De barrières worden naar verwachting 500 kilometer lang
De nieuwe extreemrechtse president, José Antonio Kast, bezocht maandag de noordelijke grens, waar hij volgens de Chileense nieuwssite El Mostrador ‘een indrukwekkend machtsvertoon’ liet zien. ‘Vandaag beginnen we de illegale migratie in te dammen,’ vertelde hij aan verslaggevers, met achter hem een graafmachine die een greppel aan het graven was nabij de grensovergang Chacalluta in Arica.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
El Mostrador meldt dat de aangescherpte grenscontrole, die maandag van start ging, ‘greppels, muren, elektrische hekken en militaire inzet combineert met technologische bewaking en een permanente politieaanwezigheid’. De grensbarrières zullen naar verwachting ongeveer 500 kilometer lang worden.
In de zwaarst getroffen gebieden is een avondklok ingesteld
Ten minste achttien mensen zijn omgekomen bij de bosbranden die sinds zaterdag woeden in de regio’s Ñuble en Biobío in het zuiden van Chili, volgens een voorlopige telling die zondag werd bekendgemaakt door president Gabriel Boric. ‘Vandaag hebben we een bevestigd dodental van achttien, maar we zijn er helaas zeker van dat dit aantal zal oplopen. We maken daarom een moeilijke periode door,’ aldus Boric.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Aangewakkerd door hoge temperaturen en harde wind hebben de vlammen al ‘meer dan 24.000 hectare’ verwoest en honderden huizen vernietigd, terwijl brandweerlieden zondagavond nog steeds ‘drieëndertig brandhaarden’ bestreden, meldt La Tercera. In de zwaarst getroffen gebieden is een avondklok ingesteld.
‘Dat zou een gigantisch probleem voor heel Latijns-Amerika oplossen’
José Antonio Kast, winnaar van de Chileense presidentsverkiezingen van afgelopen zondag, verklaarde dinsdag dat hij ‘elke situatie die een einde kan maken aan een dictatuur’ in Venezuela steunt, meldt Infobae.
De verkozen extreemrechtse leider werd gevraagd naar de mogelijkheid van buitenlandse interventie tegen het regime van Nicolás Maduro, tegen de achtergrond van de toenemende internationale druk – met name vanuit de Verenigde Staten – op Caracas.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Als een dergelijke actie zich zou voordoen, ‘zou dat een gigantisch probleem voor ons en voor heel Latijns-Amerika oplossen’, verklaarde hij vanuit Buenos Aires, waar hij op bezoek was bij de ultraliberale Argentijnse president Javier Milei.
Eerder deze week gaf ook de Venezolaanse oppositieleider María Corina Machado, die dit jaar de Nobelprijs voor de Vrede won, aan open te staan voor een Amerikaanse militaire interventie in haar land om president Nicolás Maduro af te zetten. ‘Ik zou graag zien dat de druk steeds verder wordt opgevoerd, zodat Maduro begrijpt dat hij moet vertrekken, dat zijn tijd voorbij is,’ zei ze in een interview.
De extreemrechtse kandidaat José Antonio Kast heeft zondag de tweede ronde van de presidentsverkiezingen met een ruime meerderheid gewonnen. Hij kreeg meer dan 58 procent van de stemmen, volgens de officiële resultaten. Zijn rivaal, de communistische activist Jeanette Jara, behaalde slechts ongeveer 42 procent van de stemmen, ‘het slechtste resultaat voor het progressieve kamp sinds de terugkeer naar de democratie in 1990’, aldus El País.
Kast, een 59-jarige advocaat die tijdens het referendum van 1988 voor het aanblijven van dictator Augusto Pinochet stemde, beloofde in zijn overwinningsrede ‘de eerbied voor de wet in alle regio’s in te voeren, zonder uitzonderingen of privileges’. Duizenden mensen gingen de straten van Santiago en andere steden in het land op om zijn overwinning te vieren, onder het geluid van claxons en het volkslied.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Volgens veel analisten breekt de triomf van de extreemrechtse kandidaat ‘met de traditionele ja/nee-tegenstelling van het referendum van 1988, die de Chileense politiek vanaf de democratische transitie tot op de dag van vandaag heeft gevormd’. La Tercera merkt op dat José Antonio Kast ‘de eerste gekozen president is die openlijk de dictatuur steunde’.
