er niet ontspoort. Waarom moet zij zich uitspreken? Een veroordeling van het leger helpt de doodsbange vluchtelingen niet om naar hun land terug te keren, of hun toekomst ook maar een klein beetje beter te maken. Een veilige en harmonieuze omgeving en het vooruitzicht op staatsburgerschap doen dat wel.
Hoe creëer je een veilige en harmonieuze omgeving? Door wetteloosheid te bestrijden en ieders veiligheid te garanderen. En hoe bestrijd je wetteloosheid in een gebied dat geplaagd wordt door etnisch wantrouwen en haat, waar bovendien de wetshandhavers zelf zich aan geweld schuldig maken? Je vraagt je allereerst af hoe het komt dat dit wantrouwen en deze haat bestaan en waarom wetshandhavers overgaan tot moord, brandstichting en verkrachting.
Hoe creëer je een veilige en harmonieuze omgeving?
Suu Kyi’s officiële functie is die van staatsadviseur, maar in de internationale pers wordt zij meestal ‘de facto de leider van Myanmar’ genoemd. Dat impliceert dat ze weliswaar niet het officiële staatshoofd is, maar wel de regering leidt. En dat doet ze inderdaad – ze leidt de regering binnen de grenzen die de Grondwet van 2008 haar stelt – maar haar bewegingsruimte is minimaal. Suu Kyi heeft geen controle over het leger; de hoogste generaal beperkt haar handelen daarentegen wel aanzienlijk.
Om het wankele evenwicht in de relatie tussen burgers en militairen niet te verstoren, heeft zij welgekozen allianties gesmeed, onder andere met voormalige generaals, en probeert ze via politieke en juridische weg fundamentele hervormingen door te voeren. Dit is een lastig proces, dat nog lang niet klaar is, niet in de laatste plaats omdat er in Myanmar maar weinig sympathie bestaat voor de Rohingya. Als Suu Kyi zich uitspreekt, maakt ze vast goede sier bij de internationale pers, maar het zal haar niet helpen bij de grote uitdagingen waar Myanmar voor staat. De internationale gemeenschap moet haar positie versterken, niet verzwakken.
Auteur: Abhijit Dutta
Schrijver en journalist Abhijit Dutta reisde vele malen door het veranderende Myanmar, en schreef Myanmar In The World: Journeys Through a Changing Burma (november 2018).
Hindustan Times | India | dagblad | oplage 1.032.000 De populairste krant in New Delhi, naast grote rivaal Times of India. Nuchtere toon. Redactioneel schurkt de krant tegen de macht aan.
De inwoners van Myanmar staan bekend om hun buitengewone solidariteit. Alleen geldt die dus niet voor de Rohingya.
De eerste buurt in Yangon waar ik woonde had al vrijwel geen charme toen ik er aankwam. Vlak daarna raakten we het enige wat er nog leuk aan was kwijt toen de gemeenteraad de bomen langs de straat liet kappen om de weg tot zes banen te verbreden. In één klap werd de tot dan toe verwaarloosde straat een drukke verbindingsweg tussen de flats in het centrum en de buitenwijken van de stad in het oosten.
Op een avond zag ik een auto de hoek om slingeren en een man aanrijden die langs de kant van de weg liep. In minder dan een minuut hadden vele tientallen mensen zich rond de plek van het ongeluk verzameld. Twee van hen verzorgden de gewonde man terwijl tien of vijftien anderen het verkeer gingen regelen. Omdat de politie nergens te bekennen was, haakten weer anderen de handen in elkaar om een versperring te vormen en te voorkomen dat de man achter het stuur, die duidelijk dronken was, ervandoor zou gaan. Algauw kwam er een plaatselijke ambulance, bemand door een groep vrijwilligers, die de gewonde man op een brancard van bamboe afvoerden naar het dichtstbijzijnde ziekenhuis.
Zes cijfers
Ik dacht na over die avond tijdens een recent bezoek aan Phandeeyar, een technologisch centrum in Yangon dat de drijvende kracht is achter Myanmars opkomende, digitale industrie. De afgelopen twee jaar heeft Phandeeyars ‘Accelerator’-programma met succes jonge ontwikkelaars begeleid die op apps gebaseerde bedrijven willen opzetten. In twee van de eerste start-ups worden al investeringen gedaan die tot in de zes cijfers lopen.
Wat vooral opvallend is aan het programma is de maatschappelijke betrokkenheid van de mensen die eraan meedoen. Eén start-up werkt aan de digitalisering van medische dossiers, wat een steunpilaar kan zijn voor de gezondheidszorg in Myanmar, die onder chronische financiële tekorten lijdt. Een ander werkt aan de start van een nationaal recyclingsysteem, dat van de grond af moet worden opgebouwd. De initiatiefnemers ontlenen hun motivatie aan de treurige aanblik van al het vuil waarmee afvoeren en rivieren door het hele land verstopt raken. De oprichters van RecyGlo werken intussen samen met kantoren en privéscholen om het vuilnis in Yangon op te halen – papier wordt verkocht aan plaatselijke bedrijven terwijl andere recyclebare producten in grote hoeveelheden naar China worden verscheept.
‘Dit hoort eigenlijk door de staat te worden gedaan,’ zei RecyGlo’s medeoprichter Yamin Oo. ‘Maar in een ontwikkelingsland kan de staat niet zo veel doen. Daar is een ondersteunend systeem voor nodig.’
