De aanhang van ex-president Castillo accepteert zijn afzetting niet
De situatie in Peru is sinds de noodtoestand vorige week werd uitgeroepen alleen maar verslechterd, meldt La Republica. Met name in regio’s waar de aanhang van de afgezette president Pedro Castillo groot is, is sprake geweest van gewelddadige confrontaties tussen demonstrerende betogers en de oproerpolitie, bijgestaan door inmiddels gemobiliseerde militairen. Er zijn zeker 21 mensen om het leven gekomen.
Inheemse groeperingen, vakbonden en linkse stemmers zien de afzetting van Castillo als een politieke staatsgreep door de elite in hoofdstad Lima. Zij zien de nieuwe president Dina Boluarte als de onrechtmatige president en roepen op tot haar aftreden. Boluarte zelf heeft beloofd volgend jaar verkiezingen te houden.
Castillo zelf weigert zich intussen ook niet neer te leggen bij zijn afzetting. Op handgeschreven papier verspreidt hij via Twitter boodschappen die hij steevast ondertekent met ‘de grondwettelijke president van Peru’. Hij zegt dat hij slecht wordt behandeld in de gevangenis en wil dat internationale organisaties zijn zaak in behandeling nemen.
Elf mensen zijn ter dood veroordeeld, twee mensen geëxecuteerd
In Iran gaan de veroordelingen in de speciale tribunalen na de betogingen in het land onverminderd door. Tot op heden zijn zeker vierhonderd mensen veroordeeld voor betrokkenheid bij de protesten. Zij hebben celstraffen tot tien jaar gekregen. In sommige gevallen gaat het om minderjarige betogers die veroordeeld zijn.
Elf betogers zijn ter dood veroordeeld en in twee gevallen zijn deze doodstraffen ook daadwerkelijk voltrokken. De tweede executie vond deze week plaats, schrijft Al Jazeera, en zorgde voor grote internationale ophef. Volgens Amnesty International wordt geprobeerd angst te zaaien onder de bevolking om hen tegen te houden nog de straat op te gaan.
De protesten zijn niet volledig gestopt, maar de grootte van de betogingen is wel afgenomen. De protesten begonnen in september, toen de 22-jarige Mahsa Amini overleed na een hardhandige arrestatie door de moraalpolitie. De Iraanse autoriteiten zeggen bij wijze van concessie deze moraalpolitie te hebben opgeheven. Desondanks werd bij de protesten hard ingegrepen en kwamen zeker 458 betogers om het leven.
Pedro Castillo weigert echt de handdoek in de ring te gooien
In Peru wil men volgend jaar nieuwe presidentsverkiezingen gaan houden. Dat heeft president Dina Boluarte, die vorige week de afgezette president Pedro Castillo opvolgde, aangekondigd, meldt La Republica. Boluarte zei in eerste instantie nog te willen aanblijven tot de verkiezingen van 2026, maar heeft de nieuwe datum mogelijk vastgesteld onder druk van de oppositie en een deel van de protesterende Peruanen.
Sinds de afzetting van Castillo is het zeer onrustig in Peru. Aanhangers van Castillo protesteren onder meer in de hoofdstad Lima en eisen dat de voormalig president weer terugkeert in zijn ambt. Zij zien de afzetting van Castillo door het Congres als een legislatieve staatsgreep. Afgelopen nacht vielen er twee doden bij die protesten na botstingen met de oproerpolitie.
Castillo zelf heeft inmiddels ook van zich laten horen. De oud-president, die in een speciale gevangenis verblijft en politiek asiel heeft aangevraagd in Mexico, zegt dat hij nog steeds de legitieme leider van het Zuid-Amerikaanse land is en dat hij weigert zijn ambtstermijn op te geven. Volgens Castillo wordt hij slecht behandeld in de gevangenis.
De maatregel lijkt een reactie op de aanhoudende protesten in Iran
De Iraanse autoriteiten gaan bekijken in hoeverre de hoofddoekverplichting voor vrouwen nageleefd moet worden. De moraalpolitie in het land wordt daarnaast helemaal afgeschaft. Dat schrijft Al Jazeera. De maatregelen lijken een reactie op de aanhoudende, wijdverspreide protesten in het land.
