De Duits-Koreaanse filosoof Byung-Chul Han biedt in Vita contemplativa een krachtig alternatief voor het westerse ideaal van voortdurende activiteit en in Vilhelms kamer ontmaskert de Deense schrijver Tove Ditlevsen het huwelijk als een loopgravenoorlog waar de liefde niet kan overwinnen. Deze top 5 is samengesteld door de redactie van 360.
Deze (en andere) titels zijn hier direct online te bestellen.
Vita Contemplativa
Byung-Chul Han
De Duits-Koreaanse filosoof Byung-Chul Han biedt in Vita contemplativa een krachtig alternatief voor het westerse ideaal van voortdurende activiteit (‘Vita activa’). Inactiviteit is bij Han geen leegte of luiheid, maar een creatief en onafhankelijk vermogen — een bron van vrijheid, schoonheid en levenskunst.
The Question of Palestine
Edward W. Said
Deze heruitgave van toont Edward Saids scherpe analyse en blijvende inzet voor rechtvaardigheid en empathie. Zijn visie op de Palestijnse kwestie, oorspronkelijk verschenen in 1978, blijft urgent en relevant, nu meer dan ooit, en legt de fundamenten voor kritisch denken over kolonialisme, macht en bevrijding.
Oefeningen in nederigheid
Gamal Fouad
Gamal Fouad, zoon van een Egyptische vader en een Nederlandse moeder, merkt dat segregatie er in Nederland niet minder op is geworden. Alleen al de verbazing over dat zijn grootouders in een Japans interneringskamp hebben gezeten – alsof dat door zijn Arabische achtergrond niet mogelijk is.
Mijn naam is Emilia del Valle
Isabel Allende
In het San Francisco van 1866 bevalt een Ierse non, bezwangerd door Chileense aristocraat, van een dochter genaamd Emilia del Valle. Emilia wil schrijven maar moet daarbij de maatschappelijke normen van die tijd trotseren. Totdat ze verslag mag doen van een driegende burgeroorlog in Chili.
Vilhelms kamer
Tove Ditlevsen
In Vilhelms kamer ontmaskert de Deense schrijver Tove Ditlevsen het huwelijk als een loopgravenoorlog waar de liefde niet kan overwinnen. Maar na twintig jaar van aantrekken en afstoten lijkt hun huwelijk finaal te knappen wanneer Vilhelm daadwerkelijk zijn biezen pakt om er met zijn zoveelste minnares vandoor te gaan en zijn kamer leeg komt te staan.
In het geprezen debuut Oroppa onthult Safae el Khannoussi wat machtige mensen kan drijven tot daden die ze voorheen ondenkbaar achtten en in Gelijkheid werpen Thomas Piketty en Michael J. Sandel een kritische blik op de oorzaken van de toenemende ongelijkheid. Deze top 5 is samengesteld door de redactie van 360.
Deze (en andere) titels zijn hier direct online te bestellen.
Een hogere liefde
Albert Camus
De grote Franse auteur weerlegt in vier brieven het verwijt van een Duitse vriend dat hij zijn land niet liefheeft. Camus verdedigt een rechtvaardige, kritische liefde voor Europa tegenover blind nationalisme. Actueel en krachtig, met een inleiding van Bas Heijne.
Crumb
Dan Nadel
De eerste biografie over cartoonist Robert Crumb is het verhaal van een rijk en complex leven in de voorhoede van de underground en de popcultuur van het naoorlogse Amerika. Crumbs radicaal openhartige en minutieuze cartoons en strips waren van invloed op generaties lezers en striptekenaars.
Oroppa
Safae el Khannoussi
Geprezen debuut over hoe macht mensen dingen kan laten doen waarvan ze niet wisten dat ze ertoe in staat waren. En over degenen die weigeren deel te nemen aan dat systeem. Van Amsterdam tot Parijs, van Tunis tot Casablanca hebben ze levens opgebouwd, achtervolgd door spoken uit het verleden.
Gelijkheid
Thomas Piketty & Michael J. Sandel
In hun onderzoek naar de oorzaken van groeiende ongelijkheid bieden Piketty en Sandel niet alleen scherpe analyses, maar ook hoopvolle en inspirerende voorstellen voor een eerlijkere samenleving. Een onmisbaar werk voor wie streeft naar rechtvaardigheid.
Achtung Europa!
Thomas Mann
In vlijmscherpe essays uit de jaren dertig waarschuwt Mann voor het opkomende fascisme. Het boek verscheen nadat Mann in zelfgekozen ballingschap naar de VS was geëmigreerd. Een krachtige, visionaire verdediging van democratie en rechtsstaat, met een voorwoord van Arnon Grunberg.
Richard Sennett onderzoekt in De Performer de betekenis van theater in ons dagelijks leven en Russell Shorto laat in De geboorte van New York zien hoe de Nederlandse handelsgeest en Engelse ambities samenkwamen en de basis legden voor een wereldstad. Deze top 5 is samengesteld door de redactie van 360.
Deze (en andere) titels zijn hier direct online te bestellen.
Een oefening in leven
Pablo M. Lamberti
Voor antieke filosofen was denken niet genoeg; filosofie was een manier van leven en moest als ambacht worden uitgeoefend. Lamberti laat zien hoe klassieke wijsgeren met concrete oefeningen hun idealen nastreefden, en hoe ook wij deze praktijken kunnen toepassen. Want zonder oefening geen meesterschap.
De geboorte van New York
Russell Shorto
Shorto onthult hoe Nederland Nieuw-Amsterdam verloor. Niet door oorlog, maar door slimme onderhandelingen van het rivaliserende zeventiende-eeuwse Engeland. Dit verhaal laat zien hoe de Nederlandse handelsgeest en Engelse ambities samenkwamen en de basis legden voor een wereldstad.
De Perfomer
Richard Sennett
Sennett onderzoekt de betekenis van theater in ons dagelijks leven. Hij verbindt kunst, rituelen en politiek, en toont hoe performers – van priesters tot acteurs – barrières doorbreken en met hun expressie en verhalen de samenleving beïnvloeden.
De wind vindt altijd zijn weg
Sholeh Rezazadeh
Boekenweekdichter Sholeh Rezazadeh maakte een poëtische treinreis door Iran, vervuld met verwondering over het landschap en haar eigen toekomst als schrijver. Tijdens haar reis ontmoet ze medereizigers die haar een nieuw perspectief geven op Iran.
De sleutels van het huis
Sami al-Ajrami
Dit boek is een kroniek van een immense tragedie, van het dagelijks leven in de door bommen vernielde Gazastrook, maar ook een intiem portret van een familie die het drama van de oorlog aan den lijve meemaakt.
Pankaj Mishra zet opnieuw het westerse zelfbeeld op z’n kop in De wereld na Gaza en Zeinab Badawi duikt in het verleden van haar geboortecontinent in Een Afrikaanse Geschiedenis. Deze top 5 is samengesteld door de redactie van 360.
Deze (en andere) titels zijn hier direct online te bestellen.
De wereld na Gaza
Pankaj Mishra
Pankaj Mishra zet opnieuw het westerse zelfbeeld op z’n kop in De wereld na Gaza. Om de verschillende reacties op de oorlog in het Midden-Oosten te begrijpen moeten we kijken naar de perspectieven van de meerderheid van de wereldbevolking, aldus Mishra.