Myanmar staat bekend als een van de meest liefdadige landen ter wereld als het om giften en vrijwilligerswerk gaat. Maar het is misschien juister om te zeggen dat de mensen hier gewend zijn geraakt een handje te helpen als de staat daar de middelen niet voor heeft. Nadat ongekende overstromingen in 2015 meer dan honderdduizend dorpelingen uit hun huis verdreven, vormden zich rondom Yangon spontaan liefdadigheidsgroepen die geld vroegen aan automobilisten om voorraden te kopen die ze later zelf naar de opvangkampen reden. Vorig jaar, na wanordelijk verlopen onderhoudswerkzaamheden aan een aantal drukke buslijnen, boden vrijwilligers gestrande reizigers een rit in hun auto aan.
Maar dit verantwoordelijkheidsgevoel jegens de gemeenschap, dat zo vaak een voorbeeld is van Myanmar op zijn best, heeft ook een donkere keerzijde. Het afgelopen jaar heeft het land zich ingegraven als reactie op het massale geweld tegen de Rohingya-minderheid, die nog steeds buiten de grenzen van die collectieve solidariteit valt. Onlineactivisten die Aung San Suu Kyi steunen – de feitelijke leider van het land, wier regering verantwoordelijk is voor de chaotische reactie op de vluchtelingenexodus – hebben geprobeerd om buitenlandse media in diskrediet te brengen en de wereldwijde verontwaardiging over Myanmar af te doen als een samenzwering.
In de staat Rakhine, het epicentrum van de crisis in het afgelopen jaar, hielden inwoners humanitaire hulp aan Rohingya tegen. In één stad beschuldigden inwoners een boeddhistische winkeleigenares ervan dat ze zaken deed met moslims, waarna ze haar kaalschoren en lieten rondlopen met een bord waarop ‘verrader’ stond.
Tot nu toe heeft de regering weinig gedaan om haar burgers in het gareel te houden of om de destructievere instincten een halt toe te roepen. Maatschappelijke organisaties zeggen dat ze worden tegengewerkt. Kundige technocraten die geen banden hebben met de partij van Suu Kyi worden wantrouwig bekeken. Mensen die antimoslimagitatie veroordelen worden bedreigd en kunnen niet rekenen op hulp van de politie of steun van de staat. Of, erger nog, ze worden het doelwit van hinderlijke aanklachten.
Een groot deel van Myanmars recente geschiedenis is een aaneenschakeling van gemiste kansen. Het is moeilijk om het gevoel af te schudden dat we weer zo’n gemiste kans voorbij zien komen.
In 2013 opgericht magazine over politiek, economie, zaken en internationale betrekkingen, vanuit een Aziatisch perspectief. Onderdeel van mediareus Nikkei, onder meer de eigenaar van de Financial Times.
CONTEXT: VN-bezoek
Myanmar gaat in beginsel akkoord met het bezoek van de ambassadeurs van de lidstaten van de Veiligheidsraad van de VN, die op dit moment wordt voorgezeten
door Peru. De internationale vertegenwoordiging gaat op een nog niet vastgesteld tijdstip ook naar Bangladesh, naar de omgeving van Cox’s Bazar, waar zich zevenhonderd- duizend uit Birma gevluchte Rohingya’s bevinden.
De Birmaanse regering had in februari een dergelijk bezoek nog uitgesloten. Nu, begin april, heeft ze haar toestemming gegeven, maar de details over het bezoek zijn nog niet bekend. Daarom is het onduidelijk of de VN-delegatie ook toegang krijgt tot de Birmaanse deelstaat Arakan (tegenwoordig Rakhine), het woongebied van de Rohingya’s.
Aung San Suu Kyi’s reputatie als integere voorvechtster van de universele rechten van de mens is door de Rohingya-vervolging onherstelbaar beschadigd. Maar zo hard vallen, terecht of onterecht, kan alleen als je van grote hoogte komt.
Nog niet zo lang geleden werd staatsadviseur van Myanmar Aung San Suu Kyi door de internationale pers uitgeroepen tot ‘de dapperste en deugdzaamste mens op aarde… de onbevlekte heldin die ons allemaal nog wat vertrouwen geeft in de menselijke natuur’. Ze was vijftien jaar lang politiek gevangene, en in die tijd werd ze alom geprezen voor haar morele en fysieke moed, haar rotsvaste geloof in de beginselen van de universele rechten van de mens en haar voortdurende pleidooi voor vreedzame politieke veranderingen.
Het deed Aung San Suu Kyi goed dat ze door zo veel gerenommeerde instituties werd erkend en ze voelde zich zeer gevleid door de buitensporige lof die haar door vooraanstaande mensen overal ter wereld, door bekende kunstenaars en vele andere fans werd toegezwaaid. Ze bleef echter bescheiden onder al die aandacht. ‘Wij mensen kennen zo veel onvolmaaktheden,’ heeft ze weleens gezegd. Op talloze gelegenheden hield ze haar publiek voor dat ze ‘een politica was, geen democratisch icoon’. Ze drukte haar bewonderaars op het hart: ‘Vergeet alstublieft niet dat ik ben begonnen als leider van een politieke partij. Ik kan me niets politiekers voorstellen.’
En ze waarschuwde hen ook: ‘Ik ben absoluut geen heilige: dat zou ik ook heel verontrustend vinden, want politici zijn politici, maar ik geloof echt dat er eerlijke politici zijn en daar streef ik naar.’ Als politicus handelde ze op basis van het ‘sluiten van compromissen vanuit principes’. Herhaaldelijk herinnerde ze het publiek aan Myanmars vele ‘onopgeloste problemen’ en toen in 2011 de overgang naar een ‘gedisciplineerde democratie’ was ingezet, waarschuwde ze voor een al te groot optimisme.