De protesten begonnen in september, toen de 22-jarige Masha Amini stierf na haar hardhandige arrestatie door deze moraalpolitie, naar verluidt omdat ze haar hoofddoek niet goed had gedragen. Duizenden mensen gingen vervolgens de straat op om gerechtigheid te eisen en vrouwen in het hele land deden uit protest hun hoofddoek af.
Ondanks de mogelijke versoepeling van de hoofddoekwet en de ontbinding van de moraalpolitie, blijven Iraanse autoriteiten betogers vervolgen. Er zijn meerdere doodvonnissen uitgedeeld aan demonstranten en nog steeds worden duizenden opgepakte Iraniërs vastgehouden in afwachting van hun rechtszaak.
De VN gaat mensenrechtenschendingen door Iran onderzoeken
De Verenigde Naties gaat een missie naar Iran sturen om onderzoek te doen naar mensenrechtenschendingen die daar sinds het begin van de protesten in september zouden hebben plaatsgevonden. Daarmee heeft de VN Mensenrechtenraad donderdag ingestemd. 25 leden van de raad, waaronder Nederland, stemden in met de resolutie. Onder meer China en Pakistan stemden tegen.
Nadat de 22-jarige Mahsa Amini in september overleed na te zijn mishandeld door de zedenpolitie omdat zij haar hoofddoek niet juist zou hebben gedragen, gingen honderdduizenden mensen in Iran de straat op. De Iraanse veiligheidstroepen probeerden de protesten met harde hand in te drukken en ruim driehonderd betogers zouden zijn omgekomen door het overheidsgeweld.
Zeker 14.000 mensen zouden zijn opgepakt en speciaal opgerichte tribunalen hebben de eerste demonstranten al ter dood veroordeeld. Na afloop van de stemming vierden diplomaten en aanwezige mensenrechtenactivisten de totstandkoming van de missie. De VN-vertegenwoordiger van Iran heeft de onderzoeksmissie veroordeeld.
Mensenrechtenorganisaties vrezen voor massaexecuties
In Iran is een tweede demonstrant ter dood veroordeeld voor zijn rol in de protesten in het land. Mensenrechtenorganisaties voorspellen dat de komende tijd nog meer doodvonnissen zullen volgen, schrijft Middle East Eye. Duizenden mensen zijn gearresteerd omdat ze deelnamen aan de betogingen.
Nadat de 22-jarige Mahsa Amini overleed, gingen overal in Iran mensen de straat op. Zij was zeer hardhandig gearresteerd door de Iraanse zedenpolitie omdat ze geen hoofddoek droeg. Vrouwen deden hun hoofddoeken af, autoriteiten werden aangevallen en overheidsgebouwen werden in brand gestoken. De Iraanse Revolutionaire Garde reageerde met harde hand en tientallen mensen kwamen om het leven.
Speciaal voor de opgepakte betogers heeft de Iraanse regering een rechtbank in het leven geroepen die snelrecht toepast op de gearresteerden. Human Rights Watch zegt te vrezen voor massaexecuties en benadrukt dat gevangenen geen toegang hebben tot advocaten en vaak worden gemarteld tot ze bekennen.
Duizend mensen moeten zich verantwoorden voor de rechter
In een nieuwe poging om de grootscheepse protesten in Iran de kop in te drukken, willen autoriteiten betrokken betogers in het openbaar gaan berechten. Volgens Associated Presswillen de Iraanse autoriteiten in de hoofdstad Teheran duizend mensen laten voorkomen in een publiek tribunaal om daarmee verdere demonstraties af te schrikken.
Sommige aangeklaagde betogers worden beschuldigd van corruptie of ‘oorlog tegen God’, overtredingen waarop in Iran de doodstraf staat. De Iraanse staat beweert dat iedereen een eerlijk proces krijgt, ondanks dat de protesten in Iran de afgelopen weken met geweld zijn onderdrukt door ordetroepen.
Tot dusver zijn zeker 270 mensen omgekomen bij de protesten in Iran en zeker 14.000 mensen opgepakt. De demonstraties in Iran begonnen in september, nadat de 22-jarige Mahsa Amini werd opgepakt door de moraalpolitie in het land omdat ze haar hijab niet juist had gedragen. Ze overleed later aan de verwondingen die ze bij haar arrestatie had opgelopen. In het hele land gingen mensen de straat op om te protesteren tegen het conservatieve regime.