De kleur van dingen
Martin Panchaud
Een grafisch hoogstandje: personages in de vorm van cirkels, geproduceerd met behulp van grafische computersoftware, volledig van bovenaf en zonder perspectief getekend. Een avontuurlijk verhaal vol donkere humor en filosofische passages.
Alles over liefde
Bell Hooks
In dit provocerende en dieppersoonlijke werk schetst Bell Hooks een nieuwe ethiek voor onze liefdeloze samenleving – een gepolariseerde samenleving, aldus Hooks, waarin het niet ontbreekt aan romantiek, maar aan zorg, mededogen en gemeenschap.
Een Afrikaanse geschiedenis
Zeinab Badawi
Vergeet wat je weet over het continent Afrika. Badawi duikt in het verleden van haar geboortecontinent, de wieg van de mensheid. Ze vertelt de geschiedenis vanuit het perspectief van Afrikaanse wetenschappers, van ver vóór de westerse kolonisatie. Met als resultaat een nieuwe, inclusieve geschiedenis van het vroegst bewoonde continent van de wereld.
Over vrijheid
Timothy Snyder
Vrijheid is de kern van onze westerse wereld, maar we zijn uit het oog verloren wat het betekent, met crisis als resultaat. Op basis van het werk van filosofen en politieke dissidenten, gesprekken met hedendaagse denkers, zijn eigen ervaringen en reportages uit onder meer Oekraïne beschrijft Snyder wat er nodig is voor een toekomst waarin wij en de generaties na ons kunnen floreren.
Shoe Dog vertelt het verhaal van de oprichter van Nike, Phil Knight, die in 1964 met slechts 1200 dollar het bedrijf Blue Ribbon Sports oprichtte & meer boekentips in deze top 5 non-fictie, aangeraden door 360 en Athenaeum Boekhandel.
Boulanger!
John-Alexander Janssen
Boulanger! vertelt het levensverhaal van Georges Boulanger, een Franse generaal die in de negentiende eeuw als anti-establishmentkandidaat een populistische beweging leidde. Zijn opkomst en verval markeren een belangrijk hoofdstuk in de geschiedenis van het populisme in het fin de siècle.
Einstein in tijd en ruimte
Samuel Graydon
Deze originele en toepasselijke benadering van Albert Einstein is opgedeeld in 99 deeltjes die variëren van wetenschappelijke theorieën tot persoonlijke aspecten, zoals Einsteins FBI-dossier en zijn buitenhuwelijkse escapades. Het boek schetst een compleet beeld van de beroemde natuurkundige.
Shoe Dog
Phil Knight
Shoe Dog vertelt het verhaal van de oprichter van Nike, Phil Knight, die in 1964 met slechts 1200 dollar het bedrijf Blue Ribbon Sports oprichtte. Het boek beschrijft de opkomst van het merk Nike, van de naamgeving tot het iconische logo, en de weg naar succes.
Odyssee
Stephen Fry
In Odyssee hervertelt Stephen Fry met de van hem bekende humor en flair het beroemde epos van Homerus. We volgen Odysseus’ tienjarige reis, vol monsters, godinnen en goddelijke vloeken, terwijl hij probeert terug te keren naar zijn vrouw Penelope op Ithaka.
Het absurde universum
Patrick Chatelion Counet
Patrick Chatelion Counet onderzoekt hoe wetenschap vastloopt bij het begrijpen van de ongrijpbare werkelijkheid. Hij betoogt dat wetenschappelijke theorieën steeds absurder worden en pleit voor een kritische benadering waarin het mysterie van het onverklaarbare wordt omarmd.
De nieuwe cultuur is een therapeutische cultuur en de gevolgen zijn desastreus, schrijft Christofer Lasch in De cultuur van het narcisme & meer boekentips in deze top 5 non-fictie, aangeraden door 360 en Athenaeum Boekhandel.
Uit de schaduw
Frank Trentmann
Uit de schaduw vertelt het dramatische verhaal van de twintigste-eeuwse Duitse geschiedenis. Zelden werd de buitengewone morele tweestrijd van een land zo helder in beeld gebracht: schuld versus wiedergutmachung, rijkdom versus welzijn; tolerantie versus racisme; mededogen versus medeplichtigheid.
De cultuur van het narcisme
Christopher Lasch
De nieuwe cultuur is een therapeutische cultuur. Geestelijke en lichamelijke gezondheid zijn het grote doel. Iedereen moet zich prettig voelen. Te sterke emotionele bindingen zijn verboden, alle mogelijkheden moeten open blijven. De gevolgen zijn desastreus.
De vlam van een kaars
Gaston Bachelard
Vroeger, in een verleden dat door de mijmeringen zelf vergeten is, gaf de kaarsvlam de wijzen stof tot nadenken; zij zette de solitaire filosoof aan tot eindeloos veel overpeinzingen. ‘Er is niemand die zo schrijft als Bachelard.’ – vertaler Nicolaas Matsier over Gaston Bachelard, schrijver en filosoof.
De Russische afschrikmethode
Dmitry Adamsky
Adamsky, expert op het gebied van militaire strategie, toont op een toegankelijke wijze hoe Rusland zijn militaire en strategische kundigheid inzet om vriend en vijand af te schrikken, en hij biedt een inkijkje in de historische, culturele en psychologische factoren die deze aanpak zo uniek maken.
Vrijheid
Angela Merkel
Naast haar dagelijks leven als kanselier beschrijft Merkel de dramatische dagen en nachten dat ze in Berlijn, Brussel en elders beslissingen met grote impact moest nemen. Ze laat zien welke betekenis persoonlijke gesprekken kunnen hebben – en welke grenzen er zijn.
In Hoop benadrukt Philipp Blom de noodzaak van hoop in het streven naar een betere en duurzamere toekomst.& meer boekentips in deze top 5 non-fictie, aangeraden door 360 en Athenaeum Boekhandel.
Het beest Amerika
Jill Lepore
Amerika is in het afgelopen decennium ingrijpender veranderd dan in de vijftig jaar daarvoor. Het land staat voor een cruciale fase in zijn geschiedenis. In twintig briljante beschouwingen ontrafelt Jill Lepore de tumultueuze troebelingen waaraan de VS ten prooi zijn gevallen, in de politiek en daarbuiten.
Hoe we breken
Vincent Deary
Tegenslagen horen bij het leven. Maar als er te veel dingen tegelijk misgaan, of als we te maken krijgen met langdurige perioden van onzekerheid, breken we. Gelukkig zijn we ook gemaakt om de turbulentie van het leven aan te kunnen. Vaak is verandering de manier om hiermee om te gaan.
Atlas van de noordelijke mythologie
Jean-Baptiste Rendu
De oude volkeren uit het Noorden vatten het heelal op als een immense boom waaruit zich negen werelden vertakken. Hun mythische universum wordt bevolkt door reuzen, goden, dwergen en helden en die de zielen van gestorven krijgers meevoeren naar het Walhalla.
Duizend draadjes
Neneh Cherry
In deze zeer persoonlijke memoires kijkt Neneh Cherry terug op haar hoogte- en dieptepunten, de vriendschappen en liefdes, en de verslavingen en trauma’s die haar als vrouw en kunstenaar hebben gevormd. Een ontroerend werk over muziek, identiteit, feminisme en de waarde van menselijke verbinding.