Ondanks zijn overweldigende overwinning ‘zal de nieuwe president geen parlementaire meerderheid hebben’ en zal hij daarom ‘akkoorden moeten sluiten om een aantal van de beloften die hij tijdens zijn lange campagne heeft gedaan, na te komen’, legt de Chileense krant uit.
De rechtervleugel kreeg ruim 50 procent van de stemmen
‘Tijdens de parlementsverkiezingen’ in Chili, die gelijktijdig met de eerste ronde van de presidentsverkiezingen op zondag werden gehouden, ‘werd duidelijk dat gematigde stromingen, zowel rechts als links, zijn verdrongen door radicalere vormen’, merkt El País op.
Rechtse partijen die verbonden zijn met de Chileense extreemrechtse presidentskandidaat José Antonio Kast, die het in december in een tweede ronde opneemt tegen zijn linkse rivaal Jeannette Jara, zullen volgens de officiële uitslag van de verkiezingen, die gericht waren op de vernieuwing van de Kamer van Afgevaardigden en de helft van de Senaat, een meerderheid in het parlement hebben.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
In de Kamer van Afgevaardigden wonnen rechts en extreemrechts 76 van de 155 zetels. Kasts Republikeinse Partij wordt de grootste partij in het Lagerhuis met 31 afgevaardigden; bij de vorige verkiezingen waren dat er 9. In de Senaat groeide de rechtse partij van één zetel in 2021 naar vijf. In het Hogerhuis zullen rechtse partijen 25 zetels bezetten, vergeleken met 23 voor linkse partijen.
De rechtervleugel, die zondag ook drie kandidaten uit verschillende politieke groeperingen naar voren schoof voor het presidentschap, kreeg ruim 50 procent van de stemmen. Volgens peilingen zal de ultraconservatief José Antonio Kast in de tweede ronde een overwinning behalen.
Chili is dinsdag getroffen door een gigantische stroomstoring die bijna het hele land in duisternis dompelde. Tegen 22.00 uur lokale tijd was ‘een kwart van de stroomvoorziening hersteld’ en de autoriteiten voorspelden dat de situatie woensdagochtend weer normaal zou zijn, schrijft La Tercera. De regering heeft de noodtoestand uitgeroepen en een avondklok ingesteld in grote delen van het land, vooral in de hoofdstad Santiago.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
De autoriteiten hebben uitgesloten dat er opzet in het spel was bij de storing, die vermoedelijk veroorzaakt is door technische mankementen. President Gabriel Boric hield ’s avonds een toespraak naar aanleiding van de stroomuitval. Daarbij was hij ‘zichtbaar boos’, aldus La Tercera. ‘We laten dit niet nog een keer gebeuren en we gaan harde maatregelen nemen tegen de bedrijven die in gebreke zijn gebleven,’ verklaarde hij.
Veroordeling vond bijna 50 jaar na moord op Jara plaats
In Chili zijn oud-soldaten van het Pinochet-regime eindelijk veroordeeld voor de moord op de populaire zanger Víctor Jara. Op maandag bevestigde het Chileense Hooggerechtshof de straffen die varieerden van acht tot vijfentwintig jaar gevangenisstraf voor zeven voormalige soldaten, tussen de leeftijden van drieënzeventig en vijfentachtig jaar. Zij waren schuldig bevonden aan het martelen en vervolgens vermoorden van dit icoon van de Latijns-Amerikaanse populaire muziek in 1973, zo meldt El País.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Bijna vijftig jaar na de moord op de zanger laat de zaak-Jara zien hoe lang het heeft geduurd in Chili om mensenrechtenschendingen tijdens de dictatuur van Pinochet te bestraffen, schrijft het Spaanse dagblad. Als lid van de Chileense Communistische Partij was Víctor Jara een fervent aanhanger van president Salvador Allende, die in 1970 de verkiezingen won en omver werd geworpen door een door de CIA gesteunde militaire staatsgreep op 11 september 1973.