Verschillende ngo’s hebben het willekeurige geweld van de politie in Sanandaj aan de kaak gesteld. Sanandaj, de hoofdstad van de Iraanse provincie Koerdistan, is het centrum van de protesten naar aanleiding van de dood op 16 september van een jonge vrouw van Koerdische afkomst, Mahsa Amini. Zij kwam om nadat ze in hechtenis was genomen wegens overtreding van de hoofddoekwet. Volgens ngo Iran Human Rights zijn er in Iran sindsdien minstens 185 mensen omgekomen door regeringsgeweld, bericht Reuters.
Volgens Amnesty International zijn er berichten dat veiligheidstroepen lukraak vuurwapens hadden gebruikt in Sanandaj. De Koerdische ngo Hengaw plaatste een video waarop de politie naar eigen zeggen op huizen schiet en een andere waarop schoten en geschreeuw te horen zijn. De organisatie meldde dat sinds zondag in de hele regio ten minste vijf burgers zijn gedood en vierhonderd anderen gewond zijn geraakt. Ze waarschuwde echter dat het dodental hoger zou kunnen zijn omdat de autoriteiten de lokale internet- en mobiele netwerken verstoren, bericht BBC. Hierdoor is het lastig om een beeld te krijgen van de situatie.
Op video’s is te zien hoe stakende arbeiders banden verbranden en de wegen blokkeren
‘Ondanks het gebruik van bruut geweld door de autoriteiten (…) zijn er tot dusver geen tekenen dat de protestbeweging ten einde loopt’, schrijft France 24. Volgens analisten vormen deze protesten een uitzonderlijke uitdaging voor de regering onder opperste leider Ayatollah Ali Khamenei, vanwege de duur en het veelzijdige karakter ervan, variërend van straatprotesten tot individuele daden van verzet.
In een nieuwe ontwikkeling op maandag breidden de protesten zich uit naar de olieraffinaderijen van Iran. Op video’s is te zien hoe stakende arbeiders banden verbranden en de wegen blokkeren voor de petrochemische fabriek van Asalouyeh in het zuidwesten. Men kon hen ook slogans horen roepen als ‘Dood aan de dictator’ en ‘Wees niet bang, we zijn allemaal samen!’, bericht het Franse medium. Soortgelijke acties werden gemeld in andere faciliteiten, waaronder Abadan in het westen.
De Iraanse autoriteiten hebben negen Europeanen gearresteerd tijdens straatprotesten, bericht BBC. Deze door het regime als spionnen aangemerkte Europeanen zouden een rol hebben gespeeld bij de demonstraties die het land de afgelopen twee weken hebben opgeschud, beweert het inlichtingenministerie. De arrestanten komen uit Frankrijk, Zweden, Duitsland, Polen, Italië en Nederland. Waar zij zijn gearresteerd is niet bekend.
BBC wijst erop dat Iran ‘buitenlandse vijanden’ deels de schuld geeft van de chaos die het land in zijn greep houdt sinds de dood van Masha Amini, een tweeëntwintigjarige vrouw die onder onduidelijke omstandigheden stierf nadat ze was gearresteerd door de zedenpolitie. Ten minste tachtig mensen werden gedood tijdens de demonstraties die volgden op haar verdwijning, volgens de Noorse organisatie Iran Human Rights. In Zahedan, nabij Pakistan en Afghanistan, zijn vrijdag bij nieuwe botsingen naar verluidt negentien mensen omgekomen, onder wie een kolonel van de Islamitische Revolutionaire Garde.
Na vijf dagen protest komt leger demonstranten tegemoet
Na vijf dagen van protesten belooft het Soedanese leger niet deel te nemen aan de vorming van de volgende regering. Generaal Abdel Fattah al-Burhan, die op 25 oktober 2021 na een staatsgreep de macht greep in Soedan, zei in een toespraak op 5 juli dat ‘het leger plaats zou maken voor een burgerregering, zich zou terugtrekken uit de lopende politieke besprekingen en politieke en revolutionaire groeperingen zou toestaan een overgangsregering te vormen’, meldt Al Jazeera.