Hoop
Philipp Blom
Vandaag de dag zou de behoefte aan hoop ons ertoe moeten aanzetten een zinvol leven te leiden door doelen na te streven voor een betere wereld: rechtvaardigheid bijvoorbeeld, of duurzaamheid. Philipp Blom stelt een verstandige houding ten opzichte van de wereld voor, die meer dan ooit nodig is.
In Patriot herinnert Aleksej Navalny ons aan de waarde van vrijheid en roept hij op om zijn strijd voort te zetten & meer boekentips in deze top 5 non-fictie, aangeraden door 360 en Athenaeum Boekhandel.
Patriot
Aleksej Navalny
Navalny’s laatste brief aan de wereld is geschreven met passie, humor, oprechtheid en moed. Het is een ontroerend verhaal van zijn laatste jaren, die hij doorbracht in de wreedste gevangenis ter wereld. Het herinnert ons eraan waarom de principes van individuele vrijheid zo fundamenteel zijn, en het is tevens een oproep om door te gaan met het werk waarvoor hij zijn leven heeft gegeven.
Co-intelligentie
Ethan Mollick
Wat betekent AI voor onze banen, ons dagelijks leven en de toekomst van de mensheid? Witte Huis-adviseur en hoogleraar Ethan Mollick schreef een genuanceerd en praktisch verhaal met de boodschap: werk samen met AI en doe je voordeel met de co-intelligentie die dan ontstaat.
Feel-good productiviteit
Ali Abdaal
Met inspirerende verhalen en veel praktische, uitvoerbare technieken helpt Abdaal je om Feel-Good Productiviteit in je leven te integreren. Zo laat hij zien hoe je met slimme trucs saaie klussen leuk kan maken en hoe je nieuwsgierigheid en avontuur centraal kan stellen. En dat andere mensen helpen energie geeft.
Waarom we sterven
Venki Ramakrishnan
Nobelprijswinnaar Venki Ramakrishnan onderzoekt de biologie achter veroudering, en welke mogelijkheden er zijn om dat proces te manipuleren. Of dient de dood misschien een noodzakelijk biologisch doel? Welke prijs betalen we voor onze pogingen om eeuwig te leven?
De Bijbel
Bruce Gordon
Al eeuwenlang is de Bijbel een uiting van identiteiten en overtuigingen, maar ook een bron van verzet, verdeeldheid en geweld. Bruce Gordon laat de levensloop van de Bijbel zien en de uitwerking ervan tot in de verste uithoeken van de aarde.
The age of destroying is een treffend citaat van Virginia Woolf dat weergeeft hoe verwoestend een moeder-dochterrelatie kan zijn, met alle gevolgen voor verdere vriendschappen en relaties & meer boekentips in deze top 5 non-fictie, aangeraden door 360 en Athenaeum Boekhandel.
Yellow Submarine
Jón Kalman Stefánsson
Origineel en fantasievol verhaal dat de lezer meesleurt in de unieke gedachtewereld van een zevenjarig jongetje. Hij leest het Oude Testament, brengt in zijn fantasie The Beatles weer bij elkaar, praat met God en sluit vriendschappen met de doden in het onherbergzame decor van de IJslandse natuur.
The age of destroying
Pauline Peyrade
Door de heldere toon is The age of destroying geen loodzwaar boek geworden, al zijn sommige passages huiveringwekkend. De titel is een treffend citaat van Virginia Woolf dat weergeeft hoe verwoestend een moeder-dochterrelatie kan zijn, met alle gevolgen voor verdere vriendschappen en relaties.
De toewijding van verdachte X
Keigo Higashino
Aflevering uit de Galileo-serie, waarin een briljante natuurkundige samenwerkt met de politie om complexe misdaden op te lossen. Alle clichés zijn van toepassing, zoals ‘ingenieus’, ‘briljante plotwendingen’, ‘niets is wat het lijkt’ en ‘pageturner’. Maar dan louter in de positieve zin van het woord.
Kiezels
Judith Hermann
In dit prachtig uitgegeven en goed vertaalde boek reflecteert Judith Hermann zigzaggend op haar leven: haar vriendschappen, ouders, therapie, schrijverschap en eenzaamheid. Grote thema’s allemaal, dat wel. Maar je blijft ongemerkt aan haar lippen hangen.
Kip op je kop
Jowi Schmitz
De vader van Romeo wordt niet meer beter en dat is heel verdrietig. Romeo wil iets verzinnen waar zijn vader blij van wordt: met hem op reis gaan bijvoorbeeld, naar de woestijn waar hij zo gelukkig was. Met hulp van zijn buurmeisje Tobi gaat dit bijna lukken.
Debbie Joffe Ellis biedt in Hoe knuffel je een stekelvarken? praktische tips en strategieën voor het verbeteren van je communicatie met prikkelbare mensen in je leven & meer boekentips in deze top 5 non-fictie, aangeraden door 360 en Athenaeum Boekhandel.
Hoe knuffel je een stekelvarken?
Debbie Joffe Ellis
In dit boek vind je praktische tips, inzichten en strategieën voor een soepele omgang met de prikkelbare personen in jouw leven. Of het nu je baas, ouder, kind of partner is: na het lezen van dit boek heb je meer begrip voor hun gevoelens, beweegredenen en triggers, en praktische handvatten om jullie band en communicatie te verbeteren. Zo leer je anderen (en jezelf!) onvoorwaardelijk te accepteren, gewoon zoals ze zijn.
Hoe worden we humaan?
Johann Gottfried Herder
Hoe worden we humaan? Door eerst maar eens af te rekenen met het inhumane. Geen achttiende-eeuwse denker gaat zo principieel en verontwaardigd tekeer tegen het kolonialisme, racisme en het idee van de Europese superioriteit als Johann Gottfried Herder. Hij was een leerling van Immanuel Kant, maar bekritiseerde diens rassenleer. Hij raakte bevriend met Goethe, die aan zijn romanfiguur Faust trekken van de expressieve Herder meegaf. In dit boek vinden we de belangrijkste fragmenten uit Herders geschriften in vertaling van Pieter Ippel, die de teksten ook inleidt. De fragmenten komen onder meer uit Herders meerdelige wereldgeschiedenis. Daarin beschrijft hij — en dat is revolutionair voor zijn tijd — alle volkeren als gelijkwaardig. De geschiedenis beweegt langzaam maar zeker richting humaniteit.
Goed ruziemaken
John Gottman
Aan de hand van tientallen jaren onderzoek en overtuigende praktijkverhalen laten de Gottmans zien dat we allemaal een unieke conflictstijl hebben, die voortkomt uit onze opvoeding en vorige relaties. Goed ruziemaken helpt stellen om niet meer tegenover elkaar te staan maar een gezamenlijke aanpak te kiezen: om te kalmeren, verbonden te blijven en elkaar echt te begrijpen. Zelfs koppels die gevangen zitten in conflicten zijn zo in staat te herstellen en de weg naar elkaar terug te vinden.