De wereld – de westerse democratieën in het bijzonder – nam dat niet van haar aan. Overheden, internationale organisaties en allerlei actiegroepen plaatsten haar op een voetstuk, als levend symbool van de vreedzame strijd voor de democratie en de mensenrechten in Myanmar, tegen ‘een van de meest repressieve en gesloten regimes ter wereld’. Haar moed werd ‘legendarisch’ genoemd. Voor velen was ze bijna een etherisch wezen, ver weg, zuiver en buiten bereik. In haar eigen land beschouwden boeddhisten haar als een bijna-bodhisattva, wier verlichte werken en lijden het grootst mogelijke ontzag verdienden.
‘Heldin van deze tijd’
Aziatische leiders waren wat voorzichtig in hun steun, maar Aung San Suu Kyi kon de Amerikaanse president George W. Bush en de Britse premier Gordon Brown tot haar grootste fans rekenen. Die laatste omschreef haar als ‘een ware heldin van deze tijd’, die symbool stond voor het begrip moed. Beroemdheden zoals zanger Bono steunden haar vurig. Filmsterren uit Hollywood voerden openlijk campagne voor opheffing van haar huisarrest. Toen ze eenmaal bezoek mocht ontvangen, verdrongen politici en anderen zich voor haar deur, omdat ze graag met haar op de foto wilden, en wilden kunnen zeggen dat ze haar hadden ontmoet.
Aung San Suu Kyi werd dus niet alleen bewonderd, ze werd verheerlijkt. Waar ze ook kwam, zowel in Myanmar als daarbuiten, werd ze onthaald als een popster. Dankzij die persoonlijkheidscultus werd ze overal ter wereld een begrip en kreeg ze enorm veel steun voor haar zaak, maar er was ook een keerzijde.
In journalistieke en zelfs in academische kringen werd ze zelden kritisch gevolgd, zoals andere beroemdheden of leden van de militaire regering waartegen ze oppositie voerde. Toen objectievere analytici het waagden om voorbeelden aan te halen van haar inschattingsfouten en tactische missers, of suggereerden dat ze net als ieder ander ook haar zwakke kanten had, werden ze het slachtoffer van een ware scheldkanonnade.
Een uitgesproken criticaster die geringschattend schreef over The Lady, zoals ze alom genoemd werd, en over de tunnelvisie van haar extremere fans, werd met de dood bedreigd. Daardoor deden vele journalisten die zich bewust waren van haar onvolkomenheden of die het met enkele van haar beslissingen niet eens waren, er het zwijgen toe. Zelfs beroepsanalytici legden zichzelf censuur op. Dat deden ze echter niet alleen uit angst om te worden aangevallen door Aung San Suu Kyi’s fervente fans, die handig gebruikmaakten van internet en sociale media om hun boodschap te verspreiden. Serieuze waarnemers van Myanmar beseften dat openlijke kritiek op Aung San Suu Kyi door het militaire regime tegen haar gebruikt zou kunnen worden. Met dat gevaar in hun achterhoofd neigden kritischere en objectievere buitenlandse waarnemers ertoe niet openlijk te schrijven over haar tekortkomingen voor het alternatieve leiderschap van Myanmar. Dus het effect van de wereldwijd voor haar gevoerde campagne was de versterking van het beeld dat ze geen onvolkomenheden en geen gelijke kende, dat ze boven het smerige politieke gekrakeel stond.
Gedurende deze hele periode bleef Aung San Suu Kyi niet passief aan de kant staan. Binnen de grenzen van de mogelijkheden buitte ze op sluwe wijze zowel haar reputatie als pleitbezorger voor de mensenrechten als haar aanzienlijke charisma uit om steun te verwerven voor een democratische verandering in Myanmar. Ze maakte ten volle gebruik van de invloed die ze op regeringen en machtige individuen had om haar doel te bereiken. Deze kwaliteiten gebruikte ze om haar politieke ambities te ondersteunen, die vanaf het begin gericht waren op het leiderschap van het land, ook al ontkende ze dat soms. Ze geloofde er sterk in dat het haar lot was om in de voetstappen van haar vader te treden, Myanmars onafhankelijkheidsheld Aung San, die in 1947 werd vermoord.
Internationale organisaties en actiegroepen achtten het ook nuttig om haar te steunen in haar strijd tegen Myanmars militaire leiders. In propagandatermen: een mooie en charmante vrouw met een goede opleiding en hoge idealen vormde een prachtig contrast met het agressieve, door mannen gedomineerde militaire establishment, dat gewoontegetrouw door de tegenstanders karikaturaal werd afgeschilderd als een bende corrupte, laag opgeleide dieven, geobsedeerd door macht. Aung San Suu Kyi’s perfect gecommuniceerde boeddhistische vroomheid contrasteerde mooi met hun zogenaamde primitieve bijgeloof.
In de roddelbladen en de theebars werd de strijd voor de democratie en de mensenrechten in Myanmar neergezet als een kosmisch gevecht waarin de goedheid en het licht het moesten opnemen tegen de duistere krachten van het kwaad. Dat veranderde allemaal drastisch in 2015, toen de door Aung San Suu Kyi geleide National League for Democracy (NLD) een overweldigende overwinning behaalde bij de relatief vrije en eerlijke algemene verkiezingen. In maart 2016 werd een nieuwe regering geïnstalleerd. Een clausule in de grondwet verhinderde dat Aung San Suu Kyi president werd, omdat haar twee kinderen een buitenlandse nationaliteit hadden. Maar als oplossing voor dat probleem werd speciaal voor haar een functie geschapen: het staatsadviseurschap.