Elke week pluist de redactie van 360 een actuele gebeurtenis voor je uit aan de hand van de internationale pers. Deze week kijken we naar Chili, waar de regering heeft aangekondigd de lithiumindustrie te nationaliseren. Wat betekent dat voor het land?
Dit artikel verscheen woensdag in de nieuwsbrief Buiten de grenzen, exclusief voor abonnees. Wil je elke week op de hoogte blijven? Neem dan een (proef)abonnement – al vanaf €4 per maand – op 360 Magazine en abonneer je op de nieuwsbrieven.
Waarom is lithium belangrijk?
‘Is lithium het nieuwe goud?’ kopte een studie inNature tien jaar geleden al. ‘Hoewel het al bijna twee eeuwen bekend is, komt lithium plotseling in het nieuws: het is het hoofdbestanddeel van de lithium-ionbatterijen die de volgende generatie elektrische voertuigen zullen aandrijven en zou daarom in deze eeuw even kostbaar kunnen worden als goud’, schreef de auteur. En hij zat er niet ver naast met zijn voorspelling: vanuit de hele wereld is er een enorme vraag naar de grondstof ontstaan.
En die vraag is niet aflatend: persbureauReutersschreef eerder dit jaar dat de huidige vraag naar verwachting tegen 2030 is vervijfvoudigd. De belangrijkste reden achter de toenemende vraag naar lithium is duurzaamheid. In alle landen proberen industrieën af te stappen van fossiele brandstoffen, en elektrische voertuigen en andere apparaten te voorzien van batterijen. Lithium is het belangrijkste bestanddeel van oplaadbare batterijen, en dat maakt het mineraal interessant voor veel bedrijven.
Pablo Altimiras, vicepresident van het Chileense lithiummijnbouwbedrijf SQM, omschreef de voordelen van lithium, een zeer licht materiaal, als volgt in een interview metPOLITICO: ‘Als het gaat om dingen die je moet verplaatsen, zoals een auto of een mobiele telefoon, betekent een groot bereik dat je veel energie moet opslaan, maar in een auto heb je maar beperkte ruimte. Je hebt dus iets heel lichts nodig, anders gebruik je veel energie om de auto te verplaatsen.’
Maar ook voor consumenten zijn de eindproducten (bijvoorbeeld elektrische auto’s) steeds populairder, aangezien er minder brandstofkosten bij een elektrische auto komen kijken en men een positieve bijdrage levert aan het klimaat door in een energiezuinige auto te rijden. Ook in Nederland: in 2021 was 11 procent van alle verkochte personenauto’s volledig elektrisch. In 2022 was dit al 26 procent. Maar terug naar Chili.
Bijna de helft van alle winbare lithiumreserves ter wereld liggen in Chili, en het Zuid-Amerikaanse land produceert ruim een kwart van alle lithium ter wereld, waardoor het na Australië de grootste lithiumproducent ter wereld is, zo schrijft de Chileense nieuwssiteEl Mostrador.Andere grote producenten zijn Canada, Bolivia en Argentinië.
Vrijwel alle lithiumwinning vindt plaats in het noorden van het land, in de kurkdroge Atacamawoestijn. Hier liggen grote zoutvlakten waaronder lithium wordt gewonnen. De lithiumwinning in Chili is vooralsnog geprivatiseerd en in handen van twee bedrijven: SQM, een Chileens bedrijf waarbij buitenlandse bedrijven – met name uit China – grote belangen hebben, en Albemarle, een mijnbouwbedrijf uit de Verenigde Staten.
Chili is een van de grootste lithiumproducenten, met een productie van 207.000 ton in 2022, schrijft de Chileense krantLa Tercera. Vanwege de toenemende vraag naar lithium – waarover later meer – nemen de prijzen voor het mineraal ook toe. In het vierde kwartaal van 2022 piekte de prijs van lithium met bijna 70.000 dollar voor een ton industriewaardige lithiumcarbonaat.