Generatie angststoornis
Jonathan Haidt
In dit boek ontwaart de sociaalpsycholoog Jonathan Haidt een pijnlijke paradox: terwijl we onze kinderen in de fysieke wereld meer en meer beschermen, laten we ze in de digitale wereld vogelvrij. Haidt laat zien dat deze ontwikkeling en de opkomst van de iPhone en sociale media hebben geleid tot een enorme stijging in het aantal mentale problemen onder tieners en jongeren. Denk hierbij vooral aan klachten als angststoornissen, depressies en zelfmutilatie. De effecten op de sociale en neurologische ontwikkeling van kinderen zijn schrikbarend. Haidt legt uit waarom sociale media meisjes meer schaden dan jongens en waarom jongens zich terugtrekken uit de echte wereld naar de virtuele wereld, met rampzalige gevolgen voor henzelf, hun families en de samenleving.
Boerencultuur
Patrick Joyce
Zesduizend jaar vormde de wereld van de boeren de ruggengraat van de menselijke geschiedenis. Door verstedelijking, industrialisatie en de klimaatcrisis dreigt nu de eeuwenoude kennis van het land verloren te gaan. Dit boek laat ons een rijke en complexe boerencultuur ontdekken: tradities, wijsheden, vieringen en opstanden, in heel Europa, van de negentiende eeuw tot nu. Joyce vertelt bijzondere verhalen over o.a. zijn Ierse familie, en analyseert hoe het boerenleven in de hedendaagse cultuur wordt herinnerd – en verkeerd wordt herinnerd.
Volgens Anton Jäger bevinden we ons in het tijdperk van hyperpolitiek, zoals beschreven in zijn gelijknamige boek, waarin digitale eenzaamheid ervoor zorgt dat mensen niet langer betrokken zijn bij het politieke proces & meer boekentips in deze top 5 non-fictie, aangeraden door 360 en Athenaeum Boekhandel.
De grote golf – Michiko Kakutani
Pullitzerprijswinnaar en gevreesd literair recensent Kakutani maakt in De Grote golf – een verwijzing naar Hokusais bekende houtsnede – een scherpe analyse van het chaotische en vaak surrealistische politieke en culturele klimaat waarin de Verenigde Staten zich bevinden.
Een probleem uit de hel – Samantha Power
Aan de hand van voorbeelden maakt Power inzichtelijk waarom de internationale gemeenschap zo vaak heeft gefaald. Deze klassieker over Amerika, het Westen en het tijdperk van de genocide verscheen onlangs in vertaling bij Uitgeverij Pluim.
Een doolhof vol verdwaalden – Amin Maalouf
Maalouf schreef een groots historisch fresco dat een literair licht werpt op wat er op het spel staat in de wereld en op de vreemde paradoxen van onze tijd. Alleen het erkennen van een collectieve morele en politieke dwaling kan een nieuwe tragedie voorkomen.
Hyperpolitiek – Anton Jäger
Volgens de Vlaamse historicus Anton Jäger bevinden we ons in het tijdperk van de hyperpolitiek. Alleen laat die opwinding zich zelden vertalen in collectieve daden. Dat is volgens hem het gevolg van digitale eenzaamheid, waardoor mensen niet langer betrokken zijn bij het politieke proces.
Van Peking naar Parijs – Kassia St Clair
Een waargebeurd verhaal over een autorace van Peking naar Parijs in 1907. Terwijl de auto’s en de bestuurders het Euraziatische continent oversteken, maak je kennis met geopolitieke en technologische ontwikkelingen zoals de aanstaande Russische revolutie en de komst van de telegraaf en de automobiel.
In Come together laat Emily Nagoski zien dat bepaalde mythes over seks (zoals dat de kwaliteit van seks afneemt naarmate de relatie langer duurt) niet waar zijn & meer boekentips in deze top 5 non-fictie, aangeraden door 360 en Athenaeum Boekhandel.
Parijs nu – Simon Kuper
Parijs raakt steeds meer geglobaliseerd en gegentrificeerd. De dominante rol van de elite is aan het veranderen. De stad ontvouwt zich verder de 21e eeuw in. Simon Kuper laat je voorbij de Eiffeltoren, de musea en de boulevards het echte Parijs zien.
Leven zonder je masker – Ellie Middleton
In hapklare stijl deelt Ellie Middleton haar kennis en ervaring op het gebied van mentale gezondheid, zelfdiagnose en je staande houden op je werkplek en in je vriendenkring. Met als doel dat we neurodivergentie beter leren begrijpen.
De kathedralenbouwers – Georges Duby
Het standaardwerk van Georges Duby, nu in de allermooiste fullcolouruitgave ooit. De kathedralenbouwers is hét – alomgeprezen – meesterwerk over ontwikkelingen in de middeleeuwse kunst in Europa.
Kernoorlog – Annie Jacobsen
Noord-Korea stuurt een atoombom af op het hart van de VS. Binnen 24 minuten zal de bom de halve aardbol afleggen en het einde van de wereld inluiden. Het bloedstollende scenario is hypothetisch, maar helaas allesbehalve fictief.
Come Together – Emily Nagoski
Nagoski laat ons zien dat bepaalde mythes die ons zijn voorgehouden (dat seks in het begin van een relatie het best is en afneemt naarmate de relatie langer duurt) niet waar zijn. Het gaat er bovendien niet om hoe vaak we het doen, het gaat erom of je de seks die je hebt fijn vindt.
360 kiest een aantal door de buitenlandse pers beschreven concerten, voorstellingen, boeken, films en exposities die naar Nederland of België komen, of online te vinden zijn.
Een film die nederig maakt
In Ben Trong Vo Ken Vang draait alles om de ziel
FILM | Een oude dame, door haar familie weggezet als seniel, kan over de grootste wijsheid beschikken. Dat is een van de boodschappen van de film Ben Trong Vo Ken Vang (‘Binnen in de gouden cocon’) van de Vietnamese regisseur Pham Thiên Ân, in het Engels vertaald als Inside the Yellow Cocoon Shell. ‘Zielen zijn kwetsbaar,’ zegt de oude dame. ‘Ze zijn licht. Als ze de stank van de aarde inademen, lijden ze. Maar het meest triest voor ze is nog dat ik moet terugkeren naar dit lichaam.’ Bij de woorden van deze oude dame kreeg de recensent van de Vietnamese site Saigoneer tranen in de ogen. ‘Misschien omdat ze weerspiegelden wat mijn eigen ba ngoai [grootmoeder van moederskant] geloofde, namelijk dat als iemand ooit naar deze wereld zou kunnen terugkeren nadat hij deze heeft verlaten, dat misschien is om anderen verdriet te besparen.’
De hoofdpersoon van Inside the Yellow Cocoon Shell vangt na de dood van zijn schoonzus haar vijfjarige zoontje op, met wie hij op zoek gaat naar zijn broer, die al jaren wordt vermist. Vanuit Ho Chi Minh reizen ze naar een provincie die ‘bergachtig [is] en gehuld in mist’. Tijdens zijn odyssee plaatst Thien steeds meer vraagtekens bij de man die hij is geworden, ‘bezorgd en ontevreden, in strijd met de katholieke religie waarmee hij opgroeide’. Op hem is de metafoor van de pop sterk van toepassing. ‘De gouden cocon is (…) het vleselijke omhulsel dat mensen naar onrust en chaos leidt, op zoek naar fortuin en succes. In de cocon bevindt zich de pop, die de ziel van elke per- soon symboliseert’, analyseert Viet Nam News. ‘De hoofdpersoon is een vergeten ziel die diep vanbinnen worstelt om zichzelf te transformeren, om uit de cocon van verleidingen en sociale vooroordelen te komen, om een nieuwe en authentieke mens te worden.’ De naam van de verloren broer, Tam, betekent toepasselijkerwijs ‘ziel’.