In de grondwet staat duidelijk dat de president in Myanmar ‘boven alle andere personen staat’, maar al voor de verkiezingen had Aung San Suu Kyi verkondigd dat zij boven de president zou staan en aldus kon handelen. ‘Ik zal de regering leiden,’ zou ze hebben gezegd. Bij de uitvoering van die rol werd ze nog wel beperkt door het nationale handvest, dat veel gewicht toekende aan de strijdkrachten, de Tatmadaw. Maar in april 2016, na een strijd die bijna dertig jaar eerder was begonnen en die ze voor de helft van de tijd onder huisarrest had gevoerd, trad ze in de voetsporen van haar gerespecteerde vader, en werd ze de eigenlijke leider van Myanmar.
De verwachting dat Aung San Suu Kyi en haar partij meteen zouden afrekenen met de resten van vijftig jaar militair bewind en verstrekkende politieke, economische en sociale hervormingen zouden doorvoeren bleek echter al snel niet te worden ingelost. Dat was ook niet echt een verrassing. Het was voor haar onmogelijk om alle hoop en idealen van de mensen te kunnen vervullen. De harde werkelijkheid van de macht in Myanmar, met name de ongekend ingewikkelde problemen van het land en de onverminderde invloed van de strijdkrachten, maakten dat onmogelijk.
De meeste Myanmarkenners wisten dat de nieuwe regering tijd nodig zou hebben om zich in te werken. Of zoals de voormalige Amerikaanse ambassadeur in Myanmar het omschreef: ‘Oppositie voeren tegen een repressief bewind en het leiden van een regering zijn twee heel verschillende vaardigheden.’ Er zouden zeker kinderziektes komen, en gemor over het trage veranderingsproces.
Desalniettemin hadden weinig mensen verwacht dat Aung San Suu Kyi zo snel uit de gratie zou raken en het doelwit zou worden van zo veel bittere verwijten, vooral van dezelfde buitenlanders en buitenlandse instituties die haar eerst hadden verheerlijkt. Na haar aantreden kwam ze om veel redenen onder vuur te liggen. Een daarvan was haar kennelijke steun aan de voortdurende militaire operaties tegen etnische minderheden, vooral in het noorden van het land. In plaats van een eind te maken aan de gevechten, prees Aung San Suu Kyi de moedige inspanningen van de strijdkrachten en drong ze er bij de etnische groeperingen op aan de wapens neer te leggen.
Ze verklaarde dat ‘we zelf onze verantwoordelijkheid moeten nemen, want wij zijn degenen die het beste begrijpen wat ons land nodig heeft’
De voornaamste reden voor de verandering in de publieke opinie over Aung San Suu Kyi, buiten Myanmar althans, is de brute wijze waarop de voornamelijk stateloze islamitische Rohingya in Rakhine sinds oktober 2016 worden behandeld door de veiligheidstroepen van het land. De strijdkrachten en de nationale politie begonnen operaties om het gebied vrij te maken van Rohingya-gemeenschappen, waarbij honderden en misschien wel duizenden slachtoffers vielen. Die operaties waren een reactie op aanvallen van een kleine groep islamitische militanten op drie grensposten van de politie en de moord op een hoge legerofficier.
In de afgelopen maanden zijn honderdduizenden Rohingya naar Bangladesh gevlucht om aan de strafexpedities te ontkomen. Na voorafgaand onderzoek, met onder andere een reeks interviews in Bangladesh, maakte de UNHCR, de vluchtelingenorganisatie van de VN, melding van vreselijke wreedheden tegen de Rohingya-bevolking door de overheid van Myanmar en van misdaden tegen de menselijkheid die daar naar alle waarschijnlijkheid werden gepleegd. De UNHCR deed een oproep om een onderzoeksmissie naar Myanmar te sturen, om de situatie ter plekke beter te kunnen onderzoeken.
Aung San Suu Kyi heeft bijna geen controle over de veiligheidstroepen van Myanmar en hun operaties, een feit dat door haar critici vaak over het hoofd wordt gezien. Toch heeft ze sinds haar aantreden herhaaldelijk geweigerd zich publiekelijk ook maar enigszins uit te spreken over het probleem van de Rohingya. Op het voorstel van de UNHCR reageerde Aung San Suu Kyi op een manier die griezelig dicht bij de manier kwam waarop het voormalige militaire regime reageerde op de internationale bezorgdheid over haar eigen behandeling. Ze verklaarde dat ‘we zelf onze verantwoordelijkheid moeten nemen, want wij zijn degenen die het beste begrijpen wat ons land nodig heeft’. Naar haar idee was een VN-onderzoek naar de manier waarop de veiligheidstroepen de Rohingya behandelden ‘niet geschikt voor de situatie van ons land’.
Ondanks de enorme verschillen tussen de twee gemeenschappen en hun omstandigheden, heeft Aung San Suu Kyi voortdurend gezegd dat de boeddhisten en moslims het in Myanmar even slecht hebben. Ze hoedt zich ervoor een enkele etnische of religieuze gemeenschap de schuld te geven, maar na aandringen opperde ze de veronderstelling dat de verhoudingen tussen de gemeenschappen waren verslechterd vanwege de schaarste aan middelen en vanwege een ‘angstklimaat’ dat voorkomt uit ‘de wereldwijde opvatting dat de macht van de moslims heel groot is’. Op de vraag van buitenlandse journalisten waarom ze haar grote morele gezag en politieke kapitaal niet gebruikte om zich uit te spreken tegen de mensenrechtenschendingen in Rakhine, of om haar bezorgdheid te uiten over het leed van de Rohingya, ontkende zij (of haar woordvoerders) dat er schendingen hadden plaatsgevonden of verwees ze naar de bevindingen van onder meer de adviescommissie onder leiding van voormalig secretaris-generaal van de VN Kofi Annan. Haar regering beschuldigde de internationale pers ervan ongefundeerde geruchten en nepnieuws te verspreiden. In reactie op beschuldigingen van seksueel misbruik door de veiligheidstroepen werd er op haar officiële Facebookpagina een banner met het woord ‘nepverkrachtingen’ geplaatst.