De aankondiging volgt op een dodelijke week voor de Soedanese democratische beweging – waarin negen doden en meer dan zeshonderd gewonden vielen. Sinds 30 juni vinden er in Soedan grootschalige protesten plaats die een einde aan het militaire bewind eisen. Al-Burhans toespraak kon de activisten, die zich niet uit het centrum van hoofdstad Khartoem verwijderden, echter niet overtuigen. ‘We vertrouwen Al-Burhan niet,’ vertelde een demonstrant aan de Qatarese nieuwszender. ’We willen dat hij voorgoed vertrekt.’ ‘Al-Burhan moet worden berecht voor alle mensen die hij sinds de staatsgreep heeft gedood [meer dan honderdtien],’ aldus een andere woedende burger.
De Turkse activist Osman Kavala is veroordeeld tot een levenslange gevangenisstraf, meldt Al Jazeera. Kavala komt niet in aanmerking voor strafvermindering, zeiden de rechters afgelopen maandag. De vierenzestigjarige zakenman zou hebben geprobeerd de regering omver te werpen door in 2013 antiregeringsprotesten te financieren. Op het vonnis, uitgesproken na minder dan een uur beraadslaging, volgde boegeroep in de rechtszaal en tranen van familieleden.
De advocaten van Kavala, die hadden aangedrongen op vrijspraak wegens gebrek aan bewijs, hebben aangekondigd in beroep te zullen gaan. Zijn vierenhalf jaar durende opsluiting zonder veroordeling heeft van hem ‘een symbool gemaakt van dissidenten die door president Recep Tayyip Erdogan wordt onderdrukt’, aldus Al Jazeera.
De zaak-Kavala leidde in het najaar tot een diplomatieke crisis, waarbij Ankara dreigde een dozijn westerse ambassadeurs het land uit te zetten, waaronder die van de Verenigde Staten, die de vrijlating van Kavala hadden geëist.
De oppositie in Sri Lanka heeft maandag het voorstel van president Gotabaya Rajapaksa om een regering van nationale eenheid te vormen verworpen, aldus Al Jazeera. ‘Het volk van dit land wil dat Gotabaya en de hele familie Rajapaksa vertrekken. Wij zullen niet ingaan tegen de wil van het volk en wij zullen niet samenwerken met corrupte machthebbers’, aldus de alliantie van oppositiepartijen.
Het land, dat in de greep is van een zware economische crisis, schudt op zijn grondvesten door massale protesten vanwege de steeds nijpender tekorten aan voedsel, brandstof en medicijnen. Als gevolg daarvan hebben alle zesentwintig ministers zondag hun ontslag ingediend, nadat duizenden mensen de noodtoestand en de avondklok in het hele land hadden getrotseerd om te demonstreren.
De grote demonstratie tegen het Cubaanse regime op 11 juli vorig jaar toonde aan dat de legitimiteitscrisis van de dictatuur zeer diep is. Maar het is nog een lange weg naar democratie, aldus de onafhankelijke Cubaanse pers.
Zal er dit jaar eindelijk verandering plaatsvinden in Cuba, nadat de dictatuur vorig jaar toonde hoe kwetsbaar ze is? Zullen de wensen in vervulling gaan van de Cubanen die ervan dromen het regime omver te werpen? Vooralsnog is er nog niets dat waar op wijst, ondanks de grootste spontane demonstratie tegen het regime sinds 1959, op 11 juli vorig jaar.
Alberto Méndez Castelló, een analist van de onafhankelijke site Cubanet, erkent pessimistisch te zijn: ‘Het echte Cubaanse maatschappelijk middenveld blijft gemuilkorfd’, stelt hij bitter vast. ‘Het panorama lijkt voorlopig niet te veranderen zolang de communisten aan de macht blijven met een totalitair regime dat in handen is van één enkele partij, wiens grondwet de “superieure sturende kracht van de samenleving en de staat” vormt’, zoals de preambule van de Cubaanse grondwet luidt.
Die omstandigheden zullen volgens Méndez Castelló vooralsnog elk initiatief van een onafhankelijk maatschappelijk middenveld verstikken. Hij spreekt van een ‘gevangen’ samenleving, ‘die met alle krachten werkt voor het in leven houden van wat de “dictatuur van het proletariaat” wordt genoemd, een totalitaire dictatuur. We zagen dat op 11 juli, toen demonstranten in elkaar werden geslagen en in de gevangenis werden gegooid. Het echte Cubaanse maatschappelijk middenveld zit achter de tralies. Deze mensen worden beschuldigd van opruiing of andere ‘misdaden’ die handig zijn om tegenstanders van het regime gevangen te zetten en te houden. In de context van stilte, geweld en repressie blijft democratie in Cuba onwaarschijnlijk, of beter gezegd: onmogelijk.’