De naam van de verloren broer, Tam, betekent toepasselijkerwijs ‘ziel’
De Saigoneer-recensent spreekt van een ‘trage, meanderende film, meditatief, mysterieus’, met typisch Vietnamese toon, sfeer en landschappen. Mede dankzij het mooie camerawerk kun je je ratio volgens hem tijdens het kijken van de drie uur durende film ‘op een laag pitje zetten en jezelf laten gaan (…) De film dwong mij tot nederigheid jegens sterkere krachten, bekend en onbekend, zichtbaar en onzichtbaar.’
Door Laura Weeda
Schuldenaars versus klimaatactivisten
Onevenwichtige maar charmante Franse komedie
FILM | Met Intouchables en Hors normes bewezen Olivier Nakache en Éric Toledano prima overweg te kunnen met gevoelige sociale thema’s als racisme en ongelijke kansen. In hun nieuwe speelfilm Une année difficile plaatst het Franse regisseursduo ditmaal persoonlijke geldproblemen tegenover zorgen om klimaatverandering. Het verhaal draait om Albert en Bruno, twee aan lager wal geraakte dertigers die in hun zoektocht naar duistere dealtjes en makkelijk geld verdienen, verzeild raken tussen militante milieuactivisten. Daar valt Albert als een blok voor actieleidster Cactus, met alle komische en romantische verwikkelingen van dien.
Robert Daniels van Screen Daily houdt het op ‘een simpele screwballcomedy’ die wordt gekenmerkt door ‘de zorgwekkende leegheid van de personages’. Volgens hem doen hoofdrolspelers Pio Marmaï en Jonathan Cohen het ‘geweldig als komische stuntelaars’, maar hij mist vooral ‘de romantische chemie, emotionele spanning en politieke geestdrift’.
‘Eindelijk weer een grappige Franse film die niet vulgair is’
Éric Neuhoff van Le Figaro heeft zich juist prima vermaakt met de film. Hij is goed te spreken over de ‘totale afwezigheid van cynisme in deze goedmoedige kroniek’. Bij het verlaten van de bioscoop moest hij de neiging onder-drukken om een megafoon te pakken: ‘Eindelijk weer een grappige Franse film die niet vulgair is.’
Hoewel ze opnieuw de ‘frictie tussen twee cruciale maatschappelijke thema’s’ als uitgangspunt kiezen, ‘slaan de makers de plank deze keer mis’, schrijft Stéphane Jonathan in Sud Ouest: ‘Het evenwicht ontbreekt in deze humanistische komedie. Schuldenlast en klimaatproblemen zijn niet meer dan decorum voor komische en romantische situaties. Ondanks het ritme, de gratie en charmes van de acteurs.’
Door twee failliete, gewetenloze profiteurs neer te zetten in een omgeving van wereldverbeteraars, heeft de film vermeden de kant van ‘green bashing’ op te gaan, en dat is prijzenswaardig, zegt Jérémy Bernède in Midi Libre. ‘Met grote elegantie is ook de moralistische valkuil vermeden.’ Het eindresultaat is volgens hem een ‘optimistisch, rommelig en toch ook verenigend verhaal. Onvolmaakt, dus menselijk en verschrikkelijk aandoenlijk.’
‘Het verhaal loopt uit de hand en wordt gaandeweg steeds ongeloofwaardiger’
‘Het verhaal loopt uit de hand en wordt gaandeweg steeds ongeloofwaardiger’, vindt Laurent Cambon van cultuursite AVoir-ALire. ‘Tegelijkertijd is het door de oprechte themakeuze moeilijk om iets slechts over deze film te zeggen.’
Une année difficile van Éric Toledano en Olivier Nakache is vanaf 26 oktober te zien in de bioscoop.
Door Diederik Samwel
Gezamenlijk ten strijde tegen het Über-kapitalisme
Manifest van een politieke veteraan
NON-FICTIE | Voor wie zijn campagnes als Amerikaanse presidentskandidaat heeft gevolgd, bevat Bernie Sanders’ boek It’s OK to Be Angry About Capitalism geen nieuws, meldt Rolling Stone. Volgens het magazine pleit Sanders voor een ‘politieke revolutie om de destructieve aard van het kapitalisme aan te pakken.’ Wel nieuw zijn ‘de uitgewerkte diagnoses van de centrale dilemma’s in de VS’ en persoonlijke verhalen, bijvoorbeeld over hoe zijn oudere broer hem liet ‘kennismaken met het werk van Sigmund Freud en Karl Marx’.
The Sydney Morning Herald spreekt van ‘een vernietigende aanklacht tegen het Über-kapitalisme’, waarbij Sanders ‘leefbare lonen, met publiek geld gefinancierde gezondheidszorg, gratis openbaar onderwijs en een progressief belastingstelsel’ als oplossingen aandraagt. De recensent plaatst hem in de traditie van Franklin Roosevelt ‘die mensenrechten zonder economische rechten min of meer zinloos vond’.
Het is een ‘perfide idee om te geloven dat het kapitalisme over een zelfregulerend mechanisme beschikt’
The Canberra Times beschouwt Sanders’ boek als een serieuze oproep: ‘Het gaat niet om een raaskallende socialist wiens ideeën evenveel waard zijn als een paar handgemaakte wollen wanten.’ Volgens de krant is het een ‘perfide idee om te geloven dat het kapitalisme over een zelfregulerend mechanisme beschikt’. De beste oplossing was om ‘twintig jaar geleden de problemen met het kapitalisme te benoemen. De op een na beste is om dat nu te doen.’
Bernie Sanders: Het is oké om kwaad te zijn op het kapitalisme, vertaald door Nicole Seegers, uitgeverij Balans.
Door Diederik Samwel
De missie van Marsalis
Ode aan de meest dynamische stad ter wereld
MUZIEK | Wynton Marsalis was achttien toen hij voor zijn muziekopleiding naar New York verhuisde, de stad die hij omschrijft als ‘de meest dynamische, bedrijvige en kosmopolitische metropool die de moderne wereld ooit heeft gekend’, aldus Financial Times. Veertig jaar later gebruikte hij deze stad als inspiratie voor zijn meest recente en vierde symfonie, genaamd The Jungle. FT beschrijft deze als ‘een zeer lijvige (…) symfonie vol onstuitbare energie, lef en gedrevenheid’. Deze zou meer samenhang vertonen dan eerdere werken van de uit New Orleans afkomstige trompettist en componist, die graag jazz, blues, big band en klassieke muziek combineert, maar bovenal jongeren in aanraking wil brengen met jazz.
Vanwege zijn uitgesproken visie op het genre zien sommigen hem als controversieel figuur, aldus The Independent. Volgens Marsalis is jazz, nadat het in New Orleans ontstond en zich doorontwikkelde tot de verschijning van John Coltranes A Love Supreme in 1964, in avant-gardistisch verval geraakt; ‘tot Marsalis in de jaren tachtig arriveerde als grote redder die amper zijn tienerjaren was ontgroeid.’