‘Ietwat ontsteld’
Ondanks de twintig jaar durende campagne van Aung San Suu Kyi om de internationale gemeenschap over te halen druk uit te oefenen op het voormalige militaire regime heeft een woordvoerder van haar regering nota bene verklaard dat het uitoefenen van druk op de leider van een land een duidelijk geval is van inmenging in binnenlandse aangelegenheden. Bovendien zijn er twijfels gerezen over Aung San Suu Kyi’s standpunt ten aanzien van de moslims. Tijdens de rellen in Rakhine in 2012 en de aanvallen op moslims elders in Myanmar in 2013 hulde ze zich in stilzwijgen. Dat bracht een prominente actievoerder ertoe om haar ervan te beschuldigen dat ze de kant koos van de ‘goed georganiseerde anti-islamracisten’.
Tijdens Aung San Suu Kyi’s bezoek aan de VS in 2016 vertelde een lid van het Congres dat hij ‘ietwat ontsteld’ was na haar ‘afwijzende reactie’ op de problemen met de mensenrechten die hij bij haar had aangekaart. In 2015 besloot zij dat moslims bij de algemene verkiezingen geen kandidaat voor de NLD mochten worden. In 2016 maakte ze een anti-islamopmerking toen ze door een BBC-journalist onder druk werd gezet om het sektarische geweld te veroordelen. In hetzelfde jaar vroeg ze alle ambtenaren en buitenlandse diplomaten in Myanmar om de term ‘Rohingya’ niet te gebruiken. Ze gaf de voorkeur aan de term ‘mensen in de staat Rakhine die het islamitische geloof aanhangen’ – een formulering waarmee hun een eigen etnische identiteit werd ontzegd, en daarmee hun aanspraak op het Myanmarese burgerschap.
Dat was een populair standpunt in Myanmar, waar de Rohingya op weinig sympathie kunnen rekenen. Maar op veel waarnemers kwam ze over als een chauvinistische etnische Birmese, die bereid was om te heulen met de extremistische boeddhistische monniken die er openlijk naar streefden om alle islamieten uit het land te verdrijven.
Gezien deze omstandigheden wekt het weinig verbazing dat de internationale gemeenschap zo sterk heeft gereageerd op de recente ontwikkelingen. Een westerse krant keurde openlijk ‘het verraad van de hoop’ in Myanmar af, terwijl een andere onomwonden stelde dat ‘Aung San Suu Kyi haar eigen revolutie heeft verloochend’. Het afgelopen jaar is ze ervan beschuldigd dat ze de genocide legitimeert en de etnische zuiveringen ondersteunt. Verscheidene deskundigen hebben haar een lafaard genoemd en een democratische dictator. Ze is omschreven als ‘het vriendelijkere, gematigdere gezicht van Myanmars tirannie’.
In soberdere bewoordingen heeft de Hoge Commissaris voor de Mensenrechten van de VN in december 2016 verklaard dat de Myanmarese regering, geleid door Aung San Suu Kyi, een kortzichtige, contraproductieve en zelfs harteloze houding heeft aangenomen ten aanzien van de Rohingya-crisis. The New Republic verwoordde de gedachten van velen toen het in dezelfde maand de vraag stelde: ‘Is dit de ware Aung San Suu Kyi?’
Buitengewoon schadelijk voor de internationale reputatie van Aung San Suu Kyi was een open brief die in december 2016 door een tiental mede-Nobelprijswinnaars naar de Veiligheidsraad van de VN werd gestuurd, waarin de wrede behandeling van de Rohingya aan de kaak werd gesteld. De ondertekenaars van de brief uitten hun bezorgdheid over ‘een menselijke tragedie ten gevolge van etnische zuiveringen en misdaden tegen de menselijkheid’. Ze waren duidelijk woedend over Aung San Suu Kyi’s weigering om in te grijpen bij de crisis. Het vervolg van de brief luidde: ‘Daw Suu Kyi is de leider en zij heeft de verantwoordelijkheid om de leiding te nemen en dat te doen met moed, medemenselijkheid en compassie.’ Toen een BBC-verslaggever haar in april 2017 vroeg naar deze brief, en naar de beschuldiging van haar mede-Nobelprijslaureaten dat ze was gezakt voor de fundamentele test voor medemenselijkheid, antwoordde Aung San Suu Kyi simpelweg dat dat ook maar een mening was. Vervolgens beschreef ze een aantal politieke initiatieven voor de lange termijn die weinig verband hielden met de huidige situatie in Rakhine of met de specifieke beschuldigingen die tegen haar waren geuit. Dat nam de indruk niet weg van iemand die geen contact heeft met de werkelijkheid, die weigert de feiten onder ogen te zien – of erger.