Vanzelfsprekend betekent dit goed nieuws voor de Chileense schatkist: de toenemende productie en de stijgende prijzen zorgen voor meer inkomsten. In 2022 exporteerde het Zuid-Amerikaanse land voor ruim 7,7 miljard dollar aan lithium, waardoor het mineraal na koperproducten het meest geëxporteerde product is in Chili, zo schrijft websiteEx-Ante. Dat zegt veel, want de fruit- en zalmindustrie zijn van oudsher zeer dominant in het land.
Vanwege de grote reserves in Chili staan andere landen in de rij om zaken te doen met het land. Naast landen als Zuid-Korea, China en Japan, waar het gros van het lithium naartoe gaat, probeert bijvoorbeeld ook de Europese Unie Chileense lithium te blijven importeren. In 2020 was al 80 procent van alle lithium die de EU invoerde afkomstig uit Chili. Om die handel vast te houden werd in december 2022 een reeds bestaand handelsakkoord tussen de EU en Chili vernieuwd om, zoalsFinancial Times schreef, Europa betere toegang tot Chileense mineralen te geven.
Chili heeft dus enorm veel lithium, het aanbod is groot, landen staan in de rij, de prijzen zijn hoog, alleen: een strategie voor deze omvangrijke en uitdijende lithiumindustrie ontbrak. En daar kwam vorige maand verandering in.
Op 20 april richtte de Chileense president Gabriel Boric zich via een televisietoespraak tot de natie en kondigde een grootscheepse transformatie aan van de lithiumindustrie. Hij is van planeen door de staat gerund lithiumbedrijf op te richten, dat middels een publiek-private samenwerking lithium zou gaan winnen, zo schrijft websiteEmol.
Buitenlandse bedrijven kunnen zich inkopen in het staatsbedrijf en zo bijdragen aan de nieuwe lithiumwinningstechnologieën die de regering wil inzetten om ‘de impact op de ecosystemen van de zoutvlakten tot een minimum te beperken’. Ook wil de president de inheemse gemeenschappen die in de Atacamawoestijn wonen, laten meeprofiteren en verder ook in Chili eindproducten, zoals batterijen, gaan vervaardigen, in plaats van het ruwe materiaal naar het buitenland te sturen.
Minister van Mijnbouw Marcela Hernando gaf in een interview met Bloomberg overigens aan dat het niet om een nationalisering ging. Volgens haar worden bestaande contracten (SQM tot 2030, Albemarle tot 2043) gewoon gerespecteerd en is lithium, omdat het in de grondwet als Chileens wordt omschreven, al van de staat. Volgens haar gaat het om een betere herverdeling van de inkomsten, waardoor heel Chili kan profiteren, en een manier om betere controle op de impact op het milieu te hebben. Lithiummijnbouw is immers, zoals alle soorten mijnbouw, behoorlijk schadelijk.
Het milieu, de inheemse gemeenschappen, meer inkomsten voor de staat en de ontwikkeling van eindproducten: de redenen voor de nationalisering zijn dus duidelijk. Maar ondanks de plannen van Gabriel Boric is nog niets zeker. Het Chileense parlement moet nog stemmen over de plannen en gezien de huidige verdeeldheid in de Chileense politiek kan een akkoord een moeilijk verhaal worden.
Migranten die weg willen uit Chili worden niet toegelaten in Peru
Aan de grens tussen Peru en Chili is sprake van een groeiende crisissituatie nu een toenemend aantal Venezolaanse migranten probeert terug te keren vanuit Chili richting Venezuela, meldt La Tercera. Peru riep woensdag de noodtoestand uit vanwege de migratiecrisis aan de grens, die als gevolg heeft dat migranten niet worden toegelaten tot Peru.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Tientallen Venezolanen zitten daardoor vast in het grensgebied, dat midden in de Atacamawoestijn ligt, waar het overdag zeer heet is en ’s nachts afkoelt tot onder het vriespunt. Onder de gestrande migranten zouden vrouwen en kinderen zijn. De Chileense regering heeft de Peruaanse ambassadeur op het matje geroepen.