Door zijn opvattingen op tv te promoten, blies hij jazz nieuw leven in en werd het genre verheven tot hogere cultuur
‘Door zijn opvattingen op tv te promoten, blies hij jazz nieuw leven in en werd het genre verheven tot hogere cultuur.’ The Guardian omschrijft de muzikant als een ‘teleurgestelde modernist: enthousiast over de jazzavantgarde van de jaren twintig tot vijftig, niet onder de indruk van de postmoderne fusies en eigenzinnige abstracties die volgden’.
Voor Marsalis is jazz niet alleen de autobiografische muziek van Amerika, maar bovendien het geluid dat ‘we de wereld rond hebben gestuurd om het beste wat ons land te bieden heeft te vertegenwoordigen’, vertelde hij Chicago Tribune. De grote jazzambassadeurs van het verleden verspreidden volgens hem idealen van vrijheid en democratie, belichaamd in de klanken van jazz. Hij ziet het als zijn missie ‘de maal- stroom van het moderne leven [te begrijpen] en luisteraars te herinneren aan wat ons samenbrengt’.
Dat doet hij niet alleen in zijn muziek, maar ook in artikelen en lezingen. Op 12 november houdt Marsalis op de Erasmus Universiteit Rotterdam een Nexus-lezing over muziek, cultuur en democratie.
360 kiest een aantal door de buitenlandse pers beschreven concerten, voorstellingen, boeken, films en exposities die naar Nederland of België komen, of online te vinden zijn.
Baard tegen Barbie
Saoedi-Arabië toont zich verrassend progressief
FILM | Terwijl Barbie is verboden in onder andere buurlanden Koeweit en Oman, en bijvoorbeeld de onafhankelijke site Tout sur l’Algérie de film ervan beschuldigt ‘homoseksualiteit in de Arabische wereld’ te bevorderen, staan bezoekers in Saoedie-Arabië, mede door het verbod elders, ervoor in de rij. In sommige zalen is de film wel vijftien keer op een dag geprogrammeerd. Een columnist van het Koeweitse dagbladAl-Rai verbaast zich erover dat de film wordt vertoond ‘in de donkere kamers van het Saoedische koninkrijk’, want ‘onze samenlevingen [zijn] even conservatief en evenzeer toegewijd aan tradities en gebruiken’. Lange tijd werd juist Koeweit beschouwd als een van de meest open samenlevingen in de Golf, en Saoedi-Arabië als een bastion van conservatisme, legt hij uit.
Ook The Hollywood Reporter spreekt van een ‘omgekeerde’ situatie: ‘Vanuit de hele Golf reizen mensen nu naar Saoedi-Arabië om naar de bioscoop te gaan, terwijl dat jarenlang andersom was.’ Voor de Jemenitische site 26sep.net is dit reden om Saoedi-Arabië te bestempelen tot ‘de kern van de verspreiding van een cultuur van decadentie’ in het Midden-Oosten.
De oproep om de film te verbieden komt dan ook vooral voort uit een felle anti-lhbtq-campagne
Hoewel de film geen personages bevat die expliciet lhbtq zijn, noemen velen Barbie ‘een ode aan queerness’. De oproep om de film te verbieden komt dan ook vooral voort uit een felle anti-lhbtq-campagne. Zo heeft in Irak de Media- en Communicatiecommissie vorige maand het gebruik van de termen ‘homoseksueel’ en ‘homoseksualiteit’ verboden in alle media, ook op socialemediaplatforms, met de suggestie deze te vervangen door ‘seksuele afwijking’, meldt CBS News.
Op het voormalige Twitter toont Kamel Daoud, een bekende Algerijnse journalist en schrijver, zich somber over de ontwikkelingen. ‘In de strijd van Baard tegen Barbie winnen de bebaarde mannen’, aldus Daoud.
Elders in de Arabische wereld heeft ‘de stem van de rede gezegevierd’, zoals het Egyptische dagblad Al-Masry Al-Youm het verwoordt, en gaven censuurcommissies na enige aarzeling wel toestemming de film te vertonen.
Door Laura Weeda
Barbie Movie
Writers block aan de Oostzee
Wat er schuilgaat achter het filmbeeld
Speelfilm | In Roter Himmel, de nieuwe speelfilm van de Duitse regisseur Christian Petzold, gaat de jonge auteur Leon op vakantie naar de Oostzee, samen met zijn beste vriend, de fotograaf Felix. Leon ligt volledig overhoop met het manuscript voor zijn tweede roman, waardoor de avances van Nadja, die in hetzelfde vakantiehuis logeert, hem volledig ontgaan. De hevige bosbrand in de omgeving heeft hij evenmin in de gaten. ‘De vraag is hoe Petzold erin slaagt een natuurramp zo terloops te introduceren dat de kijker pas weet wat er aan de hand is wanneer de hoofdpersonages al diepgang en karakter hebben’, schrijft Andreas Kilb voor Frankfurter Allgemeine. ‘Een Amerikaanse film zou met een vuurzee zijn begonnen, terwijl de brand in een Franse film de hoofdpersonen had samengebracht, als katalysator voor hun opbloeiende liefde.’ Expliciete beelden van de bosbrand ontbreken, maar bij Petzold gaat het volgens Kilb om het ‘benaderen van de waarheid en werkelijkheid die schuilgaan achter hetgeen hij ons laat zien’.
Hoe dan ook, de film is op zijn best zodra het verhaal zonder woorden wordt verteld
Het is Carolin Ströbele opgevallen dat fotograaf Felix ‘aanmerkelijk vrijer door het leven wandelt’ dan auteur Leon, meldt ze in Die Zeit: ‘Alsof de filmmaker daarmee wil suggereren dat het geschoten beeld een lichtere discipline is dan het geschreven woord. Hoe dan ook, de film is op zijn best zodra het verhaal zonder woorden wordt verteld.’
‘Een film over het verlies van zorgeloosheid en de immense moed die ervoor nodig is om schoonheid te veroveren’, vindt Chloé Caye van de Franse site Culture aux Trousses. Voor Caye is duidelijk dat de hoofdpersonen in Roter Himmel gevangen zitten in hun eigen, beperkte belevingswereld: ‘Maar voortdurend schemert de urgentie erdoorheen: uiteindelijk moeten ze iets zeggen of actie ondernemen. Precies zoals de bosbrand hen eraan herinnert dat de houdbaarheidsdatum niet ver weg is.’
Harald Mühlbeyer van Kino-Zeittypeert de film als ‘een grandioze karakterstudie, waarin het maken van kunst centraal staat’. Tegelijkertijd gaat de film in zijn ogen over het ‘onderdrukken van gevoelens en hoe die onherroepelijk aan de oppervlakte komen. Maar dan wel op het moment dat het te laat is.’
Door Diederik Samwel
Roter Himmel
Sixto Rodriguez, de verloren held van de anti-apartheid
In Zuid-Afrika was hij groter dan Elvis
MUZIEK | Nadat zijn muziek in de VS flopte, werden de liedjes van Sixto Rodriguez – beter bekend als ‘Rodriguez’ – in het Zuid-Afrika van de jaren zeventig cult, schrijft The Citizen na het overlijden van de artiest vorige maand, op 81-jarige leeftijd. Buiten zijn weten om werd Rodriguez’ debuutalbum Cold Fact ‘de protestmuziek van Zuid-Afrikanen die zich verzetten tegen de onrechtvaardigheden van de apartheid, het verstikkende conservatisme van het regime en de militaire dienstplicht’, aldus de Zuid-Afrikaanse krant.