Bij discussies over al deze ontwikkelingen is het de leidende gedachte onder Aung San Suu Kyi’s aanhangers en enkele anderen, dat ze met twee belangrijke beperkingen te maken heeft. Ten eerste zou een veroordeling van de acties van de veiligheidstroepen haar broze samenwerking met de opperbevelhebber van de Tatmadaw in gevaar brengen. Gegeven de deling van de macht die de grondwet van 2008 haar heeft opgedrongen is een modus vivendi tussen de burgerregering en de strijdkrachten van wezenlijk belang voor de regering om effectief te kunnen functioneren. Zou die wegvallen, dan zouden Aung San Suu Kyi’s kansen op het bereiken van een nationale vredesovereenkomst tussen de verschillende etnische minderheden nog geringer worden, en de enorme obstakels waarmee ze te maken heeft bij het implementeren van het hervormingsprogramma van de NLD nog groter. Ten tweede beseft Aung San Suu Kyi dat de overweldigende meerderheid van de Myanmarese bevolking een harde lijn aanhangt ten aanzien van de moslims. Er heerst een uitgesproken antipathie tegen de Rohingya, die over het algemeen worden gezien als illegale immigranten uit Bangladesh. Die mening wordt aangemoedigd door goed georganiseerde extremistische monniken. Openlijk steun aan de Rohingya, of zelfs aan moslims in het algemeen, zou haar kunnen vervreemden van de kern van haar achterban, die voornamelijk uit boeddhisten bestaat.
Veel waarnemers hebben die politieke werkelijkheid erkend en zien de moeilijke keuzes die Aung San Suu Kyi moet maken om haar achterban te behouden en haar visie op een vreedzaam, welvarend en democratisch Myanmar te kunnen concretiseren. Maar buiten haar eigen land zien maar weinigen die werkelijkheid als rechtvaardiging voor zo’n pragmatische, zelfs cynische benadering van het Rohingya-probleem.
Haar huidige relatie met de opperbevelhebber van de strijdkrachten valt moeilijk in te schatten, maar onder buitenlandse commentatoren heerst een sterk gevoel dat ze meer zou kunnen doen om hem over te halen maatregelen te nemen om excessen van de veiligheidstroepen te voorkomen. Dat zou tenslotte ook in het belang van de Tatmadaw en de politie zijn. Ze zou kunnen proberen gebruik te maken van de mogelijkheden die de grondwet biedt bij het uitroepen van de noodtoestand om beter toezicht te hebben op de militaire operaties.
Een aantal waarnemers heeft ook twijfels rondom Aung San Suu Kyi’s falen om haar sterkste troef in te zetten, namelijk haar immense populariteit onder de Myanmarese bevolking, die ze zou kunnen gebruiken om te proberen populaire opvattingen over het ‘islamitische gevaar’ te veranderen. Het zou haar binnenlandse politieke positie of haar relatie tot de strijdkrachten geen kwaad doen als ze zou pleiten voor grotere tolerantie en wederzijds respect onder alle volken van Myanmar. Dat zou ook het risico op binnenlandse instabiliteit verkleinen.
De afbrokkelende reputatie van Aung San Suu Kyi heeft internationale gevolgen. Zoals The New York Times in een hoofdartikel in mei 2016 schreef: ‘Haar heilige status is de centrale factor geweest bij Myanmars acceptatie in de wereldgemeenschap na jaren van isolement.’ Er gaan nu stemmen op om het land weer economische sancties op te leggen, die door Obama in september 2016 waren opgeheven. Leiders van de AESEAN [de Associatie van Zuidoost-Aziatische Naties] hebben ervoor gewaarschuwd dat de Rohingya-crisis de regionale vrede en stabiliteit kan verstoren. Belangrijke mensenrechtenorganisaties zoals Amnesty International en Human Rights Watch hebben een vernietigend oordeel laten horen over de NLD-regering en haar leider. Buitenlandse regeringen lijken Aung San Suu Kyi (die ook minister van Buitenlandse zaken is) graag te ontvangen en ze krijgt af en toe ook nog weleens een onderscheiding, maar de sfeer is veranderd. Van de kruiperige verering die met haar bezoeken aan het buitenland gepaard ging, is tegenwoordig steeds minder sprake. Zo werden haar publieke optredens in Australië in 2013 geboycot door de plaatselijke Kachin-gemeenschap en zegde ze in 2016 een bezoek aan Indonesië af vanwege de geplande protestdemonstraties van moslims die zich zorgen maakten over hun geloofsgenoten in Myanmar. Protestacties door Rohingya in het buitenland zijn nu schering en inslag.
Extreme toon
Aung San Suu Kyi’s ontkenning van de afschuwelijke toestand in delen van Myanmar hebben buitenlandse waarnemers geschokt en teleurgesteld. Men voelt zich in de steek gelaten door iemand die ooit werd beschouwd als de hoedster van hun diep gekoesterde idealen, iemand die anders was dan andere politici, iemand die alle mensen van goede wil volledig konden vertrouwen. Welhaast als afgewezen minnaars halen deze voormalige bewonderaars nu extra hard uit naar iemand die ze ooit hoog achtten, wat hun commentaar een zeer scherp randje meegeeft. Sommige kritiek is misschien ook op andere manieren persoonlijk, omdat politici en activisten die eens pleitbezorgers van Aung San Suu Kyi waren, zich nu proberen te distantiëren van hun uit de gratie geraakte idool, omdat ze anders ook het doelwit van kritiek worden of ervan beschuldigd worden goedgelovig of naïef te zijn geweest. Anderen hebben zich simpelweg teruggetrokken. Vooraanstaande fans zoals voormalig presidentsvrouw Laura Bush en voormalig minister van Buitenlandse Zaken Hillary Clinton hebben ervoor gekozen zich niet uit te laten over de controversiële aspecten van Aung San Suu Kyi’s leiderschap en haar houding ten opzichte van de Rohingya.
Een mogelijk resultaat van deze reacties op Aung San Suu Kyi is een veel kritischere analyse van de huidige gebeurtenissen in Myanmar dan anders wellicht het geval was geweest. De vele beschouwingen in kranten en op websites, waarin het eerste regeringsjaar van de NLD onder de loep werd genomen, waren bijna allemaal negatief. Daar was een aantal goede redenen voor, maar het is de vraag of zo veel deskundigen zo kritisch zouden zijn geweest en zo weinig welwillend ten opzichte van de onervaren NLD-regering, als Aung San Suu Kyi nog steeds op zo’n hoog voetstuk had gestaan.