Aan het begin van het jaar zaten enkele honderden activisten in Cuba achter de tralies
In de nasleep van de grote demonstraties van 11 juli waren er hier en daar nog wat sporadische opstanden, maar de beweging stierf snel uit. Niet zo vreemd, want het regime, dat aanvankelijk verrast was, sloot al snel het mobiele internet af, mobiliseerde alle beschikbare wetshandhavers en stuurde die de straat op, inclusief de beruchte ‘rode baretten’ van het leger. Er werden minstens vijfduizend arrestaties veriicht, zo meldde de in Madrid gevestigde ngo Cuban Prisoners Defenders.
De cijfers verschillen naar gelang de bronnen die je raadpleegt, maar aan het begin van het jaar zaten enkele honderden activisten in Cuba achter de tralies. Het communistische regime draait ter verklaring daarvan de riedel af die al sinds jaar en dag bekend is: ‘De gebeurtenissen van 11 juli werden georkestreerd, georganiseerd en gefinancierd vanuit de Verenigde Staten’, aldusGranma, het officiële dagblad van de Communistische Partij van Cuba (PCC). En, zo voegde het partijorgaan eraan toe, ‘de bedenkers van het verhaal over verontwaardiging onder het volk, zullen nu een ander verhaal construeren over een vermeende spontane opstand tegen de regering, die een buitenlandse interventie op het eiland zal aanmoedigen’.
Met het oog op de toekomst denkt Ariel Hidalgo, commentator van de onafhankelijke site 14ymedio, dat de gebeurtenissen van 11 juli gezien mogen worden als een overwinning. Pessimisten stelt hij gerust met de opmerking dat oorlogen nog nooit werden gewonnen met slechts een enkele veldslag.
‘Hoewel sommigen menen dat de protesten van 11 juli geen succes waren omdat de eindoverwinning tegen de tirannie op dat moment niet werd behaald, zoals velen hadden verwacht, hebben ze het bij het verkeerde eind’, schreef Hidalgo in november. Sterker nog, vervolgt hij, ‘het was een grote overwinning, want het maatschappelijk middenveld ontwaakte uit zijn lethargie: studenten, professionals, kunstenaars, geestelijken, vrijmetselaars, daaronder zelfs velen die tot dan toe trouwe voorstanders van de status quo waren.
De onderdrukkers durven niet langer massale demonstraties bijeen te roepen zoals in het verleden gebruikelijk was, omdat de geest van Ceausescu door de gangen van het Paleis van de Revolutie rondwaart. Toen ze het uiteindelijk waagden een samenzijn voor “revolutionaire herbevestiging” bijeen te roepen, weigerden velen die normaal gesproken aanwezig zouden zijn geweest om aanwezig te zijn. De glorieuze daad van 11 juli was een overwinning, maar een oorlog wordt nu eenmaal niet gewonnen met een enkele slag.’
‘11 juli was een zeer spontane, heterogene, transversale, horizontale sociale explosie, zonder verticaal leiderschap’
In een ander, recenter artikel haalt 14ymedio de Cubaans-Mexicaanse historicus Rafael Rojas aan, die de gebeurtenissen van 11 juli beschrijft als ‘een zeer spontane, heterogene, transversale, horizontale sociale explosie, zonder verticaal leiderschap. Als sociale uitbraak laat deze opstand van de samenleving een veel diepere legitimiteitscrisis zien dan de Cubaanse autoriteiten en de officiële media je willen doen geloven.’
Die crisis, vervolgt hij, ‘heeft weliswaar te maken met schaarste, tekorten, heel specifieke economische oorzaken, maar het is zeker ook een crisis van politieke legitimiteit.’ In dit verband legt hij uit dat het constitutionele proces in 2019 en de nieuwe grondwet die eruit voortkwam ‘overal tot ontevredenheid’ hebben geleid, ook in ‘hervormingsgezinde sectoren’. Sindsdien, stelt Rojas, ‘is er praktisch per decreet geregeerd’.