‘Je zult geen witte progressieveling van een bepaalde leeftijd vinden die géén exemplaar van Cold Fact bezit,’ beweert Daily Maverick. Rodriguez’ nummer I Wonder zou in Zuid-Afrika bekender zijn dan veel Rolling Stones-hits, The South African noemt hem ‘in Zuid-Afrika groter dan Elvis’. Volgens journalist Rowan Philp van de Zuid-Afrikaanse Sunday Times vond zijn muziek ook weerklank bij zwarte leiders, zoals Steve Biko. ‘Zijn rauwe thema’s raakten jonge Zuid-Afrikanen,’ analyseert de Detroit Free Press uit Rodriguez’ geboorteplaats. De zanger wordt onder andere vergeleken met Bob Dylan.
Pas toen in 2012 Sugar Man verscheen, werd hij alsnog ontdekt in de VS en Europa
Pas toen in 2012 Sugar Man verscheen, werd hij alsnog ontdekt in de VS en Europa. In de documentaire over Rodriguez is te zien hoe Zuid-Afrikaanse fans probeerden hun idool op te sporen, die volgens sommigen zelfmoord zou hebben gepleegd op het podium of zou zijn bezweken aan een overdosis heroïne, vertelt The Detroit News. Volgens de Detroit Free Press, waarin na zijn dood een portret van hem verscheen, is zijn latere carrière dan ook vooral aan het internet te danken, aangezien zijn dochter Eva op een dag ontdekte dat er in Zuid-Afrika enorm succesvolle websites aan haar vader waren gewijd. Hijzelf had hier nooit iets over gehoord, ‘en er ook nooit een cent voor ontvangen’. Hierna reisde Rodriguez verschillende keren naar Zuid-Afrika, waar zijn concerten in enkele minuten waren uitverkocht.
‘Er schuilt een onmiskenbaar gevoel van voldoening in het feit dat de rest van de wereld een muzikant ontdekt waarvan wij al tientallen jaren weten dat hij cool is,’ erkende Daily Maverickna verschijning van de documentaire. Ook na zijn dood uitten de Zuid-Afrikaanse media hun genoegen over het dat de zanger ‘tegen alle verwachtingen in’ eindelijk ‘een plek heeft veroverd in de muziekgeschiedenis’.
Door Laura Weeda
Sixto Rodriguez
Psychobiografie met verhalende kracht van een thriller
Genuanceerd, sober en intiem
Non-fictie | King, A Life over Martin Luther King van Jonathan Eig voegt genoeg toe aan het beeld van de in 1968 vermoorde dominee, concluderen internationale recensenten. Vooral omdat de biograaf gebruik heeft gemaakt van niet eerder vrijgegeven dossiers van de FBI. Zo heeft Neil Steinberg het in Chicago Sun-Times over ‘zo’n genuanceerde en gedetailleerde biografie dat hij het gevoel kreeg dat King met de ochtendkrant bij hem in de huiskamer zat’.
Kelefa Sanneh van The New Yorker noemt het een ‘sober en intiem portret van King waarin Eig duidelijk maakt hoe dicht de FBI hem op de hielen zat. Klaarblijkelijk in de hoop hem met belastende informatie over communistische ideeën of buitenechtelijke affaires te kunnen vervolgen, intimideren of tot zelfmoord aan te zetten.’ Volgens Kenneth Mack van The Guardian heeft Eig ‘uitstekend werk geleverd, onder meer door Kings affaires grondig te documenteren’. Maar ook door hem te presenteren als ‘een onvolmaakte, opgejaagde figuur die vaak aan zichzelf twijfelde’. In The Washington Post schrijft Mark Whitaker over een ‘psychobiografie met de verhalende kracht van een thriller’. Eigs toon is volgens hem ‘mild kritisch; zo wordt Kings wetenschappelijke plagiaat allerminst vergoelijkt’.
360 kiest een aantal door de buitenlandse pers beschreven concerten, voorstellingen, boeken, films en exposities die naar Nederland of België komen, of online te vinden zijn.
Nieuwe Harvey is niet voor iedereen geschikt
Geobsedeerd door vernieuwing
MUZIEK | ‘Het is geen noodzaak om het achtergrondverhaal van het album I Inside the Old Year Dying te kennen, een Dorset-woordenlijst te bezitten of te zijn afgestudeerd in dialectologie om ervan te genieten. Maar een beetje extra kennis geeft beslist extra sjeu aan dit ingewikkelde album’, schrijft Rolling Stone over het laatste album van P.J. Harvey, dat 7 juli werd uitgebracht. Vorig jaar werd van Harvey het boek Orlam uitgegeven, geschreven in het uitstervende dialect van Dorset, Engeland, waar ze opgroeide, en in haar teksten komen voor vrijwel iedereen onbegrijpelijke woorden voor, zoals in de zin ‘Who’s inneath the Ooser-Rod?/Horny devil? Goaty God?’ Je zou er, aldus Kory Grow van RS, door de speelsheid van de woorden, de vloeiende gitaar en de achtergrond van tsjilpende vogels makkelijk aan voorbij kunnen gaan wat een Ooser-Rod in godsnaam is, maar in haar boek wordt het begrip gedefinieerd als een ‘een duivelspenis, abnormaal groot’, waardoor het nummer een scherper randje krijgt.
In twaalf nummers beschrijft Harvey tegen de achtergrond van een bos in Dorset het jaar waarin de heldin, Ira-Abel, ‘haar onschuld verliest en te maken krijgt met de sociale druk en gevaren waar ieder opgroeiend meisje mee in aanraking komt’, omschrijft Laura Snapes op van The Guardian, die Harveys vermogen om zichzelf opnieuw uit te vinden gelijkstelt aan dat van David Bowie.
‘Degenen die Harvey altijd al hard werken vonden, zullen ongetwijfeld veel vinden om mee te spotten’
De zangeres gaf de Britse krant een zeldzaam interview, waarin ze inderdaad vertelt over haar obsessie met vernieuwing – en ook dat ze White Lotus erg leuk vond, Succession nog niet heeft afgekeken en dat Ricky Gervais haar lievelingsacteur is, volgens Snapes zeer waardevolle uitspraken aangezien Harvey ‘zo geheimzinnig [is] dat ieder kleinste beetje informatie een primeur wordt’.
VolgensThe Independent is het album niet voor iedereen geschikt. ‘Degenen die Harvey altijd al hard werken vonden, zullen ongetwijfeld veel vinden om mee te spotten’, aldus Helen Brown. ‘Maar haar fans zullen volledig overtuigd zijn door deze vunzige, heidense wervelstorm.’ Zelf is ze ook ‘gevoelig voor een beetje aardse folk-grunge, en voor Harveys glibberige, melodieuze wendingen, die koel en diep kronkelen als ondergrondse stromen’.
Kille uitstraling met een melancholische onderstroom
TENTOONSTELLING | De 95-jarige Alex Katz wordt internationaal gezien als een van de belangrijkste Amerikaanse schilders van de afgelopen halve eeuw. In eigen land trok hij al vanaf de jaren ’50 volop aandacht met levensgrote portretten van mooie, goed geklede mensen, stadsgezichten en landschappen. Zijn doorbraak in Europa volgde pas in deze eeuw.