Ook lijken buitenlandse commentatoren nu vaker te verwijzen naar Aung San Suu Kyi’s arrogantie, afstandelijkheid en neiging om zich bij het leidinggeven erg op de details te richten. Er was al eerder bezorgdheid geuit over haar eigenaardige persoonlijkheid en haar twijfelachtige stijl van leidinggeven, maar woorden als ‘arrogant’, ‘inflexibel’ en ‘dictatoriaal’ zijn nu gemeengoed. Ze wordt ervan beschuldigd iedereen die haar naar de kroon zou willen steken of die het in beleidszaken met haar oneens is monddood te maken. Sinds haar aantreden heeft ze weinig interviews gegeven, maar buitenlandse journalisten lijken nu vaker moeilijke onderwerpen bij haar aan te snijden en haar te confronteren met controversiële kwesties. Zelfs diplomaten, die zich in het verleden zelden zo openhartig uitlieten in het openbaar, hebben haar omschreven als ‘iemand die zich zeer bewust is van haar eigen importantie’ en ‘lastig in de omgang’.
In zo’n beladen context is het echter belangrijk dat de feiten (voor zover die kunnen worden gekend en er uit betrouwbare bronnen kan worden geput) zo helder en objectief mogelijk worden vastgesteld. Als het verleden iets heeft geleerd, dan is het wel dat dit nog niet zo eenvoudig is. De belangen zijn groot, wat geldt voor de ontwikkelingen zowel in Rakhine als in heel Myanmar. Als zo vaak schreeuwen degenen met de extreemste standpunten het hardst, waardoor afgewogener analyses moeilijk gehoord zullen worden. Onvermijdelijk zal dit de algemene mening over Aung San Suu Kyi en haar historische betekenis beïnvloeden.
Wat er in de toekomst ook aan analyses van het moderne Myanmar zal verschijnen, Aung San Suu Kyi’s reputatie als voorvechtster van de mensenrechten is beschadigd. In de meeste geschiedenisboeken zal ze waarschijnlijk een gevallen ster worden genoemd, een idool wier voeten uiteindelijk van leem bleken te zijn. Haar bijzondere prestaties van de afgelopen tientallen jaren, als politiek gevangene en als inspiratie voor miljoenen mensen in Myanmar en elders, zullen altijd worden overschaduwd.
Toch moeten we niet vergeten dat ze zo diep kon vallen omdat de internationale gemeenschap haar zo de hoogte in had geprezen. Zelden werd ze beoordeeld aan de hand van dezelfde criteria als andere wereldleiders. Natuurlijk speelde er aan beide kanten iets van politiek opportunisme mee, maar minder journalistieke hyperbolen en wat minder scepsis zouden misschien een evenwichtiger kijk op haar natuurlijke sterke en zwakke punten hebben opgeleverd.
Als haar vele buitenlandse bewonderaars haar meer als een echt persoon hadden kunnen zien, met menselijke tekortkomingen, en als een onverzettelijke politica met een duidelijk doel voor ogen, en minder als een democratisch icoon en de afspiegeling van hun eigen idealen, zouden ze nu misschien niet zo boos en teleurgesteld zijn. Misschien had George Orwell gelijk toen hij in 1949 schreef (over Aung San Suu Kyi’s held Mahatma Gandhi): ‘Heiligen zouden altijd schuldig bevonden moeten worden tot het tegendeel bewezen is.’
Al sinds het koloniale tijdperk geven dichters in Myanmar de stemming van het volk weer. Terwijl het land de ene na de andere beproeving doorstond, beschreven zij de zorgen en problemen van de mensen in gedichten. Maar nu worden er wetsteksten van hen verwacht.
Van Thakhin Ko Daw Hmaing, wiens werk een inspiratiebron was voor leiders die onder het Britse bewind naar onafhankelijkheid streefden, tot Min Ko Naing, een bekende activist die voortkwam uit het studentenprotest in 1988, hebben dichters altijd centraal gestaan in de strijd tegen koloniale heersers of militaire dictators. Maar nu moeten ze overstappen van het schrijven van poëzie naar het opstellen van wetten. De oppositiepartij National League for Democracy (NLD) behaalde een monsterzege bij de historische verkiezingen van 8 november 2015, en elf van de ongeveer achthonderd leden van de nieuwe nationale, regionale en staatsparlementen zijn bekende dichters.
Dichters hebben lang geschreven over de armen en vertrapten, en hebben een goed inzicht in de behoeften van het volk
In plaats van te werken met woorden en gevoelens om hartverscheurende poëzie te schrijven, moeten zij nu wereldser taken op zich nemen en zich vertrouwd maken met belastingwetgeving en regionale en staatsbegrotingen. Het staat nog te bezien of die dichters, die een levendige beschrijving gaven van de beproevingen van gewone mensen in de tijd van de militaire junta, zich kunnen aanpassen aan hun nieuwe rol als politici, nu ze eind januari hun zetel in het parlement hebben ingenomen.
Than Aung veroverde een zetel in het Huis van Afgevaardigden, waar hij Ngaputaw Township in de regio Ayeyarwaddy vertegenwoordigt, maar zegt dat hij houdt van zijn werk als dorpsonderwijzer en schrijver. De toestand in het land en de nood van het volk hebben hem echter de politiek in gedreven.