In een poging de geest van de 11 juli-beweging nieuw leven in te blazen, hadden activisten van de Archipiélago-beweging enkele maanden geleden, op 15 november, een vreedzame bijeenkomst gepland. Dat werd een mislukking omdat de dictatuur al sinds juli stappen had ondernomen. Zo surveilleerden de ordediensten overal in de straten van Havana.
Acteur en toneelschrijver Yunior García Aguilera, oprichter van Archipiélago, die eind vorig jaar is uitgeweken naar Spanje, ziet die mislukking van november niet als een al te groot drama. ‘Wat er op 15 november gebeurde, is in mijn ogen niet de ontknoping, maar een pauze: het is een pauze om na te denken over de vorm die de strijd voor verandering zou kunnen aannemen,’ verklaart hij tegenover 14ymedio.
Soedanezen zijn donderdag voor het eerst sinds het aftreden van de premier Abdallah Hamdok op zondag de straat opgegaan. Tijdens de protesten werden drie mensen werden gedood door veiligheidstroepen, meldt Al Jazeera.
De Soedanezen eisen een volledig burgerbestuur en het vertrek van de militaire coupplegers en hun leider, generaal Al-Burhan. Sinds de staatsgreep van 25 oktober zijn in totaal zestig mensen omgekomen als gevolg van het harde optreden van het leger.
Hamdok waarschuwde dat Soedan zich op een ‘gevaarlijke tweesprong bevindt’
Zondag heeft premier Hamdok zijn ontslag ingediend, waardoor het leger de macht volledig in handen heeft.
Hamdok was eerder afgezet en onder huisarrest geplaatst, maar keerde op 21 november terug in de regering op grond van een overeenkomst met Al-Burhan – een stap die de protestbeweging afwees als ‘verraad’, schrijft Al Jazeera.
In zijn ontslagrede waarschuwde Hamdok dat Soedan zich op een ‘gevaarlijke tweesprong bevindt die het voortbestaan van het land in gevaar brengt’.
Kassym-Jomart Tokajev heeft woensdag zijn kabinet ontslagen in reactie op de betogingen die sinds zondag verschillende steden in het land zijn uitgebroken. De president heeft tevens de noodtoestand uitgeroepen. The New York Times merkt op dat dit een ‘zeldzame’ uiting van woede is in dit autoritaire land.
De protesten volgen op een prijsstijging van vloeibaar aardgas (LNG). Dinsdag heeft de politie stungranaten en traangas gebruikt om een demonstratie in Almaty, waar enkele duizenden mensen zich hadden verzameld, uiteen te drijven.
Betogers eisen ook dat de voormalige president zijn macht inlevert
Tokajev, die in 2019 president werd, wordt algemeen beschouwd als een verlengstuk van ex-president Noersoeltan Nazarbajev, de voormalige baas van de Communistische Partij die Kazachstan heeft geleid sinds de onafhankelijkheid van de Sovjet-Unie. De 81-jarige Nazarbajev geniet nog steeds een enorme macht. Hij draagt de titel ‘Leider van de Natie’ en is voorzitter van de Veiligheidsraad van het land.
Tegen dinsdag werd het duidelijk dat het de betogers om meer ging dan brandstofprijzen. Ze eisen ook dat Nazarbajev uit al zijn publieke functies wordt gezet, aldus The New York Times. In de Kazachse stad Aktau schreeuwden demonstranten leuzen als ‘Wegwezen, ouwe!’
Deze website gebruikt cookies. Door de site te gebruiken gaan we er vanuit dat je ze accepteert. OK
Manage consent
Over onze cookies
Deze website gebruiks cookies die de gebruikservaring verbeteren. De cookies die we als noodzakelijk categoriseren worden opgeslagen door je browser en zijn essentiëel voor een goede werking van de basisfuncties van deze website. We gebruiken ook third-party cookies die ons helpen te analyseren hoe deze website gebruikt wordt. Deze cookies kunnen ook voor marketingdoeleinden worden gebruikt. Ze worden alleen door je browser opgeslagen als je daar toestemming voor geeft.
Onze noodzakelijke cookies zijn essentiëel voor het goed functioneren van deze website. De basisfuncties en beveiliging van deze website zijn hiervan afhankelijk. Deze cookies slaan geen persoonlijke informatie op.