‘Verwacht van Katz geen psychologische diepgang, ideeën om de wereld te verbeteren of politieke statements’, schrijft Uta Baier in Die Welt. ‘Al lijken zijn foto’s gekopieerd van reclameposters en krantenfoto’s, Katz schetst zijn motieven naar het voorbeeld van impressionisten als Matisse.’ De kunstenaar lijkt volgens Baier door zijn ‘ogenschijnlijke oppervlakkigheid’ perfect te passen binnen de traditie van Pop Art. ‘Toch staat hij dichter bij Edvard Munch en Edward Hopper dan bij Andy Warhol.’
In Vogue stelt Gabé Hirschowitz dat Katz’ carrière parallel loopt aan de ontwikkeling van New York in de afgelopen decennia: ‘Hij is meegegroeid met de stad. Zijn werk biedt een panorama van artiesten, dichters en dansers die het abstracte expressionisme een nieuwe dimensie hebben gegeven.’
‘Je kunt hem betichten van goedkope trucs, ontleend aan cartoonisten’
Aanvankelijk vond Sebastian Smee van The Washington Post de kunst van Katz ‘gemakkelijk en kitsch.’ Maar, ‘inmiddels sluit hij met zijn scherpzinnige kijk op individuen binnen hun sociale omgeving’ prima aan op de tijdgeest en vormt hij ‘dé inspiratiebron voor grootheden als Nicole Eisenman, Salman Toor en Elisabeth Peyton.’ (…) ‘Je kunt hem betichten van goedkope trucs, ontleend aan cartoonisten. Maar zelf ontwaar ik steeds vaker een diepe, melancholische onderstroom in zijn portretten.’
Voor criticus Alex Greenberger van ARTNews draaide Katz’ overzichtstentoonstelling in het New Yorkse Guggenheim in 2022 evenwel uit op ‘misschien wel de grootste teleurstelling van het seizoen.’ Volgens de criticus komt dat door de ‘kille blik van stijlvolle figuren die mij vanuit een lege omgeving aanstaren. Ook in gezelschap is de onderlinge betrokkenheid ver te zoeken.’
Retrospectief Alex Katz, tot en met 1 oktober te zien in Museum Voorlinden, Wassenaar.
Door Diederik Samwel
Taboedoorbrekende serie in Saoedi-Arabië
Ondanks gebrek aan seksscènes voor 18+
SERIE | Nadat de serie Al-Mastour – Dahaya Halal (‘In het geheim – gedoogde offers’) verscheen op Shahid, het Saoedische equivalent van Netflix, kwam er zo veel kritiek dat het grote Saoedische mediaconcern Middle East Broadcasting Centre (MBC) de serie schrapte. Nu is de serie voor 18+, ook al zijn de seksscènes vervangen door man en vrouw die gekleed op de rand van het bed zitten, schrijft Süddeutsche Zeitung.
De pan-Arabische serie, ook te kijken met Engelse en Franse ondertiteling, vertelt het verhaal van vier jonge vrouwen die belanden in de villa van de sombere Umm Noura, ‘een soort oosterse Cruella De Vil, met gouden sieraden en lange zwarte vingernagels’. Thema is onder meer het misyār-huwelijk, een veel bekritiseerd officieel maar geheim en open huwelijk. Daarnaast wordt in de serie ook andere kritiek geleverd op de Saoedische samenleving, waarvan bijna 30 procent van de 30 miljoen inwoners uit het buitenland komt en systematisch wordt gediscrimineerd.
Kortgeleden zou Al-Mastour… onmogelijk zijn geweest in het ultraconservatieve Wahabi-koninkrijk, aldus France24. Pas in 2018 werd de eerste bioscoop geopend en volgens de ambitieuze plannen van Saoedische kroonprins Mohammed bin Salman zouden dat er tegen 2030 2600 moeten zijn; ‘vanuit de gedachte: cultuur is gelijk aan amusement is gelijk aan geld’.
Door Laura Weeda
Aan alles komt een eind
Gecamoufleerde mémoires
NON-FICTIE | Wie denkt met The Last Days of Roger Federer een enerverend sportboek open te slaan, komt bedrogen uit. In plaats daarvan heeft de Amerikaanse criticus, essayist en romancier Geoff Dyer een bloemlezing samengesteld over het einde van roemruchte carrières. Zo komen naast het, rond de boekpublicatie naderende afscheid van de Zwitserse tennislegende onder meer ook die van Jean Rhys, Bob Dylan en Richard Wagner voorbij.
Hannah Clarkson van Totally Dublinvindt dat het boek neerkomt op een ‘waslijst van eindes in het algemeen.’ Het gaat in haar ogen net zo goed over ‘gesneefde ambities, niet-uitgelezen boeken of de gelofte om voor de rest van je leven uitsluitend hotelshampoo te gebruiken.’ Ze stelt dat Dyer ‘met komisch fatalisme’ zichzelf en ‘alles wat hij nog heeft af te ronden’ op de korrel neemt.
‘Onder de talrijke thema’s die zijn aandacht genieten’, springt er eentje uit: Dyer zelf, zo constateert recensent Nicholas Wroe in The Guardian. ‘Bij een andere schrijver die zichzelf zo nadrukkelijk centraal stelt, was dat vermoeiend geworden’, maar Dyer zet ‘zijn handelsmerk van frisheid, speelsheid en humor’ ditmaal in om de vergankelijkheid te onderzoeken. ‘Terwijl zijn leeftijd vat op hem begint te krijgen, is zijn jeugdigheid allerminst verdwenen.’
Simon Kuper stelt in Financial Times dat er een mooi boek valt te schrijven over ‘creatieve geesten in de nadagen van hun carrière’. Maar Dyer komt wat hem betreft niet verder dan een ‘allegaartje van loftuitingen op schilders, auteurs en atleten’ in combinatie met ‘eindeloze ontboezemingen waarbij je wenst dat zijn redacteur had ingegrepen. Zijn beste overdenkingen waren misschien iets geweest voor een kort essay. Hij had ze ook kunnen delen op zijn Facebook-pagina.’
‘Eigenlijk zijn het gecamoufleerde mémoires’, schrijft Charles Finch in Los Angeles Times: ‘Met tennis heeft het weinig te maken, maar, net als in zijn vorige publicaties, des te meer met Dyer zelf.’ Hij houdt het op ‘een hybride vorm van essay, kritiek en fictie.’
De laatste dagen van Roger Federer en andere eindes van Geoff Dyer, uit het Engels vertaald door Ivo Verheyen, is half juli uitgebracht door uitgeverij Tzara.
Door Diederik Samwel
Deze website gebruikt cookies. Door de site te gebruiken gaan we er vanuit dat je ze accepteert. OK
Manage consent
Over onze cookies
Deze website gebruiks cookies die de gebruikservaring verbeteren. De cookies die we als noodzakelijk categoriseren worden opgeslagen door je browser en zijn essentiëel voor een goede werking van de basisfuncties van deze website. We gebruiken ook third-party cookies die ons helpen te analyseren hoe deze website gebruikt wordt. Deze cookies kunnen ook voor marketingdoeleinden worden gebruikt. Ze worden alleen door je browser opgeslagen als je daar toestemming voor geeft.
Onze noodzakelijke cookies zijn essentiëel voor het goed functioneren van deze website. De basisfuncties en beveiliging van deze website zijn hiervan afhankelijk. Deze cookies slaan geen persoonlijke informatie op.