Politieke analisten en kandidaten van de Union Solidarity and Development Party (USDP), die de verkiezingen verloren, hebben hun twijfels over de vraag of dichters goede parlementariërs kunnen worden. USDP-politicus Hla Swe, die zijn zetel in het Huis van de Naties verloor aan een NLD-kandidaat uit de regio Sagaing, meent dat het dichters, met hun artistieke temperament, tijd zal kosten om te wennen aan parlementaire processen, zoals de beperkte termijn om moties in te dienen. ‘Ze zullen erg hun best moeten doen. Hun moeder heeft gedreigd ze anders te straffen,’ zegt hij, doelend op partijleider Aung San Suu Kyi, die door partijleden vaak Amay [Moeder] Suu wordt genoemd.
Vaclav Havel
Het beroemdste voorbeeld van een dissidente schrijver en dichter die politicus werd, is Vaclav Havel, die tien jaar lang president van Tsjechië was nadat het communistische bewind in 1989 in de Fluwelen Revolutie ten onder was gegaan.
Ani Htet – die schrijft onder het pseudoniem Ani Htet, zegt dat hij zich al aan het voorbereiden was op zijn leven in het parlement. Hij bestudeerde wetten en maakte plannen voor moties om sommige daarvan te amenderen en nieuwe in te dienen. Allereerst wil hij wetten aanpakken op het gebied van onderwijs en media. De 33-jarige dichter Kyaw Zin Lin, die ook arts is, zou eigenlijk liever een politieke activist blijven dan parlementslid worden, ‘omdat je dan de vrijheid hebt om te zeggen wat je wilt. Nu moet ik de politieke lijn van de partij volgen,’ zegt hij. Hoewel die gedachte hem een tikje bezwaart, is hij bereid zijn nieuwe rol op zich te nemen.
Hij heeft al plannen om de complexe bureaucratische procedures in het regionale parlement te hervormen om het democratischer te maken. Het is een van zijn politieke dromen om de ambtenaren van het machtige Algemene Administratie Departement democratisch te laten verkiezen, omdat zij een sleutelrol spelen in het bredere administratieve systeem tot op het laagste niveau van de townships. Nu valt het Departement onder het ministerie van Binnenlandse Zaken, dat volgens de grondwet uit 2008 geleid wordt door een generaal en gecontroleerd wordt door de opperbevelhebber van het leger. ‘Alleen lokale en dorpsambtenaren worden direct door het volk gekozen, maar op regionaal niveau en het niveau van de townships worden ze benoemd door het ministerie van Binnenlandse Zaken. Voor een beter bestuur moeten we dat dus veranderen.’
Dichters hebben lang geschreven over de armen en vertrapten, en hebben een goed inzicht in de behoeften van het volk, zegt de schrijfster Thwe Sagaing als steunbetuiging. ‘Onze dichters hebben altijd aan de kant van de onderdrukten gestaan. Dus we hebben er vertrouwen in dat ze goed werk kunnen doen voor de mensen.’ Een andere schrijver, Mi Chan Wai, zegt dat dichters die parlementslid worden creatieve denkers zijn die de saaie, parlementaire procedures kunnen verlevendigen met nieuwe ideeën en concepten.
‘Ik geloof dat we die verwachtingen kunnen inlossen omdat wij dichters altijd hebben gestreden voor de waarheid,’ zegt Tint Lwin, die voor de NLD is gekozen in het parlement van de regio Yangon. De schrijver, die het pseudoniem Maung Lwin Mon gebruikt, verdiende zijn brood bij een staatsbank, maar verloor zijn baan toen hij meedeed aan een demonstratie tijdens de revolte in 1988 tegen het militaire regime. Hij bleef zich bezighouden met politiek en werd later gevangengezet vanwege zijn dissidente activiteiten. In een gedicht ter ere van de zesenzestigste verjaardag van Aung San Suu Kyi, een paar maanden na de verkiezingen van november 2010 en de opheffing van haar huisarrest, noemde hij haar ‘moeder’ en vergeleek hij haar met een roos. ‘Door jouw voorbeeld zijn wij, je zonen en dochters die snel bang zijn en wie het ontbreekt aan verstand, nu vervuld van moed en kracht’, schreef hij.
‘Wij hebben ervoor gekozen om tegelijkertijd dichter en parlementslid te zijn. We hopen dat we het juiste evenwicht kunnen vinden tussen die twee levenswijzen,’ zegt Tint Lwin tegen Myanmar Now.
Auteur: Phyo Thiha Cho
Vertaler: Nicolette Hoekmeijer
Myanmar Now Birma | www.myanmar-now.org
In 2015 opgericht met de steun van de Thomson Reuters Foundation, de organisatie die zich o.a. hard maakt voor mensenrechten en het vrije woord. Publiceert in het Engels en het Birmaans vanuit Rangoon, de voormalige hoofdstad, zeer openlijk over de ontwikkelingen en hervormingen in het land. De meeste journalisten die eraan verbonden zijn werkten voorheen in het buitenland.
Deze website gebruikt cookies. Door de site te gebruiken gaan we er vanuit dat je ze accepteert. OK
Manage consent
Over onze cookies
Deze website gebruiks cookies die de gebruikservaring verbeteren. De cookies die we als noodzakelijk categoriseren worden opgeslagen door je browser en zijn essentiëel voor een goede werking van de basisfuncties van deze website. We gebruiken ook third-party cookies die ons helpen te analyseren hoe deze website gebruikt wordt. Deze cookies kunnen ook voor marketingdoeleinden worden gebruikt. Ze worden alleen door je browser opgeslagen als je daar toestemming voor geeft.
Onze noodzakelijke cookies zijn essentiëel voor het goed functioneren van deze website. De basisfuncties en beveiliging van deze website zijn hiervan afhankelijk. Deze cookies slaan geen persoonlijke informatie op.