Dat veel Venezolaanse migranten ervoor kiezen om te vertrekken uit Chili heeft te maken met problemen bij de migratiedienst in het Zuid-Amerikaanse land. Vanwege de grote aantallen migranten die de afgelopen jaren naar Chili zijn gekomen, duurt het lang voordat nieuw aangekomen migranten een visum bemachtigen, waardoor ze geen contract kunnen krijgen, geen woning kunnen huren of bankrekening kunnen openen.
Het Chileense parlement heeft dinsdag een wet goedgekeurd die de arbeidstijd verkort van vijfenveertig naar veertig uur per week, bericht El País. De aanpassing wordt in de komende vijf jaar geleidelijk ingevoerd.
Chili voegt zich bij Ecuador en Venezuela, de enige andere Latijns-Amerikaanse landen met een veertigurige werkweek. In Argentinië, Bolivia, Colombia, Costa Rica, Mexico, Nicaragua, Panama, Paraguay en Peru duurt de werkweek nog achtenveertig uur, en in Brazilië vierenveertig uur.
‘Tijdens de bespreking van het wetsvoorstel heeft de regering toegegeven op verschillende punten die verband houden met arbeidsflexibiliteit’, aldus El Pais. In het bijzonder zal de nieuwe wet ‘in overleg met werknemers de invoering van vierdaagse ploegendiensten (tien uur per dag) met drie vrije dagen’ mogelijk maken. Over de verkorting van de werkweek is zes jaar gediscussieerd met vakbonden en werkgeversorganisaties.
Een onbekend aantal van de mysterieuze stenen beelden op Paaseiland is door een brand getroffen, aldus de Chileense staatssecretaris voor cultureel erfgoed. Een deel van de schade zou onherstelbaar zijn, meldt BBC.
Paaseiland heeft bijna duizend van deze megalieten, bekend als moai. Ze hebben grote hoofden en zijn over het algemeen ongeveer 4 meter hoog. Ze werden meer dan vijfhonderd jaar geleden uitgehouwen door een Polynesische stam.
‘De moai zijn totaal verkoold’
De brand, die maandag uitbrak, trof ‘bijna 60 hectare’, twitterde Carolina Pérez Dattari, ambtenaar cultureel erfgoed. Het vuur zou opzettelijk zijn aangestoken en woedt rond de vulkaan Rano Raraku op Paaseiland, een gebied dat op de UNESCO-werelderfgoedlijst staat. De burgemeester van het eiland, Pedro Edmunds, vertelde lokale media: ‘De schade veroorzaakt door het vuur kan niet ongedaan worden gemaakt.’
De leider van de Ma’u Henua-gemeenschap, die het nationale park beheert, omschreef de schade als ‘onherstelbaar en met gevolgen die verder gaan dan je met het oog kan zien’. ‘De moai zijn totaal verkoold’, zei Ariki Tepano via de officiële sociale mediapagina’s van organisatie.
Deze website gebruikt cookies. Door de site te gebruiken gaan we er vanuit dat je ze accepteert. OK
Manage consent
Over onze cookies
Deze website gebruiks cookies die de gebruikservaring verbeteren. De cookies die we als noodzakelijk categoriseren worden opgeslagen door je browser en zijn essentiëel voor een goede werking van de basisfuncties van deze website. We gebruiken ook third-party cookies die ons helpen te analyseren hoe deze website gebruikt wordt. Deze cookies kunnen ook voor marketingdoeleinden worden gebruikt. Ze worden alleen door je browser opgeslagen als je daar toestemming voor geeft.
Onze noodzakelijke cookies zijn essentiëel voor het goed functioneren van deze website. De basisfuncties en beveiliging van deze website zijn hiervan afhankelijk. Deze cookies slaan geen persoonlijke informatie op.
